Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    History

    Արաբական երկրների պատմություն

    Արաբական երկրների պատմություն աշխատությունը արևելագիտության և համաշխարհային պատմության ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է արաբական երկրների պատմական զարգացման հիմնական փուլերը՝ հին քաղաքակրթություններից մինչև ժամանակակից պետական համակարգերի ձևավորում, այն բացատրում է իսլամի առաջացման և տարածման ազդեցությունը տարածաշրջանի քաղաքական ու մշակութային զարգացման վրա, ինչպես նաև արաբական խալիֆայությունների ձևավորումն ու անկումը, գիրքը անդրադառնում է Օսմանյան կայսրության շրջանում արաբական երկրների վիճակին, գաղութային ժամանակաշրջանին և անկախության շարժումների առաջացմանը, միաժամանակ ընդգծելով XX–XXI դարերի քաղաքական վերափոխումները, տարածաշրջանային հակամարտությունները և տնտեսական զարգացումները, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր պատմության, միջազգային հարաբերությունների և արևելագիտության ուսումնասիրության համար։

    Updated: 2026-08-21
    Արաբական երկրների պատմություն
    Online

    Culture

    Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու

    Հրատարակությունը ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատու է, որը համակարգված տեղեկատվություն է ներկայացնում Հայկական ԽՍՀ մշակույթին և արվեստին վերաբերող նոր հրատարակությունների ու մասնագիտական նյութերի մասին։ Այն նախատեսված է համապատասխան գրականության որոնումը հեշտացնելու և տվյալ ժամանակաշրջանում հրապարակված աշխատությունների վերաբերյալ մատենագիտական տեղեկություններ տրամադրելու համար։ Ընդգրկված նյութերը կարող են վերաբերել մշակույթի և արվեստի տարբեր բնագավառների՝ կերպարվեստի, երաժշտության, թատրոնի, կինոյի, ճարտարապետության, դեկորատիվ-կիրառական արվեստի, ժողովրդական ստեղծագործության, մշակութային ժառանգության և մշակութային կյանքի կազմակերպման հարցերին։ Մատենագիտական գրառումները հնարավորություն են տալիս բացահայտել անհրաժեշտ գրքերը, հոդվածները, ժողովածուները, հետազոտական աշխատությունները և այլ հրապարակումներ՝ նպաստելով մասնագիտական ու գիտահետազոտական աշխատանքի արդյունավետ կազմակերպմանը։ Տեղեկատուն միաժամանակ արտացոլում է տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային և արվեստագիտական ուսումնասիրությունների հիմնական ուղղությունները՝ հնարավորություն տալով հետևել տարբեր թեմաների նկատմամբ գիտական հետաքրքրության զարգացմանը։ Այն կարևոր աղբյուր է նաև պատմամշակութային ուսումնասիրությունների համար, քանի որ հավաքված մատենագիտական տվյալների միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել խորհրդային Հայաստանի մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ գրականության ձևավորումն ու զարգացումը։ Հրատարակության համակարգված կառուցվածքը նպաստում է անհրաժեշտ տեղեկատվության արագ հայտնաբերմանը և թեմատիկ գրականության ընտրությանը։ Այն կարող է օգտակար լինել մատենագետների, գրադարանավարների, մշակութաբանների, արվեստաբանների, պատմաբանների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ուսանողների և Հայաստանի մշակութային կյանքի ու արվեստի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Updated: 2026-11-02
    Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու
    Online

    Biology

    Macrovipera lebetina obtusa Օձի թույնի դեմ իմունաբանական հակաթույնի ստացումը և արդյունավետության գնահատումը

    Աշխատությունը նվիրված է Macrovipera lebetina obtusa տեսակի թունավոր օձի թույնի դեմ իմունաբանական հակաթույնի ստացման և դրա արդյունավետության գնահատման գիտական հիմնախնդիրներին։ Դիտարկվում են օձի թույնի կենսաքիմիական և թունաբանական առանձնահատկությունները, դրա բաղադրության մեջ առկա կենսաբանորեն ակտիվ նյութերի ազդեցությունը կենդանի օրգանիզմի վրա, ինչպես նաև թունավորման հետևանքով առաջացող ախտաֆիզիոլոգիական փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում իմունային համակարգի պատասխանին, թույնի բաղադրիչների նկատմամբ հակամարմինների առաջացման օրինաչափություններին և հակաթույնի չեզոքացնող հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են իմունաբանական հակաթույնների մշակման տեսական սկզբունքները, դրանց կենսաբանական ակտիվության, առանձնահատկության և անվտանգության գնահատման մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում հակաթույնի արդյունավետության որոշման փորձարարական և իմունաբանական մեթոդներին, թույնի տարբեր բաղադրիչների չեզոքացման հնարավորություններին և ստացված արդյունքների համեմատական վերլուծությանը։ Կարևորվում են հակաթույնի որակի վերահսկման, կենսաբանական անվտանգության, հնարավոր կողմնակի ազդեցությունների գնահատման և բուժական կիրառության գիտական հիմնավորման հարցերը։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել օձի թույնով պայմանավորված թունավորումների բուժման միջոցների կատարելագործմանը, հակաթունային պատրաստուկների հետազոտության զարգացմանը և տարածաշրջանային առողջապահական խնդիրների լուծմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել իմունաբանների, թունաբանների, կենսաքիմիկոսների, դեղագետների, բժշկակենսաբանական հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-11
    Macrovipera lebetina obtusa Օձի թույնի դեմ իմունաբանական հակաթույնի ստացումը և արդյունավետության գնահատումը
    Online

    Pedagogy

    Развитие спонтанных речевых навыков в процессе обучения межкультурной коммуникации студентов-журналистов

    Մանկավարժական, լեզվաբանական և հաղորդակցական բնույթի գիտական աշխատությունը նվիրված է լրագրության մասնագիտությամբ սովորող ուսանողների ինքնաբուխ խոսքի հմտությունների ձևավորման և զարգացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ միջմշակութային հաղորդակցության ուսուցման գործընթացի համատեքստում։ Հետազոտության հիմնական ուղղությունը կապված է ապագա լրագրողների բանավոր հաղորդակցական կարողությունների կատարելագործման, օտարալեզու միջավայրում ազատ և անմիջական արտահայտվելու հմտությունների զարգացման, ինչպես նաև տարբեր մշակույթների ներկայացուցիչների հետ արդյունավետ փոխգործակցության համար անհրաժեշտ լեզվական, սոցիալմշակութային և մասնագիտական կարողությունների ձևավորման հետ։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակն ընդգրկում է ինքնաբուխ խոսքի հոգելեզվաբանական առանձնահատկությունները, հաղորդակցական իրավիճակներում խոսքի արագ կազմակերպման մեխանիզմները, լեզվական միջոցների ինքնուրույն ընտրությունը և նախապես չպատրաստված բանավոր արտահայտությունների կառուցման գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրության են արժանի այն դժվարությունները, որոնց հանդիպում են ուսանողները անծանոթ հաղորդակցական իրավիճակներում, երբ անհրաժեշտ է արագ արձագանքել զրուցակցի խոսքին, ձևակերպել սեփական տեսակետը, տալ հստակ հարցեր, ներկայացնել փաստարկներ և պահպանել հաղորդակցության տրամաբանական շարունակականությունը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է միջմշակութային հաղորդակցական կարողունակության ձևավորման ուսումնասիրությունը, որը ենթադրում է ոչ միայն օտար լեզվի բառապաշարի և քերականական կառուցվածքների իմացություն, այլև տարբեր հասարակությունների մշակութային արժեքների, հաղորդակցական նորմերի, վարքագծային առանձնահատկությունների և խոսքային վարվելակարգի ընկալում։ Լրագրողական մասնագիտության տեսանկյունից այս կարողությունները առանձնահատուկ նշանակություն ունեն, քանի որ լրագրողի աշխատանքը հաճախ կապված է տարբեր ազգային, լեզվական և մշակութային միջավայրերի ներկայացուցիչների հետ անմիջական շփման, հարցազրույցների կազմակերպման, տեղեկատվության հավաքագրման և հասարակական նշանակություն ունեցող իրադարձությունների լուսաբանման հետ։ Աշխատության շրջանակում կարևորվում է լրագրողական հաղորդակցության առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը՝ ընդգրկելով հարցազրույցի վարումը, բանավոր տեղեկատվության ճշգրտումը, քննարկումների կազմակերպումը, հրապարակային ելույթները, մամուլի ասուլիսներին մասնակցությունը և անսպասելի հարցերին արագ արձագանքելու կարողությունը։ Առանձին հետաքրքրություն են ներկայացնում ինքնաբուխ երկխոսության և մենախոսության զարգացման մեթոդները, որոնք հնարավորություն են տալիս ուսանողներին հաղթահարելու նախապես պատրաստված տեքստերից կախվածությունը և աստիճանաբար ձեռք բերելու հաղորդակցական ինքնուրույնություն։ Հետազոտության թեմատիկան առնչվում է նաև հաղորդակցական ուսուցման մեթոդաբանությանը, առաջադրանքահեն ուսուցմանը, իրավիճակային վարժություններին, դերային խաղերին, բանավեճերին, խմբային քննարկումներին և իրական մասնագիտական հաղորդակցությանը մոտեցված ուսումնական գործունեության կազմակերպմանը։ Նման մեթոդների կիրառումը հնարավորություն է տալիս զարգացնելու ուսանողների խոսքային ճկունությունը, հաղորդակցական նախաձեռնողականությունը, լսած տեղեկատվությունը արագ մշակելու կարողությունը և տարբեր իրավիճակներում համապատասխան լեզվական միջոցներ ընտրելու հմտությունը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի ուսուցման գործընթացում մշակութային տարբերությունների վերաբերյալ գիտելիքների ներառումը, քանի որ տարբեր լեզվամշակութային միջավայրերում հարցադրումների ձևակերպումը, համաձայնության կամ անհամաձայնության արտահայտումը, խոսքի հերթափոխը և քաղաքավարության դրսևորումները կարող են ունենալ տարբեր առանձնահատկություններ։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է մշակութային կարծրատիպերի ազդեցության, միջմշակութային թյուրըմբռնումների առաջացման պատճառների և դրանց հաղթահարման հաղորդակցական ռազմավարությունների ուսումնասիրությունը։ Այս համատեքստում կարևորվում են հանդուրժողականությունը, մշակութային զգայունությունը, զրուցակցի դիրքորոշումը հասկանալու պատրաստակամությունը և տարբեր հաղորդակցական իրավիճակներում մասնագիտական էթիկայի պահպանումը։ Հետազոտության շրջանակում ուշադրության են արժանի նաև խոսքային հմտությունների զարգացման հոգեբանական գործոնները, մասնավորապես՝ հաղորդակցական վստահությունը, խոսելու ընթացքում սխալվելու վախը, հուզական լարվածությունը, ուշադրության բաշխումը և արագ որոշումներ կայացնելու անհրաժեշտությունը։ Ինքնաբուխ խոսքի արդյունավետ զարգացման համար կարևոր է ուսումնական այնպիսի միջավայրի ձևավորումը, որտեղ ուսանողները հնարավորություն կունենան ազատորեն արտահայտելու սեփական մտքերը, մասնակցելու քննարկումների, փորձարկելու հաղորդակցական տարբեր ռազմավարություններ և ստանալու կառուցողական հետադարձ կապ։ Աշխատության թեմատիկան ընդգրկում է նաև խոսքի սահունության, ճշգրտության, տրամաբանական կապակցվածության, բառապաշարի բազմազանության և հաղորդակցական նպատակին համապատասխանության գնահատման չափանիշները։ Հատուկ ուշադրության են արժանի ուսանողների բանավոր խոսքի զարգացման մակարդակի որոշման, ուսուցման արդյունքների գնահատման և կիրառվող մեթոդների արդյունավետության համեմատական ուսումնասիրության հարցերը։ Հետազոտության մեթոդաբանական շրջանակը կարող է ներառել մանկավարժական դիտարկման, ուսուցողական փորձարարության, հարցումների, բանավոր խոսքի վերլուծության, հաղորդակցական առաջադրանքների արդյունքների գնահատման և համեմատական ուսումնասիրության մեթոդներ։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև ժամանակակից տեղեկատվական և հաղորդակցական տեխնոլոգիաների կիրառումը, մասնավորապես՝ տեսաձայնային նյութերի, իրական հարցազրույցների, միջազգային լրատվական հաղորդումների, առցանց քննարկումների և թվային ուսումնական հարթակների օգտագործումը՝ ուսանողների հաղորդակցական փորձառությունը հարստացնելու նպատակով։ Լրագրության մասնագիտական կրթության շրջանակում նման մոտեցումները հնարավորություն են տալիս համատեղելու լեզվի ուսուցումը մասնագիտական հաղորդակցական կարողությունների զարգացման հետ՝ ուսանողներին նախապատրաստելով բազմամշակութային տեղեկատվական միջավայրում աշխատանքին։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է օտար լեզուների դասավանդման մեթոդիկայի, միջմշակութային հաղորդակցության տեսության և մասնագիտական խոսքային կարողությունների զարգացման փոխկապակցված ուսումնասիրությամբ։ Հետազոտության կիրառական արժեքը կապված է լրագրության ուսանողների համար արդյունավետ ուսումնական ծրագրերի, հաղորդակցական վարժությունների, մասնագիտական իրավիճակների մոդելավորման և բանավոր խոսքի գնահատման մեխանիզմների մշակման հնարավորությունների հետ։ Այն կարող է օգտակար լինել մանկավարժներին, լեզվաբաններին, օտար լեզուների դասավանդման մասնագետներին, լրագրության ֆակուլտետների դասախոսներին, հաղորդակցության հետազոտողներին, կրթական ծրագրերի մշակողներին, ասպիրանտներին և ուսանողներին։ Աշխատությունն ունի մանկավարժական, լեզվաբանական, մեթոդաբանական և կիրառական նշանակություն՝ նպաստելով ապագա լրագրողների ինքնաբուխ խոսքի զարգացման, միջմշակութային հաղորդակցական կարողունակության ձևավորման, մասնագիտական բանավոր հաղորդակցության արդյունավետության բարձրացման և ժամանակակից բազմալեզու տեղեկատվական միջավայրում հաջող փոխգործակցության համար անհրաժեշտ հմտությունների առավել խորքային ըմբռնմանը։

    Updated: 2026-10-11
    Развитие спонтанных речевых навыков в процессе обучения межкультурной коммуникации студентов-журналистов
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր պատանիներին: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги юным (1989, Հոկտեմբեր, թիվ 10)

    Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

    Updated: 2026-09-21
    Նոր գրքեր պատանիներին: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги юным (1989, Հոկտեմբեր, թիվ 10)
    Online

    Geography

    Ատոմային լուսաչափման մեթոդի նոր հնարավորությունների կիրառումը ջրաքիմիական հետազոտություններում

    Աշխատությունը նվիրված է ատոմային լուսաչափման մեթոդի վերլուծական հնարավորությունների ուսումնասիրությանը և դրանց կիրառմանը ջրաքիմիական հետազոտությունների արդյունավետության բարձրացման նպատակով։ Քննարկվում են ատոմային լուսաչափման ֆիզիկաքիմիական հիմունքները, ատոմների և էլեկտրամագնիսական ճառագայթման փոխազդեցության առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ջրային նմուշներում քիմիական տարրերի հայտնաբերման և քանակական որոշման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մեթոդի զգայունության, ընտրողականության, ճշգրտության և վերարտադրելիության բարձրացման հնարավորություններին։ Ուսումնասիրվում են ջրային միջավայրում առկա մետաղական տարրերի և այլ բաղադրիչների որոշման վերլուծական մոտեցումները, նմուշների նախապատրաստման եղանակները և չափումների արդյունքների վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Դիտարկվում են ատոմային լուսաչափման սարքավորումների աշխատանքային առանձնահատկությունները, չափման պայմանների ընտրությունը, ազդանշանների գրանցման մեխանիզմները և ստացված տվյալների մշակման մեթոդները։ Կարևորվում են ջրային նմուշների քիմիական բաղադրության, հանքայնացման աստիճանի և տարբեր տարրերի պարունակության գնահատման հնարավորությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել բնական, ստորգետնյա, մակերևութային և տեխնոլոգիական ջրերի քիմիական կազմի որոշման առանձնահատկությունները՝ հաշվի առնելով նմուշների բաղադրության բազմազանությունը և հնարավոր խանգարող ազդեցությունները։ Անդրադարձ է կատարվում վերլուծական մեթոդների կատարելագործմանը, չափումների սխալների նվազեցմանը, ստանդարտացման և տրամաչափարկման գործընթացներին, ինչպես նաև ստացված արդյունքների հավաստիության գնահատմանը։ Առանձնացվում են ջրաքիմիական հետազոտությունների ընթացքում տարբեր տարրերի միաժամանակյա կամ հաջորդական որոշման, փոքր կոնցենտրացիաների հայտնաբերման և վերլուծության ժամանակատարության կրճատման հնարավորությունները։ Կարևորվում է մեթոդի կիրառական նշանակությունը ջրային ռեսուրսների որակի վերահսկման, շրջակա միջավայրի մոնիթորինգի, հիդրոքիմիական գործընթացների ուսումնասիրության և ջրերի աղտոտվածության գնահատման ոլորտներում։ Աշխատությունը կարող է նպաստել անալիտիկ քիմիայի մեթոդների զարգացմանը և ջրաքիմիական հետազոտությունների համար առավել արդյունավետ չափման մոտեցումների մշակմանը։ Այն օգտակար է քիմիկոսների, հիդրոքիմիկոսների, բնապահպանների, լաբորատոր հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-15
    Ատոմային լուսաչափման մեթոդի նոր հնարավորությունների կիրառումը ջրաքիմիական հետազոտություններում