Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն ցանկ)= Новые книги: Техника (1989, Сентябрь, №9-10)

Political Science

Աշխատությունը նվիրված է Թուրքիայի Հանրապետության տարածքում կրոնական փոքրամասնությունների վիճակի համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով նրանց պատմական ձևավորումը, իրավական կարգավիճակը և սոցիալ-քաղաքական դիրքը տարբեր ժամանակաշրջաններում։ Վերլուծվում են հիմնական կրոնական համայնքների՝ հայերի, հույների, հրեաների, ասորիների և այլ փոքր խմբերի ներկայիս վիճակը, նրանց իրավունքների պաշտպանության մեխանիզմները, ինչպես նաև պետության հետ հարաբերությունների դինամիկան։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Լոզանի պայմանագրի շրջանակներում ձևավորված իրավական հիմքերին, կրոնական ազատությունների կիրառման գործնական սահմանափակումներին և հասարակական ինտեգրման խնդիրներին։ Ուսումնասիրությունը նաև դիտարկում է ազգայնական քաղաքականության, պետական ինստիտուտների և հասարակական վերաբերմունքի ազդեցությունը կրոնական բազմազանության վրա՝ բացահայտելով փոքրամասնությունների պահպանման և մշակութային ինքնության մարտահրավերները։ Աշխատությունը ներկայացնում է վերլուծական մոտեցում՝ նպատակ ունենալով հասկանալ կրոնական փոքրամասնությունների տեղը ժամանակակից Թուրքիայի սոցիալական և քաղաքական համակարգում։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է աղիքային տեղային իմունային պաշտպանության և միկրոֆլորայի փոխազդեցության ուսումնասիրությանը մարսողական համակարգի տարբեր հիվանդությունների պայմաններում։ Հետազոտության կենտրոնում սեկրետոր իմունոգլոբուլինների հետ կապվող Fv պրոտեինի հնարավոր կենսաբանական նշանակությունն է, ինչպես նաև աղիքային միկրոֆլորայի կազմի ու ֆունկցիոնալ վիճակի փոփոխությունների կապը մարսողական օրգանների ախտաբանական գործընթացների հետ։ Աղիների լորձաթաղանթային իմունային համակարգը դիտարկվում է որպես արտաքին միջավայրի գործոնների, սննդային բաղադրիչների և միկրոօրգանիզմների հետ մշտապես փոխազդող պաշտպանական համակարգ, որտեղ սեկրետոր իմունոգլոբուլինները կարևոր դեր ունեն տեղային իմունային հավասարակշռության պահպանման գործում։ Քննության են առնվում Fv պրոտեինի և իմունոգլոբուլինների փոխազդեցության առանձնահատկությունները, դրանց հնարավոր կապը աղիքային պաշտպանական մեխանիզմների հետ և այդ ցուցանիշների փոփոխությունները տարբեր հիվանդությունների ժամանակ։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում է աղիքային միկրոֆլորայի նշանակությունը՝ ուշադրություն դարձնելով բնական մանրէային համայնքի հավասարակշռության և մարսողական համակարգի ֆունկցիոնալ վիճակի փոխկապակցվածությանը։ Հետազոտությունը կարող է համեմատել առողջ վիճակին և տարբեր հիվանդություններին բնորոշ իմունաբանական ու մանրէաբանական ցուցանիշները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել դրանց միջև հնարավոր օրինաչափություններ։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի տեղային իմունային գործոնների և միկրոֆլորայի համատեղ գնահատումը, քանի որ դրանց փոխազդեցությունը կարող է մասնակցել աղիքային պատնեշի կայունության, իմունային արձագանքի և մարսողական համակարգի բնական հավասարակշռության պահպանմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել նաև տարբեր ախտաբանական վիճակներում միկրոֆլորայի փոփոխությունների և լորձաթաղանթային իմունային համակարգի արձագանքի վերաբերյալ պատկերացումների խորացմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է իմունաբանության, մանրէաբանության, կենսաքիմիայի և գաստրոէնտերոլոգիայի մոտեցումները՝ մարսողական համակարգի հիվանդությունների ժամանակ աղիքային միկրոմիջավայրի և տեղային իմունային պաշտպանության փոխհարաբերությունները համալիր կերպով գնահատելու նպատակով։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում գլաուկոմայի տարածվածության ուսումնասիրությանը և դրա սոցիալ-հիգիենիկ գնահատմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել հիվանդության տարածման մակարդակը, կառուցվածքն ու դինամիկան, ինչպես նաև գնահատել դրա ազդեցությունը բնակչության առողջական վիճակի, աշխատունակության և կյանքի որակի վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել գլաուկոմայի տարբեր ձևերի տարածվածությունը, հիվանդության հայտնաբերման հաճախականությունը, տարիքային և սեռային առանձնահատկությունները, ինչպես նաև հիվանդների աշխարհագրական բաշխվածությունը Հայաստանի տարբեր բնակավայրերում և տարածաշրջաններում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հիվանդության առաջացման և զարգացման հնարավոր ռիսկի գործոններին, այդ թվում՝ տարիքին, ժառանգական նախատրամադրվածությանը, ուղեկցող հիվանդություններին, տեսողական ծանրաբեռնվածությանը և սոցիալական ու կենցաղային պայմաններին։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է գլաուկոմայի վաղ հայտնաբերման և կանխարգելման կազմակերպական հնարավորությունների գնահատումը։ Քանի որ հիվանդությունը կարող է երկար ժամանակ ընթանալ առանց արտահայտված ախտանշանների և հետագայում հանգեցնել տեսողության անդառնալի կորստի, կարևոր նշանակություն է տրվում բնակչության պարբերական ակնաբուժական զննություններին, ռիսկային խմբերի բացահայտմանը և դիսպանսերային հսկողությանը։ Սոցիալ-հիգիենիկ գնահատումը կարող է ներառել նաև հիվանդության տնտեսական և սոցիալական հետևանքների ուսումնասիրությունը՝ բժշկական օգնության անհրաժեշտությունը, բուժման շարունակականությունը, աշխատունակության սահմանափակումը և տեսողության կորստի հետ կապված սոցիալական բեռը։ Հետազոտության ընթացքում կարող են օգտագործվել բժշկական վիճակագրության, կլինիկական դիտարկումների, բնակչության հարցումների և առողջապահական ծառայությունների գործունեության վերաբերյալ տվյալներ՝ հիվանդության տարածվածության առավել ամբողջական պատկերը ստանալու համար։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև գլաուկոմայի դեմ պայքարի գործող կանխարգելիչ և բուժական միջոցառումների արդյունավետության գնահատումը, ինչպես նաև առողջապահական համակարգում դրանց կատարելագործման հնարավորությունների բացահայտումը։ Աշխատության արդյունքները կարող են հիմք ծառայել ռիսկային խմբերի նպատակային հայտնաբերման, կանխարգելիչ զննությունների կատարելագործման, ակնաբուժական ծառայությունների կազմակերպման և բնակչության առողջապահական իրազեկվածության բարձրացման համար։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել ակնաբույժներին, համաճարակաբաններին, հանրային առողջապահության և սոցիալական հիգիենայի մասնագետներին, առողջապահության կազմակերպիչներին, բժշկական վիճակագրությամբ զբաղվող հետազոտողներին և բժշկական կրթության ոլորտի մասնագետներին։

Other Subjects

Գիրքը վերնագրով անդրադառնում է կանանց կյանքին, նրանց անձնական փորձառություններին և այն հարցերին, որոնք ներկայացվում են որպես կանանց աշխարհին բնորոշ գաղտնիքներ։ Վերնագրի ձևակերպումը կարող է ընդգրկել կանանց անձնական կյանքի, զգացմունքների, ընտանեկան հարաբերությունների, հասարակական դիրքի կամ վարքագծի վերաբերյալ դիտարկումներ, սակայն առանց բովանդակության լրացուցիչ տվյալների հնարավոր չէ հստակեցնել աշխատության թեմատիկ ուղղվածությունը։ Կանանց մասին գրականությունը կարևոր տեղ է զբաղեցրել հասարակական մտքի պատմության մեջ՝ արտացոլելով տարբեր ժամանակաշրջաններում կանանց դերի, իրավունքների, պարտականությունների և հասարակական սպասումների վերաբերյալ պատկերացումները։ Նման վերնագրով հրատարակությունները կարող էին ընթերցողին ներկայացնել անձնական ու ընտանեկան կյանքի հարցեր, քննարկել միջանձնային հարաբերությունները կամ անդրադառնալ կանանց վարքագծի վերաբերյալ տարածված համոզմունքներին։ Դրանք նաև հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպես էին կանանց կերպարն ու հասարակական դիրքը ներկայացվում տվյալ ժամանակաշրջանի տպագիր մշակույթում։ Հրատարակության ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել կանանց մասին պատմական պատկերացումների, ընտանեկան բարքերի և հասարակական հարաբերությունների վերաբերյալ գրավոր աղբյուրների ճանաչմանը։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ տպագիր գրքի պատմության և Կոստանդնուպոլսի գրական միջավայրի ուսումնասիրության տեսանկյունից՝ որպես կանանց թեմային անդրադարձող փոքրածավալ հրատարակություն։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել կանանց պատմությամբ, հասարակական հարաբերությունների զարգացմամբ, ընտանեկան մշակույթով և տասնիններորդ դարի հայալեզու տպագրության թեմատիկ բազմազանությամբ հետաքրքրվող հետազոտողներին։

Philosophy

Այս փիլիսոփայական ուսումնասիրությունը նվիրված է Գաբրիել Վահանյան-ի «Աստծո մահ» գաղափարի շուրջ ձևավորված աստվածաբանական և փիլիսոփայական ուսմունքի վերլուծությանը՝ դիտարկելով այն որպես XX դարի կրոնափիլիսոփայական մտածողության կարևոր ուղղություններից մեկը։ Աշխատության մեջ քննության են ենթարկվում արդի աշխարհում սեկուլյարացման գործընթացները, ավանդական կրոնական պատկերացումների վերափոխումը և հավատքի իմաստի նոր մեկնաբանությունները, որոնք առաջ են բերվում այս ուսմունքի շրջանակում։ Հեղինակը վերլուծում է Աստծո ներկայության, բացակայության և մարդու հոգևոր պատասխանատվության խնդիրները՝ դրանք կապելով էկզիստենցիալիզմի, պրոտեստանտական աստվածաբանության և ժամանակակից մշակութային փիլիսոփայության հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես է «աստվածայինի բացակայության» գաղափարը վերաիմաստավորում բարոյականությունը, հավատքի փորձառությունը և մարդու ինքնության ձևավորումը ժամանակակից աշխարհում։ Աշխատությունը նաև քննադատական տեսանկյունից քննարկում է այս ուսմունքի սահմանները և ազդեցությունը հետագա աստվածաբանական և փիլիսոփայական մտքի զարգացման վրա՝ ընդգծելով դրա տեղը XX դարի գաղափարական հոսանքների համատեքստում։

Geography

Այս աշխատանքը նվիրված է Եգիպտոսի և Հայաստանի բյուրեղային հիմքի գրանիտոիդային մագմատիզմի համեմատական ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել երկու տարածաշրջանների երկրաբանական զարգացման ընդհանուր օրինաչափություններն ու տարբերությունները։ Հեղինակը վերլուծում է գրանիտոիդ ապարների ծագումը, քիմիական և հանքաբանական կազմը, առաջացման տեկտոնական պայմանները և դրանց տեղը երկրակեղևի էվոլյուցիոն գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մագմատիկ մարմինների տարիքային առանձնահատկություններին, մագմայի ձևավորման աղբյուրներին և բյուրեղացման պայմաններին, որոնք հնարավորություն են տալիս վերակազմել հնագույն երկրաբանական միջավայրերը։ Աշխատությունը համադրում է երկու տարածաշրջանների երկրաբանական տվյալները՝ ուսումնասիրելով գրանիտոիդ համալիրների կառուցվածքային դիրքը, դրանց կապը տեկտոնամագմատիկ ցիկլերի հետ և երկրակեղևի ձևավորման գործընթացներում ունեցած նշանակությունը։ Ներկայացվում են նաև պետրոգրաֆիական, երկրաքիմիական և իզոտոպային հետազոտությունների արդյունքները, որոնք օգտագործվում են ապարների գենեզիսի և զարգացման պատմության պարզաբանման համար։