Նոր գրքեր օտար լեզուներով: (Ինֆորմացիոն ցանկ) (1982, Հուլիս, թիվ 7)

Economics

Աշխատությունը նվիրված է առևտրային բանկերի գործունեության արդյունավետության գնահատման տեսական, մեթոդաբանական և կիրառական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության բանկային համակարգի օրինակով։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են բանկի ֆինանսական արդյունքների, ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետության, եկամտաբերության, իրացվելիության, ֆինանսական կայունության և ռիսկերի գնահատման հիմնական մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն ֆինանսական և տնտեսական ցուցանիշների համակարգի ձևավորմանը, որոնց միջոցով հնարավոր է համակողմանիորեն գնահատել բանկի գործունեությունը և համեմատել տարբեր ժամանակաշրջաններում կամ տարբեր բանկերում արձանագրված արդյունքները։ Քննության են առնվում ակտիվների և սեփական կապիտալի եկամտաբերությունը, տոկոսային եկամուտներն ու ծախսերը, շահույթի ձևավորման աղբյուրները, ակտիվների և պարտավորությունների կառուցվածքը, կապիտալի բավարարությունը, իրացվելիության մակարդակը և բանկային գործունեությանը բնորոշ հիմնական ռիսկերը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում արդյունավետության վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոնների բացահայտմանը՝ ներառելով կառավարման որակը, ֆինանսական ռեսուրսների տեղաբաշխումը, վարկային և ավանդային քաղաքականությունը, գործառնական ծախսերը, մրցակցային միջավայրը և ընդհանուր տնտեսական պայմանները։ Ուսումնասիրվում են նաև բանկերի գործունեության արդյունավետության գնահատման ավանդական ֆինանսական գործակիցները և համալիր վերլուծության հնարավորությունները՝ առանձին ցուցանիշների սահմանափակումները հաղթահարելու նպատակով։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել առևտրային բանկերի հիմնական ֆինանսական ցուցանիշները՝ բացահայտելով դրանց զարգացման միտումները, արդյունավետության տարբերությունները և ֆինանսական արդյունքների վրա ազդող գործոնները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի շահութաբերության և ռիսկայնության միջև փոխկապակցվածության գնահատումը, քանի որ բարձր ֆինանսական արդյունքների ապահովումը պետք է դիտարկել բանկի կայունության և ստանձնած ռիսկերի համատեքստում։ Անդրադարձ է կատարվում նաև բանկային կառավարման արդյունավետության բարձրացման, ակտիվների ու պարտավորությունների կառուցվածքի բարելավման, ծախսերի օպտիմալացման և ֆինանսական վերահսկողության կատարելագործման հնարավոր ուղղություններին։ Աշխատությունն ունի տեսական և կիրառական նշանակություն ֆինանսների ու բանկային գործի համար՝ նպաստելով առևտրային բանկերի գործունեության գնահատման մեթոդների կատարելագործմանը և կառավարման որոշումների համար անհրաժեշտ վերլուծական հիմքի ձևավորմանը։

Culture

Աշխատությունը նվիրված է իրանական մշակույթի կարևորագույն ստեղծագործական հուշարձաններից մեկի և երաժշտական արվեստի փոխառնչությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում էպիկական պատումի, նրա կերպարների, հերոսական դրվագների և գաղափարական աշխարհընկալման արտացոլումն է երաժշտության մեջ։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում է, թե ինչպես են էպիկական սյուժեները, հերոսների կերպարները, մարտական տեսարանները, սիրային պատմությունները, ողբերգական դրվագներն ու հանդիսավոր իրադարձությունները ներշնչել երաժշտական ստեղծագործությունների ձևավորումը և կատարողական ավանդույթների զարգացումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պարսկական երաժշտական մշակույթում բանավոր ավանդույթի, ասմունքի, երգեցողության և գործիքային նվագակցության փոխկապակցվածությանը, ինչպես նաև պատմողական նյութի երաժշտական մատուցման ձևերին։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև ազգային երաժշտական ժառանգության պահպանման և սերունդներին փոխանցման գործում էպիկական գրականության ունեցած նշանակությանը։ Կարևորվում է գրական տեքստի և երաժշտական արտահայտչամիջոցների փոխազդեցությունը՝ ռիթմի, մեղեդայնության, ինտոնացիայի, երաժշտական կերպարների և կատարողական մեկնաբանությունների տեսանկյունից։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես է էպիկական ժառանգությունը վերաիմաստավորվել տարբեր ժամանակաշրջաններում և ինչպես է գրական պատումը վերածվել երաժշտական ստեղծագործության կամ կատարողական նյութի։ Աշխատանքը արժեքավոր է նաև պարսկական մշակույթի պատմության տեսանկյունից, քանի որ բացահայտում է գրականության, երաժշտության և ազգային ինքնության ձևավորման միջև առկա սերտ կապերը։ Այն կարող է հետաքրքրել երաժշտագետներին, արվեստաբաններին, գրականագետներին, իրանագետներին, մշակութաբաններին, արևելագետներին, ազգային երաժշտական ավանդույթների հետազոտողներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Other Subjects

Հրատարակությունը 1951 թվականի համար կազմված հիշարժան տարեթվերի թեմատիկ օրացույց է, որի նպատակն է մեկտեղել տվյալ տարվա ընթացքում նշվող կամ տվյալ տարվա հետ առնչվող կարևոր պատմական, մշակութային, գիտական և հասարակական իրադարձությունների ու նշանավոր անձանց ծննդյան կամ մահվան տարելիցների վերաբերյալ տեղեկությունները։ Նման օրացույցը նախատեսված է որպես արագ կողմնորոշման և տեղեկատու-մատենագիտական աշխատանքային միջոց, որը կարող է օգտագործվել գրադարաններում, մշակութային և կրթական հաստատություններում, ինչպես նաև դասախոսությունների, ցուցահանդեսների, գրական-մշակութային միջոցառումների և այլ թեմատիկ նախաձեռնությունների կազմակերպման ժամանակ։ Բովանդակության մեջ կարող են ընդգրկվել տարբեր ժամանակաշրջանների պատմական իրադարձությունների տարեդարձեր, հայ և համաշխարհային մշակույթի գործիչների հոբելյանական տարեթվեր, գրողների, արվեստագետների, գիտնականների, հասարակական ու քաղաքական գործիչների նշանակալի տարելիցներ։ Հրատարակության արժեքը պայմանավորված է ոչ միայն տարեթվերի պարզ թվարկմամբ, այլև դրանց համակարգմամբ, որը հնարավորություն է տալիս տարվա ընթացքում հետևողականորեն անդրադառնալ տարբեր պատմական և մշակութային թեմաների։ Այն կարող է ծառայել նաև որպես թեմատիկ միջոցառումների նախապատրաստման սկզբնական աղբյուր՝ օգնելով ընտրել տվյալ ամսվա կամ օրվա համար համապատասխան հոբելյաններ և դրանց հիման վրա կազմակերպել տեղեկատվական կամ կրթական աշխատանք։ 1951 թվականի նման հրատարակությունը հատկապես հետաքրքիր է նաև պատմական աղբյուրի տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է իր կազմման ժամանակաշրջանում հիշարժան համարված անձանց, իրադարձությունների և մշակութային արժեքների ընտրության ու ներկայացման սկզբունքները։ Այդ պատճառով այն կարող է օգտագործվել ոչ միայն որպես տարեթվերի տեղեկատու, այլև որպես տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային-տեղեկատվական քաղաքականության և հիշողության համակարգի ուսումնասիրման օժանդակ աղբյուր։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել գրադարանագետներին, մատենագետներին, ուսուցիչներին, մշակութային միջոցառումների կազմակերպիչներին, պատմաբաններին, մշակութաբաններին, հետազոտողներին և այն ընթերցողներին, ովքեր հետաքրքրված են պատմական տարելիցներով ու հիշարժան ամսաթվերով։

Law

Աշխատանքը նվիրված է III–XIII դարերի միջնադարյան Հայաստանում իրավական աղբյուրների ձևավորման, զարգացման և կիրառության ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով այն աղբյուրներին, որոնց միջոցով հնարավոր է վերականգնել ժամանակաշրջանի իրավական հարաբերությունների և իրավական մշակույթի պատկերը։ Հետազոտության առանցքում իրավական նորմերի ոչ միայն ձևական ամրագրումն է, այլև դրանց արտացոլումը պատմագրական, եկեղեցական, վիմագրական և այլ գրավոր ու նյութական աղբյուրներում։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են քննության առնվել սովորութային իրավունքը, աշխարհիկ իշխանությունների իրավական ակտերը, կանոնական կամ եկեղեցական իրավունքը, օտար իրավական համակարգերի ազդեցությունն ու դրանց առանձին դրույթների ընդունումը, ինչպես նաև ազգային իրավական ժողովածուները։ Միջնադարյան Հայաստանի իրավական համակարգում սովորույթը, աշխարհիկ օրենքը և կանոնական իրավունքը կարևոր իրավական ձևեր էին, իսկ ժամանակի ընթացքում նկատվում է չգրված սովորութային նորմերից դեպի գրավոր ամրագրված իրավական կարգավորումներ անցման գործընթաց։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև քրիստոնեության ընդունումից հետո եկեղեցական կանոնների դերի մեծացմանը և դրանց ազդեցությանը հասարակական հարաբերությունների կարգավորման վրա։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է օտար իրավական ավանդույթների՝ հատկապես հռոմեաբյուզանդական և այլ իրավական համակարգերի ներթափանցման ու տեղայնացման հարցը, քանի որ միջնադարյան հայկական իրավունքը զարգանում էր տարբեր քաղաքական և մշակութային ազդեցությունների պայմաններում։ Առանձին նշանակություն կարող է տրվել իրավական բնույթի պատմագրական երկերին, վիմագիր արձանագրություններին և այլ փաստական նյութերին, որոնք, նույնիսկ եթե անմիջականորեն օրենքներ չեն, հնարավորություն են տալիս բացահայտելու իրավական նորմերի գործնական կիրառությունը և հասարակական հարաբերությունների իրական պատկերը։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել նաև հայկական իրավական մտքի կարևորագույն գրավոր հուշարձանների ձևավորումն ու զարգացումը՝ սկսած վաղ միջնադարյան կանոնական ժողովածուներից մինչև XII–XIII դարերի դատաստանագրքերը։ Մասնավորապես, Մխիթար Գոշի «Դատաստանագիրքը» ներկայացնում է միջնադարյան հայկական իրավագիտության կարևորագույն ձեռքբերումներից մեկը, իսկ Կիլիկյան Հայաստանում XIII դարում իրավական համակարգի զարգացմանը նպաստեցին նաև Սմբատ Սպարապետի դատաստանագիրքը, բյուզանդական իրավական նյութերի թարգմանությունները և Անտիոքի ասիզները։ Աշխատանքի կարևորությունը պայմանավորված է նաև նրանով, որ իրավական աղբյուրների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն վերականգնելու իրավունքի առանձին ճյուղերի պատմությունը, այլև հասկանալու միջնադարյան հայկական հասարակության սոցիալական կառուցվածքը, սեփականության հարաբերությունները, ընտանեկան ու ժառանգական իրավունքը, քրեական և դատավարական կարգավորումները, եկեղեցու ու աշխարհիկ իշխանության փոխհարաբերությունները։ Ուսումնասիրությունը կարող է բացահայտել իրավական մշակույթի զարգացման վրա քաղաքական կայունության, պետականության, տնտեսական հարաբերությունների և կրոնական գործոնի ազդեցությունը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը կարևոր ներդրում է միջնադարյան Հայաստանի իրավական պատմության և աղբյուրագիտության ուսումնասիրության մեջ՝ հնարավորություն տալով տարբեր բնույթի աղբյուրների համադրմամբ ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել հայկական իրավունքի ձևավորման, շարունակականության և փոխակերպումների մասին։ Այն կարող է հետաքրքրել իրավաբաններին, պատմաբաններին, հայագետներին, իրավունքի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, աղբյուրագետներին և միջնադարյան Հայաստանի հասարակական-քաղաքական կյանքի ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին։

Law

Աշխատությունը նվիրված է քրեական դատավարության շրջանակում անձանց հանձնման գործընթացի իրավական կարգավորման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրական կառուցակարգերի և միջազգային իրավական համագործակցության սկզբունքների վրա։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում այն իրավական հիմքերը և դատավարական պայմանները, որոնց առկայության դեպքում հնարավոր է մեկ պետության տարածքում գտնվող անձին հանձնել մեկ այլ պետության՝ քրեական հետապնդում իրականացնելու կամ օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտի կատարման նպատակով։ Ուշադրություն է դարձվում հանձնման վերաբերյալ հարցումների ներկայացման, ընդունման, ուսումնասիրման և համապատասխան որոշումների կայացման ընթացակարգերին, իրավասու պետական մարմինների լիազորություններին և նրանց միջև համագործակցության մեխանիզմներին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն հանձնման թույլատրելիության և այն բացառող հանգամանքների ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև անձի հիմնարար իրավունքների պաշտպանության համար նախատեսված դատավարական երաշխիքները։ Քննության են առնվում կրկնակի քրեականացման սկզբունքը, անձի նկատմամբ իրականացվող քրեական հետապնդման բնույթը, վաղեմության ժամկետների, քաղաքացիության և այլ իրավական հանգամանքների հնարավոր նշանակությունը հանձնման գործընթացում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում միջազգային պայմանագրերի և ներպետական քրեական դատավարական նորմերի փոխհարաբերությանը, քանի որ հանձնման գործընթացը անմիջականորեն առնչվում է պետությունների միջև քրեական գործերով իրավական օգնության և միջազգային համագործակցության հետ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև հանձնման նպատակով անձի ազատության սահմանափակման իրավական հիմքերին, դատական վերահսկողությանը, պաշտպանության իրավունքին և ընդունված որոշումների բողոքարկման հնարավորություններին։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել մարդու իրավունքների միջազգային չափանիշների ազդեցությունը հանձնման վերաբերյալ որոշումների վրա՝ հատկապես այն իրավիճակներում, երբ պահանջող պետությունում կարող են առաջանալ անձի հիմնարար իրավունքների պաշտպանության հետ կապված իրավական հարցեր։ Համեմատական վերլուծության միջոցով հնարավոր է բացահայտել ներպետական կարգավորման և միջազգային իրավական մոտեցումների փոխկապակցվածությունը, առկա ընթացակարգային խնդիրներն ու օրենսդրության կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատությունն ունի տեսական և կիրառական նշանակություն քրեական դատավարության, միջազգային քրեական իրավունքի և իրավապահ մարմինների համագործակցության ուսումնասիրության համար՝ նպաստելով հանձնման գործընթացի իրավական բնույթի, դրա փուլերի և անձի իրավունքների պաշտպանության երաշխիքների առավել ամբողջական ընկալմանը։

Informatics

Microsoft Excel-ում ֆունկցիաները հատուկ բանաձևեր են, որոնք օգտագործվում են տվյալների ավտոմատ հաշվարկների, վերլուծության և մշակման համար։ Դրանք թույլ են տալիս արագ կատարել թվաբանական, տրամաբանական, վիճակագրական և տեքստային գործողություններ՝ առանց ձեռքով հաշվարկների։ Excel-ի ամենահաճախ կիրառվող ֆունկցիաներից են SUM (գումարում), AVERAGE (միջին արժեք), MIN և MAX (նվազագույն և առավելագույն արժեքներ), IF (պայմանական ֆունկցիա), ինչպես նաև VLOOKUP և XLOOKUP՝ տվյալների որոնման համար։ Ֆունկցիաները մեծապես հեշտացնում են հաշվապահական, տնտեսական և վերլուծական աշխատանքները՝ բարձրացնելով աշխատանքի արագությունն ու ճշգրտությունը։ Excel-ի ֆունկցիաների ճիշտ կիրառումը կարևոր հմտություն է ժամանակակից գրասենյակային և ֆինանսական ոլորտներում։