Оптическая когерентная томография в оценке течения миопической болезни

Medicine

Այս աշխատանքը նվիրված է շաքարային դիաբետի էպիդեմիոլոգիայի և ռիսկի գործոնների ուսումնասիրմանը Հայաստանում՝ ներկայացնելով հիվանդության տարածվածությունը, տարիքային և սեռային բաշխումը, ինչպես նաև սոցիալ-տնտեսական և կենսակերպային գործոնների ազդեցությունը։ Նյութում վերլուծվում են շաքարային դիաբետի հիմնական տեսակները, հիվանդության հայտնաբերման մեթոդները և առաջնային կանխարգելման ռազմավարությունները՝ ներառելով առողջապահական համակարգի դերը, հանրային առողջության ծրագրերը և առողջապահական քաղաքականության արդյունավետությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռիսկի գործոնների՝ նստակյաց կենսակերպի, դիետայի, սրտանոթային և ախտաբանական մի շարք վիճակների, գենետիկական նախատրամադրվածության ազդեցությանը հիվանդության զարգացման վրա։ Աշխատությունը նաև ներկայացնում է վիճակագրական տվյալների համադրություն՝ ի ցույց դնելով շաքարային դիաբետի տարածման միտումները և ապագա կանխարգելիչ քայլերի անհրաժեշտությունը։ Նյութը կարևոր է բժշկական հետազոտողների, հանրային առողջության մասնագետների և պետական առողջապահական համակարգի համար՝ նպատակ ունենալով ձևավորել արդյունավետ կանխարգելիչ և վերահսկող ծրագրեր։

Other Subjects

Հրատարակությունը ազգային մատենագիտության կարևոր տեղեկատու աղբյուր է, որի հիմնական նպատակը Հայաստանի Հանրապետությունում և հայկական սփյուռքի տարբեր համայնքներում լույս տեսնող տպագիր նյութերի համակարգված հաշվառումն ու մատենագիտական ներկայացումն է։ Այն հնարավորություն է տալիս մեկ միասնական տեղեկատվական համակարգում արձանագրել գրքերը, պարբերական և շարունակվող հրատարակությունները, թերթերում ու ամսագրերում հրապարակված հոդվածները, գրախոսությունները, ատենախոսությունների սեղմագրերը և տպագիր արտադրանքի այլ տեսակներ։ Յուրաքանչյուր նյութ ներկայացվում է ընդունված մատենագիտական նկարագրության սկզբունքներով՝ ներառելով հրատարակությունը նույնականացնելու և համապատասխան գրականությունը որոնելու համար անհրաժեշտ տվյալները։ Նյութերի դասակարգված և համակարգված կազմակերպումը հնարավորություն է տալիս օգտվողին կողմնորոշվել գիտության, կրթության, գրականության, արվեստի, հասարակական կյանքի և այլ բնագավառներին վերաբերող հրատարակությունների բազմազանության մեջ։ Հրատարակության առանձնահատուկ նշանակությունը պայմանավորված է ազգային տպագիր ժառանգության շարունակական փաստագրմամբ, քանի որ հաջորդական համարներում հավաքված մատենագիտական գրառումները ժամանակի ընթացքում ձևավորում են հայկական հրատարակչական գործունեության ծավալուն տեղեկատվական պատկերը։ Դրանց միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել տարբեր ժամանակաշրջաններում հրատարակված գրականության թեմատիկ ուղղությունները, հեղինակային կազմը, հրատարակչական ակտիվությունը և տպագիր մշակույթի զարգացման միտումները։ Տեղեկատուն գործնական նշանակություն ունի գրադարանավարների և մատենագետների համար՝ նպաստելով հավաքածուների համալրմանը, մատենագիտական որոնմանը և տեղեկատու սպասարկմանը, իսկ գիտական հետազոտությունների շրջանակում այն կարող է ծառայել որպես սկզբնաղբյուր գրքի պատմության, մամուլի, մշակույթի, գիտության և հրատարակչական գործի ուսումնասիրության համար։ Կարևորվում է նաև սփյուռքահայ տպագիր արտադրանքի ընդգրկումը, որի շնորհիվ հայկական տպագիր ժառանգությունը դիտարկվում է ոչ միայն Հայաստանի սահմաններում, այլև աշխարհասփյուռ հայկական մշակութային կենտրոնների համատեքստում։ Պարբերաբար կազմվող նման մատենագիտական ցանկերը նպաստում են տպագիր տեղեկատվության պահպանմանը, որոնելիությանը և գիտական շրջանառությանը՝ միաժամանակ ապահովելով հայկական գրքի ու մամուլի պատմության փաստագրական շարունակականությունը։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը ազգային մատենագիտական համակարգի կարևոր բաղադրիչ է և արժեքավոր տեղեկատվական գործիք՝ հայկական տպագիր արտադրանքի հաշվառման, պահպանման և բազմակողմանի ուսումնասիրման համար։

Psychology

Աշխատությունը նվիրված է պատանեկան տարիքում ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման և դրսևորման հոգեբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ անձի զարգացման, սոցիալականացման և ինքնության կառուցման գործընթացների համատեքստում։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն հոգեբանական գործոնների վրա, որոնք պայմանավորում են պատանիների պատկերացումները սեփական ազգային պատկանելության, մշակութային ժառանգության, լեզվի, պատմական հիշողության, ավանդույթների և ազգային արժեքների վերաբերյալ։ Քննության են առնվում ազգային ինքնության ճանաչողական, հուզական և վարքային բաղադրիչները, ինչպես նաև դրանց փոխկապակցվածությունը անձի ընդհանուր ինքնընկալման և սոցիալական ինքնության ձևավորման հետ։ Կարևորվում է պատանեկան տարիքը որպես զարգացման այնպիսի շրջան, երբ ակտիվանում են սեփական անձի, սոցիալական միջավայրի և տարբեր խմբերին պատկանելության վերաբերյալ հարցադրումները, իսկ արժեքային կողմնորոշումները և աշխարհայացքային պատկերացումները շարունակում են ձևավորվել ու վերափոխվել։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում ընտանիքի, կրթական միջավայրի, հասակակիցների, հասարակական հարաբերությունների, մշակութային հաղորդակցության և տեղեկատվական միջավայրի ազդեցությանը։ Ուսումնասիրվում է, թե ինչպես են ազգային մշակույթի վերաբերյալ գիտելիքները, պատմական պատկերացումները, լեզվական միջավայրը և սոցիալական փորձը կապված ազգային ինքնագիտակցության տարբեր դրսևորումների հետ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ինքնագնահատականի, խմբային պատկանելության զգացման, արժեքային համակարգի և սոցիալական հարմարվողականության փոխհարաբերություններին։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել հոգեբանական հարցարաններ, հարցումներ, դիտարկումներ, համեմատական վերլուծություն և այլ հոգեախտորոշիչ մեթոդներ՝ պատանիների վերաբերմունքները, արժեքային կողմնորոշումները և ինքնության առանձնահատկությունները գնահատելու նպատակով։ Կարևորվում է ազգային ինքնագիտակցության ուսումնասիրությունը առանց տարբեր ազգային խմբերի արժեքային կամ հոգեբանական գերազանցության ենթադրության՝ այն դիտարկելով որպես սոցիալական ինքնության բազմաբաղադրիչ դրսևորում։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել այն մասին, թե անհատական զարգացման և սոցիալական միջավայրի փոխազդեցության պայմաններում ինչպես են ձևավորվում պատանիների ազգային պատկանելության վերաբերյալ պատկերացումները և դրանց հուզական նշանակությունը։ Աշխատությունը կարող է կիրառական արժեք ունենալ կրթական և սոցիալական հոգեբանության համար՝ նպաստելով պատանիների ինքնության զարգացման, միջմշակութային հաղորդակցության և սոցիալականացման գործընթացների առավել խորքային ըմբռնմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել զարգացման և սոցիալական հոգեբանության, մանկավարժության, կրթության, երիտասարդության ուսումնասիրությունների և ազգային ինքնության խնդիրներով զբաղվող հետազոտողների, հոգեբանների, մանկավարժների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է շիզոֆրենիայով հիվանդների և նրանց ընտանիքների շրջանում ստիգմայի դրսևորումների ուսումնասիրությանը՝ համեմատական, տրանսմշակութային մոտեցմամբ՝ Armenia և Belarus համատեքստում։ Գրքում վերլուծվում են հոգեկան առողջության նկատմամբ հասարակական վերաբերմունքի առանձնահատկությունները, խարանի ձևավորման սոցիալ-մշակութային մեխանիզմները և դրանց ազդեցությունը հիվանդների կյանքի որակի, բուժման դիմելիության և սոցիալական ինտեգրման վրա։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև ընտանիքի անդամների փորձառությունները՝ ընդգծելով հոգեբանական բեռը, սոցիալական մեկուսացման ռիսկերը և աջակցման համակարգերի դերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում առողջապահական համակարգերի, հանրային իրազեկման մակարդակի և մշակութային արժեքների ազդեցությանը ստիգմայի ձևավորման և վերարտադրության գործընթացներում։ Աշխատությունը ներկայացնում է նաև կանխարգելիչ և միջամտողական մոտեցումներ՝ ուղղված հոգեկան հիվանդությունների վերաբերյալ հասարակական պատկերացումների բարելավմանը և սոցիալական ներառման խթանմանը։ Գիրքը նախատեսված է հոգեբույժների, հոգեբանների, սոցիալական աշխատողների, առողջապահության կազմակերպիչների և հասարակական առողջության ոլորտի հետազոտողների համար։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության մանկավարժական բուհերում «Սահմանադրական իրավունք» առարկայի դասավանդման մեթոդիկայի կատարելագործման հիմնախնդիրներին։ Հեղինակը ուսումնասիրում է իրավագիտական կրթության կազմակերպման ժամանակակից մոտեցումները՝ ընդգծելով ուսանողների իրավական գիտակցության, քաղաքացիական պատասխանատվության և սահմանադրական մշակույթի ձևավորման անհրաժեշտությունը։ Գրքում վերլուծվում են դասավանդման ավանդական և ինտերակտիվ մեթոդները, ներառյալ գործնական պարապմունքները, քննարկումները, իրավիճակային խնդիրների լուծումը և իրավական դեպքերի վերլուծությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսումնական ծրագրերի բովանդակության արդիականացմանը, ուսուցման գործընթացում տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառմանը և ուսանողների ինքնուրույն աշխատանքի կազմակերպմանը։ Հեղինակը նաև անդրադառնում է ուսուցիչների պատրաստման առանձնահատկություններին, գնահատման համակարգերի կատարելագործմանը և իրավական կրթության կապին հասարակական արժեքների ձևավորման հետ։ Աշխատությունը առաջարկում է մեթոդական մոտեցումներ, որոնք նպաստում են ուսուցման արդյունավետության բարձրացմանը և ուսանողների ակտիվ ներգրավվածությանը ուսումնական գործընթացում։

Biology

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է մարդու քրոնիկ հիվանդությունների զարգացման մոլեկուլային մեխանիզմների ուսումնասիրման համար բիոինֆորմատիկական մոտեցումների մշակմանը և կիրառմանը։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են կենսաբանական մեծածավալ տվյալների վերլուծության մեթոդները, գենոմային և մոլեկուլային տեղեկատվության մշակման գործիքները, հիվանդությունների առաջացման հետ կապված գենետիկական և բջջային գործընթացների բացահայտման հնարավորությունները։ Ներկայացվում են համակարգչային մոդելավորման, տվյալների ինտեգրման, վիճակագրական վերլուծության և կենսաբանական ցանցերի ուսումնասիրման մեթոդներ, որոնք նպաստում են քրոնիկ հիվանդությունների պատճառների ավելի խորքային ըմբռնմանը և նոր ախտորոշիչ ու թերապևտիկ մոտեցումների մշակմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել կենսաբանների, բժիշկների, բիոինֆորմատիկայի մասնագետների, մոլեկուլային կենսաբանների և կենսաբժշկական հետազոտություններով զբաղվող գիտաշխատողների համար։