Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն ցանկ)= Новые книги: Техника (1984, Май, №5)

Agriculture

Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտին վերաբերող նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, մասնագետների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը ժամանակակից գյուղատնտեսական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է բուսաբուծությանը, անասնաբուծությանը, ագրոտեխնիկային, հողագիտությանը, ոռոգման համակարգերին, ագրոէկոլոգիային, գյուղատնտեսական մեքենայացմանը և գյուղատնտեսության տնտեսագիտությանը վերաբերող հրատարակություններ՝ արտացոլելով ոլորտի գիտատեխնիկական զարգացման արդի միտումները և կիրառական նոր մոտեցումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված և հուսալի ներկայացում, և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և արտադրական պրակտիկայի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական և գործնական արժեքը և կիրառել այն ոլորտի զարգացման նպատակներով։

Literature

Այս ստեղծագործությունը Մուրացանի սոցիալ-հոգեբանական արձակի բնորոշ նմուշներից է, որտեղ հեղինակը փորձում է բացահայտել մարդու բնավորության, վարքագծի և ճակատագրի մեջ թաքնված հակասությունները՝ դրանք ներկայացնելով որպես «հանելուկ», որը աստիճանաբար բացվում է պատմության զարգացման ընթացքում։ Գործում կենտրոնական շեշտը դրվում է իրադարձությունների տրամաբանական շղթայի և կերպարների ներքին շարժառիթների բացահայտման վրա, ինչի շնորհիվ ընթերցողը ոչ միայն հետևում է սյուժեին, այլև մասնակցում է նրա իմաստային բացահայտմանը։ Մուրացանը հատուկ ուշադրություն է դարձնում բարոյական ընտրությունների խնդրին՝ ցույց տալով, թե ինչպես են սխալները, թաքցված մտադրությունները կամ հասարակական կարծիքի ազդեցությունը ձևավորում մարդու ճակատագիրը և փոխում նրա կյանքի ընթացքը։ Պատմությունը կառուցված է այնպես, որ սկզբում անորոշ թվացող իրավիճակը աստիճանաբար ձեռք է բերում հստակություն, և վերջում «հանելուկը» լուծվում է՝ բացահայտելով թե՛ մարդկային բնույթի բարդությունը, թե՛ հասարակական հարաբերությունների հակասականությունը։ Լեզուն բնորոշ է 19-րդ դարի հայ ռեալիստական արձակին՝ համադրելով դիտողական մանրամասնություն, բարոյախոսական ենթատեքստ և հոգեբանական վերլուծություն, ինչը ստեղծագործությանը տալիս է ինչպես գեղարվեստական, այնպես էլ ուսուցողական արժեք։

Linguistics

Այս գիրքը նախատեսված է ֆրանսերեն բառապաշարի աստիճանական և համակարգված ուսուցման համար՝ օգնելով սովորողին զարգացնել լեզվական կարողությունները տարբեր թեմատիկ ոլորտներում։ Այն կառուցված է մակարդակային սկզբունքով՝ սկսելով ամենահիմնական բառապաշարից և աստիճանաբար անցնելով ավելի բարդ և մասնագիտացված բառերի ու արտահայտությունների։ Գրքում ընդգրկված են առօրյա կյանքի, աշխատանքի, կրթության, ճանապարհորդության, հասարակական հարաբերությունների և այլ թեմատիկ բաժիններ, որոնք թույլ են տալիս սովորողին կիրառել բառապաշարը իրական հաղորդակցական իրավիճակներում։ Յուրաքանչյուր բաժին սովորաբար ուղեկցվում է վարժություններով, օրինակներով և կրկնողական առաջադրանքներով, որոնք նպաստում են բառերի ակտիվ յուրացմանը և ճիշտ կիրառությանը։ Հեղինակը շեշտադրում է լեզվի գործնական կիրառությունը՝ օգնելով սովորողին ոչ միայն հիշել բառերը, այլ նաև օգտագործել դրանք խոսքում և գրավոր հաղորդակցության մեջ։ Գիրքը օգտակար է ֆրանսերեն սովորողների, ուսուցիչների և ինքնուսուցմամբ զբաղվողների համար, ովքեր ցանկանում են աստիճանաբար հարստացնել իրենց բառապաշարը և հասնել լեզվի ավելի բարձր մակարդակի։

Other Subjects

Աշխատությունը նվիրված է գրադարանային գործունեության կազմակերպման մեջ հասարակական մասնակցության նշանակության, ձևերի և զարգացման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Գրադարանը ներկայացվում է ոչ միայն որպես գրականության պահպանման և ընթերցողներին սպասարկելու հաստատություն, այլև որպես հասարակական ու մշակութային հաղորդակցության կենտրոն, որի արդյունավետ գործունեությունը մեծապես պայմանավորված է համայնքի, ընթերցողների և տարբեր հասարակական կառույցների հետ համագործակցությամբ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել կամավորական մասնակցության, հասարակական խորհուրդների, ընթերցողական ակտիվի, մասնագիտական և մշակութային կազմակերպությունների հետ համագործակցության տարբեր ձևերը, ինչպես նաև դրանց դերը գրադարանի աշխատանքների կազմակերպման և զարգացման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել հասարակության տարբեր խմբերի ներգրավմանը գրքային ֆոնդերի հանրահռչակման, ընթերցանության խթանման, մշակութային միջոցառումների կազմակերպման, տեղեկատվական պահանջների բացահայտման և գրադարանային ծառայությունների կատարելագործման գործընթացներում։ Կարևոր ուղղություն է գրադարանի և համայնքի միջև հետադարձ կապի ձևավորումը, որը հնարավորություն է տալիս ավելի ճշգրիտ գնահատելու ընթերցողների հետաքրքրությունները և համապատասխանեցնելու ծառայությունները հասարակության կրթական, տեղեկատվական ու մշակութային պահանջներին։ Հասարակական հիմունքներով իրականացվող աշխատանքը կարող է դիտարկվել նաև որպես գրադարանային ռեսուրսների և մասնագիտական գործունեության լրացուցիչ աջակցման միջոց, հատկապես այն դեպքերում, երբ համայնքի ակտիվ անդամները մասնակցում են միջոցառումների, ցուցադրությունների, քննարկումների, գրքի տարածման և ընթերցողական մշակույթի զարգացման նախաձեռնություններին։ Միաժամանակ կարևորվում է նման մասնակցության կազմակերպված և նպատակային բնույթը, որպեսզի հասարակական աջակցությունը լրացնի մասնագիտական գրադարանային աշխատանքը և չփոխարինի մասնագիտական գործառույթներին։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև գրադարանների հասարակական նշանակության ընդլայնմանը՝ դրանք դիտարկելով որպես կրթության, ինքնակրթության, մշակութային փոխանակման և համայնքային հաղորդակցության տարածքներ։ Այս տեսանկյունից հասարակական մասնակցությունը նպաստում է գրադարանի կապերի ամրապնդմանը տարբեր հաստատությունների, կրթական կազմակերպությունների, մշակութային կառույցների և ընթերցողական խմբերի հետ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը ներկայացնում է գրադարանային գործի հասարակական բաղադրիչը որպես գրադարանի և համայնքի փոխգործակցության կարևոր ուղղություն՝ ընդգծելով մասնակցային աշխատանքի դերը գրադարանային ծառայությունների զարգացման, ընթերցանության տարածման և հասարակության մշակութային կյանքի ակտիվացման գործում։

Biology

Կենսաբժշկական և դեղաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ֆրուկտոզայով պայմանավորված նյութափոխանակային խանգարումների դեպքում Stevia rebaudiana բույսի և գլիբենկլամիդ դեղամիջոցի ազդեցության արդյունավետության ցուցանիշների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ֆրուկտոզայի ավելցուկային ազդեցության պայմաններում ածխաջրային և ճարպային փոխանակության հնարավոր փոփոխությունները, ինսուլինային զգայունության խանգարումները և նյութափոխանակային անհավասարակշռության ձևավորման կենսաքիմիական մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Stevia rebaudiana-ի կենսաբանորեն ակտիվ բաղադրիչներին, դրանց հնարավոր նյութափոխանակային ազդեցություններին և գլիբենկլամիդի՝ որպես արյան գլյուկոզայի մակարդակի կարգավորմանն ուղղված դեղամիջոցի ազդեցության մեխանիզմներին։ Վերլուծվում են հետազոտվող նյութերի ազդեցության գնահատման կենսաքիմիական և ֆիզիոլոգիական ցուցանիշները, մասնավորապես՝ արյան գլյուկոզայի մակարդակը, ինսուլինային պատասխանը, լիպիդային փոխանակության բնութագրերը և օքսիդատիվ սթրեսի հնարավոր փոփոխությունները։ Քննարկվում են նաև ֆրուկտոզայով հարուցված նյութափոխանակային խանգարումների փորձարարական մոդելավորման առանձնահատկությունները, հետազոտվող նյութերի ազդեցությունների համեմատական գնահատման և դեղաբանական արդյունավետության որոշման մեթոդները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են բուսական ծագման կենսաբանորեն ակտիվ միացությունների և սինթետիկ դեղամիջոցների ազդեցությունների տարբերությունները, դրանց հնարավոր առավելություններն ու սահմանափակումները։ Անդրադարձ է կատարվում ստացված փորձարարական տվյալների հնարավոր նշանակությանը նյութափոխանակային խանգարումների մեխանիզմների պարզաբանման և հետագա դեղաբանական հետազոտությունների զարգացման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել կենսաքիմիայի, էնդոկրինոլոգիայի, փորձարարական դեղաբանության և նյութափոխանակային հիվանդությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Biology

Այս աշխատությունը նվիրված է կարգավորիչ սպիտակուցների գեների էքսպրեսիայի և օքսիդային գործընթացների փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը՝ օրգանիզմի ծերացման և ուղեղի իշեմիկ կաթվածի պայմաններում։ Հետազոտության կենտրոնում այն մոլեկուլային և կենսաքիմիական փոփոխություններն են, որոնք տեղի են ունենում բջիջներում տարիքային գործընթացների և ուղեղային արյան շրջանառության խանգարման հետևանքով։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ ծերացումը և իշեմիկ վնասումը ուղեկցվում են բջջային հոմեոստազի խախտումներով, օքսիդային հավասարակշռության փոփոխությամբ և գեների կարգավորման բարդ վերափոխումներով։ Աշխատության մեջ դիտարկվում է կարգավորիչ սպիտակուցների սինթեզը վերահսկող գեների ակտիվության փոփոխությունը և դրանց հնարավոր կապը բջջային պաշտպանական մեխանիզմների հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում օքսիդային գործընթացներին, մասնավորապես ակտիվ թթվածնային ձևերի առաջացմանը, հակաօքսիդանտային պաշտպանության համակարգերի գործունեությանը և օքսիդային սթրեսի ձևավորմանը։ Քննարկվում է այն հարցը, թե ինչպես կարող է օքսիդային հավասարակշռության խախտումը ազդել գեների էքսպրեսիայի և կարգավորիչ սպիտակուցների մակարդակի վրա, և հակառակ ուղղությամբ՝ ինչպես կարող են գենային կարգավորման փոփոխությունները ներգործել բջջի դիմադրողականության ու վնասման աստիճանի վրա։ Ծերացման համատեքստում ուսումնասիրվում են տարիքային փոփոխություններին բնորոշ մոլեկուլային գործընթացները, որոնք կարող են նվազեցնել բջիջների վերականգնողական և պաշտպանական հնարավորությունները։ Ուղեղի իշեմիկ կաթվածի դեպքում ուշադրությունը կենտրոնացվում է թթվածնի և սննդանյութերի անբավարար մատակարարման հետևանքով առաջացող կենսաքիմիական շղթաների, օքսիդային վնասման, բորբոքային արձագանքի և նյարդային բջիջների վնասման հետ կապված մեխանիզմների վրա։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս համեմատել տարիքային և իշեմիկ փոփոխությունների մոլեկուլային առանձնահատկությունները և բացահայտել այն գործընթացները, որոնք կարող են ընդհանուր կամ փոխլրացնող նշանակություն ունենալ երկու վիճակների դեպքում։ Ստացված տվյալների վերլուծությունը կարող է կարևոր լինել տարիքային փոփոխությունների և ուղեղային իշեմիկ վնասման հիմքում ընկած կենսաքիմիական մեխանիզմների ավելի խոր ըմբռնման համար։ Ուսումնասիրությունը կարող է նաև տեսական հիմք ստեղծել հետագա հետազոտությունների համար՝ ուղղված օքսիդային գործընթացների կարգավորմանը, բջջային պաշտպանության մեխանիզմների բացահայտմանը և հնարավոր կենսամարկերների ուսումնասիրմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել կենսաքիմիկոսներին, մոլեկուլային կենսաբաններին, նեյրոկենսաբաններին, ֆիզիոլոգներին, բժշկական հետազոտողներին, դեղագետներին և համապատասխան ոլորտների ուսանողներին ու մասնագետներին։