Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Culture

    Նոր գրականություն կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ : Մատենագիտական ցանկ (1978, Մարտ, թիվ 3)

    Այս մատենագիտական ցանկը ներառում է մշակույթի և արվեստի ոլորտին վերաբերող նոր հրատարակությունների համակարգված հավաքածու՝ նախատեսված մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների, գրադարանավարների և արվեստով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Հրատարակության մեջ ամփոփված են տարբեր թեմաներով գրքեր, գիտական աշխատություններ, ուսումնամեթոդական նյութեր, տեղեկատուներ և այլ աղբյուրներ, որոնք արտացոլում են ոլորտի արդի զարգացումները։ Նյութերը դասակարգված են ըստ թեմաների կամ բնագավառների՝ հեշտացնելով անհրաժեշտ գրականության որոնումն ու ընտրությունը։ Ցանկը կարող է ծառայել որպես տեղեկատվական և հետազոտական արժեքավոր գործիք՝ աջակցելով գիտական աշխատանքի, ուսումնական գործընթացի, մշակութային ծրագրերի և մասնագիտական գործունեության կազմակերպմանը, ինչպես նաև նպաստելով մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ արդիական գրականության հասանելիության բարձրացման։

    Updated: 2026-11-02
    Նոր գրականություն կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ : Մատենագիտական ցանկ (1978, Մարտ, թիվ 3)
    Online

    Literature

    Երկեր, հատոր 1

    Ժողովածուն ընդգրկում է հայ բանահյուսության և ժողովրդական մշակույթի ուսումնասիրության համար կարևոր նյութեր՝ ներկայացնելով հայ ժողովրդի ավանդական աշխարհընկալումը, կենցաղը, հավատալիքները, սովորույթներն ու պատմական հիշողությունը։ Հատորում ներառված են Գարեգին Սրվանձտյանցի հայտնի աշխատությունները՝ «Գրոց ու բրոց», «Սասունցի Դավիթ կամ Մհերի դուռ», «Մանանա» և «Համով-հոտով», որոնք նշանակալի տեղ են զբաղեցնում հայ բանահյուսական ժառանգության հավաքման, պահպանման և ուսումնասիրության պատմության մեջ։ Դրանց միջոցով ընթերցողը ծանոթանում է ժողովրդական պատմություններին, ավանդություններին, վիպական պատումներին, բանավոր խոսքի արտահայտչականությանը և ժողովրդական մտածողության առանձնահատկություններին։ Հատուկ նշանակություն ունի «Սասունցի Դավիթ կամ Մհերի դուռ» աշխատությունը, որը կապված է հայ ժողովրդական էպոսի գրառման և պահպանման ավանդույթի հետ։ Սրվանձտյանցի գործունեությունը կարևոր դեր է ունեցել բանավոր մշակույթի արժեքների գիտական ու գրական շրջանառության մեջ մտնելու գործում։ Հատորը արժեքավոր աղբյուր է հայ բանահյուսության, ազգագրության, լեզվի, ժողովրդական հավատալիքների և ավանդական մշակույթի հետազոտողների համար, ինչպես նաև օգտակար է հայ ժողովրդի հոգևոր ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների ու ուսանողների համար:

    Updated: 2026-10-25
    Երկեր, հատոր 1
    Online

    Philosophy

    Նիզամիի բարոյագիտության իսլամական արմատները («Խոսրով և Շիրին»)

    Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Նիզամի Գյանջավիի «Խոսրով և Շիրին» ստեղծագործության բարոյագիտական համակարգի և դրա ձևավորման վրա իսլամական աշխարհայացքի ու մտավոր ավանդույթի ազդեցության բացահայտմանը։ Աշխատության շրջանակում վերլուծվում են ստեղծագործության մեջ արտահայտված բարու և չարի, արդարության և անարդարության, սիրո և պարտքի, անձնական ցանկության և բարոյական պատասխանատվության փոխհարաբերությունները։ Հեղինակը դիտարկում է պոեմի հերոսների վարքագիծը ոչ միայն որպես սիրավեպի և գեղարվեստական սյուժեի բաղադրիչ, այլև որպես բարոյական ընտրությունների և մարդկային արժեքների դրսևորում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում իսլամական բարոյական և փիլիսոփայական պատկերացումներին, որոնք արտացոլվում են ստեղծագործության մեջ՝ մարդու կատարելագործման, արդար կառավարման, չափավորության, հավատարմության, պատասխանատվության և հոգևոր մաքրության գաղափարների միջոցով։ Ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես են կրոնական և փիլիսոփայական հասկացությունները վերաիմաստավորվում պոետական պատումի շրջանակում և միահյուսվում պարսկական գրական ավանդույթի ու արևելյան սիրավեպի ժանրային առանձնահատկությունների հետ։ Կարևորվում է հատկապես սերը՝ որպես ոչ միայն զգացմունքային կապ, այլև մարդու ներքին վերափոխման և բարոյական ինքնակատարելագործման միջոց։ Քննարկվում են նաև իշխանության, թագավորի և հասարակության փոխհարաբերությունները, արդար կառավարման սկզբունքները և իշխանի բարոյական պատասխանատվությունը։ Հերոսների գործողությունների ու ճակատագրերի միջոցով բացահայտվում են մարդկային կրքերի, ցանկությունների և բարոյական սկզբունքների միջև առկա հակասությունները։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ստեղծագործությունը դիտարկել որպես միջնադարյան արևելյան գրականության մեջ բարոյական և հոգևոր արժեքների արտահայտման կարևոր օրինակ՝ միաժամանակ բացահայտելով իսլամական մշակութային միջավայրի և պարսկական գրական մտածողության փոխազդեցությունը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել Նիզամիի ստեղծագործության, պարսկական դասական գրականության, իսլամական փիլիսոփայության, միջնադարյան բարոյագիտության և արևելյան գրականության պատմության մասնագետներին, ինչպես նաև համապատասխան ոլորտների ուսանողներին և ընթերցողներին։

    Updated: 2026-09-15
    Նիզամիի բարոյագիտության իսլամական արմատները («Խոսրով և Շիրին»)
    Online

    Other Subjects

    Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանակիր ՀՍՍՀ Ալ. Մյասնիկյանի անվան պետական գրադարանի զարգացման հիմնական ուղղությունները 1986-1990 թթ. և մինչև 2000 թ :(12-րդ հնգամյա պլանը)

    Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանակիր ՀՍՍՀ Ալեքսանդր Մյասնիկյանի անվան պետական գրադարանի զարգացման հիմնական ուղղությունները 1986–1990 թվականներին և մինչև 2000 թվականը (այսինքն՝ 12-րդ հնգամյա պլանի և հետագա անցումային շրջանի համատեքստում) ձևավորվել են Խորհրդային Միության վերջին փուլում սկսված գիտատեխնիկական առաջընթացի, տեղեկատվականացման միտումների և գրադարանային համակարգի արդիականացման պահանջների ազդեցությամբ։ Այդ շրջանում գրադարանի գլխավոր ռազմավարական ուղղություններից մեկը համարվել է գրքային ֆոնդերի համալրումն ու համակարգված պահպանումը, մասնավորապես՝ հայերեն, ռուսերեն և օտարալեզու գիտական, հասարակական-քաղաքական և գեղարվեստական գրականության ամբողջական հավաքագրումը, ինչպես նաև հազվագյուտ և արժեքավոր հրատարակությունների պահպանությունը հատուկ պահոցներում։ Կարևոր ուղղություն էր նաև մատենագիտական աշխատանքի կատարելագործումը՝ ազգային մատենագիտության զարգացումը, կատալոգների համակարգման բարելավումը և միասնական տեղեկատու-տեղեկատվական համակարգի ստեղծման փորձերը, որոնք պետք է հեշտացնեին գիտական և կրթական ոլորտների համար տեղեկատվության հասանելիությունը։ 1986–1990 թվականներին առանձնահատուկ ուշադրություն էր դարձվում գրադարանի նյութատեխնիկական բազայի արդիականացմանը, ընթերցասրահների ընդլայնմանը, ծառայությունների որակի բարձրացմանը և օգտվողների թվի աճին համապատասխան աշխատանքների կազմակերպմանը։ Միաժամանակ սկսվում էին առաջին քայլերը գրադարանային գործընթացների ավտոմատացման ուղղությամբ՝ փորձելով ներդնել հաշվառման և կատալոգավորման նոր տեխնիկական միջոցներ, որոնք հետագայում պետք է հիմք դառնային թվային համակարգերի զարգացման համար։ Մինչև 2000 թվականը, արդեն հետխորհրդային շրջանում, գրադարանի զարգացման հիմնական ուղղությունները վերափոխվեցին՝ պայմանավորված քաղաքական և տնտեսական փոփոխություններով․ առաջնային դարձավ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ներդրումը, էլեկտրոնային կատալոգների ստեղծումը, միջազգային գրադարանային ցանցերին ինտեգրումը և տեղեկատվական փոխանակման ընդլայնումը։

    Updated: 2026-09-10
    Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանակիր ՀՍՍՀ Ալ. Մյասնիկյանի անվան պետական գրադարանի զարգացման հիմնական ուղղությունները 1986-1990 թթ. և մինչև 2000 թ :(12-րդ հնգամյա պլանը)
    Online

    Informatics

    Разработка комплекса алгоритмов и программ защиты цифровых изображений

    Աշխատությունը նվիրված է թվային պատկերների պաշտպանության համար նախատեսված ալգորիթմական և ծրագրային միջոցների մշակման տեսական ու կիրառական հիմնախնդիրներին։ Հետազոտության կենտրոնում թվային պատկերներում պարունակվող տեղեկատվության ամբողջականության, իսկության և գաղտնիության ապահովման խնդիրներն են՝ հաշվի առնելով պատկերային տվյալների պահպանման, մշակման և փոխանցման առանձնահատկությունները։ Քննության են առնվում թվային պատկերների կառուցվածքային բնութագրերը, դրանց նկատմամբ հնարավոր չարտոնված փոփոխությունների ազդեցությունը և տեղեկատվական անվտանգության այն պահանջները, որոնք անհրաժեշտ է հաշվի առնել պաշտպանական համակարգերի նախագծման ժամանակ։ Կարևոր ուղղություն է պատկերների փոփոխությունների հայտնաբերման, սկզբնաղբյուրի հավաստիության ստուգման և տվյալների ամբողջականության վերահսկման ալգորիթմների ուսումնասիրությունը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև գաղտնագրային պաշտպանության ընդհանուր սկզբունքներին, թվային ջրանշանների և տեղեկատվության նույնականացման այլ մեթոդների կիրառական նշանակությանը՝ առանց սահմանափակվելու պաշտպանության միայն մեկ տեխնոլոգիական մոտեցմամբ։ Ալգորիթմների մշակման ընթացքում կարևոր է ապահովել պաշտպանության մակարդակի և պատկերների մշակման արագության միջև ընդունելի հարաբերակցություն, քանի որ մեծածավալ պատկերային տվյալների դեպքում հաշվարկային բարդությունը կարող է էական ազդեցություն ունենալ ծրագրային համակարգի արդյունավետության վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են համեմատվել տարբեր մոտեցումներ՝ ըստ փոփոխությունների նկատմամբ զգայունության, պատկերի որակի պահպանման, հաշվարկային ռեսուրսների օգտագործման և տարբեր թվային ձևաչափերի հետ համատեղելիության։ Ծրագրային համալիրի նախագծման տեսանկյունից կարևորվում են մոդուլային կառուցվածքը, տվյալների մշակման փուլերի փոխկապակցվածությունը, օգտագործվող ալգորիթմների ծրագրային իրականացումը և ստացված արդյունքների գնահատման հնարավորությունը։ Առանձին ուշադրություն կարող է հատկացվել պաշտպանական մեխանիզմների փորձարարական ստուգմանը՝ տարբեր բնութագրեր ունեցող պատկերների վրա դրանց աշխատանքի հուսալիությունն ու կայունությունը գնահատելու նպատակով։ Հետազոտության կիրառական նշանակությունը կապված է այն տեղեկատվական համակարգերի հետ, որտեղ պատկերային տվյալների իսկության և ամբողջականության պահպանումը կարևոր պայման է տվյալների վստահելի օգտագործման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է թվային պատկերների մշակման, տեղեկատվական անվտանգության, ալգորիթմների նախագծման և ծրագրային ապահովման մշակման մոտեցումները՝ ձևավորելով պատկերային տեղեկատվության պաշտպանության համար նախատեսված համալիր տեխնոլոգիական լուծումների ստեղծման հիմքեր։

    Updated: 2026-11-02
    Разработка комплекса алгоритмов и программ защиты цифровых изображений
    Online

    Pedagogy

    Երաժշտատեսական առարկաները որպես ուսանողների ստեղծագործական կարողությունների զարգացման միջոց

    Աշխատությունը նվիրված է երաժշտատեսական առարկաների կրթական ներուժի ուսումնասիրությանը և դրանց միջոցով ուսանողների ստեղծագործական կարողությունների զարգացման հնարավորությունների բացահայտմանը։ Ուսումնասիրության հիմքում այն մոտեցումն է, որ երաժշտության տեսական գիտելիքները ոչ միայն անհրաժեշտ են մասնագիտական պատրաստվածության համար, այլև կարող են կարևոր դեր ունենալ ուսանողների ստեղծագործական մտածողության, ինքնուրույնության, երևակայության և երաժշտական արտահայտչականության ձևավորման գործընթացում։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են երաժշտատեսական առարկաների ուսուցման առանձնահատկությունները, դրանց բովանդակությունը և ստեղծագործական գործունեության հետ փոխկապակցվածությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն մանկավարժական մեթոդներին և ուսուցման ձևերին, որոնք կարող են խթանել ուսանողների ակտիվ մասնակցությունը, ինքնուրույն երաժշտական մտքի ձևավորումը և տեսական գիտելիքների գործնական կիրառումը։ Ուսումնասիրության մեջ կարևոր տեղ է հատկացվում երաժշտական ստեղծագործությունների վերլուծությանը, երաժշտական լեզվի տարրերի գիտակցված ընկալմանը, երաժշտական նյութի ինքնուրույն մեկնաբանմանը, ստեղծագործական առաջադրանքների կատարմանը և տեսական հասկացությունների կիրառմանը։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ուսանողին ոչ միայն յուրացնել երաժշտության տեսության օրենքներն ու սկզբունքները, այլև դրանք օգտագործել սեփական ստեղծագործական գաղափարների իրականացման համար։ Աշխատությունը կարևորում է նաև դասավանդողի դերը ստեղծագործական միջավայրի ձևավորման գործում՝ ընդգծելով անհատական մոտեցման, համագործակցային աշխատանքի, գործնական առաջադրանքների և ուսանողների նախաձեռնողականության խթանման նշանակությունը։ Ներկայացված մոտեցումները կարող են նպաստել երաժշտական մտածողության զարգացմանը, ստեղծագործական խնդիրների ինքնուրույն լուծման կարողության ձևավորմանը և ուսանողների մասնագիտական ինքնարտահայտմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել երաժշտության ուսուցիչներին, դասախոսներին, երաժշտական կրթության մասնագետներին, մանկավարժներին, հետազոտողներին և երաժշտական բուհերի ու ուսումնական հաստատությունների ուսանողներին։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև երաժշտական կրթության մեթոդաբանության կատարելագործման և այնպիսի ուսումնական գործընթացի կազմակերպման համար, որտեղ տեսական գիտելիքը հանդես է գալիս ոչ թե որպես ինքնանպատակ նյութ, այլ որպես ստեղծագործական գործունեության զարգացման արդյունավետ գործիք։

    Updated: 2026-09-16
    Երաժշտատեսական առարկաները որպես ուսանողների ստեղծագործական կարողությունների զարգացման միջոց