Նոր գրականություն կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ : Մատենագիտական ցանկ (1978, Օգոստոս, թիվ 8)

Religion

Հրատարակությունը քրիստոնեական Սուրբ Գրքի հիմնարար երկերից մեկի՝ Ավետարանի հայերեն հրատարակությունն է, որը ներկայացնում է Հիսուս Քրիստոսի կյանքը, քարոզչությունը, ուսմունքը և փրկագործական առաքելությունը։ Ավետարանական պատումները պատմում են Քրիստոսի ծննդյան, մկրտության, աշակերտների ընտրության, քարոզների, առակների, հրաշքների, չարչարանքների, խաչելության և հարության մասին՝ բացահայտելով քրիստոնեական հավատքի հիմնական դրույթներն ու հոգևոր սկզբունքները։ Դրանց միջոցով ընթերցողին են փոխանցվում սիրո, գթասրտության, ներողամտության, խոնարհության, արդարության, հավատարմության և մերձավորի հանդեպ պատասխանատվության գաղափարները։ Ավետարանը կարևոր նշանակություն ունի քրիստոնեական դավանանքի ճանաչողության, հոգևոր ինքնակրթության և աստվածաշնչյան գիտելիքների տարածման համար։ Այն կիրառվում է ինչպես անհատական ընթերցանության, այնպես էլ եկեղեցական արարողությունների, կրոնական ուսուցման և աստվածաբանական ուսումնասիրությունների ընթացքում։ Հայերեն Ավետարանների հրատարակումը դարեր շարունակ նպաստել է քրիստոնեական ավանդության պահպանմանը, Սուրբ Գրքի մայրենի լեզվով ընթերցանությանը և հայ ժողովրդի հոգևոր ու մշակութային ինքնության ամրապնդմանը։ Այս գիրքը կարևոր նյութ է հայ աստվածաշնչյան գրականության, 19-րդ դարի հայերեն կրոնական հրատարակությունների և Մխիթարյան միաբանության աստվածաբանական ու տպագրական գործունեության պատմության ուսումնասիրության համար։

Economics

Հեղինակ Արշակյան Ա.Հ.-ն գրքում ներկայացնում է մրցակցության էությունը որպես շուկայի ինքնակարգավորման հիմնական գործոն, որը ապահովում է ռեսուրսների արդյունավետ բաշխում, արտադրողականության աճ և նորարարության խթանում։ Աշխատության մեջ մանրամասն վերլուծվում են մրցակցության ձևերը՝ կատարյալ մրցակցություն, մոնոպոլիստական մրցակցություն, օլիգոպոլիա և մոնոպոլիա, ինչպես նաև դրանց տնտեսական հետևանքները գնագոյացման, արտադրության ծավալների և սպառողների բարեկեցության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մրցակցային քաղաքականության և պետական կարգավորման դերին, որտեղ հեղինակը բացատրում է հակամենաշնորհային մեխանիզմների անհրաժեշտությունը շուկայի հավասարակշռության պահպանման և անբարեխիղճ մրցակցության կանխման համար։ Գրքում նաև քննարկվում են շուկայի կառուցվածքային փոփոխությունները գլոբալացման պայմաններում, միջազգային մրցակցության աճը և դրա ազդեցությունը ազգային տնտեսությունների վրա։ Աշխատությունը համադրում է տեսական մոտեցումները և կիրառական օրինակները՝ ցույց տալով, թե ինչպես է մրցակցությունը գործում իրական տնտեսական համակարգերում և ինչ դեր ունի տնտեսական աճի և սոցիալական բարեկեցության ապահովման գործում։ Այն հատկապես օգտակար է տնտեսագիտության, պետական կառավարման, բիզնեսի և իրավագիտության ոլորտների ուսանողների, ինչպես նաև տնտեսական քաղաքականության մշակման գործընթացում ներգրավված մասնագետների համար։

Economics

Այս գիրքը ներկայացնում է տնտեսագիտության տեսության հիմնարար գաղափարներն ու օրենքները՝ բացատրելով, թե ինչպես են հասարակությունները արտադրում, բաշխում և սպառում սահմանափակ ռեսուրսներ։ Այն անդրադառնում է միկրոտնտեսագիտության և մակրոտնտեսագիտության հիմնական բաժիններին՝ ներառելով պահանջարկի և առաջարկի մեխանիզմները, շուկայի հավասարակշռությունը, սպառողի և արտադրողի վարքագիծը, ինչպես նաև տնտեսական արդյունավետության սկզբունքները։ Գրքում քննարկվում են նաև արտադրական գործոնները, մրցակցության ձևերը, գնագոյացման մոդելները և պետական միջամտության դերը տնտեսության մեջ։ Հեղինակը ներկայացնում է նաև ազգային տնտեսության հիմնական ցուցանիշները, տնտեսական աճի և զարգացման տեսությունները, գործազրկության և գնաճի փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև միջազգային առևտրի հիմունքները։ Նյութը կառուցված է տեսական բացատրություններով և օրինակներով, որոնք օգնում են ձևավորել համակարգված տնտեսական մտածողություն։ Գիրքը օգտակար է տնտեսագիտության ուսանողների, ֆինանսական ոլորտի մասնագետների և բոլոր նրանց համար, ովքեր ցանկանում են հասկանալ տնտեսական գործընթացների հիմքերը և դրանց գործառույթը ժամանակակից աշխարհում։

Geography

Այս աշխատանքը անդրադառնում է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության և հարակից տարածքների գետային հոսքի ձևավորման բնական պայմաններին՝ ընդգծելով ֆիզիկաաշխարհագրական գործոնների փոխազդեցությունը ջրային ռեսուրսների բաշխման և հաշվեկշռի վրա։ Ուսումնասիրվում են տարածքի ռելիեֆի առանձնահատկությունները, լեռնային կառուցվածքը, կլիմայական պայմանները, տեղումների բաշխվածությունը, ձյան ծածկի դերը և գոլորշիացման ինտենսիվությունը, որոնք միասին ձևավորում են գետային ցանցի սնուցման հիմնական աղբյուրները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սեզոնային հոսքերի փոփոխություններին, երբ գարնանային ձնհալը և անձրևային ժամանակահատվածները զգալիորեն մեծացնում են գետերի ջրայնությունը, իսկ ամառային չոր շրջաններում հոսքը նվազում է՝ ստեղծելով ջրային ռեսուրսների անհավասարակշռություն։ Վերլուծվում է նաև ստորգետնյա ջրերի դերը ընդհանուր ջրային հաշվեկշռում, ինչպես նաև հիդրոլոգիական համակարգի զգայունությունը կլիմայական փոփոխությունների նկատմամբ։ Աշխատությունը դիտարկում է տարածաշրջանի գետային համակարգը որպես համալիր բնական համակարգ, որտեղ փոխկապակցված են լեռնային ռելիեֆը, կլիման և հողածածկը՝ ձևավորելով ջրային հոսքերի տարածական և ժամանակային բաշխվածությունը։ Այս համատեքստում քննարկվում են նաև ջրային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման և պահպանման հիմնախնդիրները՝ հաշվի առնելով տարածաշրջանի բնապահպանական և տնտեսական նշանակությունը։

Chemistry

Այս աշխատանքը նվիրված է հագեցած հնգանդամ մոնո- և դիլակտոնների վրա հիմնված սինթեզների ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով դրանք որպես օրգանական քիմիայի կարևոր միջանկյալ միացություններ, որոնք լայն կիրառություն ունեն դեղագործական, պոլիմերային և ֆունկցիոնալ նյութերի ստացման գործընթացներում։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են հնգանդամ լակտոնների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց ռեակտիվ կենտրոնները և քիմիական կայունությունը, որոնք պայմանավորում են տարբեր նուկլեոֆիլ և էլեկտրոֆիլ փոխարկումների հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում լակտոն օղակի բացման ռեակցիաներին, էսթերացման և տրանսէսթերացման գործընթացներին, ինչպես նաև դրանց հիման վրա ավելի բարդ օրգանական կառուցվածքների սինթեզին։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է բարձր էներգիաների ֆիզիկայի փորձարարական սարքավորման կարևոր բաղադրիչներից մեկի՝ հադրոնային կալորիմետրային համակարգի արձագանքի և չափողական բնութագրերի ուսումնասիրությանը տարբեր տեսակի մասնիկների դեպքում։ Հետազոտության կենտրոնում պիոնների և պրոտոնների՝ կալորիմետրի նյութի հետ փոխազդեցության արդյունքում ձևավորվող հադրոնային հեղեղների առանձնահատկություններն են, գրանցվող էներգիայի չափումը և դետեկտորի արձագանքի կախվածությունը մասնիկի տեսակից ու էներգիայից։ Քննվում են այնպիսի հիմնական բնութագրեր, ինչպիսիք են էներգետիկ արձագանքը, էներգետիկ լուծաչափը, գծայնությունը և ազդանշանի տարածական բաշխումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պիոնների և պրոտոնների համար ստացվող արդյունքների համեմատությանը, քանի որ տարբեր հադրոնների փոխազդեցությունները նյութի հետ կարող են առաջացնել հեղեղների կառուցվածքի և գրանցվող էներգիայի որոշակի տարբերություններ։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու, թե որքան ճշգրիտ է կալորիմետրային համակարգը վերականգնում մասնիկների սկզբնական էներգիան և ինչպես են չափման արդյունքների վրա ազդում հադրոնային փոխազդեցությունների վիճակագրական տատանումները։ Կարևորվում է նաև կալորիմետրի առանձին հատվածներում էներգիայի կուտակման ուսումնասիրությունը, որի միջոցով հնարավոր է բնութագրել հադրոնային հեղեղների երկայնական և լայնական զարգացումը։ Փորձարարական տվյալները կարող են համադրվել մասնիկների փոխազդեցությունների համակարգչային մոդելավորման արդյունքների հետ՝ կիրառվող ֆիզիկական մոդելների համապատասխանությունը գնահատելու նպատակով։ Նման համեմատությունը կարևոր է ոչ միայն դետեկտորի աշխատանքի ուսումնասիրության, այլև բարձր էներգիաների փորձերում օգտագործվող մոդելավորման համակարգերի կատարելագործման համար։ Առանձին նշանակություն ունի կալիբրացման և չափման անորոշությունների գնահատումը, քանի որ կալորիմետրի բնութագրերի ճշգրտությունը անմիջականորեն կապված է բախումների արդյունքում առաջացող հադրոնների և հադրոնային շիթերի էներգիայի վերականգնման հուսալիության հետ։ Հետազոտության արդյունքները նպաստում են դետեկտորի աշխատանքի ավելի ամբողջական ըմբռնմանը և փորձարարական տվյալների ֆիզիկական մեկնաբանության ճշգրտության բարձրացմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է տարրական մասնիկների փորձարարական ֆիզիկայի, դետեկտորային տեխնիկայի, կալորիմետրիայի և համակարգչային մոդելավորման մոտեցումները՝ պիոնների ու պրոտոնների գրանցման ժամանակ հադրոնային կալորիմետրի արձագանքը բազմակողմանիորեն գնահատելու նպատակով։