Применение костноматричных трансплантатов в сочетании с антибактериальными средствами хирургической стоматологии (клинико- экспериментальное исследование)

Լրագրություն

Այս գիտական-պատմագիտական աշխատանքը նվիրված է Մխիթարյան միաբանության «Բազմավէպ» հանդեսի գործունեության ուսումնասիրությանը 1843 թվականից մինչև 1880-ական թվականները՝ ընդգծելով դրա դերը հայ գրական, գիտական և հասարակական մտքի զարգացման մեջ։ Գրքում վերլուծվում է հանդեսի հիմնադրումը Վենետիկի Մխիթարյանների կողմից, նրա խմբագրական քաղաքականությունը, հրապարակումների թեմատիկ բազմազանությունը և գիտամշակութային ուղղվածությունը։ Հեղինակը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում «Բազմավէպ»-ում տեղ գտած պատմագիտական, լեզվաբանական, գրականագիտական և կրոնագիտական նյութերին՝ ցույց տալով դրանց նշանակությունը հայագիտության զարգացման և եվրոպական գիտական մտքի հետ կապերի ամրապնդման գործում։ Աշխատության մեջ դիտարկվում է նաև հանդեսի դերը հայ լեզվի մաքրության պահպանման, կրթական գաղափարների տարածման և ազգային ինքնության ձևավորման գործընթացներում։ Ներկայացվում են տարբեր հեղինակների ներդրումները, ինչպես նաև հանդեսի ազդեցությունը հետագա հայ պարբերական մամուլի զարգացման վրա։ Գիրքը նախատեսված է հայագետների, գրականագետների, պատմաբանների, ուսանողների և հայ մամուլի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Տնտեսագիտություն

Գործազրկության ձևերը ներկայացնում են այն տարբեր տեսակները, որոնց միջոցով մարդիկ կարող են մնալ առանց աշխատանքի՝ տարբեր տնտեսական, կառուցվածքային կամ ժամանակավոր պատճառներով։ Առավել տարածված ձևերից է ֆրիկցիոն գործազրկությունը, որը կապված է աշխատանքի փոփոխման կամ նոր աշխատանք փնտրելու բնական գործընթացի հետ և սովորաբար համարվում է կարճաժամկետ։ Կառուցվածքային գործազրկությունը առաջանում է, երբ աշխատուժի հմտությունները չեն համապատասխանում աշխատաշուկայի պահանջներին կամ տնտեսության կառուցվածքը փոխվում է՝ օրինակ տեխնոլոգիական առաջընթացի հետևանքով։ Ցիկլային գործազրկությունը պայմանավորված է տնտեսական անկումներով, երբ ընդհանուր պահանջարկը նվազում է և ընկերությունները կրճատում են աշխատատեղերը։ Կա նաև սեզոնային գործազրկություն, որը առաջանում է տարվա որոշ ժամանակահատվածներում՝ կապված գյուղատնտեսության, զբոսաշրջության կամ այլ սեզոնային ոլորտների առանձնահատկությունների հետ։ Երբեմն առանձնացվում է նաև թաքնված գործազրկությունը, երբ մարդիկ աշխատում են իրենց կարողություններից ցածր արդյունավետությամբ կամ պաշտոնապես համարվում են զբաղված, բայց իրականում չունեն լիարժեք աշխատանք։ Գործազրկության տարբեր ձևերի ուսումնասիրությունը կարևոր է, քանի որ այն թույլ է տալիս պետություններին մշակել արդյունավետ զբաղվածության քաղաքականություն, նվազեցնել սոցիալական խնդիրները և ապահովել տնտեսական կայունություն։

Lեզվաբանություն

Տրոհության նշանների ուղեցույցը ներկայացնում է հայոց լեզվի կետադրական նշանների կիրառման հիմնական կանոնները, որոնք օգնում են գրավոր խոսքը դարձնել հստակ, հասկանալի և տրամաբանորեն կառուցված։ Տրոհության նշաններն են այն հատուկ նշանները, որոնք օգտագործվում են նախադասության մեջ մտքերը բաժանելու, իմաստային հարաբերությունները ցույց տալու և խոսքի հնչերանգը փոխանցելու համար։ Հայերենում առավել հաճախ կիրառվում են կետը, ստորակետը, կետ-ստորակետը, երկու կետը, գծիկը, փակագծերը, հարցական և բացականչական նշանները։ Կետը դրվում է ավարտված նախադասության վերջում և ցույց է տալիս մտքի ավարտը։ Ստորակետը օգտագործվում է համազոր անդամները բաժանելու, բարդ նախադասության մասերը տարանջատելու և թվարկում կատարելու դեպքում։ Կետ-ստորակետը կիրառվում է այն իրավիճակներում, երբ նախադասության մասերն ավելի ինքնուրույն են, քան ստորակետով բաժանվողները, բայց դեռ կապված են իմաստով։ Երկու կետը օգտագործվում է բացատրություն, թվարկում կամ մեջբերում ներկայացնելուց առաջ։ Գծիկը կարող է ցույց տալ խոսքի ընդհատում, բացատրական հավելում կամ հակադրություն։ Փակագծերը օգտագործվում են լրացուցիչ, երկրորդական տեղեկություն տալու համար, որը չի փոխում հիմնական մտքի իմաստը։ Հարցական նշանը դրվում է հարցական նախադասությունների վերջում և արտահայտում է հարցում կամ անորոշություն, իսկ բացականչական նշանը ցույց է տալիս զգացմունքային արտահայտություն, զարմանք, ուրախություն կամ հրաման։ Տրոհության նշանների ճիշտ կիրառումը շատ կարևոր է, քանի որ դրանք ապահովում են տեքստի ընթերցելիությունը և կանխում են իմաստային սխալները։ Սխալ կետադրությունը կարող է փոխել նախադասության իմաստը կամ դժվարացնել դրա ընկալումը, այդ պատճառով անհրաժեշտ է լավ տիրապետել կանոններին և կիրառել դրանք գրավոր խոսքում։ Այսպիսով, տրոհության նշանները հայերեն գրավոր խոսքի անբաժանելի մասն են, որոնք ապահովում են լեզվի հստակությունը, արտահայտչականությունը և ճիշտ հաղորդակցությունը։

Մաթեմատիկա

Մաթեմատիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է բազմաչափ Բանախի տարածություններում ագահ ալգորիթմների տեսական հիմքերի և կիրառման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ֆունկցիոնալ անալիզի շրջանակում տարրերի մոտարկման խնդիրները, բազիսների և բառարանային համակարգերի ընտրության սկզբունքները, ինչպես նաև հաջորդական քայլերով առավել արդյունավետ բաղադրիչների որոշման մեթոդները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ագահ մոտարկումների ճշգրտությանը, ալգորիթմների զուգամիտությանը և ստացվող մոտարկումների որակի գնահատմանը։ Վերլուծվում է տարածության երկրաչափական կառուցվածքի, նորմի հատկությունների և չափողականության ազդեցությունը ալգորիթմների աշխատանքի ու արդյունավետության վրա։ Քննարկվում են նաև տարբեր ագահ ռազմավարությունների համեմատման, մոտարկման սխալի գնահատման և հաշվարկային գործընթացի օպտիմալացման տեսական մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված ներկայացնելու ագահ մեթոդների դերը բազմաչափ նորմավորված տարածություններում մոտարկման խնդիրների լուծման ժամանակ և բացահայտելու դրանց մաթեմատիկական հատկությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ֆունկցիոնալ անալիզի, մոտարկումների տեսության, հաշվողական մաթեմատիկայի և օպտիմալացման մեթոդների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Տնտեսագիտություն

Գիրքը ուսումնասիրում է վարկավորման ձևերի տեսական հիմքերը և գործնական կիրառությունները՝ ներկայացնելով վարկային հարաբերությունների դերը ժամանակակից ֆինանսական համակարգում և տնտեսության զարգացման գործընթացներում։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են վարկի հիմնական տեսակները՝ բանկային, առևտրային, պետական, սպառողական և միջազգային վարկեր, ինչպես նաև դրանց տրամադրման պայմանները, մեխանիզմները և օգտագործման առանձնահատկությունները։ Հեղինակը անդրադառնում է վարկային գործընթացի փուլերին՝ վարկունակության գնահատում, տոկոսադրույքների ձևավորում, ապահովագրություն և վարկերի վերադարձելիության ապահովում։ Գրքում քննարկվում են նաև վարկային ռիսկերի կառավարման խնդիրները, վարկային քաղաքականության ազդեցությունը տնտեսության վրա և ֆինանսական կայունության ապահովման գործիքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վարկերի դերին ներդրումային գործունեության խթանման, բիզնեսի զարգացման և սպառողական պահանջարկի ձևավորման գործում։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ձևավորել ամբողջական պատկերացում վարկի ձևերի և դրանց կիրառության վերաբերյալ՝ օգտակար լինելով տնտեսագետների, ֆինանսիստների, բանկային ոլորտի մասնագետների և ուսանողների համար։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Լենինական–Գյումրիի բնակչության ժողովրդագրական շարժընթացի ուսումնասիրությանը 1950–2000 թվականներին՝ ընդգրկելով քաղաքի բնակչության թվաքանակի, բնական աճի, միգրացիոն գործընթացների և սոցիալ-տնտեսական փոփոխությունների փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության կենտրոնում քաղաքի ժողովրդագրական զարգացման տարբեր փուլերն են, որոնք պայմանավորված էին խորհրդային ժամանակաշրջանի արդյունաբերականացմամբ, քաղաքաշինական ընդլայնմամբ, աշխատուժի ներհոսքով և հետագայում տեղի ունեցած խոշոր սոցիալ-տնտեսական ու բնական աղետային փոփոխություններով։ 1950-ականներից մինչև 1980-ականների վերջը քաղաքը բնութագրվում էր բնակչության արագ աճով. 1959 թվականի մարդահամարով Լենինականն ուներ շուրջ 108,4 հազար, 1970 թվականին՝ մոտ 165 հազար, 1979 թվականին՝ շուրջ 207 հազար բնակիչ, իսկ 1980-ականների վերջին բնակչության թիվը գերազանցում էր 200 հազարը։ Ժողովրդագրական աճը կարող է դիտարկվել արդյունաբերական ձեռնարկությունների զարգացման, նոր բնակելի թաղամասերի կառուցման, կրթական ու մշակութային հաստատությունների ընդլայնման և գյուղական բնակավայրերից քաղաք ուղղված տեղաշարժերի համատեքստում։ Հետազոտության առանցքային հատվածներից է 1988 թվականի երկրաշարժի ժողովրդագրական հետևանքների ուսումնասիրությունը, քանի որ աղետը խիստ վնասեց քաղաքային միջավայրը և առաջացրեց բնակչության թվաքանակի ու տարածական տեղաբաշխման կտրուկ փոփոխություններ։ 1989 թվականի մարդահամարում քաղաքում գրանցվել էր մոտ 122,5 հազար բնակիչ, սակայն այդ ցուցանիշի վրա ազդեց նաև աղետից հետո բնակչության զգալի մասի ժամանակավոր տեղափոխությունը։ 1990-ական թվականների ժողովրդագրական զարգացումները դիտարկվում են արդեն հետխորհրդային տնտեսական վերափոխումների, զբաղվածության խնդիրների, միգրացիայի և քաղաքի վերականգնման գործընթացների համատեքստում։ Այսպիսով, կեսդարյա ժամանակահատվածի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս տարբերակելու բնակչության արագ աճի, աղետով պայմանավորված կտրուկ փոփոխության և հետխորհրդային ժողովրդագրական վերափոխումների փուլերը։ Կարևոր տեղ կարող է հատկացվել նաև բնակչության տարիքային ու սոցիալական կառուցվածքի, բնական շարժի և միգրացիոն հաշվեկշռի փոփոխություններին։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է պատմական ժողովրդագրության, քաղաքային պատմության և սոցիալ-տնտեսական աշխարհագրության մոտեցումները՝ բացահայտելով քաղաքի բնակչության շարժընթացի հիմնական օրինաչափությունները և դրանց կապը XX դարի երկրորդ կեսի պատմական ու սոցիալ-տնտեսական գործընթացների հետ։