Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Other Subjects

    Սառնարանային տեխնիկայի խնդիրների ժողովածու

    Նախատեսված է սառնարանային տեխնիկայի, ջերմային էներգետիկայի և սննդարդյունաբերական սառեցման համակարգերի ոլորտներում սովորող ուսանողների ու գործող մասնագետների համար և նպատակ ունի զարգացնել հաշվարկային ու ինժեներական մտածողությունը սառեցման գործընթացների նախագծման և վերլուծության ուղղությամբ, գրքում ներկայացված են սառնարանային ցիկլերի հիմնական տեսական հիմքերը՝ սեղմումային, կլանման և այլ համակարգեր, դրանց աշխատանքի սկզբունքները, ջերմափոխանակության գործընթացները և աշխատող մարմինների (ֆրեոններ և այլ սառնագենտներ) հատկությունները, ընդգրկված են բազմաբնույթ խնդիրներ, որոնք վերաբերում են գոլորշիացման և կոնդենսացման գործընթացներին, ճնշման և ջերմաստիճանի հաշվարկներին, էներգետիկ արդյունավետության գնահատմանը, կոմպրեսորների աշխատանքի վերլուծությանը և համակարգերի օպտիմալացման մեթոդներին, աշխատությունը նաև ուշադրություն է դարձնում սառնարանային սարքավորումների նախագծման ինժեներական խնդիրներին՝ ներառյալ ջերմամեկուսացման հաշվարկները, ջերմային կորուստների նվազեցման եղանակները և տարբեր արտադրական պայմաններում համակարգերի ընտրության չափանիշները, ներկայացվում են խնդիրների լուծման քայլ առ քայլ մոտեցումներ, բանաձևերի կիրառման օրինակներ և արդյունքների մեկնաբանման մեթոդներ, ինչը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին ոչ միայն մեխանիկորեն լուծել առաջադրանքները, այլ նաև խորությամբ հասկանալ ֆիզիկական գործընթացները, գրքում ընդգծվում են նաև էներգախնայողության և շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության նվազեցման հարցերը ժամանակակից սառնարանային տեխնոլոգիաներում, աշխատությունը համադրում է տեսական գիտելիքը և գործնական խնդիրների լուծման փորձը՝ հանդիսանալով կարևոր ուսումնամեթոդական աղբյուր սառնարանային և ջերմային տեխնիկայի ոլորտում։

    Updated: 2026-08-30
    Սառնարանային տեխնիկայի խնդիրների ժողովածու
    Online

    Economics

    Արդյունաբերական մտավոր սեփականության գնահատման հիմնախնդիրները (ՀՀ նյութերով)

    Աշխատությունը նվիրված է արդյունաբերական մտավոր սեփականության օբյեկտների տնտեսական գնահատման տեսական, մեթոդաբանական և գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական և իրավական միջավայրի առանձնահատկությունների հաշվառմամբ։ Քննարկվում են արդյունաբերական սեփականության էությունը, դրա դերը նորարարական գործունեության, տեխնոլոգիական զարգացման և ձեռնարկությունների մրցունակության բարձրացման գործընթացներում, ինչպես նաև մտավոր սեփականության օբյեկտների արժեքի ձևավորման հիմնական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գյուտերի, արտոնագրերի, օգտակար մոդելների, արդյունաբերական նմուշների և ապրանքային նշանների գնահատման տնտեսական մեխանիզմներին։ Ուսումնասիրվում են գնահատման ծախսային, եկամտային և համեմատական մոտեցումները, դրանց կիրառման հնարավորություններն ու սահմանափակումները, ինչպես նաև ոչ նյութական ակտիվների արժեքի որոշման վրա ազդող իրավական, շուկայական և տեխնոլոգիական գործոնները։ Անդրադարձ է կատարվում մտավոր սեփականության առևտրայնացման, լիցենզավորման, տեխնոլոգիաների փոխանցման և ներդրումային գործընթացներում դրա օգտագործման առանձնահատկություններին։ Կարևորվում են Հայաստանի Հանրապետությունում արդյունաբերական սեփականության գնահատման իրավական և ինստիտուցիոնալ պայմանները, տեղեկատվական ապահովման խնդիրները, գնահատման չափանիշների կատարելագործումը և միջազգային փորձի կիրառման հնարավորությունները։ Դիտարկվում են մտավոր սեփականության արդյունավետ կառավարման, նորարարական ձեռնարկատիրության խթանման և գիտատեխնիկական արդյունքների տնտեսական շրջանառության ընդլայնման հեռանկարները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, գնահատողների, մտավոր սեփականության մասնագետների, իրավաբանների, նորարարությունների կառավարման փորձագետների, ձեռնարկատերերի, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-13
    Արդյունաբերական մտավոր սեփականության գնահատման հիմնախնդիրները (ՀՀ նյութերով)
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր պատանիներին : Ինֆորմացիոն ցանկ (1983, Հունվար, թիվ 1)

    Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

    Updated: 2026-09-22
    Նոր գրքեր պատանիներին : Ինֆորմացիոն ցանկ (1983, Հունվար, թիվ 1)
    Online

    Management

    ATHENA. «ԿԱՌԱՎԱՐՄԱՆ ՄՈԴԵԼՆԵՐԻ ԳՈՐԾԻՔԱԿԱԶՄ»

    Գրքում քննարկվում են կառավարման տարբեր մոդելներ՝ ռազմավարական, օպերատիվ և նախագծային կառավարման համատեքստում։ Ներկայացվում են որոշումների կայացման մեթոդներ, ռեսուրսների բաշխման սկզբունքներ, ինչպես նաև կառավարման արդյունավետության գնահատման գործիքներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում համակարգային մտածողությանը և մոդելավորման մոտեցումներին, որոնք թույլ են տալիս հասկանալ բարդ կազմակերպչական գործընթացները և դրանց փոխկապակցվածությունը։ Ներառված են նաև գործնական օրինակներ և կիրառական սցենարներ՝ տարբեր ոլորտներում կառավարման խնդիրների լուծման համար։ «ATHENA» նախաձեռնությունը դիտարկվում է որպես մեթոդական հարթակ, որը նպաստում է կառավարման գիտելիքների արդիականացմանն ու կիրառական հմտությունների զարգացմանը։

    Updated: 2026-09-21
    ATHENA. «ԿԱՌԱՎԱՐՄԱՆ ՄՈԴԵԼՆԵՐԻ ԳՈՐԾԻՔԱԿԱԶՄ»
    Online

    History

    Армянский эпос в Истории Армении Моисея Хоренского

    Գրականագիտական, բանահյուսագիտական և պատմագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Մովսես Խորենացու «Հայոց պատմություն» երկում պահպանված հայկական էպիկական ավանդությունների, առասպելների և հերոսական պատումների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում հայ հին բանավոր ստեղծագործության ձևավորման պատմամշակութային նախադրյալները, էպիկական մտածողության առանձնահատկությունները և ժողովրդական ավանդությունների դերը ազգային պատմական հիշողության պահպանման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայկի և Բելի, Արա Գեղեցիկի և Շամիրամի, Վահագնի, Արտաշեսի և Սաթենիկի մասին պատումներին, դրանց առասպելաբանական հիմքերին, հերոսական կերպարներին և գաղափարական բովանդակությանը։ Վերլուծվում են էպիկական պատումների կառուցվածքը, կերպարների գեղարվեստական նկարագրությունը, խորհրդանշական պատկերները, բանաստեղծական արտահայտչամիջոցները և պատմողական ավանդույթի առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են բանավոր ավանդության և գրավոր պատմագրության փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև Մովսես Խորենացու կողմից ժողովրդական զրույցների, առասպելների և վիպական երգերի օգտագործման ու վերամշակման սկզբունքները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են պատմական իրականության և առասպելական պատկերացումների փոխներթափանցումը, հին հայկական հավատալիքների արտացոլումը և էպիկական ժառանգության կապերը հնդեվրոպական ու տարածաշրջանային դիցաբանական ավանդույթների հետ։ Անդրադարձ է կատարվում «Հայոց պատմության» նշանակությանը հայկական հնագույն բանահյուսության վերականգնման, ազգային ինքնության ձևավորման և հայ գրականության վաղ շրջանի ուսումնասիրության համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայ բանահյուսության, հին հայ գրականության, հայոց պատմության, դիցաբանության և համեմատական էպոսագիտության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-08
    Армянский эпос в Истории Армении Моисея Хоренского
    Online

    Geography

    Բնական ջրերի որակի երկրաբնապահպանական գնահատում, դասակարգում և կանխատեսում

    Այս ուղղությունը վերաբերում է բնական ջրերի՝ գետերի, լճերի, ստորերկրյա և աղբյուրային ջրերի որակի համալիր ուսումնասիրությանը, որի նպատակն է գնահատել դրանց քիմիական, ֆիզիկական և կենսաբանական վիճակը երկրաբնապահպանական տեսանկյունից։ Ուսումնասիրությունները ներառում են ջրերի աղտոտվածության աղբյուրների բացահայտում, ծանր մետաղների, աղային կազմի և այլ աղտոտիչների կոնցենտրացիաների վերլուծություն, ինչպես նաև դրանց ազդեցության գնահատում էկոհամակարգերի և մարդու առողջության վրա։ Դասակարգման փուլում ջրերը բաժանվում են ըստ որակի աստիճանի՝ մաքուր, թույլ աղտոտված, միջին կամ ուժեղ աղտոտված խմբերի, ինչը թույլ է տալիս համեմատել տարբեր տարածաշրջանների ջրային ռեսուրսները։ Կանխատեսման բաղադրիչը հիմնված է մաթեմատիկական մոդելավորման, վիճակագրական տվյալների և ժամանակային շարքերի վերլուծության վրա, որի միջոցով գնահատվում են ապագա փոփոխությունները՝ հաշվի առնելով կլիմայական գործոնները, մարդկային գործունեության ազդեցությունը և բնական ինքնամաքրման գործընթացները։ Այս մոտեցումը կարևոր դեր ունի ջրային ռեսուրսների կառավարման, բնապահպանական քաղաքականության մշակման և կայուն զարգացման ապահովման գործում։

    Updated: 2026-09-12
    Բնական ջրերի որակի երկրաբնապահպանական գնահատում, դասակարգում և կանխատեսում