Նշանավոր և հիշարժան տարեթվերի օրացույց 1970: Ապրիլ, մայիս, հունիս

Informatics

Այս աշխատանքը նվիրված է բազմաչափ ավտոմատ կարգավորման համակարգերի նախագծման և հետազոտության մեթոդներին՝ օգտագործելով սկալյար չափանիշներ՝ նպատակ ունենալով պարզեցնել բազմաչափ օպտիմալացման խնդիրները և ապահովել կառավարման համակարգերի կայուն և արդյունավետ աշխատանքը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են բազմափոփոխական դինամիկ համակարգեր, որտեղ կառավարման ազդակները և ելքային մեծությունները փոխկապակցված են, ինչը բարդացնում է դասական կարգավորման մեթոդների կիրառումը։ Հեղինակը ներկայացնում է մոտեցումներ, որոնց միջոցով բազմաչափ օպտիմալացման խնդիրները վերածվում են սկալյար չափանիշներով արտահայտված խնդիրների՝ օգտագործելով կշռային գործակիցներ, Լյապունովի ֆունկցիաներ և որակի ինդեքսներ, որոնք թույլ են տալիս գնահատել համակարգի ընդհանուր արդյունավետությունը մեկ միասնական չափման միջոցով։ Աշխատությունում վերլուծվում են նաև կայունության պայմանները, անցումային գործընթացների որակը և կարգավորման ճշգրտությունը տարբեր կառուցվածք ունեցող համակարգերում՝ ընդգծելով, թե ինչպես են սկալյար չափանիշները նպաստում նախագծման գործընթացի պարզեցմանը։ Բացի տեսական վերլուծությունից, քննարկվում են նաև կիրառական օրինակներ, որտեղ բազմաչափ համակարգերի կառավարումը իրականացվում է ինժեներական պրակտիկայում՝ արդյունաբերական ավտոմատացման, էներգետիկ համակարգերի և տեխնոլոգիական գործընթացների ոլորտներում։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է մեթոդաբանական մոտեցում, որը հնարավորություն է տալիս արդյունավետորեն նախագծել և գնահատել բարդ բազմաչափ ավտոմատ կարգավորման համակարգերը՝ օգտագործելով պարզեցված սկալյար գնահատման գործիքներ։

Economics

Высшая математика для экономистов աշխատությունը կիրառական մաթեմատիկայի ուսումնական ձեռնարկ է, որը նախատեսված է տնտեսագիտության և ֆինանսների մասնագիտությունների ուսանողների համար, այն ներկայացնում է բարձրագույն մաթեմատիկայի հիմնական բաժինները՝ սահմաններ, ածանցյալներ, ինտեգրալներ, գծային հանրահաշիվ և դիֆերենցիալ հավասարումներ, ինչպես նաև դրանց կիրառությունները տնտեսական մոդելներում, գիրքը բացատրում է օպտիմալացման խնդիրների լուծումը, պահանջարկի և առաջարկի մաթեմատիկական մոդելավորումը, արտադրական ֆունկցիաների վերլուծությունը և տնտեսական աճի մոդելները, միաժամանակ ընդգրկելով հաշվարկային մեթոդներ և գործնական օրինակներ, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր տնտեսագիտության, ֆինանսների և կիրառական մաթեմատիկայի ուսանողների համար։

Other Subjects

Հրապարակումը վերլուծական և քաղաքական բնույթի հեղինակային հոդված է, որը Հարավային Կովկասում տեղի ունեցած զարգացումները դիտարկում է միջազգային հարաբերությունների և փոփոխվող աշխարհակարգի ավելի լայն համատեքստում։ Հեղինակը՝ սոցիոլոգ Գեորգի Դերլուգյանը, 2023 թվականի աշնան իրադարձությունները ներկայացնում է ոչ միայն որպես տարածաշրջանային հակամարտության հերթական փուլ, այլև որպես միջազգային համակարգում տեղի ունեցող ավելի խորքային փոփոխությունների դրսևորում։ Հոդվածի կենտրոնում Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ զարգացումներն են, 2023 թվականի սեպտեմբերյան ռազմական գործողությունները և դրանց հետևանքով տարածաշրջանի հայ բնակչության զանգվածային հեռացումը։ Այս իրադարձությունների միջոցով հեղինակը քննարկում է մեծ տերությունների ազդեցության փոփոխությունը, տարածաշրջանային պետությունների դերի ուժեղացումը և նախկին աշխարհաքաղաքական հավասարակշռությունների թուլացումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Ռուսաստանի, Թուրքիայի, Իրանի և արևմտյան պետությունների դերերին ու շահերին, ինչպես նաև Հայաստանի և Ադրբեջանի քաղաքական դիրքերին։ Հեղինակը փորձում է ցույց տալ, որ Հարավային Կովկասում տեղի ունեցող գործընթացները կապված են հետխորհրդային տարածքում Ռուսաստանի ազդեցության փոփոխության, Թուրքիայի տարածաշրջանային հավակնությունների և միջազգային հարաբերությունների ավելի բազմակենտրոն համակարգի ձևավորման հետ։ Քննարկվում են նաև Խորհրդային Միության փլուզումից հետո ձևավորված քաղաքական հարաբերությունները, նախկին հակամարտությունների ժառանգությունը և արտաքին ուժերի ներգրավվածության ազդեցությունը տարածաշրջանային անվտանգության վրա։ Հոդվածում ներկայացված մեկնաբանությունները հեղինակի վերլուծական տեսակետներն են և պետք է տարբերակել հաստատված պատմական փաստերից ու հակամարտող կողմերի պաշտոնական դիրքորոշումներից։ Նյութի հիմնական գաղափարական ուղղություններից մեկը միջազգային կարգի փոփոխության հարցն է․ հեղինակը Հարավային Կովկասի օրինակը դիտարկում է որպես հնարավոր ցուցիչ այն աշխարհի, որտեղ տարածաշրջանային ուժերը կարող են ավելի ինքնուրույն գործել, իսկ նախկին գերիշխող տերությունների ազդեցությունը՝ նվազել կամ վերափոխվել։ Հրապարակումը կարևոր նյութ է ժամանակակից աշխարհաքաղաքական գործընթացների, հետխորհրդային տարածքի վերափոխումների և Հարավային Կովկասի հակամարտությունների միջազգային նշանակության վերաբերյալ տարբեր վերլուծական մոտեցումներ ուսումնասիրելու համար։

History

Աշխատությունը նվիրված է Սիմոն Վրացյանի հասարակական, քաղաքական և պետական գործունեության բազմակողմանի ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով 20-րդ դարի առաջին կեսի հայ ազգային-քաղաքական պատմության և Հայաստանի Առաջին Հանրապետության ձևավորման ու գործունեության համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում նրա քաղաքական աշխարհայացքի ձևավորումը, կուսակցական և հասարակական գործունեությունը, պետական կառավարման համակարգում ունեցած մասնակցությունը, ինչպես նաև հետագա տարիների հրապարակախոսական, կրթական և կազմակերպական աշխատանքն են։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նրա կրթական և մտավոր ձևավորման միջավայրին, հասարակական կյանքում ներգրավվելուն և հայկական մամուլի հետ ունեցած երկարատև կապերին։ Վրացյանը տարբեր ժամանակներում զբաղվել է խմբագրական և լրագրողական գործունեությամբ, իսկ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին մասնակցել է հայկական հասարակական ու կազմակերպական գործընթացներին։ Հայաստանի անկախ պետականության ստեղծումից հետո նրա գործունեությունը տեղափոխվել է պետական կառավարման դաշտ․ նա ընտրվել է խորհրդարանի անդամ, զբաղեցրել նախարարական պաշտոն և 1920 թվականի նոյեմբերին ստանձնել Հայաստանի Առաջին Հանրապետության կառավարության ղեկավարի պաշտոնը։ Նրա վարչապետության շրջանը համընկել է հանրապետության համար ծայրահեղ ծանր ռազմաքաղաքական իրավիճակի և իշխանության փոխանցման գործընթացի հետ, ինչի պատճառով այդ փուլը կարևոր տեղ է զբաղեցնում նրա պետական գործունեության ուսումնասիրության մեջ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են քննվել պետական կառավարման, արտաքին հարաբերությունների, սոցիալ-տնտեսական խնդիրների և ներքաղաքական հարաբերությունների վերաբերյալ նրա մոտեցումները՝ դրանք համադրելով ժամանակաշրջանի փաստաթղթերի և այլ գործիչների դիրքորոշումների հետ։ Առանձին ուշադրության է արժանի 1921 թվականի իրադարձություններին նրա մասնակցությունը և հետագայում Հայաստանից դուրս շարունակված քաղաքական ու հասարակական գործունեությունը։ Տարագրության տարիներին նա պահպանել է ակտիվ մասնակցությունը հայկական հասարակական կյանքին՝ զբաղվելով քաղաքական, խմբագրական, կրթական և պատմագիտական աշխատանքով։ Նրա գրական ու հուշագրական ժառանգությունը կարևոր աղբյուրային նշանակություն ունի Հայաստանի Առաջին Հանրապետության և ժամանակաշրջանի քաղաքական գործընթացների ուսումնասիրության համար, սակայն որպես անմիջական մասնակցի շարադրանք՝ այն նաև պահանջում է աղբյուրագիտական քննադատություն և համադրում այլ վկայությունների հետ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նրա պետական գործչի, կուսակցական գործչի, հրապարակախոսի և պատմական իրադարձությունների հուշագրողի դերերի փոխհարաբերության բացահայտումը։ Այս տեսանկյունից նրա գործունեության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու ոչ միայն մեկ գործչի քաղաքական կենսագրության, այլև հայկական պետականության վերականգնման, Առաջին Հանրապետության կառավարման փորձի, խորհրդայնացման շրջանի քաղաքական զարգացումների և սփյուռքահայ հասարակական կյանքի որոշ առանցքային գործընթացների մասին։

Tourism

Այս ուղեցույցը՝ Торос Ахпар, путеводитель по Армении, ներկայացնում է Հայաստանի պատմամշակութային և աշխարհագրական տարածքի համակողմանի նկարագրությունը՝ նպատակ ունենալով աջակցել զբոսաշրջային և ճանաչողական ուղևորություններին։ Աշխատության մեջ ընդգրկվում են Հայաստանի հիմնական պատմական հուշարձանները, մշակութային կենտրոնները, ճարտարապետական արժեքները, բնական լանդշաֆտները և տարածաշրջանային առանձնահատկությունները՝ ներկայացված որպես միասնական ճանապարհորդական ուղեցույց։ Հեղինակը ուշադրություն է դարձնում տարբեր տարածաշրջանների պատմական շերտերին, տեղական ավանդույթներին և մշակութային ինքնությանը՝ փորձելով ընթերցողին փոխանցել երկրի բազմաշերտ կերպարը։ Ուղեցույցում համադրվում են տեղեկատվական և նկարագրական մոտեցումները, ինչը հնարավորություն է տալիս ինչպես ճանաչողական, այնպես էլ գործնական օգտագործման համար։ Աշխատությունը կարևոր է զբոսաշրջության, հայրենագիտության և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրության տեսանկյունից՝ նպաստելով Հայաստանի մասին համակարգված պատկերացման ձևավորմանը։

Other Subjects

Տեղեկատու-մատենագիտական բնույթի հրատարակությունը նվիրված է 1953 թվականին նշվող պատմական, հասարակական, մշակութային, գիտական և գրական կարևոր տարեդարձերի ու հիշարժան իրադարձությունների համակարգված ներկայացմանը։ Օրացույցի նպատակն է ընթերցողներին, գրադարանավարներին, մշակութային և կրթական հաստատությունների աշխատակիցներին տրամադրել անհրաժեշտ տեղեկություններ նշանավոր անձանց ծննդյան ու մահվան տարելիցների, պատմական իրադարձությունների, գիտական հայտնագործությունների, գրական և գեղարվեստական նվաճումների, ինչպես նաև հասարակական նշանակություն ունեցող այլ տարեթվերի վերաբերյալ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հիշարժան օրերի ժամանակագրական դասակարգմանը, դրանց պատմամշակութային նշանակության լուսաբանմանը և համապատասխան տեղեկատվական ու մատենագիտական նյութերի օգտագործման հնարավորություններին։ Հրատարակությունը կարող է ընդգրկել համառոտ կենսագրական տեղեկություններ, իրադարձությունների նկարագրություններ և լրացուցիչ ընթերցանության համար նախատեսված գրականության առաջարկություններ։ Կարևորվում են օրացույցի կիրառական հնարավորությունները գրադարանային ցուցահանդեսների, գրական երեկոների, թեմատիկ զրույցների, դասախոսությունների և մշակութային միջոցառումների կազմակերպման ընթացքում։ Այն նաև արժեքավոր աղբյուր է տվյալ ժամանակաշրջանի հիշատակի մշակույթի, պատմական իրադարձությունների գնահատման և մշակութային առաջնահերթությունների ուսումնասիրության համար։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել գրադարանավարների, մատենագետների, պատմաբանների, մշակութաբանների, մանկավարժների, ուսանողների և պատմամշակութային տարեթվերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։