Նախադպրոցականների ստեղծագործական կարողությունների ձևավորման գեղարվեստա-մանկավարժական պայմանները

Religion

Գիրքը ընդգրկում է Ներսէս Շնորհալիի լիրիկական, հոգևոր և քարոզչական բնույթի գրավոր ժառանգությունը։ Այն ցույց է տալիս հեղինակի աստվածասիրական հայացքները, հոգևոր մտորումները, ինչպես նաև հայ եկեղեցու կյանքի ու ազգային ինքնության պահպանման հարցերին վերաբերվող հայացքները։ Հիմնական թեմաները․ Հոգևոր մտորումներ և աստվածասիրություն Մարդու հոգևոր կյանքն ու բարոյական խնդիրները Ազգային ինքնության և եկեղեցական ավանդույթի պահպանությունը Լիրիկական և բանաստեղծական արտահայտչամիջոցներ Ժամանակակից ընթերցողին հաղորդվող հոգևոր և մշակութային արժեքներ Գրքի առանձնահատկությունները․ Միավորում է կրոնական և բանաստեղծական մոտեցումներ Արտահայտիչ լեզու և բարձր ստեղծագործական ոճ Հարմար է հոգևոր, գրական և մշակութաբանության հետազոտողների համար Ներկայացնում է միջնադարյան հայ հոգևոր մտքի ու գրական ժառանգության կարևոր հատված

Biology

Աշխատությունը նվիրված է ԴՆԹ-ի և ինտերկալացվող լիգանդների միջև մոլեկուլային փոխազդեցությունների ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով այն ֆիզիկաքիմիական մեխանիզմների վրա, որոնց միջոցով փոքր օրգանական մոլեկուլները կապվում են ԴՆԹ-ի հետ և փոխում դրա կառուցվածքային ու ֆունկցիոնալ հատկությունները։ Ինտերկալացիան ԴՆԹ-ի հետ լիգանդների փոխազդեցության կարևոր ձևերից է, որի դեպքում սովորաբար հարթ, արոմատիկ մոլեկուլի հատվածը տեղավորվում է ԴՆԹ-ի հարակից հիմքային զույգերի միջև՝ առաջացնելով կայուն կոմպլեքս։ Այդ գործընթացը կարող է ուղեկցվել ԴՆԹ-ի կրկնակի պարույրի տեղային կառուցվածքային փոփոխություններով, հիմքերի միջև հեռավորության մեծացմամբ և մոլեկուլի կոնֆորմացիոն ու դինամիկ հատկությունների փոփոխությամբ։ Ուսումնասիրության կարևոր նպատակներից է պարզել, թե լիգանդի կառուցվածքային առանձնահատկությունները ինչպես են ազդում ԴՆԹ-ի նկատմամբ նրա կապակցման ուժի, ընտրողականության և փոխազդեցության մեխանիզմի վրա։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել արոմատիկ համակարգերի չափին և հարթությանը, լիցքին, ֆունկցիոնալ խմբերին, մոլեկուլի տարածական կառուցվածքին և ջրային միջավայրի ազդեցությանը։ ԴՆԹ-ի հետ նման փոխազդեցություններում նշանակություն ունեն ոչ միայն ինտերկալացիան, այլև էլեկտրաստատիկ ձգողականությունը, ջրածնային կապերը, վան դեր Վալսի փոխազդեցությունները և հիդրոֆոբ ազդեցությունները, որոնք միասին կարող են որոշել առաջացող կոմպլեքսի կայունությունը։ Աշխատանքը կարող է ներառել նաև լիգանդների կապակցման գործընթացի ուսումնասիրման փորձարարական մեթոդների վերլուծություն։ Այդ նպատակով կիրառելի են սպեկտրոսկոպիական, ֆլուորեսցենտային, կենսաֆիզիկական և մոլեկուլային մեթոդներ, որոնց միջոցով հնարավոր է գնահատել կապակցման հաստատունները, ստոյքիոմետրիան, կապակցման վայրերի բնույթը և ԴՆԹ-ի կառուցվածքում առաջացող փոփոխությունները։ Հատկապես կարևոր կարող է լինել ԴՆԹ-ի ուլտրամանուշակագույն և տեսանելի կլանման սպեկտրների, ֆլուորեսցենցիայի ինտենսիվության կամ անիզոտրոպիայի փոփոխությունների ուսումնասիրությունը լիգանդի ավելացման ժամանակ։ Նման տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս տարբերակել ինտերկալացիան ԴՆԹ-ի արտաքին ակոսներում կամ մակերեսին առաջացող այլ տիպի կապակցումներից։ Ուսումնասիրության մեջ կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել նաև ԴՆԹ-ի տարբեր կառուցվածքային ձևերի նկատմամբ լիգանդների վարքագծի համեմատությունը։ ԴՆԹ-ի հաջորդականությունը, GC և AT հիմքային զույգերի հարաբերակցությունը, կրկնակի պարույրի կոնֆորմացիան և միջավայրի պայմանները կարող են ազդել լիգանդի կապակցման բնույթի վրա։ Այդ հանգամանքը հատկապես կարևոր է այն միացությունների ուսումնասիրության համար, որոնք ունեն կենսաբանական ակտիվություն և կարող են ազդել ԴՆԹ-ի վերարտադրության, տրանսկրիպցիայի կամ այլ գործընթացների վրա։ ԴՆԹ–լիգանդ փոխազդեցությունների ուսումնասիրությունը նշանակալի է նաև կիրառական տեսանկյունից, քանի որ ինտերկալացվող միացությունները կարող են օգտագործվել որպես կենսաբանական գործընթացների հետազոտման գործիքներ և որոշ դեպքերում՝ դեղաբանական ակտիվ նյութերի մշակման հիմք։ Միաժամանակ, նման փոխազդեցությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի լավ հասկանալ, թե ինչպես կարող են փոքր մոլեկուլները ճանաչել և փոփոխել նուկլեինաթթուների կառուցվածքը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը համադրում է մոլեկուլային կենսաբանության, կենսաֆիզիկայի և ֆիզիկական քիմիայի մոտեցումները՝ բացահայտելու ինտերկալացվող լիգանդների և ԴՆԹ-ի կապակցման օրինաչափությունները, կապի կայունությունը որոշող գործոնները և առաջացող կառուցվածքային փոփոխությունները։ Այն կարող է հետաքրքրել կենսաքիմիկոսներին, մոլեկուլային կենսաբաններին, կենսաֆիզիկոսներին, քիմիկոսներին, դեղաքիմիայի մասնագետներին և ԴՆԹ-ի կառուցվածք ու փոքր մոլեկուլների հետ դրա փոխազդեցություններ ուսումնասիրող հետազոտողներին։

Other Subjects

Հրատարակությունը նախատեսված է մասսայական գրադարանների աշխատանքի կազմակերպման և ընթերցողների շրջանում քաղաքական-գաղափարական նյութերի տարածման մեթոդական ապահովման համար։ Այն ներկայացնում է ՍՄԿՊ Կենտկոմի հունվարյան պլենումի որոշումների վերաբերյալ տեղեկատվության տարածման ձևերն ու մեթոդները, գրադարանային միջոցառումների կազմակերպման առաջարկություններ և համապատասխան գրականության ընտրության սկզբունքներ։ Նյութում ներառված են մեթոդական ցուցումներ, որոնք ուղղված են գրադարանավարներին՝ օգնելու նրանց կազմել թեմատիկ ցուցադրություններ, գրականության ցանկեր, զրույցներ և այլ տեղեկատվական միջոցառումներ։ Հրատարակությունը արտացոլում է խորհրդային ժամանակաշրջանի գրադարանային աշխատանքի առանձնահատկությունները և կարող է հետաքրքրել գրադարանագիտության, տեղեկատվագիտության, մշակութային քաղաքականության պատմության և խորհրդային շրջանի հասարակական կյանքի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետներին ու հետազոտողներին։

Sociology

Այս աշխատությունը նվիրված է հայ ընտանիքի սոցիալական կառուցվածքի, դերերի և փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությանը սոցիալական փոփոխությունների ժամանակակից փուլում՝ սոցիոլոգիական վերլուծության տեսանկյունից։ Ուսումնասիրության շրջանակում ընտանիքը դիտարկվում է որպես հասարակության հիմնարար սոցիալական ինստիտուտ, որի վրա անմիջական ազդեցություն են ունենում տնտեսական, ժողովրդագրական, մշակութային և արժեքային փոփոխությունները։ Աշխատությունը անդրադառնում է հայ ընտանիքի ավանդական և ժամանակակից դրսևորումների փոխակերպմանը, ընտանեկան դերերի վերաիմաստավորմանը, սերունդների միջև հարաբերությունների փոփոխությանը և ընտանիքի ներսում որոշումների կայացման գործընթացների զարգացմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ամուսնության, ծնողության, երեխաների դաստիարակության, սերնդափոխության և ընտանեկան համերաշխության հետ կապված սոցիալական պատկերացումների փոփոխություններին։ Քննարկվում են նաև այնպիսի գործընթացներ, ինչպիսիք են քաղաքայնացումը, միգրացիան, տնտեսական պայմանների փոփոխությունը, կանանց կրթական և աշխատանքային ակտիվության աճը, տեղեկատվական և թվային միջավայրի ընդլայնումը, որոնք տարբեր ձևերով վերափոխում են ընտանեկան հարաբերությունների ավանդական մոդելները։ Սոցիոլոգիական դիտարկման շրջանակում կարևոր տեղ է հատկացվում ընտանիքի կայունության և փոփոխականության փոխհարաբերությանը, ինչպես նաև այն հարցին, թե ինչպես են հասարակական նոր արժեքները համադրվում ավանդական ընտանեկան նորմերի և մշակութային պատկերացումների հետ։ Աշխատությունը կարող է ուսումնասիրել նաև ընտանիքի կառուցվածքային փոփոխությունները, ամուսնությունների և ամուսնալուծությունների միտումները, ծնելիության հետ կապված վարքագիծը, երիտասարդների ընտանեկան կողմնորոշումները և տարբեր սերունդների արժեքային դիրքորոշումների տարբերությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում սոցիալական աջակցության, տնտեսական ապահովվածության և հասարակական միջավայրի ազդեցությանը ընտանիքի բարեկեցության և կայունության վրա։ Աշխատության կարևոր նպատակներից է բացահայտել հայ ընտանիքի զարգացման արդի միտումները, սոցիալական փոփոխությունների պայմաններում առաջացող խնդիրները և ընտանիքի՝ որպես սոցիալական ինստիտուտի հետագա վերափոխման հնարավոր ուղղությունները։ Նյութը կարող է հետաքրքրել սոցիոլոգներին, ժողովրդագետներին, սոցիալական աշխատանքի մասնագետներին, հոգեբաններին, ընտանիքի և երիտասարդության հարցերով զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողներին։

Linguistics

Այս գրականագիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է հայ արձակագիր Հրաչյա Դաշտենցի ստեղծագործությունների լեզվական և ոճական առանձնահատկությունների համակողմանի քննությանը։ Աշխատության կենտրոնում գրողի արձակի լեզուն է՝ իր բառապաշարային հարստությամբ, արտահայտչական միջոցներով, շարահյուսական կառուցվածքներով, խոսքի տարբեր շերտերի կիրառությամբ և կերպարների անհատականացման հնարավորություններով։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու այն լեզվական միջոցները, որոնց շնորհիվ Դաշտենցի արձակը ձեռք է բերում ինքնատիպ հնչերանգ, կենդանի պատկերավորություն և ազգային-մշակութային ընդգծված երանգավորում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրողի կողմից ժողովրդական խոսքի, բարբառային տարրերի, դարձվածքների, հնաբանությունների և խոսակցական լեզվի տարբեր շերտերի օգտագործմանը։ Այդ լեզվական նյութը ստեղծագործություններում ոչ միայն ապահովում է միջավայրի և ժամանակաշրջանի հավաստի վերարտադրությունը, այլև նպաստում է հերոսների բնավորության, սոցիալական պատկանելիության, աշխարհընկալման և հոգեբանական առանձնահատկությունների բացահայտմանը։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նաև հեղինակի նկարագրական և պատմողական խոսքի առանձնահատկությունները, բնապատկերների ու միջավայրի պատկերավորման եղանակները, երկխոսությունների կառուցվածքը և հեղինակային խոսքի ու կերպարների խոսքի փոխհարաբերությունը։ Դաշտենցի արձակի ոճական ինքնատիպությունը պայմանավորված է պատմողական պարզության և լեզվական արտահայտչականության համադրությամբ, ինչպես նաև գրական լեզվի ու ժողովրդական խոսքի ստեղծագործական միավորմամբ։ Նրա լեզվում պատմական հիշողությունը, ազգային կենցաղը, հայրենի բնաշխարհը և մարդկային հարաբերությունները հաճախ արտահայտվում են ոչ միայն բովանդակության, այլև բառի, դարձվածքի և խոսքի հնչերանգի միջոցով։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև բառապաշարի թեմատիկ խմբերին՝ բնաշխարհի, կենցաղի, աշխատանքի, զինվորական կյանքի, ազգային սովորույթների և մարդկային փոխհարաբերությունների հետ կապված բառերի ու արտահայտությունների կիրառությանը։ Կարևոր է նաև շարահյուսական և ոճական կառույցների քննությունը, քանի որ կարճ ու դինամիկ նախադասությունների, նկարագրական ընդարձակ հատվածների, երկխոսությունների և ներքին խոսքի համադրությունը նպաստում է արձակի ռիթմի ու հուզական լարվածության ձևավորմանը։ Դաշտենցի լեզուն ուսումնասիրելիս էական է նաև հեղինակի պատմական և մշակութային աշխարհը, քանի որ նրա արձակային լեզուն սերտորեն կապված է ազգային ինքնության, պատմական ճակատագրի, հայրենիքի և սփյուռքահայության փորձառության թեմաների հետ։ Աշխատությունը կարող է արժեքավոր լինել այն տեսանկյունից, որ լեզվական փաստերի վերլուծության միջոցով բացահայտում է գրողի գեղարվեստական մտածողության առանձնահատկությունները և ցույց է տալիս, թե ինչպես է լեզուն դառնում կերպարաստեղծման, միջավայրի վերարտադրության և ազգային հիշողության փոխանցման միջոց։ Այն կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, լեզվաբաններին, ոճաբաններին, հայոց լեզվի և գրականության ուսուցիչներին, ինչպես նաև Դաշտենցի ստեղծագործական ժառանգությամբ ու հայ արձակի լեզվաոճական զարգացմամբ հետաքրքրվող ուսանողներին և հետազոտողներին։

Sociology

Այս գիրքը ուսումնասիրում է մեծահասակների կրթության և ուսումնառության համակարգը Հայաստանում՝ ընդգծելով ցկյանս կրթության (lifelong learning) դերը ժամանակակից հասարակության զարգացման մեջ։ Գրքում վերլուծվում են մեծահասակ սովորողների կրթական կարիքները, մոտիվացիան և ուսումնառության առանձնահատկությունները՝ հաշվի առնելով սոցիալական, տնտեսական և մշակութային գործոնները։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև ոչ ֆորմալ և ինֆորմալ կրթության ձևերին, վերապատրաստման ծրագրերին և մասնագիտական զարգացման հնարավորություններին։ Նյութում քննարկվում են պետական քաղաքականության, կրթական հաստատությունների և հասարակական կազմակերպությունների դերերը մեծահասակների կրթության կազմակերպման մեջ։ Գիրքը համադրում է կրթական տեսությունը և կիրառական փորձը՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով հասկանալ մեծահասակների ուսումնառության համակարգի զարգացումն ու մարտահրավերները Հայաստանում։