Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու (1985, Մարտ, թիվ 7)

Economics

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ներդրումային ռազմավարության ձևավորմանն ու իրականացման ընթացքին՝ գնահատելով դրա ազդեցությունը երկրի տնտեսական զարգացման, ներդրումային միջավայրի բարելավման և արտաքին կապերի ամրապնդման վրա։ Նյութում վերլուծվում են տարբեր ոլորտների՝ արդյունաբերություն, էներգետիկա, ինֆորմատիկա, գյուղատնտեսություն և ծառայություններ ներդրումային ծրագրերի հնարավորությունները, ներդրողների համար մրցակցային առավելությունների ստեղծման ուղիները, ինչպես նաև ներդրումային ռիսկերի և խոչընդոտների գնահատումը։ Աշխատությունը ընդգծում է պետական քաղաքականության, հարկային խրախուսումների, ֆինանսական աջակցության գործիքների և իրավական միջավայրի կարևորությունը՝ նպատակ ունենալով ներգրավել ներքին և արտաքին ներդրումներ։ Նյութում ներկայացվում են նաև ռազմավարական պլանավորման մեթոդներ, ներդրումային գործընթացների մոնիտորինգ և կանխատեսումներ՝ հիմնված տնտեսական ցուցանիշների, շուկայի պահանջարկի և միջազգային փորձի վրա։ Աշխատությունը կարևոր է տնտեսագետների, պետական կառավարման մարմինների, ներդրողների և ֆինանսական մասնագետների համար՝ ուղղված Հայաստանի տնտեսական զարգացման և ներդրումային միջավայրի կայունության ապահովմանը։

Sociology

Աշխատությունը նվիրված է գործոնային վերլուծության կիրառելիության ընդլայնմանը և դրա օգտագործմանը սոցիոլոգիական կանխատեսման ռեգրեսիոն մոդելների զարգացման գործընթացում։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ սոցիոլոգիական ուսումնասիրություններում մեծ թվով փոխկապակցված ցուցանիշների առկայությունը կարող է դժվարացնել դրանց միջև օրինաչափությունների բացահայտումը և կանխատեսող մոդելների կառուցումը։ Գործոնային վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բազմաթիվ փոխկապակցված փոփոխականների հիմքում առանձնացնել ավելի փոքր թվով ընդհանրացված գործոններ, որոնք արտացոլում են ուսումնասիրվող երևույթի հիմնական կառուցվածքային բաղադրիչները։ Այդպիսի մոտեցումը կարող է նպաստել տվյալների ծավալի կրճատմանը, փոփոխականների միջև կապերի ավելի հստակ մեկնաբանմանը և սոցիալական գործընթացների վրա ազդող հիմնական գործոնների բացահայտմանը։ Աշխատանքում դիտարկվում է գործոնային վերլուծության և ռեգրեսիոն մոդելավորման համադրության հնարավորությունը։ Առանձնացված գործոնները կարող են օգտագործվել որպես ռեգրեսիոն մոդելի բացատրող փոփոխականներ՝ սոցիալական երևույթների և գործընթացների հետագա զարգացումները կանխատեսելու համար։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս կառուցել ավելի համակարգված մոդելներ, նվազեցնել փոխկապակցված բազմաթիվ ցուցանիշների ուղղակի օգտագործման հետևանքով առաջացող խնդիրները և ավելի հստակ գնահատել տարբեր սոցիալական գործոնների հարաբերական ազդեցությունը կանխատեսվող ցուցանիշի վրա։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարևոր նշանակություն ունեն տվյալների նախնական մշակումը, փոփոխականների ընտրությունը, գործոնների առանձնացումը, դրանց մեկնաբանությունը և ստացված գործոնների վիճակագրական նշանակության գնահատումը։ Այնուհետև հնարավոր է կառուցել ռեգրեսիոն մոդելներ և գնահատել դրանց կանխատեսող արդյունավետությունը՝ օգտագործելով համապատասխան վիճակագրական չափանիշներ։ Այս մեթոդաբանական մոտեցումը կարող է կիրառվել բնակչության սոցիալական վարքագծի, տնտեսական և սոցիալական պայմանների, հասարակական կարծիքի, զբաղվածության, կենսամակարդակի և այլ սոցիոլոգիական ցուցանիշների ուսումնասիրության ժամանակ։ Աշխատության նշանակությունն այն է, որ այն դիտարկում է բազմաչափ սոցիոլոգիական տվյալների վերլուծության և կանխատեսման համակցված մեթոդաբանություն՝ գործոնային վերլուծությունը դարձնելով ռեգրեսիոն մոդելների կատարելագործման գործիք։ Ստացված մոտեցումները կարող են նպաստել սոցիոլոգիական հետազոտությունների քանակական մեթոդների զարգացմանը, կանխատեսումների հիմնավորվածության բարձրացմանը և բարդ սոցիալական գործընթացների կառուցվածքային ավելի խոր ըմբռնմանը։

Informatics

Հեռահաղորդակցության և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է պասիվ օպտիկական ցանցերի կառուցման սկզբունքների, դրանց ճարտարապետական առանձնահատկությունների և մուլտիմեդիա ծառայությունների համար դինամիկ թողունակության բաշխման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում օպտիկամանրաթելային հասանելիության ցանցերի կառուցվածքը, տվյալների փոխանցման տեխնոլոգիաները, ցանցային սարքավորումների փոխգործակցությունը և կապուղիների արդյունավետ օգտագործման հիմնական սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պասիվ օպտիկական ցանցերում թողունակության դինամիկ բաշխման ալգորիթմներին, որոնք հնարավորություն են տալիս ցանցային ռեսուրսները բաշխելու բաժանորդների փոփոխվող պահանջներին և փոխանցվող տեղեկատվության բնույթին համապատասխան։ Վերլուծվում են մուլտիմեդիա ծառայությունների՝ տեսահաղորդակցության, ձայնային կապի և տվյալների հոսքային փոխանցման որակական պահանջները, ինչպես նաև ցանցի թողունակության, ուշացումների, փաթեթների կորստի և ծառայությունների որակի փոխկապակցվածությունը։ Քննարկվում են նաև ցանցային ծանրաբեռնվածության կառավարման, տարբեր տեսակի տեղեկատվական հոսքերի առաջնահերթության սահմանման և հաղորդակցական ռեսուրսների օպտիմալացման խնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են ցանցի աշխատանքի մոդելավորման, արդյունավետության գնահատման և թողունակության բաշխման մեխանիզմների կատարելագործման հնարավորությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հեռահաղորդակցության, օպտիկական կապի համակարգերի, համակարգչային ցանցերի և մուլտիմեդիա տեխնոլոգիաների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

History

Պատմագիտական և քաղաքական մտքի պատմության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Սևրի հաշտության պայմանագրի նախապատրաստման ու ստորագրման գործընթացների արտացոլմանը հայ հասարակական-քաղաքական մտքում 1919–1920 թվականներին՝ Հայաստանի Առաջին Հանրապետության և հետպատերազմյան միջազգային հարաբերությունների համատեքստում։ Քննության են առնվում Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո ձևավորված աշխարհաքաղաքական իրադրությունը, Հայկական հարցի քննարկումները Փարիզի խաղաղության վեհաժողովում և հայկական քաղաքական շրջանակների ակնկալիքները միջազգային դիվանագիտությունից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում 1920 թվականի օգոստոսի 10-ին ստորագրված Սևրի պայմանագրի՝ Հայաստանին վերաբերող դրույթներին, դրանց քաղաքական նշանակությանը և հայ հասարակության տարբեր շերտերում առաջացրած արձագանքներին։ Վերլուծվում են հայկական քաղաքական կուսակցությունների, պետական գործիչների, մտավորականների և հասարակական կազմակերպությունների դիրքորոշումները Հայաստանի սահմանների, անկախ պետականության ամրապնդման և ազգային իրավունքների միջազգային ճանաչման վերաբերյալ։ Քննարկվում են հայկական մամուլում, հրապարակախոսության մեջ և քաղաքական ելույթներում արտահայտված գնահատականները, ինչպես նաև Սևրի պայմանագրի իրականացման հնարավորությունների շուրջ ձևավորված տեսակետներն ու տարաձայնությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել ժամանակաշրջանի դիվանագիտական փաստաթղթերը, պետական որոշումները, քաղաքական նամակագրությունը, մամուլի հրապարակումները և հուշագրական աղբյուրները։ Անդրադարձ է կատարվում Սևրի պայմանագրի շուրջ ձևավորված քաղաքական սպասումներին, դրանց առնչությանը Հայաստանի Հանրապետության արտաքին քաղաքականությանը և 1920 թվականի ռազմաքաղաքական զարգացումների ազդեցությանը հայկական հասարակական մտքի վրա։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց նորագույն պատմության, Հայկական հարցի, Հայաստանի Առաջին Հանրապետության, միջազգային հարաբերությունների և հայ հասարակական-քաղաքական մտքի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Economics

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում դրամավարկային քաղաքականության մշակման և իրականացման հիմնախնդիրներին՝ ընդգծելով կենտրոնական բանկի դերակատարությունը մակրոտնտեսական կայունության ապահովման գործընթացում։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են դրամական զանգվածի կարգավորման մեխանիզմները, տոկոսադրույքային քաղաքականության ազդեցությունը տնտեսական աճի և գնաճի վրա, ինչպես նաև փոխարժեքային քաղաքականության առանձնահատկությունները Հայաստանի տնտեսական միջավայրում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆինանսական շուկաների զարգացման մակարդակին, բանկային համակարգի կայունությանը և արտաքին տնտեսական գործոնների ազդեցությանը դրամավարկային քաղաքականության արդյունավետության վրա։ Ներկայացվում են նաև միջազգային փորձի կիրառման հնարավորությունները և այն մարտահրավերները, որոնք պայմանավորված են փոքր բաց տնտեսության կառուցվածքային առանձնահատկություններով։ Աշխատությունը կարևոր է ինչպես տեսական, այնպես էլ կիրառական տեսանկյունից՝ նպաստելով դրամավարկային քաղաքականության գործիքակազմի կատարելագործմանը և տնտեսական կայունության ամրապնդմանը Հայաստանի Հանրապետությունում։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության արտաքին առևտրային գործունեության արդյունավետության վրա լոգիստիկ համակարգի ազդեցության ուսումնասիրությանը և միջազգային շուկաներում երկրի մրցունակությունը պայմանավորող տրանսպորտային, ենթակառուցվածքային, կազմակերպական ու տնտեսական գործոնների վերլուծությանը։ Հետազոտության առանցքում ապրանքների միջազգային տեղաշարժի ամբողջական շղթան է՝ փոխադրումից, պահեստավորումից և բեռնաբաշխումից մինչև մաքսային ձևակերպումներ, սահմանային ընթացակարգեր և տեղեկատվական հոսքերի կառավարում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում Հայաստանի աշխարհագրական դիրքով և դեպի ծով անմիջական ելքի բացակայությամբ պայմանավորված լոգիստիկ սահմանափակումներին, որոնք մեծացնում են տարանցիկ ուղիների, հարևան երկրների տրանսպորտային ենթակառուցվածքների և միջազգային փոխադրումների կազմակերպման նշանակությունը։ Քննվում է տրանսպորտային ծախսերի, առաքման ժամկետների, երթուղիների հուսալիության և սահմանային ընթացակարգերի ազդեցությունը ներմուծվող ու արտահանվող ապրանքների վերջնական արժեքի և հայկական տնտեսավարող սուբյեկտների մրցակցային հնարավորությունների վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ավտոմոբիլային, երկաթուղային, օդային և համակցված փոխադրումների հնարավորությունների գնահատումը՝ դրանց տնտեսական արդյունավետության և արտաքին առևտրի պահանջներին համապատասխանության տեսանկյունից։ Կարևորվում են նաև պահեստային տնտեսության, բաշխիչ կենտրոնների, բեռնափոխադրող և լոգիստիկ ծառայություններ մատուցող կազմակերպությունների գործունեությունը և մատակարարման շղթաների համակարգված կառավարումը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում մաքսային վարչարարությանը և արտաքին առևտրային ընթացակարգերի պարզեցմանը, քանի որ փաստաթղթաշրջանառության արդյունավետությունը, տեղեկատվության թվայնացումը և սահմանային գործընթացների կազմակերպումը կարող են էականորեն ազդել ապրանքների շրջանառության արագության վրա։ Քննվում են լոգիստիկ ռիսկերը՝ կապված փոխադրման հնարավոր խափանումների, երթուղիների սահմանափակ ընտրության, ծախսերի փոփոխականության և արտաքին տնտեսական միջավայրի անկայունության հետ։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև միջազգային լոգիստիկ ցուցանիշներին և համեմատական գնահատման մեթոդներին՝ Հայաստանի դիրքը այլ երկրների համեմատ բնութագրելու և առավել խնդրահարույց ոլորտները բացահայտելու նպատակով։ Լոգիստիկ մրցունակությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես տրանսպորտային խնդիր, այլև որպես արտաքին առևտրի, ներդրումային միջավայրի և տնտեսության ընդհանուր մրցունակության բաղադրիչ։ Համակարգային վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ենթակառուցվածքների, պետական կառավարման, մասնավոր հատվածի և միջազգային տրանսպորտային կապերի փոխկախվածությունը։ Աշխատությունը նպաստում է արտաքին առևտրի լոգիստիկ արդյունավետության բարձրացման գործոնների և մատակարարման շղթաների կառավարման տնտեսական նշանակության առավել ամբողջական ընկալմանը։