Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Բանասիրական գիտություններ: Գրականագիտություն, լեզվաբանություն: Պատմություն: Պատմական գիտություններ: Աշխարհագրություն: Հնագիտություն: Ազգագրություն: Ինֆորմացիոն ցանկ (1978, թիվ 2)

Medicine

Այս աշխատանքը նվիրված է սակավաշարժության պայմաններում գլխուղեղում տեղի ունեցող կենսաքիմիական փոփոխությունների ուսումնասիրմանը՝ մասնավորապես ճարպերի գերօքսիդացման գործընթացների վրա վիտամին E-ի, տանականի և ցերեբրոլիզինի ազդեցության համեմատական գնահատմանը։ Սակավաշարժությունը կարող է հանգեցնել օրգանիզմում օքսիդատիվ սթրեսի ուժեղացման, որի հետևանքով ակտիվանում են ազատ ռադիկալային ռեակցիաները և վնասվում բջջային թաղանթների լիպիդային բաղադրիչները։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում է, թե ինչպես են տարբեր հակաօքսիդանտ և նեյրոպաշտպանիչ ազդեցություն ունեցող նյութերը ազդում գլխուղեղի հյուսվածքներում ճարպերի գերօքսիդացման ինտենսիվության վրա, նպաստում օքսիդատիվ վնասումների նվազեցմանը և նյարդային բջիջների ֆունկցիոնալ վիճակի պահպանմանը։ Վերլուծվում են նաև այդ նյութերի կենսաբանական արդյունավետության տարբերությունները, դրանց ազդեցության մեխանիզմները և հնարավոր կիրառությունները սակավաշարժության հետևանքով առաջացող նյարդաբանական և նյութափոխանակային խանգարումների կանխարգելման կամ մեղմացման գործում։ Աշխատության արդյունքները կարող են կարևոր նշանակություն ունենալ ֆիզիոլոգիայի, կենսաքիմիայի և նյարդաբանության ոլորտներում՝ նպաստելով օրգանիզմի հարմարվողական հնարավորությունների և պաշտպանական մեխանիզմների առավել խոր ըմբռնմանը։

Economics

Экономика предприятия աշխատությունը տնտեսագիտության և կառավարման ոլորտի ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է ձեռնարկության տնտեսական գործունեության կազմակերպման և արդյունավետության գնահատման հիմնական սկզբունքները, այն բացատրում է արտադրական գործընթացի կառուցվածքը, ռեսուրսների օգտագործման ձևերը և արտադրողականության բարձրացման գործոնները, գիրքը անդրադառնում է ծախսերի, եկամտաբերության և շահույթի հաշվարկման մեթոդներին, ինչպես նաև ձեռնարկության ֆինանսական վիճակի գնահատման հիմնական ցուցանիշներին, միաժամանակ ընդգրկելով պլանավորման, ներդրումային որոշումների և մրցունակության բարձրացման մոտեցումներ, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր տնտեսագիտության, բիզնեսի կառավարման և ֆինանսական վերլուծության ուսանողների ու մասնագետների համար։

Economics

Այս աշխատությունը տնտեսագիտական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության մեջ դոլարացման երևույթի ձևավորման, տարածման և դրա ազդեցությունների վերլուծությանը։ Աշխատության հիմնական ուշադրության կենտրոնում ազգային արժույթից՝ դրամից, դեպի արտարժույթ, մասնավորապես ԱՄՆ դոլար, ֆինանսական հարաբերությունների և խնայողությունների տեղաշարժի պատճառներն ու դրա հետևանքներն են։ Ուսումնասիրությունը վերաբերում է այնպիսի կարևոր խնդիրների, ինչպիսիք են բնակչության և տնտեսավարող սուբյեկտների կողմից արտարժույթի նկատմամբ նախապատվության ձևավորումը, դրամի նկատմամբ վստահության մակարդակը, գնաճային սպասումները, ֆինանսական շուկայի առանձնահատկությունները, արտաքին տնտեսական կապերը և մակրոտնտեսական միջավայրի ազդեցությունը դոլարացման գործընթացի վրա։ Աշխատանքի թեման հատկապես կարևոր է Հայաստանի նման փոքր և բաց տնտեսության համար, որտեղ արտաքին առևտուրը, դրամական փոխանցումները, միջազգային ֆինանսական հոսքերը և արտարժութային գործառնությունները կարող են էական ազդեցություն ունենալ ներքին ֆինանսական համակարգի վրա։ Դոլարացումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես արտարժույթի օգտագործման փաստ, այլև որպես ավելի լայն տնտեսական երևույթ, որն առնչվում է խնայողությունների, վարկավորման, գնագոյացման և ֆինանսական միջնորդության գործընթացներին։ Աշխատության մեջ առանձնահատուկ նշանակություն է ստանում դոլարացման պատճառների բացահայտումը։ Դրանց շարքում կարող են դիտարկվել ազգային արժույթի նկատմամբ վստահության փոփոխությունները, նախկինում արձանագրված բարձր գնաճային երևույթները, փոխարժեքի տատանումների նկատմամբ սպասումները, արտարժույթով եկամուտների և դրամական փոխանցումների առկայությունը, միջազգային տնտեսական կապերի ընդլայնումը, ինչպես նաև ֆինանսական համակարգում արտարժութային գործառնությունների հասանելիությունը։ Այս գործոնների համադրությունը կարող է հանգեցնել նրան, որ տնտեսական գործակալները իրենց խնայողությունների կամ ֆինանսական պարտավորությունների մի մասը պահեն արտարժույթով՝ այն ընկալելով որպես արժեքի պահպանման կամ հնարավոր արժեզրկումից պաշտպանության միջոց։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչներից է նաև դոլարացման հետևանքների ուսումնասիրությունը։ Բարձր դոլարացումը կարող է սահմանափակել ազգային արժույթի դերը տնտեսության մեջ և բարդացնել դրամավարկային քաղաքականության իրականացումը, քանի որ Կենտրոնական բանկի կողմից կիրառվող գործիքների ազդեցությունը տնտեսության վրա կարող է ավելի թույլ կամ բարդ կանխատեսելի դառնալ։ Այն կարող է նաև մեծացնել ֆինանսական համակարգի որոշակի ռիսկերը, հատկապես այն դեպքերում, երբ տնտեսավարող սուբյեկտների եկամուտներն ու պարտավորությունները տարբեր արժույթներով են ձևավորվում։ Փոխարժեքի զգալի փոփոխության դեպքում արտարժույթով պարտավորություններ ունեցող, բայց դրամով եկամուտ ստացող վարկառուների ֆինանսական բեռը կարող է աճել։ Միաժամանակ դոլարացման բարձր մակարդակը կարող է ազդել բանկային համակարգի վարկային և ավանդային կառուցվածքի, ֆինանսական կայունության և տնտեսության մեջ դրամավարկային ազդակների փոխանցման արդյունավետության վրա։ Հեղինակի ուսումնասիրության շրջանակում կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև դոլարացման հաղթահարման կամ նվազեցման հնարավոր ուղիների հարցը։ Այստեղ առանցքային նշանակություն ունի ազգային արժույթի նկատմամբ վստահության ամրապնդումը, որը, իր հերթին, պայմանավորված է մակրոտնտեսական կայունությամբ, կանխատեսելի դրամավարկային քաղաքականությամբ, գնաճի վերահսկմամբ և ֆինանսական համակարգի նկատմամբ վստահության բարձրացմամբ։ Դոլարացման նվազեցումը չի կարող սահմանափակվել միայն վարչական սահմանափակումներով․ անհրաժեշտ է ստեղծել այնպիսի տնտեսական միջավայր, որտեղ ազգային արժույթով խնայողությունը, վարկավորումը և ներդրումը տնտեսավարող սուբյեկտների համար լինեն առավել գրավիչ և կանխատեսելի։ Այդ նպատակով կարևոր են նաև ֆինանսական շուկաների զարգացումը, դրամով երկարաժամկետ ֆինանսական գործիքների ընդլայնումը, ռիսկերի կառավարման մեխանիզմների կատարելագործումը և բնակչության ֆինանսական գրագիտության բարձրացումը։ Աշխատության արժեքն այն է, որ խնդիրը դիտարկվում է պատճառահետևանքային կապերի համատեքստում՝ փորձելով ոչ միայն արձանագրել դոլարացման առկայությունը, այլև բացահայտել դրա ձևավորման նախադրյալները և առաջարկել համապատասխան քաղաքականության ուղղություններ։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսական համակարգի մասնագետների, ուսանողների, հետազոտողների և Հայաստանի մակրոտնտեսական քաղաքականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Մատենագիտական տվյալների համաձայն՝ աշխատությունը Վարդան Գալստյանի հեղինակած տնտեսագիտական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճանի հայցման աշխատանք է՝ «Ը.00.03» մասնագիտությամբ, հրատարակված Երևանում 2005 թվականին Կառավարման և տնտեսական բարեփոխումների ինստիտուտի և ՀՀ կառավարությանն առընթեր պետական գույքի կառավարման վարչության շրջանակում․ այն ունի 30 էջ և ներառում է մատենագիտական ցանկ ու տողատակի ծանոթագրություններ։

Religion

Աշխատությունը նվիրված է V–VIII դարերի հայկական կանոնական բնագրերի ուսումնասիրությանը և դրանց նշանակությանը հայ եկեղեցական իրավունքի վաղ պատմության վերակազմության համար։ Հետազոտության կենտրոնում այն իրավական ու եկեղեցական նորմերն են, որոնց միջոցով կարգավորվում էին եկեղեցու ներքին կազմակերպությունը, հոգևորականների կարգավիճակը, եկեղեցական կարգապահությունը, ծիսական կյանքի որոշ կողմերը, ամուսնաընտանեկան հարաբերություններին վերաբերող հարցերը և քրիստոնեական համայնքի անդամների վարքագիծը։ Կանոնական բնագրերը դիտարկվում են միաժամանակ որպես իրավական, պատմական և եկեղեցագիտական սկզբնաղբյուրներ, որոնց ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու վաղ միջնադարյան Հայաստանում եկեղեցական իրավակարգավորման ձևավորման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կանոնների ծագման, հեղինակության, ժամանակագրության, ձեռագրային փոխանցման և տարբեր խմբագրությունների հարաբերակցության խնդիրներին, քանի որ առանձին կանոնների իրական պատմական միջավայրը և դրանց հետագա վերամշակումները որոշելը կարևոր նշանակություն ունի սկզբնաղբյուրների ճիշտ մեկնաբանման համար։ Ուսումնասիրվում է տեղական եկեղեցական ժողովների, հայրապետական կարգադրությունների և ավելի լայն քրիստոնեական աշխարհից փոխանցված կանոնական ավանդույթների փոխհարաբերությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես էին արտաքին իրավաեկեղեցական սկզբունքները յուրացվում և հարմարեցվում հայկական միջավայրին։ Կարևոր ուղղություն է նաև եկեղեցական և աշխարհիկ իրավակարգավորման հարաբերակցության քննությունը, քանի որ վաղ միջնադարյան հասարակությունում կրոնական, ընտանեկան, բարոյական և հասարակական հարաբերությունների կարգավորումը հաճախ ձևավորվում էր տարբեր նորմատիվ ավանդույթների փոխազդեցությամբ։ Կանոնական նյութի պատմահամեմատական և աղբյուրագիտական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու եկեղեցական հաստատությունների իրավասությունների զարգացումը, հոգևոր իշխանության կազմակերպումը և իրավական մտածողության աստիճանական համակարգումը։ Առանձին նշանակություն ունի կանոնական ժողովածուների ձևավորման խնդիրը, քանի որ տարբեր ժամանակներում ստեղծված նորմերի մեկտեղումը նպաստել է հայ եկեղեցական իրավունքի գրավոր ավանդույթի պահպանմանն ու հետագա զարգացմանը։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է իրավունքի պատմության, հայագիտության, ձեռագրագիտության, աղբյուրագիտության և եկեղեցու պատմության մեթոդները՝ հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել վաղ միջնադարյան հայկական եկեղեցական իրավական մշակույթի ձևավորման և զարգացման մասին։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է ֆրանսերենի և հայերենի գոյականական համակարգերում առկայացման կարգի արտահայտման միջոցների համեմատական ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով երկու լեզուներում գոյականի որոշյալության, անորոշության, վերաբերության և խոսքային իրադրության հետ կապի ձևավորման առանձնահատկությունները։ Հետազոտության շրջանակում առկայացումը դիտարկվում է որպես լեզվական կարգ, որի միջոցով խոսողը տվյալ առարկան կամ երևույթը ներկայացնում է որպես հաղորդակցական իրավիճակում որոշակիորեն ճանաչելի, արդեն հայտնի, նոր ներմուծվող կամ ընդհանրացված հասկացություն։ Քննության են առնվում ֆրանսերենի հոդային համակարգը և հայերենի համապատասխան քերականական ու շարահյուսական միջոցները՝ պարզաբանելով դրանց կառուցվածքային և գործառական տարբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում որոշյալ և անորոշ նշանակությունների արտահայտմանը, հոդերի կիրառության պայմաններին, գոյականի թվի և շարահյուսական դիրքի ազդեցությանը, ինչպես նաև համատեքստի ու խոսքային իրավիճակի դերին։ Համեմատական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս ցույց տալու, որ իմաստային առումով նման գործառույթները երկու լեզուներում միշտ չէ, որ արտահայտվում են նույն քերականական միջոցներով։ Ուսումնասիրվում են այն դեպքերը, երբ ֆրանսերենում պարտադիր կամ սովորական հոդային ձևին հայերենում կարող է համապատասխանել այլ ձևաբանական միջոց, բառային տարր, շարադասական առանձնահատկություն կամ համատեքստային մեկնաբանություն։ Կարևորվում է նաև ընդհանուր և վերացական հասկացություններ արտահայտող գոյականների գործածությունը, հատուկ անունների առկայացման առանձնահատկությունները և տարբեր շարահյուսական կառույցներում որոշյալության իմաստի փոփոխությունները։ Հետազոտության մեջ կարող են կիրառվել զուգադրական լեզվաբանության, իմաստաբանության և գործաբանության մոտեցումները՝ ձևի ու նշանակության փոխհարաբերությունը երկու լեզուներում համակարգված կերպով ներկայացնելու նպատակով։ Նման ուսումնասիրությունն ունի նաև կիրառական նշանակություն օտար լեզվի ուսուցման և թարգմանության համար, քանի որ հոդերի և որոշյալության իմաստների ոչ համարժեք գործածությունը կարող է դժվարություններ առաջացնել հայախոս ֆրանսերեն սովորողների համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը նպաստում է ֆրանսերենի և հայերենի անվանական համակարգերի տիպաբանական առանձնահատկությունների, որոշյալության և առկայացման արտահայտման մեխանիզմների առավել խորքային ըմբռնմանը։

Law

Ֆինանսական վերլուծություն աշխատությունը տնտեսագիտական և ֆինանսական ուղղվածության ուսումնական գիրք է, որը նվիրված է կազմակերպությունների ֆինանսական վիճակի գնահատման, հաշվետվությունների վերլուծության և կառավարչական որոշումների համար անհրաժեշտ ցուցանիշների մեկնաբանման համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ նախատեսված տնտեսագիտության, ֆինանսների, հաշվապահության և կառավարման ոլորտներում սովորող ուսանողների ու մասնագետների համար, գրքում ներկայացվում են ֆինանսական վերլուծության հիմնական մեթոդները՝ հորիզոնական, ուղղահայաց և համեմատական վերլուծություններ, ինչպես նաև գործակիցային համակարգի կիրառությունը կազմակերպության ֆինանսական կայունության, վճարունակության, շահութաբերության և գործառնական արդյունավետության գնահատման համար, բացատրվում է ֆինանսական հաշվետվությունների՝ հաշվեկշռի, շահույթի և վնասի հաշվետվության, դրամական հոսքերի հաշվետվության վերլուծական նշանակությունը և դրանց փոխկապակցվածությունը, աշխատությունը մանրամասն անդրադառնում է կազմակերպության ֆինանսական առողջության գնահատման ցուցանիշներին՝ իրացվելիություն, պարտքային բեռ, կապիտալի կառուցվածք և ռիսկայնության մակարդակ, ինչպես նաև դրանց ազդեցությանը ռազմավարական որոշումների վրա, ներկայացվում են նաև կանխատեսման և մոդելավորման մոտեցումներ, որոնք թույլ են տալիս գնահատել կազմակերպության ապագա ֆինանսական զարգացումները, գրքում ընդգծվում է ֆինանսական վերլուծության դերը ներդրումային որոշումների, վարկային գնահատման և կառավարչական պլանավորման գործընթացներում, աշխատությունը համադրում է տեսական մեթոդաբանական հիմքերը և գործնական կիրառական օրինակները՝ նպաստելով ֆինանսական տեղեկատվության խորքային վերլուծության և որոշումների կայացման հմտությունների զարգացմանը։