Նոր գրքեր: Գյուղատնտեսություն: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги: Сельское хозяйство: Информационный указатель (1973, №7)

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է երիկամի փոխպատվաստման վիրաբուժական առանձնահատկությունների և փոխպատվաստում ստացած հիվանդների կյանքի որակի ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են երիկամի փոխպատվաստման նշանակությունը երիկամային անբավարարության բուժման գործընթացում, վիրահատության նախապատրաստման հիմնական սկզբունքները, դոնորական օրգանի ընտրության և ստացողի առողջական վիճակի գնահատման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վիրաբուժական միջամտության տեխնիկական կողմերին, անոթային և միզուղիների միացումների ձևավորման սկզբունքներին, ինչպես նաև վիրահատության ընթացքում և դրանից հետո հնարավոր բարդությունների կանխարգելման խնդիրներին։ Ուսումնասիրվում են փոխպատվաստված երիկամի ֆունկցիայի վերականգնման, հետվիրահատական հսկողության, օրգանի մերժման ռիսկի և իմունաճնշիչ բուժման հետ կապված հարցերը։ Դիտարկվում են հիվանդների առողջական վիճակի փոփոխությունները, ֆիզիկական ակտիվության վերականգնումը, առօրյա գործունեության հնարավորությունները և սոցիալական կյանքին վերաինտեգրման առանձնահատկությունները։ Կարևորվում են կյանքի որակի գնահատման բժշկական, հոգեբանական և սոցիալական չափանիշները, հիվանդների ինքնազգացողությունը, հուզական բարեկեցությունը և բուժման արդյունքներից բավարարվածությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել կլինիկական տվյալների վերլուծության, վիրահատական արդյունքների համեմատական գնահատման, հիվանդների հարցումների և կյանքի որակի ստանդարտացված գնահատման մեթոդներ։ Անդրադարձ է կատարվում փոխպատվաստումից հետո հիվանդների երկարաժամկետ հսկողության, դեղորայքային բուժման շարունակականության, հնարավոր վարակային և սրտանոթային բարդությունների վերահսկման անհրաժեշտությանը։ Առանձնացվում են վիրաբուժական տեխնիկայի կատարելագործման, հետվիրահատական խնամքի կազմակերպման և բազմամասնագիտական բժշկական աջակցության նշանակությունը բուժման արդյունավետության բարձրացման գործում։ Կարևորվում է նաև փոխպատվաստումից հետո հիվանդների կյանքի որակի համեմատությունը մինչվիրահատական վիճակի կամ երիկամային փոխարինող բուժման այլ եղանակների հետ՝ հաշվի առնելով անհատական առողջական առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը կարող է նպաստել երիկամի փոխպատվաստման վիրաբուժական արդյունքների գնահատման, հնարավոր բարդությունների նվազեցման և հիվանդակենտրոն բուժօգնության կազմակերպման մոտեցումների կատարելագործմանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ փոխպատվաստման կենտրոնների գործունեության, հետվիրահատական վերականգնման ծրագրերի և հիվանդների երկարաժամկետ բժշկական հսկողության կազմակերպման համար։ Այն օգտակար է փոխպատվաստաբանների, վիրաբույժների, նեֆրոլոգների, ուրոլոգների, կլինիկական հետազոտողների և բժշկական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Informatics

Այս աշխատությունը վերաբերում է թվային սխեմաների մոդելավորման և օպտիմալացման խնդիրներին՝ հաշվի առնելով դեստաբիլիզացնող (անկայունացնող) գործոնների ազդեցությունը, ընդգծելով միկրոէլեկտրոնիկայի, հաշվարկային մաթեմատիկայի և ավտոմատացված նախագծման փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել մաթեմատիկական և ալգորիթմական մոտեցումներ, որոնք թույլ են տալիս գնահատել և նվազեցնել թվային սխեմաների աշխատանքի վրա ազդող արտաքին և ներքին խանգարող գործոնների ազդեցությունը՝ բարձրացնելով դրանց հուսալիությունն ու կայունությունը։ Ուսումնասիրվում են սխեմաների ֆունկցիոնալ մոդելավորման մեթոդները, տրամաբանական մակարդակի վերլուծությունը, ժամանակային դիագրամների կառուցումը և սխալների տարածման մեխանիզմները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում դեստաբիլիզացնող գործոններին՝ ջերմաստիճանային տատանումներ, լարման անկայունություն, աղմուկներ, արտադրական թերություններ և տարիքային դեգրադացիա, որոնք կարող են ազդել սխեմաների աշխատանքի ճշգրտության վրա։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է օպտիմալացման մեթոդները՝ էներգաարդյունավետության բարձրացում, տարրերի նվազեցում, արագագործության բարելավում և սխալների հանդուրժողականության ապահովում՝ օգտագործելով մաթեմատիկական ծրագրավորում և համակարգչային սիմուլյացիաներ։ Միաժամանակ վերլուծվում են նախագծման ավտոմատացված համակարգերի կիրառությունները և դրանց դերը բարդ թվային համակարգերի հուսալի նախագծման մեջ։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է թվային էլեկտրոնիկայի և համակարգչային ինժեներիայի ոլորտում՝ նպաստելով բարձր կայունությամբ և արդյունավետությամբ թվային սխեմաների նախագծման մեթոդների զարգացմանը։

Literature

Այս ստեղծագործությունը պատմական երգ է՝ նվիրված 1877–1878 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմի ընթացքում Կարսի բերդի պաշարմանը և Ալաջայի լեռան շրջանում ռուսական զորքերի հաղթանակին։ Երկի հիմքում ընկած են 1877 թվականի աշնանը տեղի ունեցած ռազմական գործողությունները, որոնք կարևոր տեղ են զբաղեցնում Հարավային Կովկասի և Արևմտյան Հայաստանի հարակից տարածքների ռազմաքաղաքական պատմության մեջ։ Կարսի բերդը ռազմավարական նշանակություն ունեցող ամրոց էր, որի գրավման համար մղված պայքարը մեծ ազդեցություն ունեցավ պատերազմի հետագա ընթացքի վրա։ Ալաջայի լեռան շրջանի ռազմական գործողությունները նույնպես վճռորոշ նշանակություն ունեցան ռուսական բանակի առաջխաղացման և Կարսի ուղղությամբ իրականացվող ռազմական արշավի համար։ Ստեղծագործությունը պատմական իրադարձությունները ներկայացնում է երգային ձևով՝ ռազմական գործողությունների հիշողությունը կապելով հաղթանակի, քաջության, զորական տոկունության և պատերազմի նշանակության գաղափարների հետ։ Նմանատիպ պատմական երգերը կարևոր դեր են կատարել հասարակական հիշողության պահպանման գործում՝ ժամանակակից իրադարձությունները վերածելով բանավոր կամ գրավոր պատմողական նյութի, որը փոխանցվել է հետագա սերունդներին։ Երգի ձևը հնարավորություն է տալիս պատմական դեպքերը ներկայացնելու հուզական ու հիշվող կերպով՝ ընդգծելով մարտերի լարվածությունը, զորքերի գործողությունները և հաղթանակի հանրային ընկալումը։ Ստեղծագործության պատմական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն արձագանքում է իր ժամանակաշրջանի կարևոր ռազմական իրադարձություններին և արտացոլում է դրանց նկատմամբ ձևավորված հասարակական վերաբերմունքը։ 19-րդ դարի հայերեն տպագիր գրականության մեջ պատմական երգերն ու դեպքերի մասին պատմողական երկերը նպաստել են ռազմական իրադարձությունների մասին տեղեկությունների տարածմանը, պատմական հիշողության ձևավորմանը և ազգային ու տարածաշրջանային իրադարձությունների գեղարվեստական մեկնաբանությանը։ Այս երգը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև որպես պատերազմի ժամանակակից ընկալման և պատմական դեպքերի գրական արձագանքի օրինակ։ Այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպես են ռազմական իրադարձությունները ներկայացվել երգային ստեղծագործություններում և ինչպիսի նշանակություն են ունեցել այդ ստեղծագործությունները հասարակական հիշողության մեջ։ Հրատարակությունը կարևոր նյութ է ռուս-թուրքական պատերազմի պատմությամբ, Կարսի պաշարման և Ալաջայի լեռան ռազմական գործողությունների ուսումնասիրմամբ, ինչպես նաև 19-րդ դարի հայ պատմական երգի ու տպագիր մշակույթի ուսումնասիրությամբ զբաղվողների համար։

Chemistry

CO2-ը կամ ածխաթթու գազը անգույն, անհոտ գազ է, որը կազմված է մեկ ածխածնի և երկու թթվածնի ատոմներից և հանդիսանում է Երկրի ածխածնային ցիկլի կարևոր բաղադրիչներից մեկը։ Այն առաջանում է բազմաթիվ բնական և արհեստական գործընթացների արդյունքում, օրինակ՝ օրգանական նյութերի այրման, կենդանի օրգանիզմների շնչառության, հրաբխային ակտիվության և արդյունաբերական վառելիքների օգտագործման ժամանակ։ CO2-ը համարվում է ջերմոցային գազ, քանի որ այն ունակ է կլանել և պահել ինֆրակարմիր ճառագայթումը մթնոլորտում, ինչի հետևանքով մասնակցում է գլոբալ տաքացման գործընթացին։ Չնայած դրան՝ այն նաև կենսական նշանակություն ունի բույսերի համար, քանի որ ֆոտոսինթեզի ընթացքում բույսերը օգտագործում են CO2՝ օրգանական նյութեր սինթեզելու և թթվածին արտազատելու համար։ Ածխաթթու գազը լուծվում է ջրում՝ առաջացնելով թույլ ածխաթթու, որը կարևոր դեր ունի բնական ջրային համակարգերի քիմիական հավասարակշռության մեջ։ Արդյունաբերության մեջ CO2-ը կիրառվում է տարբեր նպատակներով, օրինակ՝ սննդի արդյունաբերությունում որպես պահպանիչ և գազավորված ըմպելիքների արտադրության մեջ, ինչպես նաև հրդեհաշիջման համակարգերում և քիմիական գործընթացներում։ Նրա չափազանց մեծ կոնցենտրացիան մթնոլորտում համարվում է բնապահպանական լուրջ խնդիր, քանի որ նպաստում է կլիմայական փոփոխություններին և էկոհամակարգերի խաթարմանը։

History

Ստեղծագործությունը քաղաքական-վերլուծական բնույթի ուսումնասիրություն է, որը անդրադառնում է Լեռնային Ղարաբաղի հիմնախնդրի խաղաղ կարգավորման տարբեր փուլերին, միջնորդական նախաձեռնություններին և բանակցային գործընթացների զարգացման տրամաբանությանը։ Այն ներկայացնում է հակամարտության պատմական ձևավորումը, դրա սրացման փուլերը և այն միջազգային ջանքերը, որոնք ուղղված են եղել կողմերի միջև խաղաղ լուծման որոնմանը՝ հատկապես ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի շրջանակում իրականացված բանակցությունների համատեքստում։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև հակամարտության կարգավորման հիմնական սկզբունքները՝ տարածքային ամբողջականություն, ժողովուրդների ինքնորոշում և ուժի չկիրառում, ինչպես նաև դրանց միջև առաջացած հակասությունները։ Միաժամանակ վերլուծվում են տարբեր ժամանակաշրջաններում ձևավորված քաղաքական մոտեցումները, խաղաղության նախաձեռնությունների հաջողություններն ու ձախողումները՝ ընդգծելով գործընթացի բարդ և բազմաշերտ բնույթը։ Ընդհանուր առմամբ նյութը նպատակ ունի ներկայացնել հիմնախնդրի կարգավորման գործընթացը որպես երկարատև, բազմակողմ և քաղաքականապես զգայուն դիվանագիտական ընթացք։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է հանրակրթական դպրոցում հավանականությունների տեսության և մաթեմատիկական վիճակագրության տարրերի դասավանդման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով դրանց դերը սովորողների մաթեմատիկական մտածողության, տրամաբանական վերլուծության և գործնական խնդիրների լուծման կարողությունների զարգացման գործում։ Վերլուծվում են տվյալ թեմաների ուսուցման տեսական և մեթոդական հիմքերը, դպրոցական ծրագրում դրանց ընդգրկման նշանակությունը, ինչպես նաև ուսումնական գործընթացի կազմակերպման արդյունավետ մոտեցումները։ Քննարկվում են սովորողների կողմից հավանականային հասկացությունների ընկալման դժվարությունները, վիճակագրական տվյալների մեկնաբանման հմտությունների ձևավորման ուղիները և ժամանակակից ուսուցման մեթոդների կիրառման հնարավորությունները։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են դասավանդման մեթոդներ, գործնական առաջադրանքների կիրառման եղանակներ, տեսողական և թվային գործիքների օգտագործման հնարավորություններ, որոնք նպաստում են նյութի ավելի հասկանալի և արդյունավետ յուրացմանը։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել մաթեմատիկայի ուսուցիչների, մանկավարժական բուհերի ուսանողների, կրթության մասնագետների և հանրակրթական ոլորտում մեթոդական աշխատանք իրականացնող անձանց համար։