More in Economics

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն բյուլետեն)

    Հրատարակությունը տեղեկատվական և մատենագիտական բնույթի պարբերական բյուլետեն է, որը նախատեսված է տեխնիկական գիտությունների, ճարտարագիտության և արտադրական տեխնոլոգիաների ոլորտներում լույս տեսած նոր գրականության վերաբերյալ տեղեկություններ տրամադրելու համար։ Այն ներկայացնում է տեխնիկական ուղղվածության նոր հրատարակությունների մասին մատենագիտական տվյալներ՝ նպաստելով մասնագիտական գրականության որոնմանը, ուսումնասիրությանը և օգտագործմանը։ Բյուլետենում կարող են ընդգրկվել մեքենաշինության, էլեկտրատեխնիկայի, էներգետիկայի, շինարարության, արդյունաբերական արտադրության, ավտոմատացման, կապի տեխնոլոգիաների և տեխնիկական այլ բնագավառների վերաբերյալ գրքեր ու գիտական աշխատություններ։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն ներկայացվող հրատարակությունների հեղինակների, վերնագրերի, հրատարակության տարեթվերի և այլ մատենագիտական տեղեկությունների համակարգված ներկայացումը, ինչպես նաև գրականության թեմատիկ դասակարգման հնարավորությունը։ Նման տեղեկատվական հրատարակությունները կարևոր դեր ունեն գիտատեխնիկական տեղեկատվության տարածման, մասնագիտական գիտելիքների թարմացման և գրադարանային հավաքածուների համալրման գործընթացներում։ Բյուլետենը հնարավորություն է տալիս հետևելու տեխնիկական գրականության զարգացման հիմնական ուղղություններին, ծանոթանալու նոր գիտական և կիրառական ուսումնասիրություններին ու ընտրելու մասնագիտական գործունեության համար անհրաժեշտ աղբյուրներ։ Այն կարող է օգտակար լինել ինժեներների, տեխնիկական մասնագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ուսանողների, գրադարանավարների և մատենագետների համար։

    Updated: 2026-10-12
    Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն բյուլետեն)
    Online

    Mathematics

    Нелинейно-дисперсионные симиляритоны и их применения в сверхбыстрой оптике

    Աշխատությունը նվիրված է ոչ գծային և դիսպերսիոն միջավայրերում ձևավորվող ինքնանման օպտիկական իմպուլսների՝ սիմիլյարիտոնների տեսական ու կիրառական ուսումնասիրությանը և գերկարճ իմպուլսների ֆիզիկայում դրանց հնարավորությունների բացահայտմանը։ Հետազոտության առանցքում լույսի ինտենսիվությունից կախված ոչ գծային երևույթների և միջավայրի դիսպերսիայի փոխազդեցությունն է, որի արդյունքում օպտիկական իմպուլսի տարածման ընթացքում կարող են ձևավորվել կայուն ինքնանման կառուցվածքներ։ Սիմիլյարիտոնները դիտարկվում են որպես ալիքային դինամիկայի առանձնահատուկ լուծումներ, որոնց ձևը տարածման ընթացքում ենթարկվում է կանխատեսելի մասշտաբային փոփոխությունների՝ պահպանելով որոշակի ընդհանուր կառուցվածքային հատկություններ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել դրանց առաջացման ֆիզիկական պայմանները, տարածման դինամիկան, ժամանակային և սպեկտրային բնութագրերի փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև տարբեր ոչ գծային օպտիկական համակարգերում ինքնանման ռեժիմների կայունությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել ոչ գծային Շրյոդինգերի տիպի մոդելներին և դրանց ընդհանրացումներին, որոնց միջոցով հնարավոր է նկարագրել դիսպերսիայի, ոչ գծայնության, ուժեղացման կամ կորուստների համատեղ ազդեցությունը գերկարճ լուսային իմպուլսների վրա։ Կարևոր ուղղություն է սկզբնական իմպուլսի պարամետրերի և միջավայրի հատկությունների ազդեցության ուսումնասիրությունը ձևավորվող ինքնանման ռեժիմի ժամանակային պրոֆիլի, սպեկտրի և փուլային կառուցվածքի վրա։ Սիմիլյարիտոնային դինամիկան կարող է առանձնահատուկ նշանակություն ունենալ օպտիկական մանրաթելերում և այլ ֆոտոնային համակարգերում, որտեղ անհրաժեշտ է կառավարել գերկարճ իմպուլսների ձևը և սպեկտրային հատկությունները։ Հետազոտությունը կարող է ներառել վերլուծական մոտեցումների և թվային մոդելավորման համադրում՝ ինքնանման լուծումների գոյության պայմանները, կայունությունը և էվոլյուցիան գնահատելու նպատակով։ Կիրառական տեսանկյունից նման երևույթների ուսումնասիրությունը կարևոր է գերճշգրիտ ժամանակային մասշտաբներով աշխատող ֆոտոնային տեխնոլոգիաների, իմպուլսների ձևավորման ու սեղմման, լայն սպեկտրների ստացման և արագ օպտիկական համակարգերի զարգացման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ոչ գծային օպտիկայի, ալիքային ֆիզիկայի, ֆոտոնիկայի և մաթեմատիկական մոդելավորման մոտեցումները՝ խորացնելով ինքնանման օպտիկական իմպուլսների ձևավորման ու տարածման մեխանիզմների վերաբերյալ պատկերացումները և գնահատելով դրանց նշանակությունը գերկարճ իմպուլսային օպտիկայի համար։

    Updated: 2026-09-28
    Нелинейно-дисперсионные симиляритоны и их применения в сверхбыстрой оптике
    Online

    Economics

    Проблемы формирования системы страхования от природных катастроф Республике Армения

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում բնական աղետներից առաջացող տնտեսական կորուստների ապահովագրական պաշտպանության համակարգի ձևավորման տեսական, կազմակերպական և ֆինանսատնտեսական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում բնական վտանգների հետևանքով բնակչության, կազմակերպությունների, գույքի և տնտեսական գործունեության համար առաջացող ֆինանսական ռիսկերի կառավարման հնարավորություններն են՝ ապահովագրական մեխանիզմների կիրառման միջոցով։ Բնական աղետների ապահովագրությունը դիտարկվում է որպես ռիսկերի ֆինանսական կառավարման գործիք, որը հնարավորություն է տալիս հնարավոր վնասների տնտեսական հետևանքները բաշխել ապահովագրական համակարգի մասնակիցների միջև և նվազեցնել առանձին տնային տնտեսությունների, տնտեսավարող սուբյեկտների ու հանրային ֆինանսների վրա առաջացող ֆինանսական ծանրաբեռնվածությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել աղետային ռիսկերի նույնականացման և գնահատման սկզբունքները, ապահովագրական ծածկույթի ձևավորման առանձնահատկությունները, ապահովագրողների ֆինանսական կայունության ապահովման խնդիրները և մեծածավալ վնասների պայմաններում վերաապահովագրության նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել այն հանգամանքին, որ բնական աղետների դեպքում վնասները հաճախ միաժամանակ ընդգրկում են մեծ թվով ապահովագրված օբյեկտներ, ինչն առանձնահատուկ պահանջներ է առաջադրում ապահովագրական ռիսկերի գնահատման և ֆինանսական ռեսուրսների կառավարման նկատմամբ։ Կարևորվում է նաև պետության և մասնավոր ապահովագրական կազմակերպությունների հնարավոր դերերի ու փոխգործակցության ուսումնասիրությունը՝ հատկապես այնպիսի ռիսկերի դեպքում, որոնց ամբողջական ֆինանսական պատասխանատվությունը միայն մեկ հատվածի միջոցով կազմակերպելը կարող է դժվար լինել։ Աշխատանքում կարող են դիտարկվել ապահովագրական մշակույթի, բնակչության իրազեկվածության, ապահովագրական ծառայությունների հասանելիության և համապատասխան շուկայի զարգացման հետ կապված խնդիրները։ Առանձին ուղղություն կարող է լինել պարտադիր և կամավոր ապահովագրական մեխանիզմների հնարավորությունների համեմատական ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև միջազգային փորձի այն սկզբունքների վերլուծությունը, որոնք կարող են կիրառելի լինել Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական և բնական ռիսկերի պայմաններում։ Կարևոր նշանակություն ունի ապահովագրական համակարգի կապը աղետների ռիսկի նվազեցման ընդհանուր քաղաքականության հետ, քանի որ ֆինանսական պաշտպանությունը առավել արդյունավետ է, երբ այն զուգակցվում է կանխարգելման, ռիսկերի գնահատման և դիմակայունության բարձրացման միջոցառումների հետ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ապահովագրության տնտեսագիտության, ռիսկերի կառավարման, հանրային ֆինանսների և աղետների տնտեսական հետևանքների գնահատման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով հիմնավորել բնական աղետներից ֆինանսական պաշտպանության կայուն և արդյունավետ համակարգի ձևավորման հիմնական ուղղությունները Հայաստանում։

    Updated: 2026-09-27
    Проблемы формирования системы страхования от природных катастроф Республике Армения
    Online

    Medicine

    Функциональное состояние жевательной мускулатуры при хирургических вмешательствах зоне лицевого черепа

    Այս աշխատությունը նվիրված է դիմային գանգի շրջանում իրականացվող վիրաբուժական միջամտությունների պայմաններում ծամող մկանների ֆունկցիոնալ վիճակի ուսումնասիրությանը և դրա փոփոխությունների գնահատմանը։ Ուսումնասիրության կենտրոնում ծամողական ապարատի բնականոն գործունեությունն է, որը կարևոր դեր ունի ոչ միայն սննդի մեխանիկական մշակման, այլև ստորին ծնոտի շարժումների, կծվածքի, խոսքի և դիմածնոտային համակարգի ընդհանուր ֆունկցիոնալ հավասարակշռության ապահովման գործում։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել վիրաբուժական միջամտությունների ազդեցությունը ծամող մկանների կծկողական ակտիվության, տոնուսի, համակարգված աշխատանքի և վերականգնման ընթացքի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն փոփոխություններին, որոնք կարող են առաջանալ վիրահատությունից հետո՝ ցավի, այտուցի, հյուսվածքների վնասման, նյարդամկանային փոխազդեցությունների փոփոխության կամ ստորին ծնոտի շարժունակության սահմանափակման հետևանքով։ Ֆունկցիոնալ վիճակի գնահատման համար կարող են կիրառվել էլեկտրամիոգրաֆիկ և այլ գործիքային մեթոդներ, որոնք հնարավորություն են տալիս քանակապես գնահատելու տարբեր ծամող մկանների ակտիվությունը հանգստի և ֆունկցիոնալ ծանրաբեռնվածության պայմաններում։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել ցուցանիշների համեմատություն վիրահատությունից առաջ և հետո, ինչպես նաև վերականգնման տարբեր փուլերում՝ պարզելու ֆունկցիոնալ խանգարումների տևողությունը և դրանց վերականգնման դինամիկան։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև վիրահատական մեթոդի, միջամտության ծավալի և անատոմիական տեղակայման հնարավոր ազդեցության գնահատումը ծամողական համակարգի ֆունկցիայի վրա։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ հետվիրահատական վերականգնման միջոցառումներին, ֆիզիկական և ֆունկցիոնալ վերականգնողական մոտեցումներին և դրանց հնարավոր դերին ծամող մկանների բնականոն գործունեության վերականգնման գործում։ Ստացված տվյալները կարող են նպաստել դիմածնոտային վիրաբուժությունից հետո ֆունկցիոնալ բարդությունների ավելի վաղ հայտնաբերմանը և բուժման արդյունքների օբյեկտիվ գնահատմանը։ Ուսումնասիրությունը գործնական նշանակություն ունի վիրաբույժների, ստոմատոլոգների, ֆիզիոթերապևտների և դիմածնոտային վերականգնմամբ զբաղվող մասնագետների համար՝ հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական գնահատել վիրաբուժական միջամտությունների ազդեցությունը ծամողական համակարգի աշխատանքի վրա։

    Updated: 2026-09-20
    Функциональное состояние жевательной мускулатуры при хирургических вмешательствах зоне лицевого черепа
    Online

    Mathematics

    Ֆոտոնային բլոկադայի և փուլային փականքի ստացումը կեռի ոչ գծային մարող համակարգերում

    Աշխատանքը նվիրված է կոհերենտ ոչ գծային մարող համակարգերում ֆոտոնային բլոկադայի և փուլային փականքի երևույթների առաջացման ու ուսումնասիրման խնդրին։ Հետազոտության հիմքում ընկած է լույսի և նյութի փոխազդեցության ուսումնասիրությունը այնպիսի քվանտային համակարգերում, որտեղ ոչ գծայնությունը և կորուստները էականորեն ազդում են ֆոտոնների վարքագծի վրա։ Ֆոտոնային բլոկադայի երևույթը կապված է համակարգի այնպիսի ռեժիմի հետ, երբ մեկ ֆոտոնի առկայությունը կարող է խոչընդոտել հաջորդ ֆոտոնի ներթափանցմանը կամ առաջացմանը՝ հանգեցնելով ոչ դասական լույսի վիճակների ձևավորմանը։ Ուսումնասիրության մյուս կարևոր ուղղությունը փուլային փականքն է, որի դեպքում տարբեր տատանողական կամ օպտիկական բաղադրիչների փուլային հարաբերությունները կարող են ինքնաբերաբար կարգավորվել և պահպանվել որոշակի կայուն վիճակում։ Աշխատանքը դիտարկում է ոչ գծային փոխազդեցությունների, դիսիպացիայի և համակարգի պարամետրերի ազդեցությունը այդ երևույթների ձևավորման պայմանների վրա՝ նպատակ ունենալով որոշել այն ռեժիմները, որոնցում հնարավոր է ստանալ և վերահսկել ցանկալի քվանտային վիճակները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել քվանտային օպտիկայի և ոչ գծային դինամիկայի մաթեմատիկական մոդելներ՝ համակարգի կայունության, ֆոտոնային վիճակագրության, կորելացիաների և փուլային դինամիկայի ուսումնասիրման համար։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի կորուստների դերի բացահայտումը, քանի որ մարող համակարգերում դիսիպացիան կարող է ոչ միայն սահմանափակել քվանտային էֆեկտների արտահայտվածությունը, այլև որոշ պայմաններում նպաստել որոշակի կայուն վիճակների ձևավորմանը։ Ստացված արդյունքները կարող են կարևոր լինել ոչ դասական լույսի աղբյուրների, քվանտային տեղեկատվության մշակման, ֆոտոնային սարքերի և կոհերենտ քվանտային համակարգերի կառավարման համար։ Աշխատանքը համադրում է քվանտային մեխանիկայի, ոչ գծային դինամիկայի, քվանտային օպտիկայի և ֆոտոնիկայի մոտեցումները՝ նպաստելով թույլ լուսային դաշտերում ֆոտոնների փոխազդեցության և վերահսկվող քվանտային երևույթների ավելի խոր ըմբռնմանը։

    Updated: 2026-09-16
    Ֆոտոնային բլոկադայի և փուլային փականքի ստացումը կեռի ոչ գծային մարող համակարգերում
    Online

    Geography

    Հայաստանի Հանրապետության Մարտունի-Եղեգնաձոր լեռնային գոտու տարածական զարգացման հեռանկարները

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության Մարտունի–Եղեգնաձոր լեռնային գոտու տարածական զարգացման հեռանկարների համալիր ուսումնասիրությանը՝ տարածքի բնական պայմանների, բնակչության, տնտեսության, ենթակառուցվածքների և տարածքային կազմակերպման փոխկապակցվածության համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում լեռնային գոտու զարգացման առկա ներուժի և սահմանափակումների գնահատումն է, ինչպես նաև այնպիսի տարածական զարգացման ուղղությունների բացահայտումը, որոնք կարող են նպաստել տարածաշրջանի սոցիալ-տնտեսական ակտիվության բարձրացմանը և բնակավայրերի կայուն զարգացմանը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել ռելիեֆի, կլիմայի, ջրային ու հողային ռեսուրսների, լանդշաֆտների և բնական վտանգների ազդեցությունը տարածքի տնտեսական յուրացման և բնակեցման գործընթացների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բնակավայրերի տարածական կառուցվածքին, բնակչության տեղաբաշխմանը, միգրացիոն գործընթացներին, ճանապարհային և ինժեներական ենթակառուցվածքների վիճակին ու հասանելիությանը։ Մարտունի–Եղեգնաձոր ուղղության տարածքը կարող է դիտարկվել որպես տարբեր բնական և տնտեսական գոտիներ կապող տարածքային համակարգ, որի զարգացման համար կարևոր նշանակություն ունեն տրանսպորտային կապերի բարելավումը, բնակավայրերի փոխկապակցվածության ամրապնդումը և տնտեսական գործունեության տարածական հավասարակշռված կազմակերպումը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են գնահատվել գյուղատնտեսության, անասնապահության, վերամշակող արտադրության, զբոսաշրջության և ռեկրեացիայի զարգացման հնարավորությունները՝ հաշվի առնելով յուրաքանչյուր ենթատարածքի բնական և սոցիալ-տնտեսական առանձնահատկությունները։ Կարևոր ուղղություն է նաև լեռնային համայնքների տնտեսական դիվերսիֆիկացումը, քանի որ մեկ կամ սահմանափակ թվով տնտեսական գործունեություններից կախվածությունը կարող է մեծացնել տարածքների սոցիալ-տնտեսական խոցելիությունը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև զբոսաշրջային և ռեկրեացիոն ներուժի օգտագործմանը՝ պատմամշակութային ժառանգության, բնության, լեռնային լանդշաֆտների և տեղական ավանդական մշակույթի հիման վրա նոր զբոսաշրջային երթուղիների ու ծառայությունների ձևավորման միջոցով։ Միաժամանակ տարածքային զարգացման հեռանկարների գնահատման ժամանակ կարևոր է պահպանել բնական և մշակութային ժառանգությունը, կանխել լանդշաֆտների գերբեռնվածությունը և ապահովել տնտեսական գործունեության ու բնապահպանական պահանջների հավասարակշռությունը։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ կարող է լինել տարածքային պլանավորման և քարտեզագրական մեթոդների կիրառումը՝ զարգացման տարբեր գոտիների առանձնացման, տարածքային ներուժի գնահատման և հնարավոր զարգացման սցենարների մշակման համար։ Աշխատանքի գործնական նշանակությունը կայանում է նրանում, որ առաջարկվող մոտեցումները կարող են օգտագործվել համայնքային և մարզային զարգացման ծրագրերի, ենթակառուցվածքային նախագծերի, զբոսաշրջության զարգացման ռազմավարությունների և լեռնային տարածքների կայուն կառավարման քաղաքականության մշակման ժամանակ։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել աշխարհագրագետներին, տարածքային պլանավորման մասնագետներին, տնտեսագետներին, բնապահպաններին, տեղական ինքնակառավարման մարմիններին և տարածաշրջանային զարգացման հարցերով զբաղվող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը Մարտունի–Եղեգնաձոր լեռնային գոտու ապագա զարգացումը դիտարկում է որպես բնական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման, տնտեսական բազմազանեցման, բնակավայրերի փոխկապակցվածության, ենթակառուցվածքների բարելավման և բնապահպանական հավասարակշռության պահպանման համակցված գործընթաց։

    Updated: 2026-09-06
    Հայաստանի Հանրապետության Մարտունի-Եղեգնաձոր լեռնային գոտու տարածական զարգացման հեռանկարները