Բնակչության առողջության պահպանման հիմնահարցերը

Գեղարվեստական հայ․

«Անլռելի զանգակատուն» Պարույր Սևակի համաշխարհային ճանաչում ստացած ստեղծագործություններից է։ Սա երկարատև անդրադարձ է մարդու ներաշխարհին, նրա կենսապայքարին, բախումներին ու դատապարտվածությանը, որտեղ արտացոլվում են մեծ բանաստեղծի խոր մտածողությունը և մարդկային ողբերգությունների անարդարության դեմ նրա անհաշտ պայքարը։ Պատմվածքը վերցնում է իր անվան խորհրդավոր իմաստը՝ զանգակատան լռությունը, որը խորհրդանշում է ինչպես անհատական, այնպես էլ հասարակական ողբերգությունը։ Զանգակը, որը սովորաբար զանգում է, ազդարարում, հորդորում կամ բացում ճանապարհ դեպի նորություն, այստեղ անմասն է, լուռ է, և այս լռությունը վերածվում է շրջապատող իրականության տիրող անմեկնելի ցավի ու մթության։ Պատմությունն իր մեջ խտացնում է հայկական մշակույթի, ժողովրդի պատմության, ավանդույթների ու արժեքների դեմ տեղի ունեցող տառապանքի, վախի և լռության պատկերները։ Սևակն այստեղ ընդգծում է այն կոնֆլիկտները, որոնք ունեն խորքային երեսներ՝ ինչպես ներքին, այնպես էլ արտաքին, որտեղ անհատը պետք է զիջի ու նահանջի, մինչդեռ լռությունը և անընդունելությունը շրջապատում պարուրում են նրան։ Ավարտի եզրափակումը, սյուժեի զարգացումը և մթնոլորտը կրում են մեկ ընդհանուր տարր՝ զրկանք ու կարոտ, այնպես որ «Անլռելի զանգակատուն»-ը միաժամանակ մնում է հոգեբանական խորաթափանց քննություն մի անհատի դատապարտվածության և հարակից նրա էթիկական, մտավոր ու գոյության հակասությունների։ Սևակը, որպես բանաստեղծ, իր արվեստով մշտապես շեշտում է արդարության, ազատության ու անկեղծության կարիքը, բայց այն անցնելու և հաղթահարելու համար պետք է դիմակայել ամբողջ հասարակական ապարդյունին և պայքարել անհուսալի լռության դեմ։ Այս ստեղծագործությունը խոսում է առեղծվածային հասկացությունների մասին՝ ցավը, մահը, սպասումը, ինչպես նաև մարդկային գերագույն արժեքների նկատմամբ ունեցած հավատը, երբ տիեզերքի մեջ ամեն ինչ չհաղթահարելի ու մութ է թվում։ Հրատարակիչ - Մագաղաթ Հրատ. տարեթիվ- 2019 ISBN - 978-9939-9205-2-8

Իրավաբանություն

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության միջազգային իրավասուբյեկտության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ պետության միջազգային իրավական կարգավիճակի, իրավունքների և պարտականությունների, ինչպես նաև միջազգային հարաբերություններում դրա դրսևորման առանձնահատկությունների համակողմանի վերլուծությամբ։ Գրքում ուսումնասիրվում է պետության՝ որպես միջազգային իրավունքի հիմնական սուբյեկտի, իրավական բնույթը, դրա իրավասուբյեկտության ծագման և իրականացման պայմանները, ինչպես նաև միջազգային իրավական համակարգում պետության ինքնիշխանության և իրավահավասարության նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի Հանրապետության միջազգային իրավական կարգավիճակի ձևավորմանը, միջազգային կազմակերպությունների և այլ պետությունների հետ հարաբերություններում նրա իրավունքների ու պարտականությունների իրականացման առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննարկվում են միջազգային պայմանագրեր կնքելու, դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատելու, միջազգային կազմակերպություններին անդամակցելու, միջազգային վեճերին մասնակցելու և միջազգային իրավական պատասխանատվություն կրելու հետ կապված հարցերը։ Աշխատության մեջ անդրադարձ է կատարվում նաև պետության տարածքային ամբողջականության, ինքնիշխանության, միջազգային ճանաչման և իրավահավասարության սկզբունքներին ու դրանց նշանակությանը Հայաստանի միջազգային իրավական դիրքի ձևավորման գործում։ Քննության են առնվում միջազգային իրավասուբյեկտության իրականացման ընթացքում առաջացող իրավական և քաղաքական խնդիրները, ինչպես նաև պետության արտաքին հարաբերությունների և միջազգային պարտավորությունների կատարման հետ կապված հարցերը։ Կարևորվում է միջազգային իրավունքի նորմերի ներպետական իրավակարգում իրականացման, միջազգային պայմանագրային պարտավորությունների կատարման և ազգային օրենսդրության ու միջազգային իրավական պահանջների փոխհարաբերության ուսումնասիրությունը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել Հայաստանի Հանրապետության միջազգային իրավասուբյեկտության տեսական և գործնական հիմքերի, դրա իրականացման մեխանիզմների և առկա հիմնախնդիրների վերաբերյալ։ Այն կարող է օգտակար լինել միջազգային իրավունքի մասնագետների, դիվանագետների, իրավաբանների, պետական կառավարման ոլորտի աշխատակիցների, իրավագիտության և միջազգային հարաբերությունների ուսանողների, գիտաշխատողների և Հայաստանի միջազգային իրավական կարգավիճակի հիմնահարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Այլ առարկաներ

Գ. Ղարիբյանը գրքում ներկայացնում է թաղանթային ծածկույթների կիրառման հիմնական ուղղությունները՝ ջերմատնային և թունելային մշակություն, հողի մակերեսի ծածկում (մուլչավորում), խոնավության պահպանում, մոլախոտերի ճնշում և միկրոկլիմայի կարգավորում, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը մշակաբույսերի աճի, բերքատվության և արտադրանքի որակի վրա։ Աշխատությունը մանրամասն բացատրում է տարբեր տեսակի սինթետիկ թաղանթների հատկությունները՝ հաստություն, թափանցիկություն, ջերմային և մեխանիկական դիմադրություն, ու դրանց ընտրության չափանիշները տարբեր մշակաբույսերի և կլիմայական պայմանների համար։ Գրքում ընդգրկված են նաև թաղանթների կիրառման տեխնոլոգիաները՝ դաշտային տեղադրում, պահպանման կանոններ, ծառայության ժամկետների գնահատում և արդյունավետության բարձրացման մեթոդներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրի և ջերմության ռեժիմների կարգավորմանը, որը թույլ է տալիս վաղ բերք ստանալ և բարձրացնել արտադրողականությունը, ինչպես նաև վնասատուների և հիվանդությունների տարածման նվազեցմանը պաշտպանված միջավայրում։ Աշխատությունը նաև քննարկում է սինթետիկ նյութերի էկոլոգիական ազդեցությունները և դրանց վերամշակման ու անվտանգ օգտագործման խնդիրները՝ ընդգծելով կայուն գյուղատնտեսության կարևորությունը։ Այն նախատեսված է գյուղատնտեսական բուհերի ուսանողների, ագրոնոմների, բանջարաբույծների և ջերմատնային տնտեսությունների մասնագետների համար, ովքեր զբաղվում են պաշտպանված գրունտի և ինտենսիվ բանջարաբուծության տեխնոլոգիաներով։

Lեզվաբանություն

Այս աշխատությունը նվիրված է գրաբարում պարզ նախադասության կառուցվածքային առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել դասական հայերենի նախադասությունների կազմության, անդամների փոխհարաբերությունների և շարահյուսական կազմակերպման հիմնական օրինաչափությունները։ Ուսումնասիրության կենտրոնում պարզ նախադասությունն է՝ որպես մեկ քերականական հիմք ունեցող շարահյուսական միավոր, որի միջոցով գրաբարում ձևավորվում և արտահայտվում են տարբեր բնույթի մտքեր ու հարաբերություններ։ Աշխատանքում կարող են մանրամասն քննության ենթարկվել նախադասության գլխավոր անդամները՝ ենթական և ստորոգյալը, ինչպես նաև երկրորդական անդամների՝ խնդրի, որոշչի, հատկացուցչի, պարագայի և այլ կառուցվածքային բաղադրիչների գործառույթներն ու փոխհարաբերությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բառերի շարադասությանը, քանի որ գրաբարում նախադասության անդամների դիրքը և դրանց փոխհարաբերությունները կարող են էապես տարբերվել ժամանակակից հայերենի կառուցվածքային օրինաչափություններից։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչ դեր են կատարում քերականական հոլովաձևերը, բայական ձևերը, կապակցման միջոցները և շարադասությունը նախադասության իմաստային ու քերականական կառուցվածքի ձևավորման մեջ։ Աշխատանքում կարող են դիտարկվել նաև պարզ նախադասությունների տարբեր տեսակներ՝ ըստ կառուցվածքի, հաղորդակցական նպատակի և քերականական հիմքի բնույթի, ինչպես նաև դրանց առանձնահատկությունները գրաբարյան գրական տարբեր աղբյուրներում։ Օրինակների վերլուծության միջոցով հնարավոր է բացահայտել գրաբարի շարահյուսական համակարգի այն առանձնահատկությունները, որոնք կարևոր են հին հայերեն տեքստերի ճիշտ ընթերցման, մեկնաբանման և ժամանակակից հայերեն փոխանցման համար։ Այս թեման հատկապես կարևոր է այն պատճառով, որ գրաբարի շարահյուսության իմացությունը թույլ է տալիս ավելի խորությամբ ուսումնասիրել հայ մատենագրության լեզուն և հասկանալ հին հեղինակների կողմից կիրառված արտահայտչական ու քերականական միջոցները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայագետների, լեզվաբանների, բանասերների, գրաբարի և հայոց լեզվի պատմության մասնագետների, ինչպես նաև համապատասխան ոլորտների ուսանողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է գրաբարի պարզ նախադասության կառուցվածքային համակարգը՝ ուշադրություն դարձնելով նրա բաղադրիչների փոխհարաբերություններին, շարադասությանը, քերականական ձևավորմանն ու իմաստային կազմակերպմանը, և նպաստում է դասական հայերենի շարահյուսական առանձնահատկությունների ավելի ամբողջական ըմբռնմանը։

Պատմություն

Издание посвящено языку, быту и этнографическим особенностям закавказских цыганских групп — боша и карачи; автор проводит сравнительный анализ их наречий, рассматривает происхождение и развитие лексики, фонетические и грамматические особенности речи, а также исследует связи этих языковых форм с армянским, тюркскими и другими языками региона; работа содержит сведения о социальном положении, традиционных занятиях, образе жизни и культурных особенностях цыганских общин Закавказья, представляя собой один из ранних научных трудов по изучению их языка и этнографии и важный источник для исследований в области востоковедения, лингвистики и этнологии.

Պատմություն

Հրատարակությունը ներկայացնում է հիշարժան տարեթվերի, պատմական իրադարձությունների, մշակութային, գիտական և հասարակական նշանակություն ունեցող տարելիցների համակարգված ժողովածու, որը նախատեսված է ընթերցողներին, կրթական հաստատություններին, գրադարաններին և մշակութային կազմակերպություններին անհրաժեշտ տեղեկություններով ապահովելու համար։ Գրքում ընդգրկված են տարվա ընթացքում նշվող կարևոր իրադարձությունները, նշանավոր անձանց ծննդյան և մահվան տարեթվերը, ազգային և միջազգային նշանակության հոբելյանները, ինչպես նաև գիտության, արվեստի, գրականության և հասարակական կյանքի տարբեր ոլորտներին առնչվող տարեգրական տվյալներ։ Նյութը դասավորված է օրացուցային սկզբունքով, ինչը հնարավորություն է տալիս արագ գտնել համապատասխան ամսաթվերին վերաբերող տեղեկությունները և օգտագործել դրանք կրթական, գիտահետազոտական կամ մշակութային գործունեության ընթացքում։ Հրատարակությունը ոչ միայն տեղեկատու բնույթ ունի, այլև նպաստում է պատմական հիշողության պահպանմանը, կարևոր իրադարձությունների հանրահռչակմանը և հասարակության մշակութային իրազեկվածության բարձրացմանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, գրադարանավարների, ուսուցիչների, ուսանողների, լրագրողների և պատմական ու մշակութային տարեթվերով հետաքրքրվող լայն շրջանակի ընթերցողների համար։