О междуусобице в Тифлисе в 1197 году по поводу Кривой пасхи

Sociology

Աշխատությունը նվիրված է Ղարաբաղյան հակամարտության զարգացման արդի փուլի ուսումնասիրությանը՝ դրա քաղաքական, տարածաշրջանային և միջազգային առանձնահատկությունների, հնարավոր զարգացումների և կարգավորման հեռանկարների վերլուծության միջոցով։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են հակամարտության ձևավորման և զարգացման հիմնական գործոնները, ներգրավված կողմերի շահերը, տարածաշրջանային ու միջազգային դերակատարների դիրքորոշումները, ինչպես նաև հակամարտության վրա ազդող քաղաքական, անվտանգային և աշխարհաքաղաքական գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հակամարտության հնարավոր զարգացման սցենարների կանխատեսմանը և այն գործոնների բացահայտմանը, որոնք կարող են նպաստել լարվածության պահպանմանը, փոփոխությանը կամ կարգավորման գործընթացի առաջմղմանը։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել բանակցային գործընթացի առանձնահատկությունները, կողմերի քաղաքական դիրքորոշումները, փոխզիջումների հնարավորությունները, անվտանգության երաշխիքների հարցերը և հակամարտության կարգավորման տարբեր մոտեցումները։ Կարևորվում է նաև տարածաշրջանային անվտանգության համակարգի, հարևան պետությունների շահերի և միջազգային կազմակերպությունների ներգրավվածության ազդեցությունը հնարավոր լուծումների ձևավորման վրա։ Հետազոտությունը հակամարտության խնդիրը դիտարկում է ոչ միայն որպես երկկողմ հարաբերությունների հարց, այլև որպես Հարավային Կովկասի քաղաքական և անվտանգային միջավայրի կարևոր բաղադրիչ։ Աշխատության մեջ քննարկվող հնարավոր լուծումները կարող են ներառել քաղաքական և դիվանագիտական մեխանիզմներ, երկխոսության վերականգնում, անվտանգության ապահովման միջոցներ, փոխվստահության ձևավորման քայլեր և երկարաժամկետ խաղաղության հաստատման պայմաններ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել քաղաքագետներին, միջազգային հարաբերությունների և տարածաշրջանային անվտանգության մասնագետներին, հակամարտությունների կարգավորմամբ զբաղվող հետազոտողներին, դիվանագետներին, դասախոսներին և համապատասխան ոլորտների ուսանողներին։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է ներդրումային պորտֆելների ձևավորման, կառավարման և արդյունավետության բարձրացման տեսական, մեթոդաբանական ու կիրառական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության ֆինանսատնտեսական միջավայրի օրինակով։ Քննարկվում են պորտֆելային ներդրումների էությունը, դրանց կառավարման հիմնական սկզբունքները, ներդրումային գործիքների ընտրության չափանիշները և ֆինանսական ռիսկերի գնահատման մեթոդները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ներդրումային պորտֆելի դիվերսիֆիկացմանը, եկամտաբերության և ռիսկի փոխհարաբերությանը, ակտիվների օպտիմալ բաշխմանը և ներդրումային որոշումների կայացման գործընթացում տնտեսական ու ֆինանսական ցուցանիշների օգտագործմանը։ Ուսումնասիրվում են արժեթղթերի շուկայի զարգացման առանձնահատկությունները, բաժնետոմսերի, պարտատոմսերի և ֆինանսական այլ գործիքների ներդրումային հնարավորությունները, ինչպես նաև պորտֆելային կառավարման ժամանակակից մոդելների կիրառելիությունը Հայաստանի պայմաններում։ Անդրադարձ է կատարվում ֆինանսական շուկայի ինստիտուցիոնալ կառուցվածքին, ներդրումային միջավայրի սահմանափակումներին, շուկայական տատանումների ազդեցությանը և ներդրողների շահերի պաշտպանության մեխանիզմներին։ Կարևորվում են ներդրումային ռազմավարությունների մշակման, պորտֆելի կառուցվածքի օպտիմալացման, ֆինանսական ռեսուրսների արդյունավետ տեղաբաշխման և երկարաժամկետ ներդրումային կայունության ապահովման հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսական վերլուծաբանների, ներդրումային կառավարիչների, բանկային ոլորտի մասնագետների, ֆինանսական շուկաների հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է Armenian Nuclear Power Plant շրջակա ագրոցենոզներում գյուղատնտեսական մշակաբույսերի վիճակի մոնիտորինգի արդյունքների ուսումնասիրությանը և դրանց գիտական վերլուծությանը՝ նպատակ ունենալով գնահատել շրջակա միջավայրի վրա հնարավոր ազդեցությունները և գյուղատնտեսական էկոհամակարգերի կայունությունը։ Գրքում ներկայացվում են տարբեր մշակաբույսերի՝ հացահատիկների, բանջարեղենի և կերային բույսերի ռադիոէկոլոգիական և ագրոքիմիական ցուցանիշների երկարաժամկետ դիտարկումների տվյալները, ինչպես նաև դրանցում կուտակվող հնարավոր աղտոտիչների և իզոտոպների մակարդակները։ Հեղինակը վերլուծում է հողի, ջրի և բույսերի միջև փոխազդեցությունները, աղտոտման հնարավոր ուղիները և էկոլոգիական հավասարակշռության վրա ազդեցող գործոնները՝ առանձնացնելով ինչպես բնական, այնպես էլ տեխնածին ռիսկերը։ Աշխատության մեջ քննարկվում են մոնիտորինգային մեթոդաբանության առանձնահատկությունները, փորձարարական տվյալների վիճակագրական մշակումը և ստացված արդյունքների համեմատությունը միջազգային նորմատիվների հետ։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի ռադիոէկոլոգիայի, գյուղատնտեսական անվտանգության, շրջակա միջավայրի պահպանության և կայուն զարգացման քաղաքականության ձևավորման համար՝ ապահովելով գիտական հիմք շրջակա ագրոցենոզների վերահսկման և ռիսկերի նվազեցման միջոցառումների մշակման համար։

Medicine

Այս աշխատությունը նվիրված է վիրաբուժական ստոմատոլոգիայում ոսկրային մատրիցային տրանսպլանտատների և հակաբակտերիալ միջոցների համակցված կիրառման կլինիկափորձարարական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է գնահատել նման համակցված մոտեցման արդյունավետությունը ոսկրային հյուսվածքի վերականգնման, վիրահատական միջամտություններից հետո վերքի ապաքինման և վարակային բարդությունների կանխարգելման կամ նվազեցման գործընթացներում։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են ոսկրային մատրիցային տրանսպլանտատների կենսաբանական հատկությունները, դրանց կիրառման սկզբունքները և վերականգնողական ներուժը, ինչպես նաև հակաբակտերիալ միջոցների ազդեցությունը վիրահատական դաշտի մանրէաբանական վիճակի և հյուսվածքների ապաքինման ընթացքի վրա։ Կլինիկական և փորձարարական տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս գնահատելու բուժման տարբերակների արդյունավետությունը, անվտանգությունը և կիրառելիությունը տարբեր վիրաբուժական ստոմատոլոգիական իրավիճակներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ոսկրային դեֆեկտների վերականգնմանը, տրանսպլանտատի ինտեգրմանը, նոր ոսկրային հյուսվածքի ձևավորմանը և հետվիրահատական շրջանի ընթացքին։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են գնահատվել նաև բորբոքային գործընթացների արտահայտվածությունը, վերքի ապաքինման առանձնահատկությունները, տեղային վարակների հաճախականությունը և կիրառվող բուժական միջոցների նկատմամբ հյուսվածքային արձագանքը։ Աշխատությունը կարևորում է այն մոտեցումը, որի դեպքում ոսկրային հյուսվածքի վերականգնմանն ուղղված նյութերի կիրառումը զուգակցվում է հակաբակտերիալ պաշտպանության հետ՝ նպատակ ունենալով ստեղծել առավել բարենպաստ պայմաններ վերականգնողական գործընթացների համար։ Կլինիկական և փորձարարական արդյունքների վերլուծության միջոցով հնարավոր է որոշել համակցված մեթոդի առավելություններն ու սահմանափակումները, ինչպես նաև գնահատել դրա կիրառման նպատակահարմարությունը վիրաբուժական ստոմատոլոգիայի տարբեր ուղղություններում։ Ուսումնասիրությունը կարող է նշանակություն ունենալ ոսկրային հյուսվածքի դեֆեկտների բուժման, իմպլանտոլոգիական նախապատրաստման, ատամնաբուժական վիրահատություններից հետո վերականգնման և հետվիրահատական բարդությունների կանխարգելման համար։ Նյութը կարող է օգտակար լինել վիրաբույժ-ստոմատոլոգների, իմպլանտոլոգների, դիմածնոտային վիրաբույժների, բժշկական հետազոտողների, կլինիկական մասնագետների, ասպիրանտների և համապատասխան բժշկական մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

Law

Աշխատությունը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղում ձևավորված պետական ապարատի կառուցվածքի, գործառույթների և զարգացման հիմնական միտումների տեսական ու պատմաիրավական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում պետական ապարատ հասկացությունն է՝ որպես պետական իշխանության և կառավարման գործառույթներ իրականացնող մարմինների ու հաստատությունների կազմակերպված համակարգ։ Քննվում են պետական կառույցների ձևավորման նախադրյալները, դրանց իրավական կարգավիճակը, լիազորությունների բաշխումը և տարբեր մարմինների միջև փոխգործակցության մեխանիզմները։ Հատուկ ուշադրություն է հատկացվում օրենսդիր, գործադիր և դատական մարմինների ձևավորման ու ինստիտուցիոնալ զարգացման գործընթացներին։ 2006 թվականին ընդունված սահմանադրական կարգավորումները պետական իշխանության իրականացումը կառուցում էին օրենսդիր, գործադիր և դատական իշխանությունների բաժանման ու հավասարակշռման սկզբունքի հիման վրա, իսկ պետական մարմինների իրավասությունները սահմանափակում էին սահմանադրությամբ և օրենքներով նախատեսված լիազորություններով։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նաև պետական կառավարման կենտրոնական և տարածքային մարմինների հարաբերությունները, տեղական ինքնակառավարման կազմակերպումը, պետական ծառայության համակարգը և կառավարման ապարատի կազմակերպական կառուցվածքը։ Առանձին նշանակություն ունի տարբեր ժամանակաշրջաններում կառավարման մոդելի փոփոխությունների ուսումնասիրությունը. մասնավորապես՝ 2017 թվականի սահմանադրական փոփոխությունները նախատեսում էին անցում նախագահական կառավարման ձևի, որի պայմաններում վերափոխվում էին նախագահի, կառավարության և գործադիր իշխանության մյուս մարմինների փոխհարաբերությունները։ Պետական ապարատի զարգացումը կարող է դիտարկվել կառավարման կենտրոնացման և ապակենտրոնացման, իրավասությունների հստակեցման, պետական մարմինների մասնագիտացման, կառավարման արդյունավետության և իրավական կարգավորման կատարելագործման տեսանկյուններից։ Կարևորվում է նաև պետական մարմինների գործունեության կազմակերպական և իրավական հիմքերի ուսումնասիրությունը՝ պարզելու համար, թե ինստիտուցիոնալ փոփոխություններն ինչպես են անդրադարձել որոշումների ընդունման և պետական գործառույթների իրականացման մեխանիզմների վրա։ Թեմայի ուսումնասիրության ժամանակ անհրաժեշտ է հաշվի առնել նաև Լեռնային Ղարաբաղի վիճելի միջազգային կարգավիճակը և դրա ազդեցությունը պետական ինստիտուտների ձևավորման ու գործունեության պայմանների վրա։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է պետության և իրավունքի տեսության, սահմանադրական իրավունքի, հանրային կառավարման և պետական ինստիտուտների պատմության մոտեցումները՝ համակարգված ներկայացնելով պետական ապարատի կառուցվածքային փոփոխություններն ու զարգացման հիմնական ուղղությունները։

History

Հայոց գյուղական մշակույթի հիմնական համալիրները-ը ուսումնասիրում է հայ գյուղական մշակույթի ձևավորման և զարգացման հիմնական բաղադրիչները՝ ներկայացնելով ավանդական գյուղական կյանքի կառուցվածքը, նյութական ու հոգևոր մշակույթի փոխկապակցվածությունը և դրանց դերը ազգային ինքնության պահպանման գործում, որտեղ առանձնապես դիտարկվում են գյուղական բնակավայրերի կազմակերպման ձևերը, կենցաղային ավանդույթները, ժողովրդական տնտեսության հիմքերը՝ հողագործություն, անասնապահություն և արհեստներ, ինչպես նաև համայնքային հարաբերությունների համակարգը, որը ձևավորվել է գյուղական ինքնակառավարման և սովորութային իրավունքի վրա, աշխատությունում ընդգծվում է նաև հայ գյուղի հոգևոր մշակույթը՝ տոնածիսական համակարգը, ժողովրդական հավատալիքները, երգն ու բանահյուսությունը, որոնք արտացոլում են ժողովրդի պատմական փորձը և աշխարհընկալումը, միաժամանակ ներկայացվում է նաև այն, թե ինչպես են սոցիալ-տնտեսական փոփոխությունները, քաղաքայնացումը և արդիականացման գործընթացները ազդել գյուղական մշակույթի վրա՝ բերելով ինչպես ավանդույթների փոփոխության, այնպես էլ դրանց որոշ տարրերի պահպանման և վերաիմաստավորման, աշխատությունը նպատակ ունի ցույց տալ գյուղական մշակույթի ամբողջական համակարգը որպես կենսակերպ, որը ձևավորել է հայ հասարակության հիմքերը դարերի ընթացքում։