Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги: Обшественно-политические науки: Информационный указател (1985, թիվ 2)

География

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ակտիվ խզվածքների մերձմակերեսային դրսևորումների ուսումնասիրությանը և դրանց ազդեցությանը շրջակա միջավայրի վրա։ Գրքում ներկայացվում են տեկտոնական խզվածքների ձևավորման մեխանիզմները, դրանց ակտիվացման գործընթացները և երկրաբանական կառուցվածքներում արտահայտվող հիմնական նշանները։ Հեղինակը վերլուծում է մերձմակերեսային դեֆորմացիաները, ռելիեֆի փոփոխությունները, սեյսմիկ ակտիվության հետ կապված երևույթները և դրանց ազդեցությունը հողի, ջրային համակարգերի ու ինժեներական ենթակառուցվածքների վրա։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև դաշտային հետազոտությունների, գեոդեզիական չափումների և հեռահար զոնդավորման մեթոդների կիրառությունները խզվածքային գոտիների բացահայտման և գնահատման համար։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սեյսմիկ վտանգի գնահատմանը, ռիսկերի քարտեզագրմանը և տարածքային պլանավորման համար ստացված տվյալների կիրառմանը։ Գիրքը նախատեսված է երկրաբանների, սեյսմոլոգների, բնապահպանների, ինժեներ-երկրաբանների և համապատասխան ոլորտների հետազոտողների ու ուսանողների համար՝ առաջարկելով ինչպես տեսական հիմքեր, այնպես էլ կիրառական մոտեցումներ ակտիվ տեկտոնիկ գործընթացների ուսումնասիրման համար։

Религия

Գիրքը աղոթքների ժողովածու է, որը հայտնի է Կիպրիանոս անունով և պատկանում է քրիստոնեական աղոթական ու կրոնական գրականության ավանդույթին։ Կիպրիանոսի անվան հետ կապված աղոթքները ժողովրդական քրիստոնեական պատկերացումներում հաճախ առնչվել են հոգևոր պաշտպանության, չարի ազդեցություններից պահպանվելու, փորձություններից ազատվելու և Աստծո օգնությանը դիմելու թեմաներին։ Սուրբ Կիպրիանոսի կերպարը քրիստոնեական ավանդության մեջ կապվում է դարձի, հավատքի զորության և հոգևոր պայքարի գաղափարների հետ։ Նրա անվան շուրջ ձևավորված պատմություններն ու աղոթական տեքստերը տարածվել են տարբեր քրիստոնեական համայնքներում՝ ձեռք բերելով նաև ժողովրդական պաշտամունքային նշանակություն։ Նման աղոթագրքերը նախատեսված են եղել անհատական ընթերցանության և աղոթքի համար՝ ընթերցողին տրամադրելով հոգևոր մխիթարության, ապավինության և պաշտպանության խնդրանքով Աստծուն դիմելու միջոցներ։ Հրատարակությունը կարևոր է հայերեն կրոնական գրականության և ժողովրդական բարեպաշտության պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է սրբերի անունների, աղոթական ավանդույթների և հոգևոր պաշտպանության վերաբերյալ պատկերացումների տեղը հայ հասարակական ու կրոնական կյանքում։

Математика

Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է ինֆրակարմիր ճառագայթման չափազանց կարճ՝ ընդամենը մի քանի տատանում տևողությամբ իմպուլսների գեներացման և դրանց փուլային տեղաշարժի որոշման խնդիրներին։ Աշխատանքը վերաբերում է ուլտրաարագ օպտիկայի և լազերային ֆիզիկայի այն ուղղությանը, որտեղ հետազոտվում են էլեկտրամագնիսական դաշտի առավելագույնս կարճ իմպուլսները և դրանց ժամանակային ու փուլային բնութագրերը։ Մի քանի օպտիկական տատանում տևող իմպուլսների ստացումը պահանջում է լազերային համակարգի սպեկտրային և ժամանակային հատկությունների ճշգրիտ կառավարում, քանի որ նման կարճ տևողությունների դեպքում իմպուլսի ընդհանուր էներգիայից և տևողությունից բացի առանձնահատուկ նշանակություն է ստանում էլեկտրական դաշտի կրող ալիքի և իմպուլսի պարուրող ծրարի միջև փուլային հարաբերությունը։ Ուսումնասիրության կարևոր խնդիրը փուլային տեղաշարժի որոշումն է, քանի որ այն կարող է էապես ազդել գերբարձր ինտենսիվության լազերային դաշտերի փոխազդեցության վրա նյութի և մասնիկների հետ։ Այսպիսի իմպուլսների դեպքում դաշտի կոնկրետ ալիքային ցիկլերի դիրքը ժամանակային ծրարի նկատմամբ կարող է որոշել դաշտի առավելագույն արժեքների տեղակայումը և, հետևաբար, ազդել ուսումնասիրվող ոչ գծային օպտիկական գործընթացների ընթացքի վրա։ Աշխատանքի շրջանակում կարող են դիտարկվել կարճ ինֆրակարմիր իմպուլսների ձևավորման սկզբունքները, դրանց սպեկտրային լայնությունը, ժամանակային կառուցվածքը, փուլային կայունությունը և գեներացման ընթացքում առաջացող սահմանափակումները։ Ինֆրակարմիր տիրույթում մի քանի տատանում տևող իմպուլսների ստացումը հատկապես կարևոր է այն հետազոտությունների համար, որտեղ անհրաժեշտ է հետևել նյութում ընթացող չափազանց արագ էլեկտրոնային գործընթացներին։ Այդպիսի իմպուլսների կիրառմամբ հնարավոր է ուսումնասիրել էլեկտրոնների շարժը, ոչ գծային օպտիկական երևույթները, բարձր հարմոնիկների առաջացումը, ուժեղ դաշտային ռեժիմներում նյութի վարքը և այլ ուլտրաարագ գործընթացներ։ Փուլային տեղաշարժի որոշման խնդիրը պահանջում է բարձր ճշգրտությամբ չափման և համաժամացման մեթոդներ։ Քանի որ խոսքը լույսի մի քանի տատանում պարունակող իմպուլսների մասին է, նույնիսկ շատ փոքր ժամանակային փոփոխությունը կարող է համապատասխանել զգալի փուլային տարբերության։ Հետևաբար անհրաժեշտ է վերահսկել ոչ միայն իմպուլսի տևողությունը և սպեկտրային բնութագրերը, այլև դրա կրող ալիքի փուլը։ Այս տեսանկյունից աշխատանքը կարևոր է ինչպես փորձարարական մեթոդաբանության, այնպես էլ լազերային համակարգերի կատարելագործման համար։ Ստացված արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ ժամանակակից սպեկտրոսկոպիայի, ատոմային և մոլեկուլային ֆիզիկայի, ոչ գծային օպտիկայի, բարձր դաշտերի ֆիզիկայի և ուլտրաարագ գիտության բնագավառներում։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը համադրում է կարճատև ինֆրակարմիր լազերային իմպուլսների գեներացման, դրանց ժամանակային կառուցվածքի կառավարման և փուլային բնութագրերի չափման խնդիրները՝ նպաստելով այնպիսի լազերային աղբյուրների ստեղծմանն ու ուսումնասիրմանը, որոնք կարող են օգտագործվել ֆեմտովայրկյանական և ավելի արագ ֆիզիկական գործընթացների հետազոտության համար։

Экономика

Տնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական ենթակառուցվածքների զարգացման ռազմավարական որոշումների մշակման, հիմնավորման և իրականացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տնտեսական ենթակառուցվածքների էությունը, կառուցվածքային բաղադրիչները, դրանց դերը ազգային տնտեսության արդյունավետ գործունեության և երկարաժամկետ տնտեսական աճի ապահովման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տրանսպորտային, էներգետիկ, հաղորդակցական, տեղեկատվական և արտադրական ենթակառուցվածքների զարգացման առաջնահերթություններին, դրանց փոխկապակցվածությանը և տնտեսության տարբեր ոլորտների մրցունակության վրա ունեցած ազդեցությանը։ Վերլուծվում են ենթակառուցվածքային զարգացման ռազմավարական պլանավորման, ներդրումային նախագծերի ընտրության, ֆինանսական ռեսուրսների բաշխման և տնտեսական արդյունավետության գնահատման հնարավոր մոտեցումները։ Քննարկվում են նաև պետական կառավարման, մասնավոր հատվածի մասնակցության, պետական-մասնավոր գործընկերության, միջազգային ֆինանսավորման և ենթակառուցվածքային ծրագրերի իրականացման կազմակերպական մեխանիզմները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են Հայաստանի տնտեսական զարգացման տարածքային անհամաչափությունները, ենթակառուցվածքների արդիականացման անհրաժեշտությունը, տարածաշրջանային տնտեսական կապերի ընդլայնման և ներդրումային միջավայրի բարելավման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում ռազմավարական որոշումների կայացման գործընթացում տնտեսական կանխատեսումների, ռիսկերի գնահատման, զարգացման այլընտրանքային սցենարների համեմատության և պետական տնտեսական քաղաքականության առաջնահերթությունների որոշման նշանակությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տնտեսական ռազմավարության, ենթակառուցվածքային տնտեսագիտության, պետական կառավարման, ներդրումային քաղաքականության և Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական զարգացման հիմնախնդիրներն ուսումնասիրող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Технология

Այս աշխատանքը նվիրված է արևային էներգիայի կիրառմամբ պտուղների և խաղողի չորացման նոր տեխնոլոգիայի մշակման և ներդրման հարցերին՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել արտադրության էներգաարդյունավետությունը, նվազեցնել արտադրական ծախսերը և ապահովել պատրաստի արտադրանքի որակի պահպանումը։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են արևային չորացման համակարգերի կառուցվածքային և տեխնոլոգիական առանձնահատկությունները՝ ներառյալ ջերմային կուտակիչների կիրառումը, օդի շրջանառության օպտիմալացումը, խոնավության վերահսկումը և ավտոմատ կառավարման համակարգերի ներդրումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արևային էներգիայի ինտենսիվության փոփոխությունների ազդեցությանը չորացման գործընթացի վրա, ինչպես նաև տարբեր կլիմայական պայմաններում տեխնոլոգիայի արդյունավետության գնահատմանը։ Վերլուծվում են նաև ավանդական և նորարարական չորացման մեթոդների համեմատական ցուցանիշները՝ արտադրողականության, էներգախնայողության և սննդային արժեքի պահպանման տեսանկյունից։ Աշխատությունը ընդգծում է վերականգնվող էներգիայի կիրառման կարևորությունը գյուղատնտեսական վերամշակման ոլորտում և դրա ներդրման հնարավորությունները կայուն զարգացման համատեքստում։

История

Հրատարակությունը նվիրված է հայոց վանքերին՝ որպես հայ ժողովրդի հոգևոր, պատմական, կրթական և մշակութային կյանքի կարևոր կենտրոնների։ Հայկական վանքերը դարեր շարունակ եղել են ոչ միայն կրոնական պաշտամունքի վայրեր, այլև գրավոր մշակույթի պահպանման, ձեռագրերի ստեղծման ու ընդօրինակման, գիտելիքի տարածման և ազգային ինքնության ամրապնդման նշանակալի օջախներ։ Դրանք կարևոր դեր են կատարել հայ ժողովրդի պատմական հիշողության պահպանման, հոգևոր ավանդույթների փոխանցման և մշակութային կյանքի շարունակականության ապահովման գործում։ Վանքերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հայկական եկեղեցական ճարտարապետության առանձնահատկությունները, կրոնական կառույցների տեղը պատմական միջավայրում և դրանց փոխկապակցվածությունը հասարակական կյանքի տարբեր ոլորտների հետ։ Հայկական վանական համալիրները հաճախ ներառել են եկեղեցիներ, մատուռներ, գավիթներ, բնակելի և տնտեսական շինություններ, ձեռագրատներ ու կրթական տարածքներ, որոնք վկայում են դրանց բազմագործառութային նշանակության մասին։ Դրանց պատմությունը կապված է նաև հայ գրչության, մանրանկարչության, մատենագրության և հոգևոր կրթության զարգացման հետ։ Վանքերի մասին նյութերը կարևոր են ճարտարապետական հորինվածքների, շինարարական ավանդույթների, արձանագրությունների, արվեստի գործերի և պատմական հիշատակությունների ուսումնասիրության համար։ Դրանք օգնում են պատկերացում կազմելու այն մասին, թե ինչպես են կրոնական հաստատությունները մասնակցել համայնքային կյանքի կազմակերպմանը և պահպանել մշակութային կապերը տարբեր ժամանակաշրջաններում։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ եկեղեցու պատմությամբ, հայկական ճարտարապետությամբ, միջնադարյան մշակույթով և պատմական հուշարձաններով զբաղվող մասնագետների համար։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբաններին, արվեստաբաններին, ճարտարապետության պատմաբաններին, զբոսաշրջության ու մշակութային ժառանգության ոլորտի մասնագետներին, ինչպես նաև հայոց հոգևոր պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Գիրքը կարևոր է նաև հայ հին տպագիր գրականության ուսումնասիրության տեսանկյունից՝ որպես հայոց վանական ժառանգության նկատմամբ պատմական հետաքրքրության արտահայտություն և ազգային մշակութային հիշողության պահպանմանը նպաստող հրատարակություն։