Նոր գրքեր: Գյուղատնտեսություն: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги . Сельское хозяйство. Информационный указатель (1979, Май, №5)

Биология

Աշխատությունը նվիրված է վագոտոմիայի ազդեցության պայմաններում սպիտակ առնետների հեպատոցիտների ենթաբջջային կառուցվածքներում ֆոսֆոլիպիդ–ֆոսֆոլիպիդ փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով նյարդային կարգավորման խաթարման և լյարդային բջջային մեմբրանների լիպիդային կազմակերպվածության փոփոխությունների փոխկապակցվածությունը։ Հեղինակը վերլուծում է հեպատոցիտների ենթաբջջային ֆրակցիաները՝ միտոքոնդրիաներ, էնդոպլազմատիկ ցանց, Գոլջիի ապարատ և պլազմատիկ մեմբրան՝ դիտարկելով դրանց ֆոսֆոլիպիդային կազմի կառուցվածքային վերափոխումները վագուս նյարդի հատումից հետո։ Գրքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հիմնական ֆոսֆոլիպիդների՝ ֆոսֆատիդիլխոլինի, ֆոսֆատիդիլէթանոլամինի, ֆոսֆատիդիլսերինի և կարդիոլիպինի հարաբերակցությունների փոփոխություններին, որոնք ազդում են մեմբրանների հեղուկության, թափանցելիության և էնզիմային ակտիվության վրա։ Հեղինակը ցույց է տալիս, որ վագոտոմիան հանգեցնում է լիպիդային հոմեոստազի խախտման, ինչը արտահայտվում է ենթաբջջային օրգանոիդների կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ փոփոխություններով։

Экономика

Այս աշխատանքը նվիրված է անուղղակի հարկերի (ԱԱՀ, մաքսատուրքեր, հանքային ռեսուրսների հարկեր և այլ տրանսակցիոն հարկեր) ազդեցության վերլուծությանը ՀՀ-ի անցումային տնտեսության վրա։ Նյութում ուսումնասիրվում են անուղղակի հարկերի կառուցվածքը, հավաքագրման մեխանիզմները, տնտեսական աճի վրա ազդեցությունը, ներդրումների դինամիկան և սպառողների վրա ուղղակի և անուղղակի հետևանքները։ Աշխատությունը ընդգծում է անցումային տնտեսություններում անուղղակի հարկերի կարևոր դերը պետական եկամուտների ապահովման, բյուջետային կայունության պահպանման և շուկայի կարգավորման գործիքների օգտագործման գործում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հարկային քաղաքականության արդյունավետության, հարկային բեռի արդար բաշխման և տնտեսական ակտիվության խթանման հնարավորություններին։ Նյութը նաև համեմատում է Հայաստանի փորձը այլ անցումային երկրների փորձառությունների հետ՝ արտացոլելով բարելավման ուղիները և ռազմավարական առաջարկություններ կատարելով տնտեսության կայունացման և հարկային համակարգի արդյունավետության բարձրացման համար։

Педагогика

Մանկավարժական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ավագ դպրոցում ֆիզիկական դաստիարակության ժամանակակից տեխնոլոգիաների մշակման գիտատեսական հիմքերի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ֆիզիկական դաստիարակության նպատակները, բովանդակությունը, կազմակերպման սկզբունքները և ուսուցման արդիական մոտեցումների կիրառման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սովորողների տարիքային ու անհատական առանձնահատկությունների հաշվառմանը, շարժողական կարողությունների զարգացմանը, ֆիզիկական ակտիվության խթանմանը և առողջ ապրելակերպի վերաբերյալ գիտելիքների ձևավորմանը։ Վերլուծվում են դասավանդման նոր մեթոդների, տարբերակված ուսուցման, ինքնուրույն աշխատանքի և սովորողների առաջընթացի գնահատման միջոցների կիրառման տեսական ու մեթոդական հիմքերը։ Քննարկվում են նաև ֆիզիկական դաստիարակության դասերի արդյունավետ կազմակերպման, ուսումնական ծանրաբեռնվածության համապատասխանեցման և սովորողների ակտիվ մասնակցությունն ապահովող մանկավարժական պայմանները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հիմնավորելու ավագ դպրոցում ֆիզիկական դաստիարակության գործընթացի արդիականացման և արդյունավետության բարձրացման հիմնական ուղղությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ֆիզիկական դաստիարակության ուսուցիչների, մարզական մանկավարժների, կրթության մեթոդաբանների և համապատասխան ոլորտի հետազոտողների համար։

Журналистика

Հրանտ Մաթևոսյանի հրապարակախոսությունը ձևավորվում է որպես գրական և հասարակական խոսքի յուրահատուկ համադրություն, որտեղ գրողը չի սահմանափակվում զուտ գեղարվեստական պատմությամբ, այլ մշտապես արձագանքում է ժամանակի սոցիալական, բարոյական և ազգային խնդիրներին։ Նրա հրապարակային խոսքը, հատկապես հարցազրույցներում և հոդվածներում, կառուցված է այնպիսի խնդիրների շուրջ, ինչպիսիք են գյուղի քայքայումը, մարդու և պետության հարաբերությունները, խորհրդային և հետխորհրդային իրականության փոփոխությունները, ինչպես նաև անհատի պատասխանատվությունը սեփական պատմության և երկրի նկատմամբ։ Մաթևոսյանի հրապարակախոսական մտածողության կենտրոնում հաճախ գտնվում է գյուղական աշխարհի փորձառությունը՝ որպես մարդկային արժեքների պահպանման և կորուստների վայր, որտեղ ձևավորվում է մարդու ինքնության և աշխատանքի գաղափարը։ Նրա խոսքը բնորոշվում է խորապես փիլիսոփայական և պատկերավոր լեզվով, որտեղ հասարակական քննադատությունը չի արտահայտվում ուղղակի քաղաքական հռետորաբանությամբ, այլ ներծծված է պատմողական շերտերի, հիշողության և բարոյական դիտարկումների մեջ։ Կարևոր առանձնահատկություններից է նաև այն, որ Մաթևոսյանը հաճախ կասկածի տակ է դնում ավանդական հրապարակախոսության սահմանները՝ հարց բարձրացնելով, թե ով է իրականում խոսում «հասարակության անունից» և արդյոք հնարավոր է լիարժեք հրապարակային երկխոսություն այն պայմաններում, երբ լսելիության և քննարկման տարածքը սահմանափակված է։ Նրա ետխորհրդային շրջանի հարցազրույցները և հոդվածները նաև դառնում են կայսրության և սոցիալական համակարգերի քննադատության շարունակություն, սակայն այդ քննադատությունը միշտ անցնում է անհատական փորձի և լեզվական բարդ կառուցվածքների միջոցով, ոչ թե պարզ քաղաքական հայտարարությունների ձևով։ Ընդհանուր առմամբ, Մաթևոսյանի հրապարակախոսությունը կարելի է բնութագրել որպես սահմանային երևույթ՝ մի կողմից խորը հասարակական ներգրավվածությամբ, մյուս կողմից՝ դասական հրապարակագրության շրջանակները շարունակաբար խնդրականացնող և վերաիմաստավորող մտավոր դիրքավորմամբ։

Культура

Այս թեման վերաբերում է միջնադարյան Հայաստանի ամենանշանավոր քաղաքներից մեկին՝ Անիին, որը X–XI դարերում եղել է Բագրատունյաց թագավորության մայրաքաղաքը և հայտնի է որպես «հազար ու մեկ եկեղեցիների քաղաք»։ Անիի պատմությունը սկսվում է դեռ վաղ միջնադարից, սակայն իր ծաղկման գագաթնակետին հասել է Բագրատունիների օրոք, երբ այն դարձել է քաղաքական, տնտեսական և մշակութային կարևոր կենտրոն։ Քաղաքը գտնվում էր Մետաքսի ճանապարհի վրա, ինչը նպաստում էր առևտրի զարգացմանը և տարբեր մշակույթների փոխազդեցությանը։ Անիի ճարտարապետությունը առանձնանում էր իր բարձր մակարդակով՝ ներառելով հոյակապ եկեղեցիներ, պարիսպներ, պալատներ և կամուրջներ, որոնք կառուցված էին տեղական և տուֆ քարից և ցուցադրում էին միջնադարյան հայկական ճարտարապետության բարձրագույն նվաճումները։ Քաղաքի ամենահայտնի կառույցներից է Անիի Մայր Տաճարը, որը նախագծել է ճարտարապետ Տրդատը և համարվում է հայկական եկեղեցաշինության գլուխգործոցներից մեկը։ Անիում զարգացած էին նաև գրչությունը, մանրանկարչությունը, արհեստները և առևտուրը, ինչը քաղաքը դարձնում էր մշակութային բազմազան կենտրոն։ Քաղաքի բնակչությունը բազմազգ էր, և այստեղ խաղաղ համակեցությամբ ապրում էին տարբեր սոցիալական և կրոնական խմբեր, ինչը նպաստում էր մշակութային փոխանակմանը։ XI դարի վերջին Անիի քաղաքական վիճակը սկսեց թուլանալ սելջուկների արշավանքների և ներքին հակասությունների պատճառով, և 1045 թվականին այն անցավ Բյուզանդական կայսրության վերահսկողության տակ, իսկ հետագայում ենթարկվեց տարբեր նվաճումների։ Չնայած դրան՝ Անիի մշակութային ժառանգությունը պահպանվել է մինչև այսօր և համարվում է համաշխարհային միջնադարյան քաղաքակրթության կարևոր հուշարձաններից մեկը։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է քաղաքական հաղորդակցության մեջ խոսքային և ոչ խոսքային միջոցների փոխազդեցության ուսումնասիրությանը՝ անգլերեն փաստական նյութի վերլուծության հիման վրա։ Հետազոտության կենտրոնում հրապարակային քաղաքական խոսքն է որպես բազմաշերտ հաղորդակցական երևույթ, որի իմաստային և ներգործական կառուցվածքը ձևավորվում է ոչ միայն բառերի, քերականական կառույցների և ոճական միջոցների, այլև հաղորդակցական իրավիճակի, խոսողի կերպարի, լսարանի, մշակութային համատեքստի և արտալեզվական ազդակների համակցությամբ։ Քննվում են բառապաշարի ընտրության, շարահյուսական կառուցվածքների, կրկնությունների, փոխաբերությունների, հակադրությունների, գնահատողական միավորների և հռետորական այլ միջոցների գործառույթները՝ պարզելու համար, թե ինչպես են դրանք մասնակցում քաղաքական ուղերձի կառուցմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում լեզվական միջոցների և արտալեզվական բաղադրիչների՝ ձայնի ինտոնացիայի, դադարների, շեշտադրումների, դիմախաղի, ժեստերի և ընդհանուր հաղորդակցական իրավիճակի փոխկապակցվածությանը։ Այս տարրերը դիտարկվում են ոչ թե մեկուսացված, այլ որպես միասնական հաղորդակցական համակարգի բաղադրիչներ, որոնք կարող են փոխլրացնել, ուժեղացնել կամ որոշ դեպքերում փոփոխել արտահայտված խոսքային իմաստը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է խոսողի և լսարանի հարաբերության ուսումնասիրությունը՝ ներառելով հասցեագրումը, ընդհանուր արժեքների ու գիտելիքների վերաբերյալ ենթադրությունները և լսարանի արձագանքի հաշվառումը։ Անգլերեն քաղաքական խոսքի փաստական նյութի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու նաև լեզվամշակութային առանձնահատկություններ, քաղաքական բառապաշարի գործածության օրինաչափություններ և տարբեր հաղորդակցական ռազմավարությունների լեզվական իրականացումը։ Կարող են համադրվել լեզվագործաբանական, դիսկուրսային, ոճագիտական և հաղորդակցական վերլուծության մեթոդներ՝ խոսքի կառուցվածքի և համատեքստի միջև հարաբերությունները բազմակողմանիորեն ներկայացնելու համար։ Կարևորվում է նաև այն հանգամանքը, որ հրապարակային ելույթի մեկնաբանությունը պահանջում է հաշվի առնել դրա ստեղծման կոնկրետ հաղորդակցական պայմանները, քանի որ նույն լեզվական միավորը տարբեր իրավիճակներում կարող է ձեռք բերել տարբեր գործաբանական նշանակություն։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը քաղաքական ելույթը ներկայացնում է որպես լեզվական և արտալեզվական գործոնների փոխկապակցված ամբողջություն՝ նպաստելով քաղաքական դիսկուրսի կառուցվածքի, հաղորդակցական գործառույթների և անգլերեն հրապարակային խոսքի առանձնահատկությունների առավել խորքային ուսումնասիրմանը։