Նոր գրքեր: Գյուղատնտեսություն: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги . Сельское хозяйство. Информационный указатель (1979, Май, №5)

Psychology

Աշխատանքը նվիրված է անձի անհատական բնութագրերի և ինքնակառավարման փոխներգործության օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը՝ մանկավարժական բարձրագույն ուսումնական հաստատության ուսանողների օրինակով, համեմատելով հարաբերական հանգստի և քննական լարվածության պայմաններում դրանց դրսևորումները։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ անձի վարքն ու գործունեության արդյունավետությունը պայմանավորված են ոչ միայն նրա կայուն անհատական առանձնահատկություններով, այլև տարբեր իրավիճակներում սեփական հույզերը, ուշադրությունը, վարքը և գործունեությունը գիտակցաբար կարգավորելու կարողությամբ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես են ուսանողի անձնային հատկությունները կապված ինքնակառավարման գործընթացների հետ և ինչպես կարող է այդ փոխկապակցվածությունը փոփոխվել բարձր հոգեբանական լարվածության պայմաններում։ Հարաբերական հանգստի իրավիճակը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու ինքնակառավարման սովորական դրսևորումները, մինչդեռ քննության շրջանը դիտարկվում է որպես բարձր պատասխանատվությամբ, ժամանակային սահմանափակումներով և գնահատման սպասումով պայմանավորված իրավիճակ, որը կարող է առաջացնել սթրեսային լարվածություն և պահանջել ինքնակարգավորման ավելի մեծ ռեսուրսներ։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել անձի այնպիսի բնութագրեր, ինչպիսիք են անհանգստության մակարդակը, հուզական կայունությունը, ակտիվությունը, ինքնագնահատականը, պատասխանատվությունը, նպատակասլացությունը, նախաձեռնողականությունը և հաղորդակցական առանձնահատկությունները։ Դրանց համադրումը ինքնակառավարման ցուցանիշների հետ հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե որ անձնային հատկանիշներն են նպաստում բարդ իրավիճակներում սեփական գործունեությունը արդյունավետ կազմակերպելուն, իսկ որոնք կարող են կապված լինել լարվածության նկատմամբ ավելի բարձր զգայունության հետ։ Ինքնակառավարումը կարող է դիտարկվել որպես նպատակների սահմանման, գործողությունների պլանավորման, սեփական վարքի վերահսկման, արդյունքների գնահատման և անհրաժեշտության դեպքում գործողությունների շտկման փոխկապակցված գործընթաց։ Քննական իրավիճակում այս համակարգը ստանում է առանձնահատուկ նշանակություն, քանի որ ուսանողից պահանջվում է միաժամանակ կառավարել ժամանակը, պահպանել ուշադրությունը, հաղթահարել հուզական լարվածությունը և արդյունավետ օգտագործել ձեռք բերած գիտելիքները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է երկու տարբեր իրավիճակների համեմատական ուսումնասիրությունը՝ պարզելու համար, թե արդյոք քննական լարվածությունը փոխում է անձնային հատկանիշների և ինքնակառավարման միջև եղած կապերի ուժգնությունն ու բնույթը։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս առանձնացնել այն անձանց բնութագրերը, որոնք հատկապես նշանակալի են սթրեսային պայմաններում ինքնակարգավորման արդյունավետության պահպանման համար։ Մանկավարժական ԲՈՒՀ-ի ուսանողների ուսումնասիրությունն ունի նաև գործնական նշանակություն, քանի որ ապագա մանկավարժի մասնագիտական գործունեությունը պահանջում է բարձր մակարդակի հուզական և վարքային ինքնակառավարում, պատասխանատվություն, արագ հարմարվելու ունակություն և տարբեր իրավիճակներում սեփական վարքը նպատակային կազմակերպելու կարողություն։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են կիրառվել ուսանողների հոգեբանական աջակցության, քննությունների նախապատրաստման արդյունավետ մեթոդների մշակման, սթրեսի կառավարման ծրագրերի և մասնագիտական պատրաստվածության կատարելագործման գործընթացներում։ Կարևոր է նաև այն հանգամանքը, որ ինքնակառավարման զարգացումը կարող է դիտարկվել ոչ միայն որպես անհատական հոգեբանական խնդիր, այլև որպես ապագա մասնագիտական գործունեության կարևոր բաղադրիչ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը փորձում է բացահայտել անձի կայուն բնութագրերի և ինքնակառավարման համակարգի փոխադարձ կապերը տարբեր հոգեբանական պայմաններում՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող է իրավիճակային լարվածությունը փոփոխել այդ փոխհարաբերությունները և ինչ նշանակություն ունի ինքնակարգավորման կարողությունը ուսանողի արդյունավետ գործունեության, հոգեբանական կայունության և մասնագիտական զարգացման համար։

Other Subjects

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է տեխնիկական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նախատեսված ուսանողների, դասախոսների, գիտաշխատողների և մասնագետների համար։ Ցանկում ընդգրկված են մեքենաշինությանը, էլեկտրատեխնիկային, էլեկտրոնիկային, էներգետիկային, շինարարությանը, ավտոմատացման համակարգերին, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներին և տեխնիկական այլ ուղղություններին վերաբերող աշխատություններ, որոնք արտացոլում են գիտատեխնիկական առաջընթացի ժամանակակից միտումները և ոլորտի զարգացման հիմնական ուղղությունները։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական ռեսուրս, որը հնարավորություն է տալիս արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան աղբյուրներ ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն նպաստում է տեխնիկական գիտելիքների տարածմանը, մասնագիտական իրազեկվածության բարձրացմանը և գիտատեխնիկական տեղեկատվության հասանելիության ապահովմանը։

Economics

Այս աշխատությունը նվիրված է պետական և հանրային սեփականության կառավարման արդյունավետության հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ դրանք դիտարկելով սահմանադրականության սկզբունքների և իրավական պետության պահանջների համատեքստում։ Հեղինակը վերլուծում է սեփականության կառավարման իրավական, կազմակերպական և ինստիտուցիոնալ հիմքերը, բացահայտում գործող համակարգի առավելություններն ու թերությունները, ինչպես նաև ուսումնասիրում է պետական կառավարման մարմինների լիազորությունների, հաշվետվողականության և թափանցիկության դերը հանրային ռեսուրսների արդյունավետ տնօրինման գործում։ Աշխատությունում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի Հանրապետությունում գործող իրավակարգավորումներին, սահմանադրական բարեփոխումների ազդեցությանը սեփականության կառավարման ոլորտի վրա, ինչպես նաև միջազգային փորձի և համեմատական իրավունքի կիրառման հնարավորություններին։ Ներկայացվում են գիտական հիմնավորումներով և գործնական առաջարկություններով ուղիներ, որոնք կարող են նպաստել պետական գույքի կառավարման արդյունավետության բարձրացմանը, հանրային շահի առավել արդյունավետ պաշտպանությանը, կոռուպցիոն ռիսկերի նվազեցմանը և կառավարման որակի բարելավմանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել իրավաբանների, պետական կառավարման մասնագետների, գիտաշխատողների, ուսանողների և հանրային քաղաքականության հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Medicine

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է պարբերական հիվանդությամբ (Familial Mediterranean Fever) տառապող հայ ազգության հիվանդների արյան իմունոգենետիկ մարկերների ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են իմունոգենետիկայի և մարդու իմունային համակարգի հիմնական սկզբունքները, ինչպես նաև HLA համակարգի դերը հիվանդությունների նկատմամբ գենետիկական նախատրամադրվածության ձևավորման մեջ։ Հեղինակը վերլուծում է պարբերական հիվանդության կլինիկական և գենետիկական առանձնահատկությունները՝ կենտրոնանալով իմունոգենետիկ մարկերների՝ հատկապես HLA-հապլոտիպերի, ալելային տարբերակների և դրանց հաճախականության ուսումնասիրության վրա հայ պացիենտների շրջանում։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև հիվանդության պաթոգենեզի իմունաբանական մեխանիզմները, բորբոքային պատասխանների կարգավորումը և գեն-միջավայր փոխազդեցությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ստացված տվյալների վիճակագրական վերլուծությանը, պոպուլյացիոն առանձնահատկություններին և կլինիկական նշանակությանը՝ հիվանդության վաղ ախտորոշման և ռիսկի գնահատման համատեքստում։ Գիրքը նախատեսված է իմունոլոգների, գենետիկների, ռևմատոլոգների, լաբորատոր ախտորոշման մասնագետների, բժշկական հետազոտողների և ուսանողների համար՝ առաջարկելով տեսական և կիրառական մոտեցումներ իմունոգենետիկ հետազոտությունների ոլորտում։

Linguistics

1864 թվականին Կոստանդնուպոլսում՝ «Արևելյան համազգային» տպարանում հրատարակված այս՝ 140 էջից բաղկացած աշխատությունը վերաբերում է հայերենի քերականության ուսուցմանը։ Վերնագիրը մատնանշում է լեզվական գիտելիքների փոխանցման և հայերենի քերականական կառուցվածքի ուսումնասիրման կրթական նպատակը։ XIX դարում հայերենով կրթության զարգացումը կարևոր նշանակություն ուներ գրագիտության տարածման, գրավոր խոսքի կատարելագործման և մայրենի լեզվի պահպանման գործում։ Այդ ժամանակաշրջանի քերականական ձեռնարկները սովորաբար նախատեսված էին սովորողներին լեզվի կառուցվածքին ծանոթացնելու, քերականական կանոնները բացատրելու և ճիշտ գրավոր ու բանավոր խոսքի ձևավորմանը նպաստելու համար։ Նման աշխատություններում կարող էին ուսումնասիրվել խոսքի մասերը, բառերի կազմությունն ու փոփոխությունը, հոլովումը, խոնարհումը, նախադասության կառուցվածքը, ուղղագրական կանոնները և լեզվական այլ երևույթներ։ Սակայն տվյալ գրքի վերնագիրը չի հստակեցնում՝ այն հիմնականում ներկայացնում է հայերենի քերականական տեսությո՞ւնը, նախատեսված է գործնական վարժությունների համա՞ր, թե՞ համադրում է երկու մոտեցումները։ Ուստի նշված թեմաները հնարավոր բովանդակային ուղղություններ են, այլ ոչ թե հաստատված բաժինների ցանկ։ Կոստանդնուպոլիսը XIX դարում հայ կրթական և հրատարակչական կյանքի կարևոր կենտրոններից էր, որտեղ տպագրվում էին լեզվական ձեռնարկներ, դպրոցական դասագրքեր և ազգային կրթության զարգացմանն ուղղված այլ աշխատություններ։ Այս գիրքը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել հայ քերականագիտական մտքի, հայալեզու կրթության պատմության և XIX դարի դպրոցական գրականության ուսումնասիրության համար։ Դրա հեղինակային պատկանելությունը, քերականական մոտեցումը և կոնկրետ ուսումնական նշանակությունը ճշտելու համար անհրաժեշտ է ուսումնասիրել բնագիրը կամ գրքի նախաբանը։

Literature

Աշխատությունը նվիրված է արևմտահայ արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից մեկի վիպական ժառանգության համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ուշադրության կենտրոնում պահելով նրա ստեղծագործությունների գաղափարական, գեղարվեստական, հոգեբանական և կառուցվածքային առանձնահատկությունները։ Քննության են առնվում վիպական աշխարհի ձևավորման սկզբունքները, կերպարների կառուցման եղանակները, պատմողական տեխնիկան, ժամանակի և տարածության կազմակերպումը, ինչպես նաև անհատի ու հասարակության փոխհարաբերությունների գեղարվեստական արտացոլումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մարդու ներաշխարհի բացահայտմանը, հոգեբանական հակասությունների ներկայացմանը և այն միջոցներին, որոնց օգնությամբ արտաքին իրադարձությունները վերածվում են կերպարների ներքին ապրումների ու ինքնաճանաչման գործընթացի բաղադրիչների։ Վերլուծվում է նաև վիպական պատումի լեզուն՝ բառապաշարի, շարահյուսության, պատկերավորման համակարգի, բարբառային ու ժողովրդախոսակցական տարրերի կիրառության տեսանկյունից։ Կարևոր խնդիր է ստեղծագործությունների կապի բացահայտումը արևմտահայ հասարակության պատմական և մշակութային իրականության հետ, քանի որ վիպական նյութի միջոցով ներկայացվում են ոչ միայն անհատական ճակատագրեր, այլև հասարակական հարաբերություններ, ավանդական կենսակերպ, արժեքային համակարգեր և դրանց փոփոխությունները։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ գրողի ստեղծագործական մեթոդի զարգացմանը՝ տարբեր գործերի համեմատությամբ առանձնացնելով թեմատիկ ու ոճական շարունակականությունները և փոփոխությունները։ Քննվում է նաև հիշողության, անցյալի, ինքնության, ընտանիքի, համայնքի և մարդկային գոյության բարոյահոգեբանական խնդիրների դերը վիպական համակարգում։ Առանձին նշանակություն ունի կերպարների և միջավայրի փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը, որի միջոցով բացահայտվում է սոցիալական իրականության ազդեցությունը մարդու մտածողության և վարքագծի վրա։ Գրականագիտական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու նաև հեղինակի տեղը արևմտահայ և ընդհանրապես հայ վեպի զարգացման պատմության մեջ՝ ցույց տալով նրա գեղարվեստական որոնումների առանձնահատկությունները։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը ներկայացնում է վիպական ժառանգությունը որպես բազմաշերտ գեղարվեստական համակարգ, որտեղ հոգեբանական խորությունը, լեզվական ինքնատիպությունը և պատմամշակութային միջավայրի պատկերումը միավորվում են հայ արձակի զարգացման կարևոր երևույթներից մեկի մեջ։