Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Ինֆորմացիոն ցանկ (1983, թիվ 12)

Pedagogy

Մանկավարժական գիտությունների, տարրական կրթության մեթոդիկայի և գեղագիտական դաստիարակության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է տարրական դասարաններում միջառարկայական կապերի իրականացման հնարավորությունների և կրտսեր դպրոցականների գեղագիտական դաստիարակության արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում միջառարկայական կապերի տեսական և մեթոդաբանական հիմքերը, դրանց նշանակությունը ուսումնական գործընթացի ամբողջականության ապահովման և սովորողների բազմակողմանի զարգացման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կրտսեր դպրոցականների տարիքային ու հոգեբանական առանձնահատկություններին, գեղագիտական ընկալման, ճաշակի, երևակայության և ստեղծագործական մտածողության ձևավորման պայմաններին։ Վերլուծվում են մայրենի լեզվի, գրական ընթերցանության, երաժշտության, կերպարվեստի, տեխնոլոգիայի և բնագիտական առարկաների փոխկապակցված ուսուցման հնարավորությունները։ Քննարկվում են տարբեր առարկաների բովանդակության համադրման, միասնական թեմաներով դասերի կազմակերպման և գեղագիտական արժեքների յուրացմանը նպաստող մանկավարժական մեթոդները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել ինտեգրված դասերի, ստեղծագործական առաջադրանքների, նախագծային աշխատանքների և արվեստի տարբեր տեսակների կիրառման առանձնահատկությունները տարրական կրթության գործընթացում։ Անդրադարձ է կատարվում ուսուցչի մասնագիտական պատրաստվածության, դասավանդման մեթոդների ընտրության և կրթական միջավայրի կազմակերպման ազդեցությանը սովորողների գեղագիտական զարգացման վրա։ Կարևորվում է միջառարկայական կապերի միջոցով ուսումնական հետաքրքրության խթանումը, հուզական արձագանքման զարգացումը և շրջապատող աշխարհի գեղեցկության նկատմամբ գիտակցված վերաբերմունքի ձևավորումը։ Աշխատանքը կարող է նպաստել տարրական դպրոցում գեղագիտական դաստիարակության կազմակերպման մեթոդական մոտեցումների կատարելագործմանը և ինտեգրված ուսուցման արդյունավետության գնահատմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել տարրական կրթության մանկավարժության, դասավանդման մեթոդիկայի, գեղագիտական դաստիարակության և կրթական ծրագրերի մշակման ոլորտների մասնագետների, ուսուցիչների ու հետազոտողների համար։

History

Այս աշխատանքը նվիրված է «Հայկական հարցի» քննարկմանը Լոզանի կոնֆերանսի (1922–1923 թթ.) շրջանակում՝ ընդգծելով Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո ձևավորված միջազգային քաղաքական իրավիճակը և Օսմանյան կայսրության ժառանգության վերաձևավորման գործընթացը։ Հեղինակը վերլուծում է, թե ինչպես Հայկական հարցը, որը XIX դարի վերջից և հատկապես 1915 թվականի իրադարձություններից հետո դարձել էր միջազգային դիվանագիտության կարևոր թեմա, աստիճանաբար կորցրեց իր կենտրոնական տեղը մեծ տերությունների օրակարգում՝ նոր աշխարհաքաղաքական հավասարակշռության ձևավորման պայմաններում։ Լոզանի կոնֆերանսում, որտեղ որոշվում էր Թուրքիայի Հանրապետության միջազգային իրավական կարգավիճակը և սահմանները, հայկական պատվիրակությունները և սփյուռքյան կազմակերպությունները փորձում էին բարձրացնել հայ ժողովրդի անվտանգության, տարածքային պահանջների և պետականության վերականգնման հարցերը, սակայն այդ ջանքերը բախվում էին մեծ տերությունների քաղաքական շահերին և Թուրքիայի դիրքորոշմանը։ Աշխատության մեջ մանրամասն ներկայացվում է դիվանագիտական պայքարը, տարբեր առաջարկների քննարկումը, ինչպես նաև այն հանգամանքը, որ Սևրի պայմանագրով նախատեսված հայկական պետականության գաղափարը Լոզանում փաստացի չիրագործվեց։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում միջազգային հարաբերությունների իրական քաղաքականությանը (realpolitik), որտեղ իրավական և բարոյական հիմնավորումները հաճախ զիջում էին ռազմավարական և տնտեսական շահերին։ Նշվում է նաև հայկական պատվիրակությունների գործունեությունը, նրանց ներկայացրած հուշագրերն ու փորձերը՝ ստանալու միջազգային երաշխիքներ կամ հովանավորություն, որոնք սակայն մնացին առանց գործնական արդյունքի։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է Հայկական հարցի աստիճանական մարգինալացումը Լոզանի գործընթացում և դրա հետևանքները հայ ժողովրդի քաղաքական և տարածքային խնդիրների լուծման համար XX դարի առաջին կեսում։

Literature

Աշխատությունը նվիրված է Վիլյամ Սարոյանի ստեղծագործական աշխարհում ազգային բնավորության արտացոլման և ձևավորման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով նրա գեղարվեստական համակարգի մարդակենտրոն, հումանիստական և ինքնության թեմատիկան։ Գրքում վերլուծվում են Սարոյանի պատմվածքներում, պիեսներում և արձակ ստեղծագործություններում հայ մարդու կերպարի կառուցման մեխանիզմները, ազգային ինքնության, հիշողության և մշակութային արմատների արտահայտման ձևերը։ Հեղինակը դիտարկում է, թե ինչպես է Սարոյանը համադրում ամերիկյան կենսափորձը և հայկական մշակութային ավանդույթները՝ ստեղծելով առանձնահատուկ գեղարվեստական աշխարհ, որտեղ ազգային բնավորությունը ներկայացվում է ոչ թե կարծրատիպերի, այլ մարդկային համընդհանուր արժեքների միջոցով։ Ուսումնասիրության մեջ կարևորվում են նաև լեզվական առանձնահատկությունները, հումորի և ողբերգականի համադրությունը, ինչպես նաև փոքր մարդու կերպարի փիլիսոփայական ընկալումը Սարոյանի ստեղծագործություններում։ Գրքում քննարկվում է նաև Սարոյանի ազդեցությունը 20-րդ դարի ամերիկահայ գրականության զարգացման վրա և նրա տեղը համաշխարհային գրականության մեջ՝ որպես մշակութային ինքնության և հումանիզմի յուրահատուկ արտահայտիչ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, մշակութաբաններին, ամերիկահայ գրականության ուսումնասիրողներին, ինչպես նաև ընթերցողներին, ովքեր հետաքրքրված են ազգային ինքնության և գրականության փոխկապակցվածությամբ։

Pedagogy

Ստեղծագործությունը մեթոդական բնույթի ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է մաթեմատիկայի պատմության տարրերի ներգրավմանը ուսուցման գործընթացում և դրա մանկավարժական արդյունավետությանը։ Աշխատությունում քննարկվում է, թե ինչպես կարելի է պատմական նյութը օգտագործել մաթեմատիկական հասկացությունների ավելի խոր և հետաքրքիր յուրացման համար՝ ցույց տալով գիտության զարգացման ուղին, հայտնագործությունների տրամաբանությունը և մեծ մաթեմատիկոսների ներդրումը գիտության առաջընթացում։ Հեղինակը ընդգծում է, որ պատմական մոտեցումը նպաստում է սովորողների հետաքրքրության բարձրացմանը, գիտելիքի համատեքստային ընկալմանը և մաթեմատիկան որպես կենդանի և զարգացող գիտություն դիտարկելուն։ Միաժամանակ ներկայացվում են գործնական օրինակներ՝ դասի ընթացքում պատմական փաստերի, կենսագրական դրվագների և խնդիրների պատմական ծագման օգտագործման վերաբերյալ, որոնք օգնում են ուսուցումը դարձնել ավելի պատկերավոր և մոտիվացնող։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը ցույց է տալիս, որ մաթեմատիկայի պատմության կիրառումը կարող է զգալիորեն հարստացնել ուսուցման գործընթացը՝ այն դարձնելով ավելի իմաստավորված և ներգրավող։

Other Subjects

Այն նախատեսված է գյուղատնտեսության, այգեգործության և ագրոտեխնոլոգիաների ոլորտների ուսանողների, ինչպես նաև պտղաբուծությամբ զբաղվող մասնագետների համար։ Աշխատությունում մանրամասն ներկայացվում են պտղատու մշակաբույսերի կենսաբանական առանձնահատկությունները, դրանց աճի և զարգացման օրինաչափությունները, ինչպես նաև պտղաբերության ձևավորման մեխանիզմները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պտղատու ծառատեսակների և թփերի սորտային կազմին, դրանց ընտրության և տեղայնացման սկզբունքներին՝ հաշվի առնելով հողի և կլիմայական պայմանները։ Նյութում ընդգրկված են նաև այգիների հիմնման և խնամքի տեխնոլոգիաները՝ ներառյալ հողի նախապատրաստումը, տնկման սխեմաները, ոռոգման և պարարտացման համակարգերը, ինչպես նաև էտման և ձևավորման մեթոդները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում պտղատու մշակաբույսերի հիվանդությունների և վնասատուների դեմ պայքարին, ինչպես նաև ինտեգրված պաշտպանության համակարգերին, որոնք նպաստում են բերքի որակի և քանակի պահպանմանը։ Բացի այդ, քննարկվում են բերքատվության բարձրացման, արտադրանքի պահպանման և իրացման կազմակերպման հարցերը՝ ընդգծելով ոլորտի տնտեսական արդյունավետությունը։ Նյութը միավորում է գիտական հիմքերը և գործնական փորձը՝ ձևավորելով ամբողջական պատկերացում պտղաբուծության ժամանակակից մոտեցումների մասին:

Biology

Կենդանաբանական և կենսաաշխարհագրական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության և Սիրիայի Արաբական Հանրապետության ցերեկային թիթեռների ֆաունաների համեմատական ուսումնասիրմանը։ Քննության են առնվում ուսումնասիրվող տարածքներում տարածված թիթեռների տեսակային կազմը, կարգաբանական կառուցվածքը և աշխարհագրական տարածման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երկու երկրների ֆաունաների ընդհանրություններին և տարբերություններին, առանձին ընտանիքների ու տեսակների ներկայացվածությանը և դրանց տարածման կենսաաշխարհագրական օրինաչափություններին։ Վերլուծվում են բնական պայմանների, աշխարհագրական դիրքի, կլիմայական առանձնահատկությունների և կենսամիջավայրերի բազմազանության հնարավոր ազդեցությունները թիթեռների տեսակային կազմի ձևավորման վրա։ Քննարկվում են նաև ֆաունիստական նմանության գնահատման, տեսակների տարածման և տարածաշրջանային կենսաբազմազանության ուսումնասիրման մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու Հայաստանի և Սիրիայի ցերեկային թիթեռների ֆաունաների ձևավորման ու կենսաաշխարհագրական կապերի վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել միջատաբանության, կենդանաբանության, կենսաաշխարհագրության, էկոլոգիայի և կենսաբազմազանության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։