Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionPedagogy
Դեռահասների մտավոր դաստիարակության հիմնահարցը Վ. Ա. Սուխոմլինսկու մանկավարժական համակարգում և նրա այժմեականությունը
Աշխատությունը նվիրված է դեռահասների մտավոր դաստիարակության տեսական և գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Վ. Ա. Սուխոմլինսկու մանկավարժական գաղափարների, կրթադաստիարակչական սկզբունքների և դրանց ժամանակակից կիրառելիության տեսանկյունից։ Քննարկվում են մտավոր դաստիարակության էությունը, նպատակները, հիմնական բաղադրիչները և դրա նշանակությունը դեռահասների ճանաչողական կարողությունների, ինքնուրույն մտածողության, ստեղծագործական ներուժի ու աշխարհայացքի ձևավորման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Սուխոմլինսկու մարդասիրական մանկավարժության սկզբունքներին, երեխայի անհատականության նկատմամբ հարգանքին, ուսուցման և դաստիարակության փոխկապակցվածությանը, ինչպես նաև սովորողների մտավոր զարգացման համար բարենպաստ կրթական միջավայրի ստեղծմանը։ Ուսումնասիրվում են գիտելիքների յուրացման, մտածողության ակտիվացման, դիտողականության, հիշողության, երևակայության և ճանաչողական հետաքրքրությունների զարգացման մանկավարժական պայմանները։ Դիտարկվում են դեռահասների տարիքային և հոգեբանական առանձնահատկությունները, նրանց ինքնուրույնության ձգտումը, հետաքրքրությունների փոփոխությունները և ուսումնական գործունեության նկատմամբ վերաբերմունքի ձևավորման գործընթացները։ Կարևորվում են ուսուցչի դերը սովորողների մտավոր ակտիվության խթանման, անհատական մոտեցման ապահովման, ստեղծագործական առաջադրանքների կազմակերպման և գիտելիքների նկատմամբ գիտակցված հետաքրքրության ձևավորման գործում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել Սուխոմլինսկու մանկավարժական աշխատությունները, նրա կրթական փորձը և մտավոր դաստիարակության վերաբերյալ առաջադրած գաղափարները՝ ժամանակակից մանկավարժական տեսությունների հետ համադրության միջոցով։ Անդրադարձ է կատարվում բնության, գրականության, արվեստի, աշխատանքային գործունեության և շրջապատող միջավայրի ճանաչողության նշանակությանը դեռահասների մտավոր ու հոգևոր զարգացման գործընթացում։ Առանձնացվում են մտավոր դաստիարակության և բարոյական, գեղագիտական ու աշխատանքային դաստիարակության փոխկապակցվածության հարցերը՝ անձի համակողմանի զարգացման տեսանկյունից։ Կարևորվում են նաև քննադատական մտածողության, ինքնուրույն ուսումնառության, հետազոտական կարողությունների և ստեղծագործական նախաձեռնողականության զարգացման հնարավորությունները ժամանակակից կրթական միջավայրում։ Դիտարկվում են Սուխոմլինսկու մանկավարժական ժառանգության արդիականությունը կրթության մարդակենտրոն կազմակերպման, սովորողների անհատական առանձնահատկությունների հաշվառման և ուսուցման արդյունավետության բարձրացման պայմաններում։ Աշխատությունը կարող է նպաստել դեռահասների մտավոր դաստիարակության մեթոդների կատարելագործմանը, դասական մանկավարժական գաղափարների վերաիմաստավորմանը և դրանց կիրառմանը ժամանակակից հանրակրթական համակարգում։ Այն օգտակար է մանկավարժների, կրթության հետազոտողների, հոգեբանների, ուսուցիչների, կրթության կազմակերպիչների և մանկավարժական մասնագիտությունների ուսանողների համար։
Updated: 2026-10-16
Political Science
Քաղաքացիական պաշտպանության կազմավորումները տարերային աղետների դեմ մղվող պայքարում
Ալտունին Ա.Տ., հանդիսանում է մասնագիտական և ուսումնական ձեռնարկ, որը նվիրված է քաղաքացիական պաշտպանության ուժերի և կազմավորումների դերին բնական աղետների կանխարգելման, արձագանքման և հետևանքների վերացման գործընթացներում։ Այն ներկայացնում է տարերային աղետների հիմնական տեսակները՝ երկրաշարժեր, ջրհեղեղներ, սողանքներ, փոթորիկներ և այլ վտանգավոր բնական երևույթներ, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը բնակչության, ենթակառուցվածքների և տնտեսության վրա։ Գրքում մանրամասն բացատրվում են քաղաքացիական պաշտպանության կազմավորումների կառուցվածքը, խնդիրները և գործառույթները, ինչպես նաև նրանց գործողությունների կազմակերպման սկզբունքները արտակարգ իրավիճակներում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված փրկարարական, վթարավերականգնողական և կանխարգելիչ աշխատանքների իրականացման մեթոդներին, համագործակցության ձևերին տարբեր ծառայությունների միջև և բնակչության պաշտպանության միջոցների կիրառմանը։ Ներառված են նաև գործողությունների պլանավորման, օպերատիվ կառավարման և ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման հարցեր, որոնք կարևոր են արագ և համակարգված արձագանք ապահովելու համար։ Այս աշխատությունը նախատեսված է ուսանողների, փրկարար ծառայությունների աշխատակիցների, քաղաքացիական պաշտպանության մասնագետների և արտակարգ իրավիճակների ոլորտով հետաքրքրված անձանց համար՝ նպաստելով գործնական հմտությունների զարգացմանը և աղետների դեմ պայքարի արդյունավետ կազմակերպմանը։
Updated: 2026-09-21
Other Subjects
Նոր գրքեր օտար լեզուներով: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги на иностранных языках= New books in foreign languages (1986, Սեպտեմբեր, թիվ 9)
Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է օտար լեզուներով լույս տեսած նոր գրքերի համակարգված մատենագիտական համառոտ ցուցակը, որի նպատակն է ընթերցողներին, հետազոտողներին և լեզուների ուսանողներին ապահովել արդի միջազգային գրականության մասին տեղեկությամբ և հեշտացնել կողմնորոշումը տարբեր լեզուներով հրատարակված նոր նյութերի մեջ։ Ցանկում ընդգրկվում են գիտական, գեղարվեստական, հասարակական-քաղաքական, տեխնիկական և մշակութային բնույթի գրքեր՝ անգլերեն, ռուսերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն և այլ լեզուներով, որոնք արտացոլում են համաշխարհային հրատարակչական գործընթացների հիմնական ուղղությունները և գիտական ու մշակութային փոխանակումների զարգացումը։ Այս տեղեկատվական ռեսուրսը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր գործիք միջազգային տեղեկատվության հասանելիության համար՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրել տարբեր երկրների գիտական և մշակութային արտադրանքը, համեմատել մոտեցումները և օգտագործել դրանք ուսումնական, հետազոտական և մասնագիտական նպատակներով։ Այն նաև նպաստում է լեզվական և միջմշակութային գիտելիքների ընդլայնմանը՝ ապահովելով օտար լեզուներով գրականության ավելի լայն հասանելիություն և խթանելով միջազգային գիտական հաղորդակցությունը։
Updated: 2026-11-02
Literature
Религиозно-философское учение Л. Толстого и литературная борьба конца XIX века
Աշխատությունը ուսումնասիրում է Լև Տոլստոյի կրոնափիլիսոփայական ուսմունքի ձևավորումը և դրա ազդեցությունը XIX դարի վերջի գրական ու հասարակական պայքարի վրա՝ բացահայտելով նրա հայացքների ներքին զարգացումը, բարոյական ուսմունքի հիմնական սկզբունքները և դրանց հակադրությունը պաշտոնական եկեղեցական դոգմաներին ու ժամանակի մշակութային միջավայրին։ Վերլուծվում են Տոլստոյի գաղափարների արտացոլումը նրա գեղարվեստական ստեղծագործություններում, ինչպես նաև այն հակասությունները, որոնք առաջացել են նրա ուսմունքի և ռուսական գրական-հասարակական մտքի տարբեր ուղղությունների միջև։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում XIX դարի վերջի գրական պայքարին, գաղափարական հոսանքներին, քննադատական արձագանքներին և այն ինտելեկտուալ միջավայրին, որտեղ ձևավորվել են նոր գեղագիտական և փիլիսոփայական դիրքորոշումներ։ Ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես Տոլստոյի կրոնափիլիսոփայական համակարգը դարձավ ոչ միայն անձնական հավատամքի արտահայտություն, այլև լայն հասարակական քննարկումների և մշակութային բախումների կենտրոն, ազդելով ռուս և եվրոպական մտքի հետագա զարգացման վրա։
Updated: 2026-08-26
Culture
Հայ կերպարվեստի զարգացման ուղիները XIX-XX դարերում (1828-1991)
Աշխատությունը նվիրված է հայ կերպարվեստի զարգացման պատմական ուղիների ուսումնասիրությանը XIX–XX դարերում՝ ընդգրկելով 1828-1991 թվականների ժամանակահատվածը և վերլուծելով այն հիմնական փուլերը, որոնք ձևավորել են հայկական գեղանկարչության, քանդակագործության, գրաֆիկայի և դեկորատիվ արվեստի ինքնատիպ զարգացումը։ Գրքում դիտարկվում են հայ կերպարվեստի ձևավորման նախադրյալները ազգային վերածննդի շրջանում, եվրոպական արվեստի ազդեցությունը, ինչպես նաև ռուսական արվեստի դպրոցի հետ փոխազդեցությունները, որոնք կարևոր դեր են խաղացել մասնագիտական արվեստի զարգացման գործում։ Հեղինակը ներկայացնում է հայ արվեստագետների ստեղծագործական ուղիները, նրանց ներդրումը ազգային գեղարվեստական դպրոցի կայացման մեջ, ինչպես նաև այն գաղափարական և գեղագիտական ուղղությունները, որոնք բնորոշ են եղել տարբեր պատմական փուլերին՝ ռեալիզմ, մոդեռնիզմ, սոցռեալիզմ և հետագա ժամանակաշրջանի բազմազան որոնումներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խորհրդային շրջանում արվեստի ինստիտուցիոնալ զարգացմանը, արվեստի կրթական համակարգի ձևավորմանը, ցուցահանդեսային գործունեությանը և պետական մշակութային քաղաքականության ազդեցությանը ստեղծագործական գործընթացների վրա։ Աշխատությունում վերլուծվում է նաև անկախության նախօրեին ձևավորված գեղարվեստական նոր միտումները և ավանդույթի ու նորարարության հարաբերակցությունը։ Նյութը հիմնված է պատմական աղբյուրների, արվեստաբանական հետազոտությունների և ստեղծագործությունների վերլուծության վրա՝ նպատակ ունենալով ներկայացնել հայ կերպարվեստի զարգացման ամբողջական և համակարգված պատկեր՝ Armenian visual arts-ի պատմական զարգացման համատեքստում։
Updated: 2026-09-22
Biology
Фосфолипид-фосфолипидные взаимоотношения в субклеточных образованиях гепатоцитов белых крыс при ваготомии
Աշխատությունը նվիրված է վագոտոմիայի ազդեցության պայմաններում սպիտակ առնետների հեպատոցիտների ենթաբջջային կառուցվածքներում ֆոսֆոլիպիդ–ֆոսֆոլիպիդ փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով նյարդային կարգավորման խաթարման և լյարդային բջջային մեմբրանների լիպիդային կազմակերպվածության փոփոխությունների փոխկապակցվածությունը։ Հեղինակը վերլուծում է հեպատոցիտների ենթաբջջային ֆրակցիաները՝ միտոքոնդրիաներ, էնդոպլազմատիկ ցանց, Գոլջիի ապարատ և պլազմատիկ մեմբրան՝ դիտարկելով դրանց ֆոսֆոլիպիդային կազմի կառուցվածքային վերափոխումները վագուս նյարդի հատումից հետո։ Գրքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հիմնական ֆոսֆոլիպիդների՝ ֆոսֆատիդիլխոլինի, ֆոսֆատիդիլէթանոլամինի, ֆոսֆատիդիլսերինի և կարդիոլիպինի հարաբերակցությունների փոփոխություններին, որոնք ազդում են մեմբրանների հեղուկության, թափանցելիության և էնզիմային ակտիվության վրա։ Հեղինակը ցույց է տալիս, որ վագոտոմիան հանգեցնում է լիպիդային հոմեոստազի խախտման, ինչը արտահայտվում է ենթաբջջային օրգանոիդների կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ փոփոխություններով։
Updated: 2026-08-31