Նախագծել 800 ՄՎտ հզորությամբ ԿԷԿ

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է բլազարների ուլտրամանուշակագույն և ռենտգենյան ճառագայթման հատկությունների ուսումնասիրությանը՝ դրանց ֆիզիկական բնույթի, փոփոխականության և էներգիայի արտազատման մեխանիզմների վերաբերյալ ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու նպատակով։ Բլազարները դիտարկվում են որպես ակտիվ գալակտիկական միջուկների առանձնահատուկ դաս, որոնց դիտվող ճառագայթման մեջ կարևոր դեր ունի դիտողի ուղղությանը մոտ կողմնորոշված ռելյատիվիստական շիթը։ Հետազոտության կենտրոնում տարբեր էներգետիկ տիրույթներում գրանցված ճառագայթման սպեկտրային և ժամանակային բնութագրերի վերլուծությունն է։ Ուլտրամանուշակագույն դիտումները կարող են տեղեկատվություն տրամադրել ինչպես շիթի ճառագայթման, այնպես էլ որոշ դեպքերում ակրեցիոն սկավառակի հնարավոր ներդրման մասին, մինչդեռ ռենտգենյան տիրույթը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու բարձր էներգիաներով մասնիկների հետ կապված ճառագայթային գործընթացները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել հոսքի ինտենսիվության փոփոխությունները, սպեկտրային ցուցիչները, տարբեր ալիքային տիրույթներում դիտվող փոփոխականության փոխկապակցվածությունը և ժամանակի ընթացքում աղբյուրների սպեկտրային վիճակների փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել բազմալիքային դիտումների համադրմանը, քանի որ տարբեր հաճախականային տիրույթների տվյալների համատեղ վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս կառուցելու էներգիայի սպեկտրային բաշխումը և գնահատելու ճառագայթման տարբեր բաղադրիչների հարաբերակցությունը։ Կարևորվում է նաև բլազարների տարբեր ենթադասերի համեմատությունը՝ պարզելու դրանց սպեկտրային և փոփոխականության հատկությունների ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Ռենտգենյան և ուլտրամանուշակագույն տվյալների ժամանակային վերլուծությունը կարող է օգտագործվել բռնկումների, արագ պայծառության փոփոխությունների և ակտիվության տարբեր վիճակների բնութագրման համար, իսկ նման փոփոխությունների բնորոշ ժամանակային մասշտաբները կարող են լրացուցիչ տեղեկություն տալ ճառագայթող տիրույթի ֆիզիկական առանձնահատկությունների վերաբերյալ։ Դիտողական արդյունքների համադրումը տեսական մոդելների հետ հնարավորություն է տալիս գնահատելու ռելյատիվիստական շիթերում տեղի ունեցող մասնիկների արագացման և ճառագայթման գործընթացների հնարավոր դերը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է արտագալակտիկական աստղագիտության, բարձր էներգիաների աստղաֆիզիկայի, ռենտգենյան աստղագիտության և բազմալիքային դիտողական վերլուծության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով խորացնել ակտիվ գալակտիկական միջուկների ամենափոփոխական և էներգետիկ դասերից մեկի ֆիզիկական բնույթի վերաբերյալ պատկերացումները։

Literature

Ժողովածուի վեցերորդ հատորը հայ ժողովրդական բանավոր ստեղծագործության հարուստ ժառանգության ուսումնասիրության և պահպանման կարևոր մասն է։ Նրանում ընդգրկված հեքիաթները ներկայացնում են ժողովրդի գեղարվեստական մտածողությունը, կենսափորձը, բարոյական պատկերացումները և աշխարհընկալումը՝ ձևավորված տարբեր ժամանակաշրջաններում ու փոխանցված սերնդեսերունդ։ Հեքիաթային պատումներում իրական կյանքի դրվագները միահյուսվում են երևակայական իրադարձությունների, հրաշապատում տարրերի և խորհրդանշական կերպարների հետ։ Դրանց միջոցով արտահայտվում են բարու և չարի պայքարը, արդարության որոնումը, խելամտության ու հնարամտության արժեքը, աշխատասիրության, ազնվության և քաջության կարևորությունը։ Ժողովրդական հեքիաթներին բնորոշ են պատկերավոր լեզուն, սյուժետային զարգացումների բազմազանությունը, կրկնությունները, չափազանցությունները, հումորը և կենդանի խոսքի առանձնահատկությունները։ Դրանք նաև տեղեկություններ են պահպանել ժողովրդի կենցաղի, սովորույթների, ընտանեկան հարաբերությունների, հավատալիքների և հասարակական պատկերացումների մասին։ Ժողովածուի գիտական արժեքը պայմանավորված է բանավոր ժառանգության պահպանմամբ և հետագա ուսումնասիրության համար մատչելի դարձնելով։ Հատորը կարևոր աղբյուր է հայ բանահյուսության, հեքիաթագիտության, ազգագրության և ազգային մշակութային հիշողության հետազոտողների համար։

Other Subjects

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է ֆրանսերենի և հայերենի միջև բառային փոխազդեցությունների պատմական զարգացման ուսումնասիրությանը՝ տարբեր ժամանակաշրջաններում երկու լեզուների շփումների, փոխառությունների և բառապաշարային փոխազդեցության առանձնահատկությունների բացահայտման նպատակով։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն հասարակական, պատմական և մշակութային պայմանների վրա, որոնց ազդեցությամբ ֆրանսերեն բառերն ու արտահայտությունները ներթափանցել են հայերենի բառապաշար և աստիճանաբար հարմարվել նրա հնչյունական, ձևաբանական, իմաստային ու բառակազմական համակարգերին։ Տարաժամանակյա մոտեցումը հնարավորություն է տալիս լեզվական փոխազդեցությունը դիտարկել զարգացման տարբեր փուլերում՝ պարզելով փոխառությունների տարածման ժամանակագրությունը, դրանց գործածության փոփոխությունները և բառապաշարում ամրապնդվելու կամ գործածությունից դուրս գալու գործընթացները։ Քննության են առնվում լեզվական շփումների պատմական նախադրյալները, ֆրանսիական մշակույթի, կրթության, գրականության, գիտության, քաղաքական մտքի և հասարակական կյանքի ազդեցությունը հայկական միջավայրի վրա, ինչպես նաև թարգմանական գործունեության և մամուլի դերը նոր բառային միավորների տարածման գործում։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում անմիջական և միջնորդավորված փոխառությունների տարբերակմանը՝ պարզելու, թե տվյալ բառային միավորը հայերեն է անցել անմիջապես ֆրանսերենից, թե այլ լեզուների միջնորդությամբ։ Ուսումնասիրվում են փոխառված բառերի հնչյունական հարմարեցման օրինաչափությունները, երբ օտար լեզվի հնչյունային կառուցվածքը համապատասխանեցվում է հայերենի արտասանական համակարգին։ Ձևաբանական մակարդակում դիտարկվում է փոխառությունների ներգրավումը հայերենի քերականական համակարգ՝ հոլովման, հոգնակի թվի կազմության և բառակազմական ածանցների ընդունման տեսանկյունից։ Կարևորվում է նաև բառերի իմաստային զարգացումը, քանի որ փոխառված միավորը նոր լեզվական միջավայրում կարող է պահպանել սկզբնական նշանակությունը, ձեռք բերել լրացուցիչ իմաստներ, նեղացնել կամ ընդլայնել իր իմաստային դաշտը։ Առանձին քննության են ենթարկվում այն ոլորտները, որոնցում ֆրանսերենից կատարված փոխառությունները առավել նկատելի են՝ մշակույթ, արվեստ, գրականություն, նորաձևություն, խոհանոց, հասարակական կյանք, գիտություն, տեխնիկա, դիվանագիտություն և այլ բնագավառներ։ Բառապաշարային նյութի ժամանակագրական համեմատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել, թե պատմական տարբեր փուլերում որ ոլորտներն են առավել ակտիվորեն նպաստել լեզվական փոխառություններին և ինչպես են հասարակական փոփոխություններն արտացոլվել բառային կազմի մեջ։ Ուսումնասիրվում է նաև փոխառված և բնիկ կամ արդեն գոյություն ունեցող հայերեն բառերի փոխհարաբերությունը՝ հոմանիշության, իմաստային տարբերակման և ոճական մասնագիտացման տեսանկյունից։ Որոշ դեպքերում նոր բառային միավորները կարող են գործածվել գոյություն ունեցող հայերեն համարժեքների կողքին՝ ժամանակի ընթացքում ձեռք բերելով հատուկ ոճական կամ իմաստային երանգներ։ Կարևորվում են գրական լեզվի և խոսակցական գործածության միջև տարբերությունները, ինչպես նաև արևելահայերենի և արևմտահայերենի պատմական ու մշակութային միջավայրերի ազդեցությունը փոխառությունների ընդունման և տարածման վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է բառարանների, գրական ստեղծագործությունների, մամուլի, թարգմանական գրականության և պատմական գրավոր աղբյուրների տվյալների համադրումը, որը հնարավորություն է տալիս հետևել առանձին բառերի առաջին վկայություններին և հետագա գործածությանը։ Դիտարկվում է նաև հակառակ ուղղությամբ հնարավոր բառային ազդեցությունը՝ ֆրանսերենում հայկական ծագում ունեցող կամ հայկական մշակութային իրողությունների հետ կապված բառային միավորների առկայության տեսանկյունից։ Այսպիսով լեզվական փոխազդեցությունը ներկայացվում է որպես մշակութային և պատմական կապերի արտացոլում, որի միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել ոչ միայն լեզվի ներքին զարգացումը, այլև ժողովուրդների միջև հաղորդակցության և մշակութային փոխանակման առանձնահատկությունները։ Տարաժամանակյա ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս տարբերակել ժամանակավոր նորաբանությունները երկարաժամկետ կերպով բառապաշարում հաստատված փոխառություններից և բացահայտել օտար բառային նյութի յուրացման հիմնական օրինաչափությունները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայերենի բառապաշարի պատմության, ֆրանսերեն-հայերեն լեզվական առնչությունների և փոխառությունների տեսության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել զուգադրական և պատմական լեզվաբանության, բառագիտության, ստուգաբանության, թարգմանագիտության, ֆրանսագիտության և հայագիտության ոլորտների հետազոտողների, լեզվաբանների, թարգմանիչների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Mathematics

Գիրքը նվիրված է քվարկոնիումի և բարձր էներգիական հադրոնների ծննդի մեխանիզմների համակողմանի ուսումնասիրությանը պրոտոն–պրոտոն և միջուկ–միջուկ բախումների ընթացքում՝ Large Hadron Collider-ի էներգիաների տիրույթում։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են մասնիկների արտադրության հիմնարար գործընթացները քվանտային քրոմոդինամիկայի շրջանակներում, ներառյալ կարճ և երկար հեռավորության փոխազդեցությունների բաժանումը, գունային սինգլետ և օկտետ մեխանիզմները, ինչպես նաև հադրոնիզացիայի մոդելները։ Հեղինակը վերլուծում է քվարկոնիումի (օրինակ՝ J/ψ, Υ վիճակների) ձևավորման դինամիկան, դրանց ճնշումը և վերարտադրումը բարձր խտության քվարկ-գլյուոնային միջավայրում՝ ընդգծելով քվարկ-գլյուոնային պլազմայի դերը բախումների վերջնական վիճակներում։ Գրքում քննարկվում են նաև փորձարարական տվյալների համեմատությունը տեսական մոդելների հետ, Monte Carlo սիմուլյացիաների կիրառումը և բախումների բազմաչափ սպեկտրների վերլուծությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բարձր էներգիաների միջուկային ֆիզիկայի ժամանակակից խնդիրներին և մասնիկների արտադրության մեխանիզմների համապարփակ նկարագրությանը։ Աշխատությունը համադրում է տեսական և փորձարարական բարձր էներգիական ֆիզիկայի մոտեցումները՝ առաջարկելով խորքային պատկերացում քվարկոնիումի և հադրոնների ծննդի գործընթացների վերաբերյալ LHC էներգիաներում։ Գիրքը նախատեսված է մասնիկների ֆիզիկոսների, տեսական ֆիզիկայի մասնագետների, գիտահետազոտողների, ասպիրանտների և բարձր էներգիաների ֆիզիկայով հետաքրքրվող ուսանողների համար։

Religion

Գիրքը ներառում է աստվածաշնչյան Սաղմոսների ժողովածուն՝ Դավիթ մարգարեին վերագրվող աղոթքների, օրհներգությունների և հոգևոր խորհրդածությունների ամբողջությունը։ Սաղմոսները քրիստոնեական պաշտամունքի կարևորագույն բաղադրիչներից են և արտահայտում են մարդու հոգևոր կյանքի բազմազան վիճակները՝ ուրախությունն ու երախտագիտությունը, վիշտն ու հուսահատությունը, ապաշխարությունն ու ներում հայցելը, փորձությունների հաղթահարման ձգտումն ու աստվածային պաշտպանության հանդեպ վստահությունը։ Ժողովածուի առանցքային գաղափարներից են Աստծո փառաբանությունը, արդարության որոնումը, հավատարմությունը, բարեպաշտությունը և մարդու՝ իր արարքների համար պատասխանատվությունը։ Բանաստեղծական հարուստ լեզուն, պատկերավոր համեմատությունները, կրկնությունները և խորհրդանշական արտահայտությունները սաղմոսներին հաղորդում են առանձնահատուկ հուզական ու գեղարվեստական ուժ։ Դրանք միաժամանակ ունեն անհատական և համայնքային նշանակություն. կարող են ծառայել որպես անձնական աղոթքի խոսքեր, ինչպես նաև հնչել եկեղեցական ժամերգությունների և պաշտամունքային արարողությունների ընթացքում։ Հայ եկեղեցական ավանդության մեջ սաղմոսները կարևոր դեր են ունեցել հոգևոր դաստիարակության, աստվածաշնչյան գիտելիքի տարածման և աղոթական մշակույթի ձևավորման գործում։ Այս ժողովածուն արժեքավոր է աստվածաշնչագիտության, հայ եկեղեցական գրականության, ծիսագիտության և քրիստոնեական հոգևոր մշակույթի ուսումնասիրության համար՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով հաղորդակցվելու հավատքի ու մարդկային ապրումների դարավոր արտահայտություններին։