More in Mathematics

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր։ Հասարակական գիտություններ։ Բանասիրական գիտություններ: Լեզվաբանություն։ Գրականագիտություն: Պատմական գիտություններ: Պատմություն: Աշխարհագրություն: Հնագիտություն; Ազգագրություն։ (Ինֆորմացիոն ցանկ)

    Այս հրատարակությունը ներկայացնում է նոր գրքերի համակարգված ինֆորմացիոն ցանկը հասարակական և հումանիտար գիտությունների տարբեր ոլորտներում՝ ներառյալ լեզվաբանություն, գրականագիտություն, պատմական գիտություններ, պատմություն, աշխարհագրություն, հնագիտություն և ազգագրություն։ Աշխատության նպատակն է ապահովել ընթերցողին և հետազոտողին ամբողջական և դասակարգված տեղեկատվություն նոր լույս տեսած գիտական և մասնագիտական գրականության վերաբերյալ։ Ցանկում ընդգրկված յուրաքանչյուր նյութ ներկայացվում է մատենագիտական հիմնական տվյալներով՝ հեղինակ, հրատարակության տարեթիվ, հրատարակչություն և թեմատիկ ուղղվածություն, ինչպես նաև համառոտ բնութագրությամբ, որը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել գրքի բովանդակության և գիտական արժեքի հարցում։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական գործիք գիտնականների, ուսանողների, գրադարանավարների և կրթական հաստատությունների համար՝ նպաստելով գիտական տեղեկատվության համակարգմանը, նոր հետազոտությունների ընտրությանը և հումանիտար գիտությունների ոլորտում գիտելիքի տարածմանը։

    Updated: 2026-08-19
    	Նոր գրքեր։ Հասարակական գիտություններ։ Բանասիրական գիտություններ: Լեզվաբանություն։ Գրականագիտություն: Պատմական գիտություններ: Պատմություն: Աշխարհագրություն: Հնագիտություն; Ազգագրություն։ (Ինֆորմացիոն ցանկ)
    Online

    Mathematics

    Time-lens induction, similariton-and soliton-shaping type processes for femtosecond laser pulse manipulation and characterization

    Ֆիզիկայի, ոչ գծային օպտիկայի և գերկարճ լազերային իմպուլսների տեխնոլոգիաների բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ֆեմտովայրկյանային լազերային իմպուլսների կառավարման, ձևավորման և բնութագրման մեթոդների ուսումնասիրությանը՝ ժամանակային ոսպնյակի ինդուկցիայի, սիմիլարիտոնների և սոլիտոնային գործընթացների կիրառման հիման վրա։ Քննության են առնվում գերկարճ օպտիկական իմպուլսների տարածման ֆիզիկական օրինաչափությունները, ոչ գծային օպտիկական միջավայրերում դրանց փոխակերպումները և ժամանակային ու սպեկտրային բնութագրերի փոփոխման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ժամանակային ոսպնյակի ձևավորման սկզբունքներին, օպտիկական իմպուլսների ժամանակային սեղմման և ընդարձակման հնարավորություններին, ինչպես նաև հաճախականային մոդուլյացիայի և դիսպերսիայի փոխազդեցությանը։ Վերլուծվում են սիմիլարիտոնային իմպուլսների ինքնանման տարածման առանձնահատկությունները, սոլիտոնների ձևավորման պայմանները և ոչ գծայնության ու դիսպերսիայի հավասարակշռության դերը իմպուլսների կառուցվածքի պահպանման կամ փոփոխման գործընթացներում։ Քննարկվում են ֆեմտովայրկյանային իմպուլսների տևողության, ինտենսիվության, սպեկտրային լայնության և փուլային բնութագրերի վերահսկման ու չափման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել օպտիկական մանրաթելերում և այլ ոչ գծային միջավայրերում իմպուլսների տարածման մաթեմատիկական մոդելավորման, փորձարարական հետազոտության և ստացված արդյունքների համեմատական գնահատման մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում ուսումնասիրվող գործընթացների նշանակությանը գերարագ օպտիկական համակարգերի, բարձր ճշգրտության սպեկտրոսկոպիայի, լազերային չափագիտության և ֆոտոնային տեխնոլոգիաների զարգացման տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել լազերային ֆիզիկայի, ոչ գծային և գերկարճ իմպուլսների օպտիկայի, ֆոտոնիկայի ու օպտիկական ազդանշանների մշակման ոլորտների մասնագետների և հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-09
    Time-lens induction, similariton-and soliton-shaping type processes for femtosecond laser pulse manipulation and characterization
    Online

    History

    Հայերի դեմ իրագործված ցեղասպանությունում կայսերական Գերմանիայի մեղսակցության հարցը հայ պատմագրության մեջ

    Աշխատությունը նվիրված է Հայոց ցեղասպանության պատմագիտական ուսումնասիրության կարևոր և բազմաշերտ խնդիրներից մեկին՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին կայսերական Գերմանիայի դիրքորոշման, դերակատարության և պատասխանատվության հարցի ներկայացմանը հայ պատմագրության մեջ։ Ուսումնասիրության կենտրոնում ոչ միայն 1915 թվականին Օսմանյան կայսրությունում հայերի զանգվածային տեղահանության և բնաջնջման փաստն է, այլև այն հարցը, թե ինչպես են հայ պատմաբանները տարբեր ժամանակաշրջաններում գնահատել Օսմանյան կայսրության դաշնակից Գերմանիայի տեղեկացվածությունը, քաղաքական դիրքորոշումը, հնարավոր աջակցությունը և հանցագործությունների կանխման ուղղությամբ չձեռնարկված քայլերը։ Հայ պատմագրության մեջ Գերմանիայի մեղսակցության խնդիրը սովորաբար դիտարկվում է մի քանի փոխկապակցված մակարդակներում՝ դիվանագիտական և քաղաքական հարաբերություններ, գերմանա-թուրքական ռազմական համագործակցություն, գերմանացի զինվորականների ու դիվանագետների տեղեկացվածություն, հայերի տեղահանությունների և կոտորածների վերաբերյալ պաշտոնական հաղորդագրություններ, ինչպես նաև Գերմանիայի իշխանությունների կողմից այդ տեղեկությունների նկատմամբ ցուցաբերված վերաբերմունք։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչներից է պատմագիտական տարբեր մոտեցումների համադրումը, քանի որ հարցի շուրջ գոյություն են ունեցել ինչպես Գերմանիայի պատասխանատվությունն ընդգծող, այնպես էլ դրա չափն ու բնույթը տարբեր կերպ մեկնաբանող տեսակետներ։ Արխիվային փաստաթղթերի հրապարակումը էապես ընդլայնել է այս թեմայի ուսումնասիրության հնարավորությունները․ մասնավորապես, Գերմանիայի արտաքին գործերի նախարարության արխիվներից հավաքված բազմաթիվ դիվանագիտական հեռագրերն ու զեկույցները վկայում են, որ գերմանական պետական կառույցները տեղեկացված էին հայերի նկատմամբ իրականացվող բռնությունների և զանգվածային ոչնչացման մասին։ Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտը նշում է, որ Վոլֆգանգ Գուստի հետազոտությունները կարևոր դեր են ունեցել այդ փաստաթղթերի հրապարակման և Գերմանիայի մեղսակցության վերաբերյալ պատմագիտական քննարկումների զարգացման գործում։ Հայ պատմագիտական աշխատություններում մեղսակցության հասկացությունը կարող է ներառել ինչպես հանցագործությունների հանդեպ հանդուրժողականությունը, այնպես էլ դաշնակցային հարաբերությունների պահպանման նպատակով դրանց նկատմամբ քաղաքական աջակցությունը կամ կանխարգելման հնարավորությունից հրաժարվելը։ Երևանի պետական համալսարանի հրապարակումներում ևս ընդգծվում է, որ Գերմանիայի մեղսակցության հարցը դիտարկվում է ոչ միայն որպես Հայոց ցեղասպանության պատմության, այլև դրա միջազգային քաղաքական համատեքստի կարևոր բաղադրիչ։ Աշխատության արժեքը հատկապես մեծ է պատմագրության զարգացման տեսանկյունից, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես է փոխվել Գերմանիայի դերակատարության վերաբերյալ գիտական գնահատականը՝ սկզբնական վկայություններից և խորհրդային շրջանի ուսումնասիրություններից մինչև անկախ Հայաստանի ժամանակակից պատմագիտությունը և նոր արխիվային նյութերի ներգրավումը։ Այս համատեքստում կարևոր տեղ են զբաղեցնում նաև գերմանացի հետազոտողների աշխատանքները, որոնք ուսումնասիրել են Գերմանիայի քաղաքական և ռազմական կառույցների տեղեկացվածության աստիճանը։ Հետազոտությունների մի մասը ցույց է տալիս, որ գերմանական կողմը մանրամասն տեղեկություններ էր ստանում հայերի տեղահանության և բնաջնջման ընթացքի վերաբերյալ, ինչը Գերմանիայի քաղաքական պատասխանատվության հարցը դարձնում է պատմագիտական քննարկման առանցքային թեմա։ Թեմայի արդիականությունը պայմանավորված է նաև նրանով, որ Գերմանիայի պատմական պատասխանատվության հարցը հետագայում դուրս է եկել զուտ ակադեմիական շրջանակներից և դարձել քաղաքական ու հասարակական քննարկումների առարկա։ 2016 թվականին Գերմանիայի Բունդեսթագի բանաձևում արձանագրվեց Գերմանական կայսրության դաշնակցային կապը Օսմանյան կայսրության հետ և այդ իրադարձությունների նկատմամբ Գերմանիայի պատմական պատասխանատվության հարցը։ Այսպիսով, աշխատությունը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, ցեղասպանագիտությամբ զբաղվող հետազոտողներին, միջազգային հարաբերությունների մասնագետներին, քաղաքագետներին, ինչպես նաև Հայոց ցեղասպանության պատմագրությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին և ընթերցողներին։ Այն կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ խնդիրը ներկայացնում է ոչ միայն որպես անցյալի իրադարձությունների նկարագրություն, այլ որպես պատմական պատասխանատվության, դաշնակցային քաղաքականության, արխիվային աղբյուրների մեկնաբանության և պատմագրական գնահատականների ձևավորման համալիր ուսումնասիրության թեմա։

    Updated: 2026-09-09
    Հայերի դեմ իրագործված ցեղասպանությունում կայսերական Գերմանիայի մեղսակցության հարցը հայ պատմագրության մեջ
    Online

    Linguistics

    Ընթերցանության դասագիրք

    Ա. Ամիրխանյանցի աշխատությունը նախատեսված է ընթերցանության ուսուցման և սովորողների լեզվական ու գրավոր խոսքի հմտությունների զարգացման համար։ Ընթերցանության դասագրքերը կարևոր տեղ են զբաղեցրել կրթական գործընթացում՝ նպաստելով երեխաների կարդալու կարողության ձևավորմանը, բառապաշարի հարստացմանը, տեքստի բովանդակությունը հասկանալու և մտքերը հաջորդականորեն ընկալելու հմտությունների զարգացմանը։ Նման ձեռնարկներում սովորաբար ընդգրկվում են տարբեր բարդության ընթերցանության նյութեր, որոնց միջոցով սովորողները ծանոթանում են գրավոր խոսքի կառուցվածքին, լեզվական արտահայտչամիջոցներին և դաստիարակչական նշանակություն ունեցող մտքերին։ Դասագրքի կիրառությունը կարող էր նպաստել նաև բանավոր ընթերցանության, ճիշտ արտասանության և ընթերցածը վերապատմելու կարողությունների զարգացմանը։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայերեն ուսումնական գրականության պատմության, ընթերցանության դասավանդման մեթոդների և տասնիններորդ դարի հայկական դպրոցական կրթության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմական դասագրքերի համեմատական քննության, մանկավարժական մեթոդների զարգացման և հայերեն գրագիտության տարածման պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Հրատարակությունը նաև վկայում է ընթերցանության ուսուցման համար նախատեսված մասնագիտացված ձեռնարկների կարևորության մասին հայ կրթական միջավայրում։

    Updated: 2026-10-29
    Ընթերցանության դասագիրք
    Online

    Medicine

    Особенности медико-социальных факторов возникновения развития респираторных аллергических заболеваний различных регионах Республики Армения

    Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տարբեր տարածաշրջաններում շնչառական ալերգիկ հիվանդությունների առաջացման և զարգացման վրա ազդող բժշկասոցիալական գործոնների ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով ինչպես էկոլոգիական, այնպես էլ սոցիալ-տնտեսական և կենսակերպային ազդեցությունները։ Գրքում վերլուծվում են շնչառական ալերգիաների հիմնական տեսակները՝ բրոնխիալ ասթմա, ալերգիկ ռինիտ և այլ գերզգայունության դրսևորումներ, ինչպես նաև դրանց տարածվածության տարածաշրջանային առանձնահատկությունները՝ պայմանավորված կլիմայական պայմաններով, օդի աղտոտվածությամբ, արդյունաբերական ազդեցությամբ և բնակչության կենսապայմաններով։ Հեղինակը հատուկ ուշադրություն է դարձնում ռիսկի գործոնների համակցված ազդեցությանը՝ ներառյալ ժառանգական նախատրամադրվածությունը, բժշկական օգնության հասանելիությունը, բնակչության առողջապահական իրազեկվածությունը և աշխատանքային միջավայրի պայմանները։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են համաճարակաբանական ուսումնասիրությունների արդյունքներ, որոնք թույլ են տալիս բացահայտել հիվանդացության բարձր մակարդակ ունեցող գոտիները և դրանց հնարավոր պատճառական կապերը արտաքին միջավայրի գործոնների հետ։ Ներկայացվում են նաև կանխարգելման և վաղ ախտորոշման ռազմավարություններ՝ ուղղված հանրային առողջության բարելավմանը և շնչառական ալերգիկ հիվանդությունների բեռի նվազեցմանը։ Գիրքը նախատեսված է ալերգոլոգների, թոքաբանների, համաճարակաբանների, հանրային առողջության մասնագետների, բժշկական հետազոտողների և առողջապահական ոլորտի ուսանողների համար։

    Updated: 2026-09-06
    Особенности медико-социальных факторов возникновения развития респираторных аллергических заболеваний различных регионах Республики Армения
    Online

    Religion

    Քրիստոնեական վարդապետության համառոտություն՝ սկսնակ մանուկների համար

    Մանկական կրոնական կրթության և քրիստոնեական դաստիարակության համար նախատեսված ուսուցողական աշխատություն է, որի հիմնական նպատակն է մատաղ սերնդին մատչելի, պարզ և համակարգված ձևով ներկայացնել քրիստոնեական հավատքի հիմնարար դրույթները, եկեղեցական ուսմունքի հիմնական հասկացությունները և բարոյական կյանքի սկզբունքները։ Երկը նախատեսված է հատկապես նորավարժ, այսինքն՝ կրոնական ուսուցման մեջ նոր սկսնակ երեխաների համար և արտացոլում է այն մանկավարժական մոտեցումը, ըստ որի՝ քրիստոնեական գիտելիքների յուրացումը պետք է սկսվի պարզագույն հասկացություններից ու աստիճանաբար հանգեցնի հավատքի և բարոյական ուսմունքի ավելի ամբողջական ընկալմանը։ Աշխատության բովանդակային հիմքը քրիստոնեական վարդապետության կարևորագույն սկզբունքների ներկայացումն է՝ Աստծո գոյության, արարչագործության, աստվածային նախախնամության, Հիսուս Քրիստոսի անձի և փրկագործական առաքելության, Սուրբ Հոգու, Սուրբ Երրորդության, եկեղեցու և հավիտենական կյանքի մասին ուսմունքների շրջանակում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում քրիստոնեական հավատքի հիմնական ճշմարտությունների ճանաչմանը, աղոթքի նշանակությանը, աստվածային պատվիրանների կատարմանը և մարդու՝ Աստծո ու մերձավորների հանդեպ ունեցած պարտականություններին։ Ուսուցողական այսպիսի ձեռնարկների կարևոր բաղադրիչներից են նաև քրիստոնեական բարոյականության հիմնադրույթները՝ սերը, խոնարհությունը, հնազանդությունը, ազնվությունը, համբերությունը, ներողամտությունը, գթասրտությունը և ճշմարտասիրությունը։ Դրանք ներկայացվում են որպես երեխայի բնավորության ձևավորման և նրա հետագա հասարակական կյանքի համար անհրաժեշտ արժեքներ։ Աշխատության գաղափարական ուղղվածությունը միտված է ոչ միայն կրոնական տեղեկությունների փոխանցմանը, այլև երեխայի մեջ գիտակցված հավատքի, բարեպաշտության և բարոյական պատասխանատվության ձևավորմանը։ Քրիստոնեական դաստիարակությունը դիտարկվում է որպես անձի համակողմանի զարգացման կարևոր բաղադրիչ, որի միջոցով երեխան սովորում է տարբերակել բարին ու չարը, գնահատել իր արարքները և առաջնորդվել քրիստոնեական սկզբունքներով։ Գրական և մեթոդական առումով աշխատությունը պատկանում է քրիստոնեական կարճ դասագրքերի և կաթողիկոսական-եկեղեցական ուսուցողական գրականության ավանդույթին։ Վարդապետության համառոտ ներկայացումը ենթադրում է նյութի ընտրովի և համակարգված մատուցում՝ ուշադրությունը կենտրոնացնելով հիմնական կրոնական հասկացությունների վրա։ Նման ձեռնարկներին բնորոշ է պարզաբանական շարադրանքը, ուսուցողական նպատակադրումը և գիտելիքների աստիճանական փոխանցումը։ Դրանք նախատեսված էին երեխաների տարիքային ու կրթական առանձնահատկությունները հաշվի առնելու և կրոնական ուսուցումը հասկանալի ու մատչելի դարձնելու համար։ Այս առումով աշխատությունը կարևոր է նաև հայ մանկավարժական մտքի պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ ցույց է տալիս, թե ինչպես էին կրոնական գիտելիքներն ընդգրկվում երեխաների նախնական կրթության համակարգում։ Պատմամշակութային նշանակությամբ հրատարակությունն առնչվում է XIX դարի հայ հոգևոր և կրթական կյանքի զարգացմանը։ Աստրախանը հայ համայնքի կարևոր կենտրոններից էր, որտեղ հայերեն գրքի հրատարակությունը նպաստում էր ազգային լեզվի, կրոնական ավանդույթների և կրթական մշակույթի պահպանմանը։ Սուրբ Էջմիածնի տպարանի գործունեությունը կարևոր դեր ուներ հայ եկեղեցական գրականության և ուսումնական ձեռնարկների տարածման գործում։ Այսպիսի հրատարակությունները նպատակ ունեին ապահովելու երեխաների կրոնական կրթությունը, ամրապնդելու եկեղեցական ինքնությունը և քրիստոնեական ավանդույթները փոխանցելու հաջորդ սերունդներին։ Դրանք վկայում են նաև հայ հասարակության մեջ կրթության ու դաստիարակության նկատմամբ ունեցած ուշադրության և մայրենի լեզվով ուսումնական գրականություն ստեղծելու անհրաժեշտության գիտակցման մասին։ Գիրքը կարևոր մատենագիտական և պատմամանկավարժական արժեք ունի հայ կրոնական կրթության, մանկական ուսումնական գրականության, քրիստոնեական վարդապետության տարածման և XIX դարի Աստրախանի հայ համայնքի մշակութային կյանքի ուսումնասիրության համար։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում աստվածաբանների, մանկավարժների, հայագետների, եկեղեցու պատմաբանների, կրոնագետների և հայ կրթական ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ որպես հայ մանուկների քրիստոնեական կրթության ու բարոյական դաստիարակության պատմական ավանդույթի նշանակալի վկայություն։

    Updated: 2026-11-11
    Քրիստոնեական վարդապետության համառոտություն՝ սկսնակ մանուկների համար