Նոր գրքեր: Հայաստան: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги: Арменика: Информационный указатель (1975, թիվ 10)

Agriculture

Տնտեսագիտական և ագրարային կառավարման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության գյուղատնտեսության ոլորտում ռիսկերի կառավարման մեխանիզմների կատարելագործման և գյուղատնտեսական ապահովագրության համակարգի ներդրման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում գյուղատնտեսական արտադրությանը բնորոշ բնական, կլիմայական, տնտեսական, ֆինանսական և շուկայական ռիսկերը, դրանց առաջացման պատճառները և ազդեցությունը գյուղացիական տնտեսությունների կայունության ու եկամտաբերության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երաշտի, կարկուտի, ցրտահարության, բնական աղետների, բերքատվության տատանումների և գյուղատնտեսական արտադրանքի գների փոփոխությունների հետևանքով առաջացող հնարավոր կորուստների գնահատմանը։ Վերլուծվում են ռիսկերի բացահայտման, դասակարգման, կանխատեսման և կառավարման տնտեսական մեթոդները, ինչպես նաև ապահովագրական գործիքների կիրառման հնարավորությունները գյուղատնտեսական արտադրողների ֆինանսական պաշտպանության ապահովման գործում։ Քննարկվում են գյուղատնտեսական ապահովագրության միջազգային փորձը, ապահովագրական ծրագրերի կազմակերպման սկզբունքները, ապահովագրավճարների ձևավորման մեխանիզմները, վնասների գնահատման ընթացակարգերը և պետական աջակցության հնարավոր ձևերը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են Հայաստանում գյուղատնտեսական ապահովագրության զարգացման ինստիտուցիոնալ, իրավական և տնտեսական նախադրյալները, ապահովագրական կազմակերպությունների ու գյուղացիական տնտեսությունների համագործակցության հնարավորությունները և համակարգի արդյունավետության գնահատման մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում ապահովագրության նշանակությանը գյուղատնտեսական ներդրումների խթանման, արտադրական ռիսկերի նվազեցման, գյուղական բնակչության եկամուտների կայունացման և ագրարային ոլորտի երկարաժամկետ զարգացման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ագրարային տնտեսագիտության, ռիսկերի կառավարման, ապահովագրական գործի, գյուղատնտեսական քաղաքականության և Հայաստանի գյուղատնտեսության զարգացման ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Literature

Աշխատությունը նվիրված է 1960–80-ական թվականների խորհրդահայ արձակում արևմտահայության պատմական ճակատագրի գեղարվեստական արտացոլման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ուշադրություն դարձնելով պատմական հիշողության, ազգային ինքնության, հայրենազրկման, կորստի և սերունդների միջև հիշողության փոխանցման թեմաներին։ Հետազոտության կենտրոնում տվյալ ժամանակաշրջանի արձակ ստեղծագործություններում արևմտահայության պատմական փորձառության գեղարվեստական վերաիմաստավորումն է, ինչպես նաև այն գաղափարական և գեղագիտական միջոցները, որոնցով գրողները ներկայացրել են անցյալի իրադարձությունների ազդեցությունը անհատի և հանրության ինքնագիտակցության վրա։ Քննվում է պատմական փաստի և գեղարվեստական երևակայության փոխհարաբերությունը, իրական իրադարձությունների գրական վերակազմակերպման եղանակները, կերպարների համակարգը, ժամանակի և տարածության կազմակերպումը, հիշողության ու վկայության գործառույթները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կորուսյալ հայրենիքի պատկերին, ընտանեկան և սերնդային հիշողությանը, տեղահանության հետևանքներին, մշակութային ժառանգության պահպանման խնդրին և անցյալի հետ հոգևոր կապի դրսևորումներին։ Ուսումնասիրությունը կարող է բացահայտել, թե խորհրդային հասարակական և գրական միջավայրի պայմաններում հեղինակներն ինչպիսի գեղարվեստական ձևերով են անդրադարձել ազգային պատմության ողբերգական էջերին և ինչպիսի խորհրդանշական, ենթատեքստային կամ պատմողական միջոցներ են կիրառել պատմական հիշողությունն արտահայտելու համար։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև տարբեր սերունդների գրողների ստեղծագործական մոտեցումների համադրությունը՝ հնարավորություն տալով հետևելու թեմայի զարգացմանը և դրա գեղարվեստական մեկնաբանությունների փոփոխությանը։ Վերլուծվում են հերոսների անհատական հիշողության և հավաքական պատմական գիտակցության հարաբերությունները, հայրենիքի գաղափարի գեղարվեստական իմաստավորումը, անցյալի ու ներկայի փոխադարձ կապը և ազգային ինքնության շարունակականության խնդիրը։ Գրական կերպարների, խորհրդանիշների, հիշողությունների և պատմողական կառուցվածքների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ցույց տալու, թե ինչպես է պատմական փորձառությունը վերածվում գեղարվեստական նյութի և ձեռք բերում նոր իմաստներ տարբեր ստեղծագործական համատեքստերում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հայ գրականության պատմության, գրականագիտության, պատմական հիշողության ուսումնասիրությունների և տեքստաբանական վերլուծության մոտեցումները՝ ներկայացնելով արևմտահայության պատմական ճակատագրի թեմայի տեղն ու նշանակությունը տվյալ ժամանակաշրջանի խորհրդահայ արձակի գաղափարական և գեղարվեստական համակարգում։

Literature

Pierre Corneilleի «Le Cid» ողբերգությունը համարվում է կլասիցիստական գրականության կարևորագույն արտահայտություններից մեկը, որտեղ առավել ընդգծված կերպով երևում են դասականության հիմնական սկզբունքները՝ կարգապահ կառուցվածք, բարոյական ընտրության կենտրոնացում և զգացմունքների ու պարտքի միջև հակասություն․ ստեղծագործության հիմքում ընկած է Ռոդրիգի և Խիմենայի ողբերգական սիրո պատմությունը, որը բախվում է պատվի և ընտանիքի հանդեպ պարտականության խիստ պահանջներին, և հենց այս հակադրության միջոցով Կոռնեյը բացահայտում է մարդու ներքին պայքարը՝ անձնական զգացմունքների և հասարակական պարտադրանքի միջև․ կլասիցիզմին բնորոշ «երեք միասնությունների» սկզբունքը՝ գործողության, ժամանակի և տեղի միասնություն, այստեղ մասամբ պահպանվում է՝ ապահովելով սյուժեի տրամաբանական և հավասարակշռված զարգացում, մինչդեռ հերոսների խոսքը և վարքը կառուցված են բարձր ոճով՝ ընդգծելով ազնվական արժեքների և պատվախնդրության կարևորությունը․ «Սիդ»-ը նաև արտահայտում է կլասիցիստական դրամայի հիմնական գաղափարը՝ մարդը պետք է զսպի իր կրքերը հանուն բարձրագույն բարոյական օրենքների, նույնիսկ եթե դա հանգեցնում է անձնական երջանկության կորստի, և հենց այդ պատճառով ստեղծագործությունը դառնում է ոչ միայն սիրային ողբերգություն, այլ նաև բարոյափիլիսոփայական երկխոսություն մարդու պարտքի և ազատության մասին․ այսպես Կոռնեյը ձևավորում է այնպիսի դրամատուրգիական մոդել, որը մեծ ազդեցություն է ունեցել ֆրանսիական դասական թատրոնի զարգացման վրա։

History

Աշխատությունը նվիրված է Բիթլիսի պատմական ողբերգական իրադարձությունների ուսումնասիրությանը՝ դրանք դիտարկելով Օսմանյան կայսրության վերջին շրջանի քաղաքական, ռազմական և հասարակական գործընթացների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում Բիթլիս քաղաքի և նահանգի բնակչության, հատկապես հայ համայնքի, նկատմամբ իրականացված բռնությունների, տեղահանությունների, կոտորածների և դրանց հետևանքների պատմական ուսումնասիրությունն է։ Նյութը անդրադառնում է տարածաշրջանի ժողովրդագրական և սոցիալական կառուցվածքին, հայ բնակչության հասարակական, տնտեսական և մշակութային կյանքին, ինչպես նաև այն քաղաքական ու ռազմական պայմաններին, որոնք հանգեցրին համայնքի նկատմամբ զանգվածային բռնությունների։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին տեղի ունեցած իրադարձություններին, տեղահանության գործընթացներին, բնակչության զանգվածային կորուստներին և հայկական համայնքի պատմական ներկայության կտրուկ խաթարմանը։ Աշխատության մեջ պատմական իրադարձությունները կարող են ներկայացվել վկայությունների, փաստաթղթերի, հիշողությունների և այլ սկզբնաղբյուրների միջոցով՝ հնարավորություն տալով վերականգնելու տեղի ունեցածի ընթացքն ու մարդկային հետևանքները։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի ոչ միայն Բիթլիսի տարածաշրջանի պատմության, այլև Օսմանյան կայսրության հայ բնակչության ճակատագրի և Հայոց ցեղասպանության պատմական գործընթացների ամբողջական ընկալման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, ցեղասպանագետների, հայագետների, տարածաշրջանային պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, ինչպես նաև Առաջին համաշխարհային պատերազմի և Օսմանյան կայսրության պատմությունն ուսումնասիրող ուսանողների համար։

Pedagogy

«Կենցաղ կամ դաստիարակություն» վերնագիրը մատնանշում է մարդու առօրյա կյանքի, վարքագծի և դաստիարակության փոխկապակցվածության թեման։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ այն հարցին, թե ինչպես են ընտանեկան միջավայրը, հասարակական հարաբերությունները, սովորությունները և անձնական վարքը նպաստում մարդու բնավորության ու արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Վերնագրի հիման վրա կարելի է ենթադրել, որ գիրքը կարող էր ունենալ կրթական կամ բարոյախրատական ուղղվածություն՝ ընթերցողին ներկայացնելով կենցաղային վարքականոնների, անձնական պատասխանատվության, կարգապահության, բարեկրթության և ուրիշների նկատմամբ հարգալից վերաբերմունքի կարևորությունը։ Հնարավոր է, որ այնտեղ քննարկվել են նաև ընտանեկան դաստիարակության, երեխաների ու երիտասարդների վարքի ձևավորման, հասարակության մեջ ընդունված բարոյական նորմերի և առօրյա կյանքում դրանց կիրառման հարցեր։ Նման աշխատությունները կարող էին ծառայել որպես ուղեցույց ընտանիքների, ուսուցիչների և երիտասարդ ընթերցողների համար՝ նպաստելով ոչ միայն գիտելիքների ձեռքբերմանը, այլև վարքի ու մտածելակերպի ձևավորմանը։ Վերնագրում «կենցաղ» և «դաստիարակություն» հասկացությունների համադրությունը թույլ է տալիս ենթադրել, որ հեղինակը կարևորել է դաստիարակության դերը մարդու առօրյա կյանքի և հասարակական վարքի մեջ։ Այնուամենայնիվ, առանց գրքի բովանդակությանը կամ տիտղոսաթերթին ծանոթանալու հնարավոր չէ հաստատել՝ աշխատությունն իրականում ինչ թեմաներ է ընդգրկում, ում է ուղղված և ինչ մեթոդներով է ներկայացնում դաստիարակության հարցերը։

Other Subjects

Հեղինակ Ա. Ն. Զոհրաբյանը գրքում ներկայացնում է բույսերի կենսաքիմիական և ֆիզիոլոգիական հիմնական գործընթացները՝ ընդգրկելով նյութափոխանակությունը, ֆերմենտային ակտիվությունը, ֆոտոսինթեզը, շնչառությունը, ջրի և հանքային նյութերի փոխանակությունը, ինչպես նաև աճի հորմոնալ կարգավորումը։ Աշխատությունը կառուցված է որպես գործնական լաբորատոր պարապմունքների համակարգ, որտեղ յուրաքանչյուր թեմայի համար տրված են փորձերի նպատակները, անհրաժեշտ սարքավորումներն ու նյութերը, աշխատանքի քայլային ընթացքը և արդյունքների վերլուծության մեթոդաբանությունը։ Գրքում մանրամասն բացատրվում է կենսաքիմիական մեթոդների կիրառումը բույսերի ֆիզիոլոգիական վիճակի գնահատման համար՝ ներառյալ պիգմենտների որոշումը, շաքարների և սպիտակուցների վերլուծությունը, ֆերմենտների ակտիվության չափումը և այլ փորձարարական մոտեցումներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ստացված տվյալների գիտական մեկնաբանությանը և դրանց կապին բույսերի աճի ու զարգացման գործընթացների հետ, ինչը նպաստում է տեսական գիտելիքների ամրապնդմանը և հետազոտական կարողությունների զարգացմանը։ Աշխատությունը նախատեսված է գյուղատնտեսական, կենսաբանական և ագրոնոմիական ուղղությունների ուսանողների, ինչպես նաև հետազոտական լաբորատորիաների աշխատակիցների համար, ովքեր ցանկանում են խորացնել իրենց գիտելիքները բույսերի ֆիզիոլոգիայի և կենսաքիմիայի գործնական կիրառությունների ոլորտում։