Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги: Обшественно-политические науки: Информационный указател (1985, թիվ 2)

Literature

Աշխատությունը նվիրված է Մովսես Խորենացիի «Հայոց պատմության» մեջ հնարավոր հունական աղբյուրների խնդրին՝ բացահայտելով այն գիտական բանավեճերը, որոնք վերաբերում են նրա աշխատության կառուցվածքային, գաղափարական և տեղեկատվական աղբյուրների ծագմանը։ Ուսումնասիրվում է, թե որքանով է հեղինակը օգտվել հունալեզու պատմագրական ավանդույթից, ինչպես նաև՝ ինչ ձևով են այդ հնարավոր աղբյուրները վերամշակվել և ինտեգրվել հայկական պատմագիտական համակարգին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տեքստային համեմատություններին, միջնորդ լեզուների ազդեցությանը, պատմական տեղեկությունների փոխանցման ուղիներին և միջմշակութային փոխառությունների մեխանիզմներին, որոնք կարող էին ձևավորել Խորենացու պատմական պատկերացումները։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է խնդրի շուրջ գոյություն ունեցող տարբեր գիտական դիրքորոշումները՝ ընդգծելով թե՛ աղբյուրագիտական քննադատության, թե՛ ազգային պատմագրության ինքնուրույնության հարցերը։ Այն կարևոր ներդրում է հայ պատմագրության ուսումնասիրության մեջ՝ ցույց տալով, թե ինչպես է ձևավորվում դասական պատմական տեքստի աղբյուրների բազմաշերտ և հաճախ հակասական բնույթը։

Religion

Աշխատությունը նվիրված է Հայ Առաքելական եկեղեցու քրիստոնեական հավատքի դավանական հիմքերի, աստվածաբանական սկզբունքների և դրանց պատմական ձևավորման ներկայացմանն ու մեկնաբանությանը։ Ուսումնասիրության կենտրոնում քրիստոնեական վարդապետության հիմնարար դրույթներն են՝ Աստծո, Սուրբ Երրորդության, Հիսուս Քրիստոսի անձի և փրկագործական առաքելության, Սուրբ Հոգու, եկեղեցու, խորհուրդների, հարության և հավիտենական կյանքի վերաբերյալ եկեղեցական ուսմունքը։ Դավանաբանական դրույթները դիտարկվում են Սուրբ Գրքի, եկեղեցական ավանդության, վաղ քրիստոնեական հայրերի ժառանգության և տիեզերական ժողովների պատմական համատեքստում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում Հայ եկեղեցու քրիստոսաբանական ընկալումներին և այն աստվածաբանական լեզվին, որով տարբեր ժամանակաշրջաններում ձևակերպվել ու պաշտպանվել են եկեղեցու դավանական դիրքորոշումները։ Քննվում է նաև հավատքի հանգանակների նշանակությունը՝ որպես քրիստոնեական ուսմունքի հիմնական դրույթների համառոտ և համակարգված արտահայտություն։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ աստվածաբանական մտքի պատմական զարգացումը, որի ընթացքում համընդհանուր քրիստոնեական վարդապետությունը մեկնաբանվել է հայկական եկեղեցական և մշակութային միջավայրում՝ արտացոլվելով մատենագրության, ծիսական ավանդության, քարոզչության և հոգևոր կրթության մեջ։ Անդրադարձ է կատարվում եկեղեցական խորհուրդների աստվածաբանական նշանակությանը, աղոթքի ու պաշտամունքի դերին և քրիստոնեական հավատքի ու բարոյական կյանքի փոխկապակցվածությանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև Հայ եկեղեցու դավանական ինքնության հարաբերությունները քրիստոնեական այլ ավանդույթների հետ՝ ներկայացնելով պատմականորեն ձևավորված ընդհանրություններն ու աստվածաբանական տարբերությունները։ Նման ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն եկեղեցու դավանաբանական համակարգը հասկանալու, այլև հայ միջնադարյան ու նոր շրջանի հոգևոր մշակույթի բազմաթիվ երևույթների գաղափարական հիմքերը բացահայտելու համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է աստվածաբանության, եկեղեցու պատմության, հայրաբանության և հայ քրիստոնեական մատենագրության ուսումնասիրության մոտեցումները՝ ներկայացնելով Հայ եկեղեցու հավատքային ավանդույթը որպես պատմականորեն զարգացած և համակարգված քրիստոնեական աշխարհայացք։

Linguistics

Сборник диктантов по русскому языку աշխատությունը ռուսաց լեզվի ուսուցման գործնական ձեռնարկ է, որը նախատեսված է ուղղագրական և կետադրական հմտությունների զարգացման համար, այն ներառում է տարբեր բարդության մակարդակների դիկտանտներ՝ ուղղված բառերի ճիշտ գրությանը, քերականական կանոնների կիրառմանը և լեզվական նորմերի ամրապնդմանը, գիրքը ներկայացնում է նաև տեքստեր տարբեր թեմաներով՝ գրական, գիտական և առօրյա, ինչը հնարավորություն է տալիս սովորողներին զարգացնել լսողական ընկալումը և գրավոր խոսքի ճշգրտությունը, միաժամանակ ընդգրկելով ինքնաստուգման և սխալների վերլուծության առաջադրանքներ, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր դպրոցականների, ուսանողների և ռուսերեն լեզու սովորողների համար։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է տեքստի՝ որպես ռուսաց լեզվի դասավանդման հիմնական ուսումնական միավորի նշանակության ուսումնասիրությանը հայկական դպրոցներում։ Վերլուծվում է տեքստի դերը լեզվական գիտելիքների ձևավորման, խոսքային կարողությունների զարգացման, ընթերցանության ընկալման և հաղորդակցական հմտությունների կատարելագործման գործընթացում։ Ուսումնասիրությունում քննարկվում են ռուսաց լեզվի ուսուցման մեթոդական մոտեցումները, տեքստի ընտրության և կիրառման սկզբունքները, ինչպես նաև դրա հնարավորությունները սովորողների բառապաշարի հարստացման, քերականական գիտելիքների ամրապնդման և ստեղծագործական մտածողության զարգացման գործում։ Անդրադարձ է կատարվում հայկական դպրոցներում ռուսաց լեզվի ուսուցման առանձնահատկություններին, լեզվական միջավայրի ազդեցությանը և արդյունավետ ուսուցման կազմակերպման մեթոդներին։ Աշխատությունը կարևորում է տեքստային աշխատանքի կիրառումը որպես լեզվի գործնական յուրացման, մշակութային հաղորդակցության և սովորողների լեզվական անհատականության զարգացման արդյունավետ միջոց։

Other Subjects

Այս մեթոդական հանձնարարականները նախատեսված են գրադարանավարների համար՝ Ստեփան Շահումյանի ծննդյան 100-ամյակին նվիրված միջոցառումների կազմակերպման, տեղեկատվական նյութերի համակարգման և ընթերցողական աշխատանքի ակտիվացման նպատակով։ Նյութում ներկայացվում են հոբելյանական ցուցադրությունների, թեմատիկ գրքահավաքների և տեղեկատվական անկյունների ձևավորման առաջարկներ՝ ուղղված ընթերցողների ուշադրությունը հեղինակի կյանքի, հասարակական-քաղաքական գործունեության և գաղափարական ժառանգության վրա կենտրոնացնելուն։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մատենագիտական նյութերի ընտրությանը, ժամանակագրական և թեմատիկ դասակարգման սկզբունքներին, ինչպես նաև գրադարանային միջոցառումների ինտերակտիվ ձևերին՝ դասախոսություններ, քննարկումներ և ընթերցողական երեկոներ։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է գրադարանների դերը որպես կրթական և մշակութային կենտրոններ, որոնք նպաստում են պատմական հիշողության պահպանմանը և հասարակական գիտակցության ձևավորմանը։ Միաժամանակ առաջարկվում են համագործակցության ձևեր դպրոցների և համայնքային հաստատությունների հետ՝ հոբելյանական միջոցառումների առավել լայն ընդգրկվածություն ապահովելու համար։

Biology

Կենսաբժշկական և դեղաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է բուժիչ բույսերի քաղվածքների և մետաղական նանոմասնիկների համատեղ ազդեցության ուսումնասիրությանը լյարդի ցիռոզային փոփոխությունների կանխարգելման և բուժական մոտեցումների մշակման համատեքստում։ Քննության են առնվում բուսական ծագման կենսաբանորեն ակտիվ միացությունների և նանոմասնիկների հնարավոր փոխազդեցությունները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը լյարդային հյուսվածքի կառուցվածքային ու գործառութային վիճակի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում օքսիդատիվ սթրեսի, բորբոքային գործընթացների, բջջային վնասման և ֆիբրոզային փոփոխությունների հետ կապված ցուցանիշների գնահատմանը։ Վերլուծվում են տարբեր բաղադրիչների առանձին և համակցված կիրառման պայմաններում դիտվող կենսաբանական ազդեցությունները՝ դրանց արդյունավետությունն ու հնարավոր փոխլրացնող հատկությունները համեմատելու նպատակով։ Քննարկվում են նաև կիրառվող նյութերի չափաբաժնի, ազդեցության տևողության, կենսահամատեղելիության և անվտանգության գնահատման հետ կապված հարցերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու բուսական նյութերի և նանոտեխնոլոգիական մոտեցումների համադրման հետազոտական ներուժը լյարդի ախտաբանական փոփոխությունների դեմ նոր ռազմավարությունների մշակման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել դեղաբանության, լյարդաբանության, նանոբժշկության և փորձարարական բժշկության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։