Моделирование и оптимизация цифровых схем с учетом дестабилизируюших факторов

Հոգեբանություն

Գիտական աշխատությունը նվիրված է սովորողների մտածողության զարգացման հոգեբանամանկավարժական հիմունքների, համատեղ ստեղծագործական գործունեության կազմակերպման առանձնահատկությունների և ուսուցման գործընթացում մտավոր կարողությունների ձևավորման արդյունավետ մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակներում քննության են առնվում սովորողների ճանաչողական գործունեության ակտիվացման, ինքնուրույն և ստեղծագործական մտածողության զարգացման, ինչպես նաև համագործակցային ուսուցման պայմաններում մտավոր գործընթացների կատարելագործման տեսական և գործնական հիմնախնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում համատեղ ստեղծագործական գործունեության դերին սովորողների վերլուծական, քննադատական, տրամաբանական և ստեղծագործական մտածողության զարգացման գործում՝ ընդգծելով փոխգործակցության, գաղափարների փոխանակման, համատեղ խնդիրների լուծման և կոլեկտիվ որոշումների ընդունման նշանակությունը։ Ուսումնասիրվում են ուսուցչի և սովորողների, ինչպես նաև սովորողների միջև համագործակցության հոգեբանական մեխանիզմները, խմբային աշխատանքի կազմակերպման սկզբունքները և ստեղծագործական առաջադրանքների ազդեցությունը ճանաչողական հետաքրքրությունների ու մտավոր ակտիվության ձևավորման վրա։ Քննարկվում են ուսումնական գործունեության ընթացքում խնդիրների առաջադրման, վարկածների ձևակերպման, այլընտրանքային լուծումների որոնման, փաստարկման և ինքնուրույն եզրահանգումներ կատարելու կարողությունների զարգացման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև սովորողների անհատական առանձնահատկությունների, տարիքային զարգացման օրինաչափությունների, մոտիվացիայի, հաղորդակցական հմտությունների և սոցիալ-հոգեբանական միջավայրի ազդեցությանը համատեղ ստեղծագործական աշխատանքի արդյունավետության վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է համագործակցային գործունեության պայմաններում սովորողների մտավոր ինքնուրույնության, նախաձեռնողականության, երևակայության և ստեղծագործական ներուժի բացահայտման ու զարգացման գործընթացների ուսումնասիրությունը։ Դիտարկվում են ուսուցման ակտիվ և փոխներգործուն մեթոդների, խմբային քննարկումների, նախագծային աշխատանքների, խնդրահարույց իրավիճակների և հետազոտական առաջադրանքների կիրառման մանկավարժական հնարավորությունները։ Կարևորվում է ուսուցչի՝ որպես ուսումնական համագործակցության կազմակերպչի և ուղղորդողի դերակատարությունը, որը նպաստում է սովորողների փոխադարձ աջակցությանը, ճանաչողական դժվարությունների հաղթահարմանը և գիտելիքների համատեղ կառուցմանը։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակում ուշադրություն է դարձվում նաև ստեղծագործական համագործակցության արդյունավետության գնահատման չափանիշներին, սովորողների մտածողության զարգացման մակարդակների բացահայտմանը և կրթական գործընթացի կազմակերպման այնպիսի պայմանների ձևավորմանը, որոնք խթանում են ինքնուրույն դատողությունը, նոր գաղափարների առաջադրումը և ձեռք բերված գիտելիքների կիրառումը տարբեր իրավիճակներում։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի ժամանակակից մանկավարժության, կրթության հոգեբանության, զարգացման հոգեբանության և ուսուցման մեթոդաբանության տեսանկյունից՝ նպաստելով սովորողակենտրոն կրթության և համագործակցային ուսուցման գիտական հիմքերի լուսաբանմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել մանկավարժների, հոգեբանների, կրթության կազմակերպիչների, ուսուցման մեթոդաբանների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների, մանկավարժական բուհերի ուսանողների, ինչպես նաև սովորողների մտավոր և ստեղծագործական զարգացման խնդիրներով հետաքրքրվող մասնագետների համար։

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է հաստատուն կորությամբ տարածություններում ընդհանրացված գնդերի կոնֆիգուրացիաների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է գնդային մակերևույթների երկրաչափական հատկությունների և դրանց փոխադարձ դասավորությունների մաթեմատիկական վերլուծությունը՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ տարածության կորությունը կարող է էապես փոխել հեռավորությունների, անկյունների, հատումների և շոշափումների սովորական էվկլիդյան պատկերացումը։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են հաստատուն դրական, զրոյական և բացասական կորությամբ տարածությունները, որոնց հիմնական օրինակներն են գնդային, էվկլիդյան և հիպերբոլիկ երկրաչափական մոդելները։ Ընդհանրացված գնդերը կարող են դիտարկվել որպես այնպիսի երկրաչափական օբյեկտներ, որոնց հատկությունները պայմանավորված են ոչ միայն կենտրոնի և շառավղի գաղափարներով, այլև տվյալ տարածության մետրիկ կառուցվածքով։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է մի քանի նման օբյեկտների փոխադարձ դիրքի նկարագրությունը՝ դրանց հատման, չհատման, շոշափման և համատեղ երկրաչափական պայմանների տեսանկյունից։ Կոնֆիգուրացիաների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ձևակերպել պայմաններ, որոնց դեպքում տարբեր գնդեր ունեն ընդհանուր տարրեր կամ գտնվում են միմյանց նկատմամբ որոշակի մետրական հարաբերության մեջ։ Այդ նպատակով կարող են կիրառվել դիֆերենցիալ երկրաչափության, Ռիմանի երկրաչափության, մետրիկական տարածությունների և բազմաչափ երկրաչափության մեթոդներ։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի երկրաչափական պայմանների հանրահաշվական նկարագրությունը, քանի որ բարդ կոնֆիգուրացիաների դեպքում տեսողական պատկերացումը հաճախ փոխարինվում է հավասարումների, մատրիցների և ինվարիանտների համակարգով։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են բացահայտվել այնպիսի պայմաններ, որոնք պահպանվում են տարածության իզոմետրիաների նկատմամբ և հետևաբար թույլ են տալիս նույնականացնել տարբեր արտաքին տեսք ունեցող, բայց երկրաչափական իմաստով համարժեք կոնֆիգուրացիաներ։ Հաստատուն կորությամբ տարածությունների համատեքստում այդ մոտեցումը հատկապես կարևոր է, քանի որ Էվկլիդյան երկրաչափությունում հայտնի բազմաթիվ արդյունքներ պահանջում են վերաձևակերպում կոր տարածություններում։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև կոնֆիգուրացիաների կառուցվածքային հատկություններին, դրանց հնարավոր դասակարգմանը և առանձին երկրաչափական դեպքերի միջև կապերի բացահայտմանը։ Ստացված արդյունքները կարող են ընդլայնել գնդային և հիպերբոլիկ երկրաչափության վերաբերյալ տեսական պատկերացումները և կիրառվել ավելի ընդհանուր երկրաչափական կառուցվածքների ուսումնասիրության ժամանակ։ Թեման կարող է հետաքրքրել դիֆերենցիալ և ոչ էվկլիդյան երկրաչափությամբ զբաղվող մաթեմատիկոսներին, երկրաչափական մոդելավորման մասնագետներին, տեսական ֆիզիկոսներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մաթեմատիկական մասնագիտությունների ուսանողներին։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է դիսպերս լցանյութեր պարունակող խառնուրդներում ճակատային պոլիմերացման գործընթացի օրինաչափությունների և առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության է առնվում պոլիմերացման ռեակցիայի տարածումը տեղայնացված ռեակցիոն գոտու՝ ճակատի ձևով, ինչպես նաև համակարգի բաղադրության և ֆիզիկաքիմիական հատկությունների ազդեցությունը այդ գործընթացի կայունության վրա։ Վերլուծվում են մոնոմերային միջավայրի, նախաձեռնիչների և տարբեր բնույթի դիսպերս լցանյութերի փոխազդեցությունները, դրանց ազդեցությունը ջերմության առաջացման ու փոխանցման, ռեակցիայի արագության և պոլիմերացման ճակատի շարժման առանձնահատկությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում լցանյութի քանակի, մասնիկների չափերի և բաշխվածության, սկզբնական ջերմաստիճանի ու խառնուրդի ջերմաֆիզիկական հատկությունների ազդեցությանը գործընթացի հիմնական պարամետրերի վրա։ Քննարկվում են կայուն և անկայուն ճակատային ռեժիմների առաջացման պայմանները, ջերմաստիճանային դաշտի ձևավորումը և ռեակցիոն գոտում տեղի ունեցող կառուցվածքային փոփոխությունները։ Ուսումնասիրվում է նաև սկզբնական խառնուրդի բաղադրության և պոլիմերացման պայմանների կապը ստացվող պոլիմերային ու կոմպոզիտային նյութերի կառուցվածքի, համասեռության և ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների հետ։ Կարևորվում է գործընթացի պարամետրերի նպատակային կարգավորման հնարավորությունը՝ անհրաժեշտ հատկություններով նյութեր ստանալու և տեխնոլոգիական գործընթացի արդյունավետությունը բարձրացնելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում ճակատային պոլիմերացման տեսական նկարագրության, փորձարարական ուսումնասիրության և գործընթացի օպտիմալացման մոտեցումներին։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառվել լցանյութերով փոփոխված պոլիմերային և կոմպոզիտային նյութերի ստացման տեխնոլոգիաների մշակման ու կատարելագործման համար՝ նպաստելով նյութերի հատկությունների վերահսկելի ձևավորմանը և արտադրական գործընթացների արդյունավետ կազմակերպմանը։

Տնտեսագիտություն

Կորպորատիվ կառավարման ժամանակակից մոդելներին նվիրված տնտեսագիտական և կառավարման ուսումնական աշխատություն է, որտեղ ներկայացվում են ընկերությունների կառավարման համակարգերի հիմնական սկզբունքները, կառուցվածքը և զարգացման արդի միտումները։ Գրքում բացատրվում է, որ կորպորատիվ կառավարումը վերաբերում է այն մեխանիզմներին, որոնց միջոցով ընկերությունների ղեկավարությունը, բաժնետերերը և շահագրգիռ կողմերը (stakeholders) փոխազդում են՝ ապահովելով կազմակերպության արդյունավետ, թափանցիկ և պատասխանատու գործունեությունը։ Աշխատության մեջ մանրամասն քննարկվում են կորպորատիվ կառավարման հիմնական մոդելները՝ անգլոսաքսոնական (բաժնետերակենտրոն), եվրոպական (համակողմանի շահառուների մոտեցում), ինչպես նաև ճապոնական մոդելը՝ իրենց առանձնահատկություններով, վերահսկման մեխանիզմներով և կառավարման մշակույթով։ Հեղինակը անդրադառնում է տնօրենների խորհրդի դերին, ներքին վերահսկողության համակարգերին, կորպորատիվ էթիկային և թափանցիկության պահանջներին, որոնք կարևոր են ներդրողների վստահության ձևավորման համար։ Գրքում նաև վերլուծվում են ժամանակակից մարտահրավերները՝ գլոբալիզացիա, ֆինանսական շուկաների անկայունություն և կորպորատիվ սկանդալների կանխարգելում։ Աշխատությունը նպատակ ունի ձևավորել խորքային պատկերացում ժամանակակից կորպորատիվ կառավարման համակարգերի վերաբերյալ և դրանց կիրառության մասին իրական բիզնես միջավայրում։

Պատմություն

Աշխատությունը պատկանում է կրոնական-քննադատական և բանավիճային գրականության այն շրջանակին, որտեղ վարդապետական ու պատմական հարցերը քննվում են ճշմարտության և կեղծիքի հակադրության միջոցով։ Վերնագիրը մատնանշում է հեղինակի մտադրությունը՝ անդրադառնալու կրոնական ուսմունքի և պատմական իրողությունների վերաբերյալ ներկայացված պնդումներին, բացահայտելու դրանցում առկա հակասությունները և պաշտպանելու այն տեսակետները, որոնք հեղինակը համարում է հավաստի ու հիմնավորված։ «Վարդապետության և պատմության» համադրությունը ցույց է տալիս, որ քննարկման շրջանակը կարող է ընդգրկել ինչպես հավատի դրույթների մեկնաբանությունը, այնպես էլ եկեղեցական անցյալի իրադարձությունների ու ավանդությունների գնահատումը։ Քրիստոնեական բանավիճային գրականության մեջ նման մոտեցումը հաճախ նպատակ ունի հիմնավորել դավանաբանական դիրքորոշումը, պարզաբանել պատմական փաստերի նշանակությունը և հակադարձել հակառակորդ կողմի մեկնաբանություններին։ Այս ժանրին բնորոշ են փաստարկների համադրումը, հակադիր տեսակետների քննադատությունը, պատմական վկայությունների և ուսմունքային դրույթների վերլուծությունը, ինչպես նաև ընթերցողին որոշակի եզրակացության հանգեցնելու ձգտումը։ Աշխատությունը կարելի է դիտարկել նաև որպես տասնիններորդ դարի հայ կրոնական մտքի և հրապարակախոսության արտահայտություն, երբ եկեղեցական ինքնության, դավանանքի մեկնաբանության և պատմական ժառանգության շուրջ բանավեճերը կարևոր տեղ էին զբաղեցնում հայ մտավոր կյանքում։ Այդպիսի երկերը նպաստում են ժամանակաշրջանի գաղափարական հակասությունների, կրոնական փաստարկման եղանակների և հայալեզու գիտական ու հրապարակախոսական խոսքի զարգացման ուսումնասիրությանը։ Դրանց միջոցով հնարավոր է դիտարկել, թե ինչպես էին հեղինակները տարբերակում վարդապետական համոզմունքները պատմական վկայություններից և ինչպես էին օգտագործում պատմությունը՝ կրոնական դիրքորոշումներ պաշտպանելու կամ քննադատելու նպատակով։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ եկեղեցական մտքի պատմությամբ, աստվածաբանությամբ, դավանաբանական բանավեճերով և տասնիններորդ դարի հայ տպագիր գրականությամբ զբաղվող ընթերցողների ու հետազոտողների համար։

Ինֆորմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է թռչող սարքերի միջոցով ցամաքային օբյեկտների ուղեկցման (հետևման) ռոբաստ համակարգի մշակման և արդյունավետության գնահատման խնդիրներին։ Հեղինակը ներկայացնում է շարժվող և անշարժ օբյեկտների հայտնաբերման, ճանաչման և շարունակական հետևման ժամանակակից ալգորիթմները՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով համակարգի կայուն աշխատանքին փոփոխվող արտաքին պայմաններում, աղմուկի, լուսավորության տատանումների և շարժման բարդ սցենարների դեպքում։ Ուսումնասիրության շրջանակում վերլուծվում են տեսապատկերների մշակման, օբյեկտների դիրքի և շարժման պարամետրերի գնահատման, տվյալների ֆիլտրման և կառավարման մեթոդները, ինչպես նաև ռոբաստ կառավարման սկզբունքների կիրառման հնարավորությունները՝ համակարգի ճշգրտությունն ու հուսալիությունը բարձրացնելու նպատակով։ Աշխատանքում անդրադարձ է կատարվում նաև իրական ժամանակում գործող ավտոմատացված համակարգերի նախագծման առանձնահատկություններին, ծրագրային և ապարատային լուծումների ինտեգրմանը, ինչպես նաև նման համակարգերի կիրառություններին դիտարկման, մոնիթորինգի, քարտեզագրման, որոնողափրկարարական և այլ ինժեներական ոլորտներում։ Գիրքը համադրում է տեսական հետազոտությունները և գործնական լուծումները՝ արժեքավոր նյութ ներկայացնելով ավտոմատ կառավարման համակարգերի, համակարգչային տեսողության, ավիացիոն տեխնոլոգիաների, ռոբոտատեխնիկայի և արհեստական բանականության ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։