Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Ինֆորմացիոն ցանկ (1983, թիվ 12)

Կրոն

Այս աշխատությունը ներկայացնում է Սուրբ Ներսես Լամբրոնացու և հույն պատրիարքի միջև տեղի ունեցած զրույցներ, որոնք վերնագրի համաձայն առնչվում են հայ և հունական եկեղեցական ավանդույթների փոխհարաբերություններին։ Ներսես Լամբրոնացին XII դարի հայ եկեղեցական, աստվածաբան, մատենագիր և հասարակական գործիչ էր, որի գործունեությունը կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ միջնադարյան հոգևոր ու մտավոր պատմության մեջ։ Նրա անունը կապված է աստվածաբանական երկերի, մեկնությունների, ճառերի և եկեղեցական հարցերի շուրջ ծավալված քննարկումների հետ։ Հույն պատրիարքի հետ զրույցների թեման կարող է առնչվել քրիստոնեական հավատքի դրույթներին, եկեղեցական ավանդույթների տարբերություններին, դավանաբանական հարցերին և հայ ու հունական եկեղեցիների միջև հարաբերություններին։ Նման երկերը կարող են արտացոլել միջնադարյան աստվածաբանական բանավեճերի բնույթը, տարբեր եկեղեցական դիրքորոշումների հիմնավորումները և քրիստոնեական միասնության կամ փոխըմբռնման վերաբերյալ պատկերացումները։ Հրատարակությունը կարևոր է հայ եկեղեցական մտքի պատմության, Ներսես Լամբրոնացու գրական ժառանգության և հայ-հունական միջեկեղեցական կապերի ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև միջնադարյան հայ մատենագրության և դավանաբանական գրականության հետազոտողներին։ Սակայն միայն վերնագրի հիման վրա հնարավոր չէ հաստատել զրույցների պատմական հանգամանքները, դրանց ամբողջական կամ խմբագրված բնույթը, քննարկված կոնկրետ հարցերը կամ այն, թե տեքստը պահպանվել է որպես պատմական արձանագրություն, թե գրական-աստվածաբանական երկխոսություն։

Կրոն

Գիրքը ներկայացնում է աստվածաշնչյան Առակների գիրքը՝ Հին Կտակարանի իմաստասիրական գրականության կարևոր ստեղծագործություններից մեկը։ Այն կենտրոնանում է մարդկային վարքի, բարոյական ընտրության, իմաստության, խոհեմության և առաքինի կյանքի սկզբունքների վրա՝ ընթերցողին ուղղորդելով դեպի գիտակցված ու պատասխանատու ապրելակերպ։ Առակներում իմաստուն խոսքերի, խրատների և պատկերավոր արտահայտությունների միջոցով ընդգծվում են արդարության, ազնվության, աշխատասիրության, համեստության, ինքնատիրապետման և ճշմարտախոսության արժեքները։ Դրանցում ուշադրություն է դարձվում նաև մարդու խոսքի ու արարքների հետևանքներին, ընտանիքի և հասարակության մեջ պատշաճ վարքագծին, ինչպես նաև գիտելիքի ու խոհեմության կարևորությանը։ Աստվածաշնչյան իմաստասիրական այս գրականությունը բարոյական ուսուցումը կապում է Աստծո հանդեպ երկյուղածության և աստվածային իմաստության ճանաչման հետ՝ ներկայացնելով դրանք որպես ճիշտ դատողության և արդար կյանքի հիմքեր։ Կարճ, բովանդակալից ձևակերպումներն ու ընդհանրացնող մտքերը նպաստում են հիմնական գաղափարների ընկալմանը և հիշողության մեջ պահպանմանը։ Առակների գիրքը նշանակալի տեղ է զբաղեցնում ինչպես հրեական, այնպես էլ քրիստոնեական հոգևոր ավանդույթներում՝ ծառայելով կրոնական ուսուցման, անձնական խորհրդածության և բարոյական դաստիարակության նպատակներին։ Այն արժեքավոր նյութ է աստվածաշնչագիտության, աստվածաբանության, բարոյագիտության և հայերեն կրոնական գրականության ուսումնասիրության համար, ինչպես նաև օգտակար ընթերցանություն է իմաստասիրական ու հոգևոր խրատներով հետաքրքրվողների համար։

Մաթեմատիկա

Պյութագորասը հին հունական փիլիսոփա, մաթեմատիկոս և գիտնական է, որը մեծ ազդեցություն է ունեցել ինչպես գիտության, այնպես էլ փիլիսոփայական մտածողության զարգացման վրա։ Նա համարվում է Պյութագորասյան դպրոցի հիմնադիրը, որտեղ միավորվում էին գիտական, կրոնափիլիսոփայական և բարոյական գաղափարներ։ Պյութագորասի ուսմունքի հիմքում ընկած էր այն գաղափարը, որ աշխարհը կառուցված է թվերի և մաթեմատիկական հարաբերությունների վրա, և հենց թվերն են տիեզերքի ներդաշնակության հիմքը։ Նրա կարծիքով ամեն ինչ՝ երաժշտությունը, բնությունը, տիեզերքը և մարդկային կյանքը, ենթարկվում են թվային օրենքների և համաչափության սկզբունքների։ Պյութագորասը մեծ ներդրում է ունեցել մաթեմատիկայի զարգացման մեջ, հատկապես հայտնի է նրա անվամբ կոչվող թեորեմը ուղղանկյուն եռանկյունների վերաբերյալ, որը մինչ այսօր օգտագործվում է երկրաչափության մեջ։ Նրա փիլիսոփայական ուսմունքում կարևոր տեղ ունի հոգու վերամարմնավորման գաղափարը, ըստ որի հոգին անմահ է և կարող է տեղափոխվել մեկ մարմնից մյուսը՝ տարբեր կյանքի փուլերում։ Պյութագորասը մեծ ուշադրություն էր դարձնում նաև բարոյական կյանքի կանոններին, ինքնակատարելագործմանը և կարգապահությանը՝ համարելով, որ մարդը պետք է ապրի ներդաշնակ և չափավոր կյանքով։ Նրա դպրոցում կարևոր էին լռությունը, խոհեմությունը, գիտելիքի որոնումը և հոգևոր մաքրությունը։ Պյութագորասի գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հին հունական փիլիսոփայության, հատկապես Պլատոնի ուսմունքի վրա, ինչպես նաև մաթեմատիկայի և գիտության զարգացման վրա ընդհանուր առմամբ։ Նրա անունը մինչ այսօր կապված է գիտության, թվաբանության և փիլիսոփայական մտածողության հիմնարար սկզբունքների հետ, իսկ նրա ուսմունքը շարունակում է ուսումնասիրվել որպես հին աշխարհի կարևոր գիտական և փիլիսոփայական ժառանգություն։

Մաթեմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է տեղաշարժի նկատմամբ ինվարիանտ տարածություններում ֆունկցիաների վերականգնման տեսական և հաշվողական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Դիտարկվում են այնպիսի ֆունկցիոնալ տարածություններ, որոնք պահպանվում են ֆունկցիայի արգումենտի որոշակի տեղաշարժերի դեպքում, ինչպես նաև այդ տարածությունների կառուցվածքային առանձնահատկություններն ու ներկայացման եղանակները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆունկցիաների արժեքների կամ այլ հասանելի տվյալների հիման վրա սկզբնական ֆունկցիայի ճշգրիտ կամ մոտավոր վերականգնման հնարավորություններին։ Վերլուծվում են ընտրանքավորման տեսության, ինտերպոլյացիայի և մոտարկման մեթոդների հետ կապված հարցեր, վերականգնման բանաձևերի կառուցման սկզբունքները և դրանց կիրառելիության համար անհրաժեշտ պայմանները։ Քննարկվում են գեներացնող ֆունկցիաների համակարգերը, դրանց տեղաշարժերից կազմված ընտանիքների հատկությունները և ֆունկցիաների ներկայացման մեջ այդ համակարգերի դերը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև վերականգնման կայունությանը, տվյալների ընտրության խտությանը, մոտարկման սխալներին և տարբեր պայմաններում կիրառվող ալգորիթմների արդյունավետությանը։ Ուսումնասիրվում են այն չափանիշները, որոնց դեպքում սահմանափակ կամ դիսկրետ տեղեկատվությունը բավարար է ֆունկցիայի հատկությունների և կառուցվածքի հնարավորինս ամբողջական վերականգնման համար։ Նման խնդիրները կարևոր նշանակություն ունեն ոչ միայն մաթեմատիկական անալիզի, այլև ազդանշանների մշակման, թվային տեղեկատվության ներկայացման, պատկերների վերականգնման և կիրառական հաշվարկների համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել մաթեմատիկոսների, ֆունկցիոնալ և հարմոնիկ անալիզի մասնագետների, կիրառական մաթեմատիկայի հետազոտողների, դասախոսների, ասպիրանտների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

Lեզվաբանություն

Սա լեզվաբանական և ուսումնական բնույթի ձեռնարկ է, որը նախատեսված է արդի արևմտահայերենի համակարգված ուսուցման համար և ներկայացնում է լեզվի կառուցվածքը՝ ներառելով հնչյունաբանություն, ձևաբանություն, շարահյուսություն և բառապաշար, ինչպես նաև գործնական վարժություններ ու ընթերցանության նյութեր, որոնք օգնում են սովորողներին զարգացնել գրավոր և բանավոր հաղորդակցման հմտությունները, աշխատանքը նպատակ ունի հեշտացնել արևմտահայերենի ուսումնասիրությունը ինչպես սկսնակների, այնպես էլ առաջադեմ սովորողների համար՝ միաժամանակ ներկայացնելով լեզվի ժամանակակից կիրառության առանձնահատկությունները, քերականական կանոնների կիրառման օրինակներ և լեզվամշակութային մեկնաբանություններ, որոնք արտացոլում են արևմտահայերենի կենդանի գործառույթը սփյուռքահայ իրականության մեջ։

Տնտեսագիտություն

Ինստիտուտները և արդյունավետ շուկան տնտեսական համակարգի երկու փոխկապակցված հասկացություններ են, որոնք կարևոր դեր ունեն շուկայի կայունության և զարգացման ապահովման գործում։ Ինստիտուտները ձևական և ոչ ձևական կանոնների, օրենքների, նորմերի և կազմակերպությունների ամբողջությունն են, որոնք կարգավորում են տնտեսական հարաբերությունները։ Դրանք ներառում են պետական մարմիններ, օրենքներ, դատական համակարգ, ֆինանսական վերահսկողություն, ինչպես նաև հասարակական վարքագծի ընդունված կանոններ։ Ինստիտուտների հիմնական էությունը կայանում է նրանում, որ դրանք նվազեցնում են անորոշությունը, պաշտպանում են սեփականության իրավունքները և ապահովում են տնտեսական գործարքների վստահությունը։ Արդյունավետ (էֆեկտիվ) շուկան այն շուկան է, որտեղ բոլոր հասանելի տեղեկատվությունը արագ և ամբողջությամբ արտացոլվում է ակտիվների գների մեջ, և որտեղ անհնար է համակարգված կերպով ստանալ ավելորդ շահույթ միայն տեղեկատվության առավելության հաշվին։ Այս գաղափարը հայտնի է որպես արդյունավետ շուկայի վարկած։ Արդյունավետ շուկայի գործունեության համար անհրաժեշտ են ուժեղ ինստիտուտներ, որոնք ապահովում են թափանցիկություն, տեղեկատվության հավասար հասանելիություն և կանոնների պահպանում։ Եթե ինստիտուտները թույլ են, շուկայում կարող են առաջանալ խարդախություն, տեղեկատվական անհավասարություն և անարդյունավետ բաշխում։ Այսպիսով, ինստիտուտները և արդյունավետ շուկան փոխադարձաբար կապված են․ լավ գործող ինստիտուտները նպաստում են շուկայի արդյունավետությանը, իսկ արդյունավետ շուկան խթանում է տնտեսական աճը, ներդրումների ներգրավումը և ռեսուրսների օպտիմալ բաշխումը։