Մտավոր կապիտալի ձևավորման առանձնահատկությունները և վերարտադրության հիմնախնդիրները

Literature

Անտոն Չեխով. Ընտիր երկեր-ը ռուս դասական գրականության ժողովածու է, որը ներառում է Անտոն Չեխովի պատմվածքներից և պիեսներից ընտրված ստեղծագործություններ՝ ներկայացնելով նրա գրական արվեստի հիմնական առանձնահատկությունները՝ հոգեբանական խորությունը, առօրյա կյանքի մանրուքների գեղարվեստական ընդգծումը և մարդկային բնավորությունների նուրբ վերլուծությունը, աշխատությունում ընդգրկված գործերում Չեխովը հաճախ պատկերում է հասարակ մարդկանց առօրյա կյանքը՝ բացահայտելով նրանց ներքին հակասությունները, հույսերը և հիասթափությունները, միաժամանակ քննադատելով սոցիալական անարդարությունները և հոգևոր դատարկությունը առանց ուղղակի դատողության կամ բարոյախոսության, ժողովածուն ընդգծում է նաև նրա դրամատուրգիայի առանձնահատկությունները՝ «փոքր գործողության» թատրոնը, ենթատեքստային խոսքը և բաց ավարտները, որոնք ընթերցողին թողնում են ինքնուրույն մեկնաբանության հնարավորություն, այս հավաքածուն հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել Չեխովի ստեղծագործական աշխարհընկալման և նրա ազդեցության մասին համաշխարհային գրականության վրա։

Literature

Ժողովածուն ներկայացնում է կարճ հումորային և սրամիտ պատմությունների ընտրանի, որոնցում առօրյա կյանքի տարբեր իրավիճակների միջոցով բացահայտվում են մարդկային բնավորության գծերը, հասարակական հարաբերությունների հակասությունները և ժամանակի կենցաղային պատկերացումները։ Անեկդոտային պատումներին բնորոշ են սեղմ կառուցվածքը, կենդանի խոսքը, անսպասելի հանգուցալուծումը և հեգնանքի ու ծաղրի միջոցով միտք արտահայտելու եղանակը։ Պատմությունների հումորային ազդեցությունը հաճախ ձևավորվում է խոսքի երկիմաստությունից, իրավիճակների անհամապատասխանությունից կամ կերպարների վարքի և նրանց ակնկալիքների հակադրությունից։ Այս ժանրի միջոցով ընթերցողին ներկայացվում են մարդկային թուլություններն ու սովորությունները՝ միամտությունը, սնափառությունը, ագահությունը, խորամանկությունը և ինքնահավանությունը։ Միաժամանակ անեկդոտները ծառայում են որպես հասարակական դիտարկման միջոց՝ արտահայտելով ժողովրդի վերաբերմունքը տարբեր վարքագծերի, կենցաղային խնդիրների և մարդկային փոխհարաբերությունների նկատմամբ։ Հատորը կարևոր է նաև բանավոր հումորային ավանդույթի գրավոր պահպանման տեսանկյունից, քանի որ նման պատմությունները փոխանցում են ժողովրդական խոսքի առանձնահատկությունները, սրամտության ձևերը և մշակութային պատկերացումները։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ երգիծական գրականության, բանահյուսության և 19-րդ դարի հասարակական ու կենցաղային կյանքի ուսումնասիրության համար։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է ազգային ավանդույթների դերի ուսումնասիրությանը մարդու բարոյական գիտակցության, արժեքային համակարգի և աշխարհընկալման ձևավորման գործընթացում։ Հետազոտության շրջանակում ազգային ավանդույթները դիտարկվում են որպես սերունդների պատմական փորձի, հասարակական վարքականոնների, բարոյական սկզբունքների և մշակութային արժեքների պահպանման ու փոխանցման կարևոր միջոց։ Ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, թե ինչպես են ընտանիքում, համայնքում և հասարակական միջավայրում պահպանվող սովորույթները նպաստում անհատի պատկերացումների ձևավորմանը բարու և չարի, պարտքի, պատասխանատվության, արդարության, արժանապատվության, փոխադարձ հարգանքի և հասարակական համակեցության վերաբերյալ։ Քննարկվում է ավանդույթների կապը ազգային ինքնագիտակցության և մշակութային հիշողության հետ՝ ցույց տալով դրանց նշանակությունը ոչ միայն անցյալի ժառանգության պահպանման, այլև ժամանակակից մարդու բարոյական կողմնորոշումների զարգացման տեսանկյունից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ընտանիքի և դաստիարակության նշանակությանը, քանի որ ազգային և բարոյական արժեքների փոխանցումը մեծապես իրականացվում է առօրյա հարաբերությունների, ընտանեկան սովորույթների, տոների, ծեսերի, բանավոր մշակույթի և հասարակության կողմից ընդունված վարքագծային օրինակների միջոցով։ Վերլուծվում է նաև ավանդույթի և ժամանակակից հասարակական փոփոխությունների փոխհարաբերությունը՝ ընդգծելով, որ մշակութային ժառանգության շարունակականությունը կարող է ուղեկցվել արժեքների վերաիմաստավորմամբ և նոր պայմաններին համապատասխանեցմամբ։ Աշխատանքում ազգային ավանդույթները ներկայացվում են որպես բարոյական փորձի կուտակման և փոխանցման համակարգ, որի միջոցով անհատը հաղորդակցվում է նախորդ սերունդների արժեքային պատկերացումներին և միաժամանակ ձևավորում սեփական վերաբերմունքը հասարակության, մշակույթի և մարդկային հարաբերությունների նկատմամբ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև կրթության և հասարակական դաստիարակության դերին՝ ազգային մշակութային ժառանգության ճանաչումը կապելով բարոյական մտածողության զարգացման հետ։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու ավանդույթների, ազգային մշակույթի և բարոյական գիտակցության փոխադարձ կապերը, ինչպես նաև գնահատելու դրանց նշանակությունը անձի սոցիալականացման, ինքնության ձևավորման և հասարակության արժեքային շարունակականության ապահովման գործընթացներում։ Նյութը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել բարոյագիտության, փիլիսոփայության, մշակութաբանության, մանկավարժության, ազգագրության և հասարակագիտական այլ ոլորտների մասնագետների ու ուսանողների համար։

Law

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում պետական, քաղաքական կամ հասարակական գործչի սպանության քրեաիրավական և քրեաբանական հիմնահարցերի համալիր ուսումնասիրությանը։ Այն դիտարկում է տվյալ հանցագործության առանձնահատուկ հասարակական վտանգավորությունը՝ պայմանավորված ոչ միայն մարդու կյանքի դեմ ոտնձգությամբ, այլև պետական կառավարման, քաղաքական գործընթացների և հասարակական կյանքի բնականոն գործունեության վրա դրա հնարավոր ազդեցությամբ։ Հետազոտության քրեաիրավական հատվածում վերլուծվում են արարքի իրավական բնութագիրը, հանցակազմի օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ հատկանիշները, հանցագործության օբյեկտը, տուժողի հատուկ կարգավիճակի նշանակությունը, մեղավորության ձևը, հանցավոր նպատակը և շարժառիթը, ինչպես նաև սպանության այլ տեսակներից տվյալ արարքի սահմանազատման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ պետական, քաղաքական կամ հասարակական գործունեություն իրականացնող անձի դեմ ուղղված սպանությունը կարող է ունենալ ոչ միայն անհատական, այլև քաղաքական և հասարակական նշանակություն, ինչն անհրաժեշտ է հաշվի առնել արարքի քրեաիրավական որակավորման և պատասխանատվության հարցերը լուծելիս։ Քրեաբանական տեսանկյունից ուսումնասիրությունը վերաբերում է նման հանցագործությունների պատճառներին և նպաստող պայմաններին, հանցագործություն կատարող անձի առանձնահատկություններին, հանցավոր վարքագծի դրդապատճառներին, հանցագործության կանխարգելման հնարավորություններին և պետական ու հասարակական անվտանգության ապահովման միջոցներին։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև նման հանցագործությունների կանխարգելման համակարգի կատարելագործման խնդիրը՝ ներառելով հնարավոր սպառնալիքների բացահայտումը, ռիսկերի գնահատումը, իրավապահ մարմինների գործունեության արդյունավետության բարձրացումը և համապատասխան կանխարգելիչ միջոցառումների մշակումը։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել քրեական իրավունքի և քրեաբանության ոլորտի մասնագետների, իրավաբանների, իրավապահ մարմինների աշխատակիցների, գիտաշխատողների, դասախոսների և իրավաբանական կրթություն ստացող ուսանողների համար։ Մատենագիտական տվյալների համաձայն՝ աշխատանքը Դավիթ Բ. Դավիդյանի 2016 թվականի թեկնածուական ատենախոսության սեղմագիրն է՝ ԺԲ.00.05 մասնագիտությամբ, Հայ-ռուսական համալսարանում, 22 էջ ծավալով:

Geography

Աշխատուժի միգրացիան հանդիսանում է սոցիալ-տնտեսական կարևոր գործընթաց, որը բնութագրվում է մարդկանց տեղաշարժով մի տարածաշրջանից կամ երկրից մյուսը՝ աշխատանք գտնելու, ավելի բարձր եկամուտ ստանալու և կյանքի պայմանները բարելավելու նպատակով։ Ժամանակակից աշխարհում աշխատուժի միգրացիան դարձել է համաշխարհային տնտեսության անբաժանելի մաս, քանի որ երկրների միջև տնտեսական զարգացման տարբեր մակարդակները, աշխատավարձերի անհավասարությունը և զբաղվածության հնարավորությունների տարբերությունները խթանում են մարդկանց տեղափոխությունը։ Աշխատուժի միգրացիան կարող է լինել ներքին, երբ մարդիկ տեղափոխվում են երկրի տարբեր շրջանների միջև, և արտաքին կամ միջազգային, երբ աշխատողները մեկնում են այլ երկրներ աշխատանքի նպատակով։ Միգրացիայի հիմնական պատճառներից են գործազրկությունը, ցածր աշխատավարձերը, սոցիալական և տնտեսական դժվարությունները, քաղաքական անկայունությունը, կրթության և մասնագիտական զարգացման սահմանափակ հնարավորությունները։ Շատ դեպքերում մարդիկ ձգտում են տեղափոխվել այն երկրներ, որտեղ տնտեսությունն ավելի զարգացած է, աշխատավարձերը՝ բարձր, իսկ սոցիալական ապահովության պայմանները՝ ավելի բարենպաստ։ Աշխատուժի միգրացիան ունի ինչպես դրական, այնպես էլ բացասական հետևանքներ։ Դրական կողմերից կարելի է նշել, որ միգրանտ աշխատողները հնարավորություն են ստանում բարելավել իրենց կենսամակարդակը, ձեռք բերել նոր գիտելիքներ և մասնագիտական փորձ։ Բացի այդ, միգրանտների կողմից հայրենիք ուղարկվող դրամական փոխանցումները մեծ նշանակություն ունեն բազմաթիվ երկրների տնտեսության համար, քանի որ դրանք նպաստում են բնակչության եկամուտների աճին և սոցիալական խնդիրների մեղմացմանը։ Ընդունող երկրները նույնպես ստանում են որոշակի առավելություններ, քանի որ լրացվում է աշխատուժի պակասը, հատկապես այն ոլորտներում, որտեղ տեղական բնակչությունը չի ցանկանում աշխատել։ Սակայն աշխատուժի միգրացիան կարող է առաջացնել նաև բացասական հետևանքներ։ Արտագաղթի արդյունքում որոշ երկրներում նվազում է աշխատունակ բնակչության թիվը, առաջանում է մասնագետների պակաս, որը հայտնի է «ուղեղների արտահոսք» անվամբ։ Սա կարող է բացասաբար անդրադառնալ երկրի տնտեսական զարգացման, գիտության և արտադրության վրա։ Բացի այդ, միգրանտ աշխատողները հաճախ բախվում են սոցիալական դժվարությունների, մշակութային տարբերությունների, լեզվական խնդիրների և երբեմն նաև խտրական վերաբերմունքի։ Ժամանակակից պայմաններում աշխատուժի միգրացիայի կարգավորումը կարևոր խնդիր է պետությունների համար։ Կառավարությունները մշակում են միգրացիոն քաղաքականություններ, որոնք ուղղված են ինչպես աշխատողների իրավունքների պաշտպանությանը, այնպես էլ ազգային տնտեսության շահերի պահպանմանը։ Միջազգային կազմակերպությունները նույնպես մեծ դեր ունեն միգրանտների իրավունքների պաշտպանության և օրինական աշխատանքային հարաբերությունների ձևավորման գործում։ Գլոբալացման պայմաններում աշխատուժի միգրացիան շարունակում է զարգանալ և ազդել ինչպես առանձին երկրների, այնպես էլ ամբողջ համաշխարհային տնտեսության վրա։ Այսպիսով, աշխատուժի միգրացիան բազմակողմանի սոցիալ-տնտեսական երևույթ է, որը կապված է տնտեսական զարգացման, զբաղվածության, բնակչության շարժունակության և միջազգային համագործակցության հետ ու ունի կարևոր նշանակություն ժամանակակից հասարակության համար։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է ձիուն վերաբերող բառապաշարի և անվանումների համեմատական ուսումնասիրությանը պարսկերենում և հայերենում՝ բացահայտելով երկու լեզուների բառային, իմաստաբանական և մշակութային ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Ներկայացվում են ձիու անվանումների ծագումնաբանական առանձնահատկությունները, դրանց ձևավորման ուղիները, կիրառության ոլորտները և լեզվամշակութային նշանակությունը։ Աշխատությունում վերլուծվում են բառերի ստուգաբանությունը, կառուցվածքային առանձնահատկությունները, բարբառային դրսևորումները, ինչպես նաև այն պատմամշակութային գործոնները, որոնք ազդել են տվյալ բառապաշարի ձևավորման վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հայ-պարսկական լեզվական և մշակութային փոխազդեցություններին, փոխառություններին, իմաստային փոփոխություններին և կենդանանունների միջոցով արտահայտվող հասարակական ու կենցաղային պատկերացումներին։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի ոչ միայն լեզվաբանության, այլև ազգագրության, պատմության և մշակութային կապերի հետազոտության համար։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, բանասերների, իրանագետների, հայագետների, գիտաշխատողների, ուսանողների, ինչպես նաև հայերեն և պարսկերեն լեզուների փոխհարաբերություններով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։