Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Literature

    Պատմվածքներ

    Արձակ պատմվածքների ժողովածու է, որտեղ հեղինակը ներկայացնում է մարդկային կյանքի տարբեր դրվագներ՝ առօրյա իրականությունից մինչև հոգեբանական ու բարոյական բարդ իրավիճակներ։ Գրքում ընդգրկված պատմությունները հաճախ կենտրոնանում են սովորական մարդկանց ճակատագրերի, նրանց ներքին ապրումների, ընտրությունների և կյանքի դժվարությունների վրա։ Վիլյամ Միքայելյանը պարզ, բայց արտահայտիչ լեզվով բացահայտում է մարդկային հարաբերությունների նրբությունները՝ ընդգծելով բարության, ազնվության, խղճի, սիրո և պատասխանատվության կարևորությունը։ Պատմվածքներում հաճախ առկա են նաև սոցիալական խնդիրներ, մարդկային հակասություններ և կյանքի անակնկալ շրջադարձեր, որոնք ընթերցողին մղում են մտածելու և վերաիմաստավորելու մարդկային վարքի պատճառներն ու հետևանքները։ Գիրքը առանձնանում է իր հոգեբանական դիտարկումներով, իրականությանը մոտ պատկերներով և բարոյական ենթատեքստով, ինչը այն դարձնում է մատչելի և ուսուցողական ընթերցում տարբեր տարիքի ընթերցողների համար։

    Updated: 2026-10-23
    Պատմվածքներ
    Online

    Economics

    Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության կառուցվածքային վերափոխումների քաղաքականության բարելավման ուղիները

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության կառուցվածքային վերափոխումների քաղաքականության ձևավորման, իրականացման և բարելավման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են տնտեսության ոլորտային կառուցվածքի փոփոխությունները, արդյունաբերության, գյուղատնտեսության և ծառայությունների հատվածների հարաբերակցությունը, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը տնտեսական աճի և մրցունակության վրա։ Հեղինակը ուսումնասիրում է կառուցվածքային բարեփոխումների հիմնական ուղղությունները՝ ներառյալ պետական կառավարման արդյունավետության բարձրացումը, ներդրումային միջավայրի բարելավումը, փոքր և միջին ձեռնարկատիրության զարգացումը և շուկաների ազատականացման գործընթացները։ Աշխատության մեջ քննարկվում են նաև մակրոտնտեսական կայունության ապահովման, աշխատանքի արտադրողականության բարձրացման և տեխնոլոգիական արդիականացման խնդիրները։ Ներկայացվում են միջազգային փորձի օրինակներ և համեմատական վերլուծություններ, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատել տարբեր քաղաքական մոդելների արդյունավետությունը և կիրառելիությունը ՀՀ պայմաններում։ Գիրքը առաջարկում է կառուցվածքային վերափոխումների քաղաքականության կատարելագործման ուղիներ՝ ուղղված տնտեսական դիվերսիֆիկացիային, երկարաժամկետ աճի ապահովմանը և մրցունակ տնտեսության ձևավորմանը։ Աշխատությունը նախատեսված է տնտեսագետների, պետական քաղաքականություն մշակողների, հետազոտողների, ուսանողների և տնտեսական զարգացման հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Updated: 2026-08-14
    Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության կառուցվածքային վերափոխումների քաղաքականության բարելավման ուղիները
    Online

    Economics

    Արտաքին տնտեսական հարաբերությունների մաքսային կարգավորման կատարելագործման ուղղությունները

    Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության արտաքին տնտեսական հարաբերությունների մաքսային կարգավորման համակարգի կատարելագործման հիմնական ուղղությունների համապարփակ վերլուծությանը՝ ընդգրկելով մաքսային քաղաքականության իրավական, տնտեսական և կազմակերպչական բաղադրիչները։ Աշխատության մեջ դիտարկվում է մաքսային կարգավորման դերը որպես արտաքին առևտրի կանոնակարգման, պետական եկամուտների ապահովման և տնտեսական անվտանգության պահպանման կարևոր գործիք, ինչպես նաև վերլուծվում են գործող համակարգի կառուցվածքային խնդիրներն ու դրանց ազդեցությունը արտաքին տնտեսական գործունեության արդյունավետության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մաքսային վարչարարության պարզեցման, թվայնացման և ավտոմատացման գործընթացներին, որոնք ուղղված են վարչական բեռի նվազեցմանը և գործարար միջավայրի բարելավմանը։ Քննարկվում են մաքսային ընթացակարգերի թափանցիկության բարձրացման, ռիսկերի կառավարման համակարգերի ներդրման և վերահսկողական մեխանիզմների արդյունավետության խնդիրները։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է միջազգային համագործակցության ընդլայնմանը՝ ներառյալ տարածաշրջանային և գլոբալ առևտրային կազմակերպությունների հետ ինտեգրացիան, մաքսային ստանդարտների ներդաշնակեցումը և արտահանման-ներմուծման ընթացակարգերի համադրումը միջազգային լավագույն փորձին։ Միաժամանակ վերլուծվում են մաքսային քաղաքականության ազդեցությունները տնտեսական մրցունակության վրա, տեղական արտադրողների պաշտպանության և ազատ առևտրի հավասարակշռման հարցերը։ Գիտագործնական հատվածում ներկայացվում են մաքսային համակարգի բարեփոխման ուղղություններ՝ ուղղված կոռուպցիոն ռիսկերի նվազեցմանը, մարդկային գործոնի ազդեցության սահմանափակմանը, էլեկտրոնային հայտարարագրման համակարգերի զարգացմանը և մեկ պատուհանի սկզբունքի լիարժեք ներդրմանը։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը մաքսային կարգավորման կատարելագործումը դիտարկում է որպես արտաքին տնտեսական քաղաքականության ռազմավարական բաղադրիչ, որի արդյունավետ իրականացումը նպաստում է տնտեսական աճին, ներդրումային միջավայրի բարելավմանը և միջազգային տնտեսական ինտեգրացիայի խորացմանը։

    Updated: 2026-09-21
    Արտաքին տնտեսական հարաբերությունների մաքսային կարգավորման կատարելագործման ուղղությունները
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր պատանիներին: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги юным. Информационный указатель (1978, թիվ 8)

    Այս երկլեզու տեղեկատվական հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի համակարգված ցանկ՝ ընդգրկելով ինչպես հայերեն, այնպես էլ ռուսերեն գրականության նմուշներ, որոնք ուղղված են երիտասարդ ընթերցողների հետաքրքրությունների և կրթական կարիքների բավարմանը։ Նյութը ծառայում է որպես տեղեկատվական ուղեցույց՝ օգնելով կողմնորոշվել ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության բազմազան աշխարհում և ընտրել ընթերցանության համար առավել համապատասխան գրքեր՝ ըստ թեմատիկ, ժանրային և ճանաչողական հետաքրքրությունների։ Ցանկում ընդգրկված ստեղծագործությունները ներառում են արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, հոգեբանական և սոցիալական թեմաներով վեպեր, ինչպես նաև կրթական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են լեզվական հմտությունների, ստեղծագործական մտածողության և աշխարհընկալման զարգացմանը։ Հրատարակությունը կարևորում է ընթերցանության դերը պատանեկան զարգացման գործընթացում՝ որպես գիտելիքի ընդլայնման, արժեքային համակարգի ձևավորման և ինքնաճանաչման միջոց, միաժամանակ աջակցելով գրադարանային և կրթական հաստատությունների աշխատանքին՝ ընթերցողների համար գրքերի ընտրության գործընթացը դյուրացնելու նպատակով։

    Updated: 2026-08-21
    Նոր գրքեր պատանիներին: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги юным. Информационный указатель (1978, թիվ 8)
    Online

    Technology

    Պղնձաձուլական արտադրության խարամներից և պղնձատար թափոններից ալյումինաթերմային վերականգնման եղանակով երկաթ-պղնձային լիգատուրաների ստացման տեխնոլոգիայի մշակումը

    Գիտական աշխատանքը նվիրված է պղնձաձուլական արտադրության խարամներից և պղնձատար թափոններից երկաթ-պղնձային լիգատուրաների ստացման տեխնոլոգիայի մշակմանը՝ որպես մետալուրգիական թափոնների արդյունավետ վերամշակման և օգտակար բաղադրիչների երկրորդային օգտագործման միջոց։ Ուսումնասիրության հիմքում ընկած է այն խնդիրը, որ պղնձի արտադրության ընթացքում առաջացող խարամներն ու տարբեր պղնձատար թափոնները կարող են պարունակել զգալի քանակությամբ մետաղական և մետաղակիր բաղադրիչներ, որոնց կորուստը ոչ միայն նվազեցնում է հումքի օգտագործման արդյունավետությունը, այլև ստեղծում է թափոնների պահպանման և շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության խնդիրներ։ Աշխատանքի հիմնական նպատակն է մշակել տեխնոլոգիական գործընթաց, որը հնարավորություն կտա այդ երկրորդային հումքից ստանալ պահանջվող բաղադրությամբ և հատկություններով երկաթ-պղնձային լիգատուրաներ։ Ուսումնասիրության կարևոր փուլ է ելանյութերի քիմիական և միներալոգիական կազմի որոշումը։ Խարամների և պղնձատար թափոնների բաղադրության մեջ կարող են առկա լինել պղինձ, երկաթ, սիլիցիում, կալցիում, ալյումին և այլ տարրեր, որոնց քանակական հարաբերակցությունը որոշում է վերականգնման գործընթացի ընթացքը և վերջնական արտադրանքի որակը։ Հումքի նախնական բնութագրումը հնարավորություն է տալիս ընտրել տեխնոլոգիական համապատասխան ռեժիմ և որոշել վերամշակման առավել նպատակահարմար պայմանները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ալյումինաթերմային վերականգնման մեթոդին։ Այս գործընթացի հիմքում ընկած է մետաղների օքսիդներից դրանց վերականգնումը ալյումինի միջոցով, որի արդյունքում առաջանում են մետաղական բաղադրիչներ և ալյումինի օքսիդային միացություններ։ Գործընթացի ջերմային էֆեկտը և բարձր ջերմաստիճանային պայմանները կարող են ապահովել վերականգնման անհրաժեշտ աստիճանը և նպաստել մետաղական փուլի ձևավորմանը։ Տեխնոլոգիայի մշակման ընթացքում անհրաժեշտ է որոշել ալյումինի և վերամշակվող հումքի օպտիմալ հարաբերակցությունը, խառնուրդի բաղադրությունը, ջերմաստիճանային պայմանները, ռեակցիայի ընթացքը և ստացված մետաղական փուլի առանձնացման հնարավորությունները։ Աշխատանքում կարող է ուսումնասիրվել նաև խարամի և թափոնների տարբեր բաղադրիչների ազդեցությունը վերականգնման գործընթացի արդյունավետության վրա։ Հումքի նախնական մանրացումը, տեսակավորումը կամ հարստացումը կարող են փոխել վերականգնման պայմանները և բարձրացնել օգտակար մետաղների կորզման աստիճանը։ Այդ պատճառով տեխնոլոգիական սխեմայի մշակումը պետք է ներառի ոչ միայն բուն վերականգնման փուլը, այլև հումքի նախապատրաստման և վերջնական արտադրանքի առանձնացման գործընթացները։ Ստացված երկաթ-պղնձային լիգատուրաների կարևոր բնութագրերից են քիմիական բաղադրությունը, պղնձի և երկաթի պարունակությունը, մետաղական փուլի համասեռությունը, խառնուրդների քանակը և հետագա մետալուրգիական օգտագործման համար համապատասխանությունը։ Դրանց ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու մշակված տեխնոլոգիայի արդյունավետությունը և որոշելու ստացված արտադրանքի հնարավոր կիրառության ոլորտները։ Աշխատանքի կարևոր ուղղություններից է նաև նյութական հաշվեկշռի և մետաղների կորզման աստիճանի որոշումը։ Պղնձի և երկաթի առավելագույն հնարավոր վերականգնումը թույլ է տալիս նվազեցնել արժեքավոր մետաղների կորուստները և բարձրացնել երկրորդային հումքի օգտագործման տնտեսական արդյունավետությունը։ Միաժամանակ անհրաժեշտ է ուսումնասիրել գործընթացում առաջացող երկրորդային խարամի կամ այլ մնացորդների կազմն ու հատկությունները՝ դրանց հետագա օգտահանման կամ անվտանգ կառավարման հնարավորությունները գնահատելու համար։ Տեխնոլոգիայի տնտեսական արդյունավետության գնահատումը կարող է ներառել հումքի արժեքը, վերականգնիչի ծախսը, էներգետիկ պահանջները, մետաղների կորզման աստիճանը, ստացված լիգատուրայի արժեքը և արտադրական գործընթացի կազմակերպման ծախսերը։ Եթե թափոններից արժեքավոր մետաղների վերականգնումը տեխնիկապես և տնտեսապես հիմնավորված է, ապա նման մոտեցումը կարող է նպաստել մետալուրգիական արտադրության ռեսուրսաարդյունավետության բարձրացմանը։ Բնապահպանական տեսանկյունից տեխնոլոգիայի կիրառումը կարող է նպաստել կուտակված պղնձատար թափոնների ծավալի նվազեցմանը և դրանցում պարունակվող արժեքավոր բաղադրիչների վերադարձին արտադրական շրջանառության մեջ։ Սա համապատասխանում է շրջանաձև տնտեսության այն սկզբունքին, որի համաձայն արդյունաբերական մնացորդները հնարավորության դեպքում պետք է դիտարկվեն որպես երկրորդային հումքի աղբյուր։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը միավորում է մետալուրգիական հումքի բնութագրման, բարձր ջերմաստիճանային վերականգնման, լիգատուրաների ստացման և տեխնոլոգիական գործընթացների օպտիմալացման խնդիրները։ Մշակվող տեխնոլոգիայի հիմնական նշանակությունը պղնձաձուլական արտադրության խարամների և պղնձատար թափոնների արժեքավոր բաղադրիչների առավել արդյունավետ օգտագործումն է՝ երկաթ-պղնձային լիգատուրաների ստացման միջոցով, ինչը կարող է միաժամանակ ապահովել մետաղների կորզման բարձրացում, երկրորդային հումքի օգտահանում և արտադրական գործընթացների տնտեսական ու բնապահպանական արդյունավետության բարելավում։

    Updated: 2026-09-22
    Պղնձաձուլական արտադրության խարամներից և պղնձատար թափոններից ալյումինաթերմային վերականգնման եղանակով երկաթ-պղնձային լիգատուրաների ստացման տեխնոլոգիայի մշակումը
    Online

    Medicine

    Характеристика фибринолиза и комплексообразования гепарина при вирусных гепатитах A и В у взрослых

    Աշխատությունը նվիրված է մեծահասակների մոտ վիրուսային հեպատիտների ընթացքում արյան մակարդման և հակամակարդիչ համակարգերի փոխկապակցված փոփոխությունների ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով ֆիբրինոլիզի վիճակին և հեպարինի՝ տարբեր կենսաբանական բաղադրիչների հետ համալիրներ ձևավորելու առանձնահատկություններին։ Հետազոտության հիմքում լյարդի կարևոր դերն է հեմոստազի կարգավորման գործընթացներում, քանի որ այս օրգանը մասնակցում է մակարդման ու ֆիբրինոլիտիկ համակարգերի բազմաթիվ սպիտակուցների նյութափոխանակությանը և հավասարակշռության պահպանմանը։ Վիրուսային ախտահարման պայմաններում լյարդի ֆունկցիոնալ փոփոխությունները կարող են անդրադառնալ այդ համակարգերի գործունեության վրա և առաջացնել հեմոստազի տարբեր ցուցանիշների շեղումներ։ Քննվում է ֆիբրինի առաջացման ու քայքայման գործընթացների փոխհարաբերությունը, ֆիբրինոլիտիկ ակտիվության փոփոխությունների հնարավոր կապը հիվանդության ընթացքի և լյարդային ֆունկցիայի խանգարման աստիճանի հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հեպարինի կենսաբանական հատկություններին և դրա՝ սպիտակուցների ու այլ մոլեկուլային բաղադրիչների հետ փոխազդեցությանը, քանի որ նման համալիրների ձևավորումը կարող է կապված լինել հակամակարդիչ մեխանիզմների և արյան ռեոլոգիական հավասարակշռության փոփոխությունների հետ։ Համեմատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու տարբեր վիրուսային հեպատիտների դեպքում հեմոստազային ցուցանիշների ընդհանրություններն ու տարբերությունները՝ առանց դրանք դիտարկելու որպես մեկ միասնական գործընթաց։ Կարևորվում է լաբորատոր ցուցանիշների դինամիկ գնահատումը հիվանդության տարբեր փուլերում և դրանց համադրումը կլինիկական ու կենսաքիմիական տվյալների հետ։ Նման ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել լյարդի ախտահարումների ժամանակ մակարդման, հակամակարդման և ֆիբրինոլիտիկ համակարգերի փոխազդեցության առավել ամբողջական ընկալմանը։ Միաժամանակ այն հնարավորություն է տալիս դիտարկել հեմոստազի փոփոխությունները ոչ միայն որպես առանձին լաբորատոր շեղումներ, այլև որպես փոխկապակցված կենսաբանական համակարգերի գործունեության արդյունք։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հեպատոլոգիայի, վարակաբանության, կենսաքիմիայի և հեմոստազի ֆիզիոլոգիայի մոտեցումները՝ մեծահասակների վիրուսային լյարդաբորբերի ժամանակ արյան ֆիբրինոլիտիկ ու հակամակարդիչ մեխանիզմների առանձնահատկությունները բնութագրելու նպատակով։

    Updated: 2026-09-19
    Характеристика фибринолиза и комплексообразования гепарина при вирусных гепатитах A и В у взрослых