Նոր գրքեր պատանիներին : Ինֆորմացիոն ցանկ (1980, Հոկտեմբեր, թիվ 10)

Literature

Մատենագիտական հրատարակությունը նվիրված է հայ նշանավոր բանաստեղծ Ռազմիկ Դավոյանի գրական ժառանգության ներկայացմանը և նրա ստեղծագործությունների ընթերցանության խթանմանը երիտասարդության շրջանում։ Ծանոթագրված ցանկի նպատակն է ընթերցողներին ծանոթացնել գրողի ստեղծագործական աշխարհին, բանաստեղծական մտածողության առանձնահատկություններին և հայ ժամանակակից գրականության զարգացման գործում նրա ունեցած ներդրմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բանաստեղծի ստեղծագործություններում արտահայտված հայրենասիրական, մարդասիրական, փիլիսոփայական և բարոյական գաղափարներին, մարդու ներաշխարհի, ազգային ինքնության, սիրո, բնության և ժամանակի վերաբերյալ գեղարվեստական պատկերացումներին։ Հրատարակությունը նախատեսված է գրողի երկերի և նրա ստեղծագործությանը վերաբերող գրականագիտական նյութերի նպատակային ընտրության ու ուսումնասիրության համար։ Մատենագիտական նկարագրություններն ու ծանոթագրությունները հնարավորություն են տալիս ընթերցողներին ընդհանուր պատկերացում կազմելու ներկայացված հրատարակությունների բովանդակության, թեմատիկ ուղղվածության և գրական արժեքի մասին։ Կարևորվում են երիտասարդների ընթերցողական հետաքրքրությունների զարգացումը, գեղագիտական ճաշակի ձևավորումը և հայ պոեզիայի նկատմամբ հետաքրքրության խորացումը։ Ցանկը կարող է օգտագործվել գրադարաններում գրականության հանձնարարական սպասարկման, թեմատիկ ցուցահանդեսների, գրական երեկոների, ընթերցողական քննարկումների և կրթական միջոցառումների կազմակերպման ընթացքում։ Այն նաև նպաստում է գրողի ստեղծագործական ժառանգության հանրահռչակմանը և երիտասարդ սերնդի մշակութային ու գրական կրթության հարստացմանը։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել դպրոցականների, ուսանողների, գրադարանավարների, ուսուցիչների, գրականագետների և հայ գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է անգլերենում կոմիկականի լեզվաոճական արտահայտչամիջոցների ուսումնասիրությանը՝ գրական ստեղծագործությունների լեզվանյութի հիման վրա։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել այն լեզվական, ոճական և գեղարվեստական միջոցները, որոնց օգնությամբ ստեղծվում է հումորային և կոմիկական ազդեցություն, ինչպես նաև պարզել դրանց գործառույթներն ու կիրառման առանձնահատկությունները տարբեր գրական համատեքստերում։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են քննության առնվել բառապաշարային, շարահյուսական, հնչյունական, իմաստային և արտահայտչական տարբեր միջոցներ, այդ թվում՝ բառախաղը, հեգնանքը, հակադրությունը, չափազանցությունը, երկիմաստությունը, անսպասելի լեզվական համադրությունները և խոսքային բնութագրումների այլ ձևերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կերպարների խոսքի, երկխոսությունների, հեղինակային խոսքի և իրավիճակային համատեքստի դերին՝ կոմիկական էֆեկտի ստեղծման գործում։ Աշխատության մեջ տարբեր հեղինակների ստեղծագործությունների լեզվական նյութի համադրական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ինչպես ընդհանուր օրինաչափություններ, այնպես էլ անհատական ոճական առանձնահատկություններ։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև այն տեսանկյունից, որ կոմիկականը գրական տեքստում կարող է ծառայել ոչ միայն զվարճանքի, այլև սոցիալական երևույթների, մարդկային վարքի, հասարակական հարաբերությունների և կերպարների հոգեբանական առանձնահատկությունների բացահայտման միջոց։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել անգլերեն լեզվի և գրականության մասնագետներին, լեզվաբաններին, ոճաբաններին, գրականագետներին, թարգմանիչներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին՝ անգլալեզու գեղարվեստական խոսքի ոճական առանձնահատկությունները և հումորի լեզվական մեխանիզմներն ուսումնասիրելու համար։

Psychology

Когнитивная психология աշխատությունը հոգեբանության ժամանակակից ուղղություններից մեկի՝ ճանաչողական հոգեբանության ուսումնական և գիտական ձեռնարկ է, որը ուսումնասիրում է մարդու մտավոր գործընթացները՝ ընկալում, ուշադրություն, հիշողություն, մտածողություն, լեզու և որոշումների կայացում, այն բացատրում է, թե ինչպես է տեղեկատվությունը մշակվում մարդու ուղեղում՝ սկսած զգայական մուտքից մինչև բարդ ճանաչողական կառուցվածքների ձևավորում, գիրքը ներկայացնում է տարբեր տեսություններ և մոդելներ՝ տեղեկատվության մշակման մոտեցում, սխեմաների տեսություն և աշխատանքային հիշողության կառուցվածք, միաժամանակ անդրադառնում է փորձարարական հետազոտություններին և նեյրոգիտության տվյալներին, որոնք բացահայտում են ճանաչողական գործընթացների կենսաբանական հիմքերը, ինչպես նաև քննարկում է արհեստական ինտելեկտի և մարդու մտածողության համեմատական վերլուծությունը, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր հոգեբանների, նեյրոգիտնականների և ճանաչողական գիտությունների հետազոտողների համար։

Geography

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տարածքի ռելիեֆի տարածական կառուցվածքի ուսումնասիրությանը, գեոմորֆոմետրիական ցուցանիշների հիման վրա դրա շրջանացմանը և շրջանաձև կառուցվածքների բացահայտման ու տարանջատման մեթոդների մշակմանը՝ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի և տարածական վերլուծության ժամանակակից տեխնոլոգիաների կիրառմամբ։ Հետազոտության շրջանակում ռելիեֆը դիտարկվում է որպես քանակական բնութագրիչներով նկարագրվող բարդ երկրաձևաբանական համակարգ, որի առանձնահատկությունների գնահատման համար օգտագործվում են բարձրության, լանջերի թեքության և կողմնադրության, մակերևույթի կորության, մասնատվածության, հարաբերական բարձրությունների և տեղանքի ձևը բնութագրող այլ ցուցանիշներ։ Թվային բարձրության մոդելների մշակման միջոցով իրականացվում է տվյալների միասնական տարածական վերլուծություն, ինչը հնարավորություն է տալիս տարբեր չափորոշիչների համադրմամբ առանձնացնել երկրաձևաբանական հատկանիշներով միմյանցից տարբերվող տարածքներ։ Կարևորվում է ռելիեֆի ավտոմատացված և կիսաավտոմատ շրջանացման հնարավորությունը, որի դեպքում տարածքային միավորների սահմանազատումը կատարվում է ոչ միայն նկարագրական դիտարկումների, այլև չափելի և համադրելի քանակական տվյալների հիման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում շրջանաձև և օղակաձև կառուցվածքների հայտնաբերմանը, դրանց երկրաչափական պարամետրերի որոշմանը, տարածական բաշխվածության ուսումնասիրմանը և հնարավոր երկրաբանական ու երկրաձևաբանական ծագման գնահատմանը։ Նման կառուցվածքները կարող են կապված լինել հրաբխային գործունեության, տեկտոնական գործընթացների, էրոզիոն ձևափոխությունների կամ երկրակեղևի կառուցվածքային առանձնահատկությունների հետ, ուստի դրանց ճշգրիտ քարտեզագրումը կարևոր է տարածքի երկրաբանական զարգացման օրինաչափությունների բացահայտման համար։ Աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի կիրառումը հնարավորություն է տալիս համադրել ռելիեֆային, երկրաբանական, տեկտոնական և այլ տարածական տվյալներ, իրականացնել բազմաչափ վերլուծություն և ստացված արդյունքները ներկայացնել թեմատիկ քարտեզների ու թվային մոդելների տեսքով։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառվել գեոմորֆոլոգիական և երկրաբանական քարտեզագրման, բնական ռեսուրսների ուսումնասիրության, տարածքային պլանավորման, բնական վտանգների գնահատման և շրջակա միջավայրի հետազոտությունների ժամանակ։ Աշխատանքը նպաստում է Հայաստանի բարդ լեռնային ռելիեֆի կառուցվածքի առավել ճշգրիտ քանակական գնահատմանը և ժամանակակից թվային մեթոդների ներդրմանը երկրաձևաբանական շրջանացման ու տարածական կառուցվածքների բացահայտման գործընթացներում։

Medicine

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է վաղ մանկական տարիքի երեխաների բրոնխաթոքային պաթոլոգիաների կլինիկական ընթացքի առանձնահատկություններին և իմունոլոգիական բնութագրերին՝ տիմոմեգալիայի առկայության պայմաններում։ Աշխատությունը վերլուծում է շնչառական համակարգի հիվանդությունների հաճախականությունը, կլինիկական դրսևորումների ծանրությունը, բարդությունների զարգացման ռիսկը և դրանց կապը իմուն համակարգի ձևավորման առանձնահատկությունների հետ վաղ մանկական շրջանում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տիմուսային գեղձի մեծացման ազդեցությանը իմունային պատասխանների կարգավորման վրա, T-լիմֆոցիտային և հումորալ իմունիտետի ցուցանիշների փոփոխություններին, ինչպես նաև վարակային գործոնների նկատմամբ օրգանիզմի դիմադրողականության նվազմանը։ Ուսումնասիրությունը ներառում է կլինիկական դիտարկումներ, լաբորատոր և իմունոլոգիական հետազոտությունների տվյալների վերլուծություն, ինչը թույլ է տալիս բացահայտել բրոնխաթոքային հիվանդությունների ընթացքի առանձնահատկությունները և դրանց ծանրացման մեխանիզմները։ Աշխատությունը կարևոր է մանկաբույժների, իմունոլոգների և կլինիկական հետազոտողների համար՝ նպաստելով վաղ ախտորոշման, բուժման և կանխարգելման արդյունավետ ռազմավարությունների մշակմանը։

Psychology

Ինտելեկտը մարդու գիտակցական կարողությունների, մտածողության, խնդիրների լուծման և տեղեկատվությունը գնահատելու ունակության համալիր համակարգ է, որը ներառում է հիշողությունը, տրամաբանությունը, վերլուծական և ստեղծագործական մտածողությունը, ինչպես նաև տրամաբանված որոշումներ կայացնելու կարողությունը: Ինտելեկտը հանդիսանում է անհատական հոգեկան հատկությունների արտացոլումը, որը հնարավորություն է տալիս մարդուն գործնական և սոցիալական միջավայրում արդյունավետորեն կողմնորոշվել, նոր գիտելիքներ ստանալ, ընկալել իրավիճակները և հարմարվել փոփոխվող պայմաններին: Դա ոչ միայն գիտելիքների ու հմտությունների կուտակում է, այլև դրանց կիրառման ունակություն, ինչը տարբերում է մարդկանց և ապահովում է առաջադիմության, ստեղծարար գործունեության և տեխնոլոգիական նորարարությունների զարգացման հիմքը: Ինտելեկտի ուսումնասիրությունը ընդգրկում է տարբեր գիտություններ, ինչպես հոգեբանությունը, նեյրոնագիտությունը, կրթության տեսություն և արվեստը, ինչը թույլ է տալիս վերլուծել, հասկանալ և բարելավել մարդկային մտածողության գործընթացները: Ընդհանուր առմամբ, ինտելեկտը կարելի է դիտարկել որպես մարդու զարգացման, ինքնակառավարման և ստեղծագործական մտածողության հիմնական գործիք, որը անընդհատ ձգտում է նոր գիտելիքներ, բարելավում մտածողության արագությունը, ճշգրտությունն ու արդյունավետությունը, և հնարավորություն է տալիս լուծել ինչպես առօրյա, այնպես էլ բարդ խնդիրներ՝ սոցիալական և տեխնոլոգիական համատեքստում: