Отчёт Анийского музея древностей за 1916 год

Medicine

Ուսումնասիրությունը նվիրված է երկարատև տարածաշրջանային զարկերակային ինֆուզիայի կիրառմանը երկարատև սեղմման համախտանիշով հիվանդների համալիր բուժման գործընթացում։ Աշխատության կենտրոնում ծանր մեխանիկական սեղմման հետևանքով զարգացող տեղային և համակարգային ախտաբանական փոփոխությունների բուժման կատարելագործման խնդիրն է, ինչպես նաև տարածաշրջանային արյան շրջանառության նպատակային դեղորայքային ապահովման հնարավորությունները։ Հետազոտության շրջանակում քննարկվում են երկարատև սեղմման համախտանիշի պաթոգենեզը, հյուսվածքների իշեմիկ վնասման մեխանիզմները, արյան շրջանառության վերականգնման հետ կապված գործընթացները և դրանց հետևանքով առաջացող տեղային ու համակարգային բարդությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տարածաշրջանային զարկերակային ինֆուզիայի մեթոդի սկզբունքներին, դրա տեղին ու նշանակությանը համալիր բուժման ընդհանուր համակարգում, ինչպես նաև բուժական ազդեցության հնարավոր առավելություններին։ Ուսումնասիրության մեջ կարող են վերլուծվել բուժման կլինիկական արդյունքները, հյուսվածքների վերականգնման ընթացքը, անոթային և նյութափոխանակային փոփոխությունները, ինչպես նաև տարբեր բարդությունների հաճախականությունն ու ծանրությունը։ Կարևորվում է բուժման համակցված մոտեցումը, որը ներառում է ոչ միայն տեղային արյան շրջանառության վրա ազդեցություն, այլև հիվանդի ընդհանուր վիճակի կայունացում, թունավորման և նյութափոխանակային խանգարումների շտկում, ցավի կառավարում և այլ անհրաժեշտ միջոցառումներ։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել երկարատև սեղմման համախտանիշի բուժման մարտավարության կատարելագործմանը և ծանր վնասվածքներով հիվանդների բարդությունների նվազեցմանը։ Մեթոդի ուսումնասիրությունը կարևոր է հատկապես այն դեպքերի համար, երբ հյուսվածքային իշեմիան և արյան շրջանառության խանգարումները պահանջում են նպատակային բուժական միջամտություն։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել վիրաբույժներին, վնասվածքաբաններին, անոթային վիրաբույժներին, վերակենդանացման և ինտենսիվ թերապիայի մասնագետներին, շտապ բժշկական օգնության բժիշկներին, ինչպես նաև բժշկական բուհերի ուսանողներին և ասպիրանտներին։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ջրային ռեսուրսների կառավարման համակարգի արդյունավետության բարձրացման տնտեսական, ինստիտուցիոնալ, բնապահպանական և կազմակերպական ուղղությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում ջրի սահմանափակ պաշարների կայուն և նպատակային օգտագործման, տարբեր սպառողների միջև դրանց բաշխման, ջրային համակարգերի պահպանության և կառավարման մեխանիզմների կատարելագործման խնդիրներն են։ Ջրային ռեսուրսները դիտարկվում են որպես երկրի սոցիալ-տնտեսական զարգացման, գյուղատնտեսության, բնակչության ջրամատակարարման, արդյունաբերության, էներգետիկայի և բնական էկոհամակարգերի պահպանության համար ռազմավարական նշանակություն ունեցող բնական պաշար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում մակերևութային և ստորերկրյա ջրերի օգտագործման առանձնահատկություններին, դրանց քանակական ու որակական վիճակի գնահատմանը և ջրօգտագործման տարբեր ուղղությունների միջև հավասարակշռության ապահովմանը։ Քննվում են կառավարման ինստիտուցիոնալ կառուցվածքը, պատասխանատու մարմինների գործառույթների համակարգումը, ջրօգտագործման կարգավորման տնտեսական ու վարչական գործիքները և որոշումների ընդունման համար անհրաժեշտ տեղեկատվական ապահովումը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ջրային ենթակառուցվածքների տեխնիկական վիճակի և արդյունավետության խնդիրը, քանի որ տեղափոխման ու բաշխման ընթացքում ջրի կորուստները կարող են նվազեցնել հասանելի պաշարների օգտագործման արդյունավետությունը։ Հետազոտվում են ոռոգման համակարգերի արդիականացման, ջրի հաշվառման բարելավման, ջրախնայող տեխնոլոգիաների տարածման և սպառման արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղղությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ջրային ռեսուրսների որակի պահպանմանը, աղտոտման կանխարգելմանը, կեղտաջրերի կառավարմանը և ջրային էկոհամակարգերի պահպանության պահանջներին։ Դիտարկվում է նաև կլիմայական փոփոխականության և երաշտային ժամանակաշրջանների հնարավոր ազդեցությունը ջրային պաշարների հասանելիության վրա, ինչը մեծացնում է երկարաժամկետ պլանավորման և ռիսկերի կառավարման նշանակությունը։ Կարևորվում է գետավազանային կառավարման մոտեցումը, որի շրջանակում ջրային համակարգը դիտարկվում է որպես փոխկապակցված բնական և տնտեսական ամբողջություն։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ջրի տնտեսական արժեքի, ծառայությունների ֆինանսավորման, սակագնային մեխանիզմների և ջրօգտագործողների պատասխանատվության հարցերին՝ միաժամանակ հաշվի առնելով ջրի սոցիալական ու բնապահպանական նշանակությունը։ Հետազոտությունը կարևորում է տվյալների հավաքագրման, մշտադիտարկման և թվային կառավարման գործիքների զարգացումը՝ որպես հիմնավորված որոշումների ընդունման նախապայման։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը միավորում է ջրային տնտեսության, բնապահպանական կառավարման, բնական ռեսուրսների տնտեսագիտության և հանրային կառավարման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել ջրային պաշարների պահպանության, արդյունավետ բաշխման և երկարաժամկետ կայուն օգտագործման բարելավման հնարավորությունները։

Religion

Հրատարակությունը քրիստոնեական Սուրբ Գրքի կենտրոնական երկերից մեկի՝ Ավետարանի հայերեն հրատարակությունն է, որը ներկայացնում է Հիսուս Քրիստոսի կյանքին, քարոզչությանը, ուսմունքին, հրաշքներին, չարչարանքներին, մահվանն ու հարությանը վերաբերող ավետարանական պատմությունները։ Ավետարանները քրիստոնեական հավատքի հիմնարար աղբյուրներն են, որոնցում ամփոփված են Հիսուս Քրիստոսի պատգամները, առակները, առաքելական ուսուցման հիմքերը և մարդկային կյանքի բարոյական ու հոգևոր սկզբունքները։ Դրանք անդրադառնում են սիրո, ներողամտության, խոնարհության, հավատքի, արդարության, գթասրտության և մերձավորի հանդեպ պատասխանատվության գաղափարներին։ Գիրքը կարևոր նշանակություն ունի քրիստոնեական դավանանքի, աստվածաշնչյան գիտելիքների և հոգևոր ինքնակրթության համար՝ ծառայելով որպես ընթերցանության ու կրոնական ուսուցման հիմնական աղբյուր։ Ավետարանի հայերեն տպագիր օրինակները կարևոր դեր են ունեցել հայ ժողովրդի հոգևոր կյանքի, եկեղեցական ավանդության, գրավոր մշակույթի և մայրենի լեզվով աստվածաշնչյան գիտելիքների տարածման գործում։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև հայերեն Աստվածաշնչի հրատարակման պատմության, Մխիթարյան միաբանության աստվածաշնչագիտական և տպագրական գործունեության, ինչպես նաև 19-րդ դարի հայ կրոնական գրականության ուսումնասիրության համար։

Mathematics

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է բազմաանիզոտրոպ Սոբոլևի տարածություններում ներդրման թեորեմների ուսումնասիրությանը և դրանց կիրառություններին մասնակի ածանցյալներով դիֆերենցիալ հավասարումների տեսության մեջ։ Աշխատության հիմնական նպատակն է բացահայտել, թե ինչ պայմաններում կարելի է տվյալ ֆունկցիոնալ տարածության ֆունկցիաները ներդնել ավելի բարձր ինտեգրելիության, շարունակականության կամ այլ ֆունկցիոնալ հատկություններով օժտված տարածությունների մեջ, և ինչպես են այդ արդյունքները կիրառվում մասնակի ածանցյալներով հավասարումների լուծելիության, գնահատականների և լուծումների կանոնավորության ուսումնասիրության ժամանակ։ Այս թեման հատկապես կարևոր է անիզոտրոպ խնդիրների դեպքում, երբ տարբեր տարածական ուղղություններում ֆունկցիայի ածանցյալների նկատմամբ պահանջները նույնը չեն, և դասական իզոտրոպ մոտեցումները բավարար չեն։ Սոբոլևի տարածությունները ժամանակակից ֆունկցիոնալ անալիզի և մասնակի ածանցյալներով դիֆերենցիալ հավասարումների տեսության հիմնարար գործիքներից են։ Դրանք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրել ոչ միայն դասական իմաստով ածանցելի ֆունկցիաները, այլև թույլ ածանցյալներ ունեցող ֆունկցիաները, որոնց համար սովորական ածանցյալները կարող են գոյություն չունենալ։ Այդ տարածությունների կառուցվածքը թույլ է տալիս միաժամանակ վերահսկել ֆունկցիայի և նրա տարբեր կարգի ածանցյալների ինտեգրելիությունը։ Ներդրման թեորեմները ցույց են տալիս, որ համապատասխան պայմանների դեպքում նման ֆունկցիան կարող է ունենալ լրացուցիչ ինտեգրելիության, սահմանափակության կամ շարունակականության հատկություններ։ Բազմաանիզոտրոպ տարածությունների դեպքում իրավիճակն ավելի բարդ է, քանի որ տարբեր փոփոխականների ուղղություններով ածանցյալները կարող են ունենալ տարբեր կարգեր կամ տարբեր ինտեգրելիության պայմաններ։ Այսպիսի անհամասեռությունը բնորոշ է բազմաթիվ կիրառական խնդիրների, մասնավորապես այնպիսի մոդելներին, որտեղ տարածության կամ ժամանակի տարբեր ուղղություններն ունեն տարբեր դերեր։ Ուստի անհրաժեշտ է կառուցել այնպիսի ֆունկցիոնալ շրջանակ, որը կարող է հաշվի առնել այդ տարբերությունները և համապատասխանաբար արտահայտել ֆունկցիայի կանոնավորության աստիճանը։ Ուսումնասիրության կարևոր հատվածը բազմաանիզոտրոպ Սոբոլևի տարածությունների սահմանումն ու դրանց հիմնական հատկությունների քննությունն է։ Դիտարկվում են այնպիսի ֆունկցիաների դասեր, որոնց համար տարբեր ուղղություններով թույլ ածանցյալները բավարարում են սահմանված ինտեգրելիության պայմանների։ Այս տարածությունների կառուցվածքը կախված է անիզոտրոպության պարամետրերից, որոնք արտահայտում են տարբեր ուղղություններով պահանջվող կանոնավորության աստիճանների հարաբերակցությունը։ Այդ պարամետրերի միջոցով հնարավոր է նկարագրել տարածության երկրաչափական և ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները և ձևակերպել համապատասխան ներդրման պայմանները։ Ներդրման թեորեմների էությունը կայանում է նրանում, որ որոշակի պայմանների դեպքում մի տարածության ֆունկցիաների դաս կարելի է շարունակաբար կամ սահմանափակ կերպով դիտարկել մեկ այլ տարածության մեջ։ Այդ արդյունքները սովորաբար կախված են տարածության չափից, ածանցյալների կարգերից և ինտեգրելիության ցուցիչներից։ Բազմաանիզոտրոպ իրավիճակում դասական Սոբոլևի ներդրման հայտնի հարաբերությունները ստանում են ավելի բարդ ձև, քանի որ անհրաժեշտ է հաշվի առնել յուրաքանչյուր ուղղության ներդրման տարբեր ներդրումները։ Այդ պատճառով թեման պահանջում է ֆունկցիոնալ անալիզի և մաթեմատիկական անալիզի բավականին խորքային մեթոդների կիրառում։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև ներդրման թեորեմների կապը ֆունկցիաների շարունակականության և սահմանային վարքի հետ։ Որոշ պայմանների դեպքում Սոբոլևի տարածության ֆունկցիան կարող է ունենալ շարունակական կամ որոշակի Հյոլդերյան հատկություններ, ինչը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել ոչ միայն ինտեգրալային, այլև կետային վարքը։ Այսպիսի արդյունքները հատկապես կարևոր են դիֆերենցիալ հավասարումների լուծումների կանոնավորությունը հիմնավորելու համար։ Եթե հավասարման թույլ լուծումը պատկանում է համապատասխան Սոբոլևի տարածությանը, ներդրման թեորեմը կարող է ապահովել լրացուցիչ հատկություններ, որոնք անհրաժեշտ են հավասարման այլ անդամների իմաստալից մեկնաբանման կամ հետագա գնահատականների ստացման համար։ Աշխատության կիրառական ուղղությունը կապված է մասնակի ածանցյալներով դիֆերենցիալ հավասարումների տեսության հետ։ Նման հավասարումների համար հաճախ հնարավոր չէ ակնկալել դասական լուծումների գոյություն, և անհրաժեշտ է աշխատել թույլ կամ ընդհանրացված լուծումների հետ։ Այդ լուծումների գոյության և հատկությունների ուսումնասիրության ժամանակ Սոբոլևի տարածությունները բնական ֆունկցիոնալ միջավայր են ապահովում։ Ներդրման թեորեմները, այս դեպքում, թույլ են տալիս անցնել թույլ ածանցյալների վերաբերյալ տեղեկատվությունից դեպի լուծման լրացուցիչ ինտեգրելիության, սահմանափակության կամ շարունակականության հատկություններ։ Բազմաանիզոտրոպ մոտեցումը հատկապես արդյունավետ է այն հավասարումների համար, որոնց օպերատորները տարբեր ուղղություններով ունեն տարբեր կարգի ածանցյալներ։ Նման իրավիճակներ առաջանում են անիզոտրոպ միջավայրերի մաթեմատիկական մոդելավորման, դեգեներացված կամ պարաբոլական տիպի հավասարումների և այլ բարդ խնդիրների ուսումնասիրության ժամանակ։ Տարբեր ուղղությունների անհամաչափությունը հաշվի առնելու հնարավորությունը թույլ է տալիս ավելի ճշգրիտ արտահայտել տվյալ հավասարման կառուցվածքը և ստանալ այնպիսի գնահատականներ, որոնք հնարավոր չէ ստանալ միայն իզոտրոպ տարածությունների միջոցով։ Ուսումնասիրության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև ստացված ներդրման գնահատականների կիրառումը a priori գնահատականների ստացման համար։ Դիֆերենցիալ հավասարումների տեսության մեջ նման գնահատականները կարևոր դեր ունեն լուծումների գոյության, միակության և կայունության ապացույցներում։ Եթե հնարավոր է վերահսկել լուծման համապատասխան Սոբոլևյան նորմը, ապա ներդրման թեորեմների օգնությամբ կարելի է վերահսկել նաև լուծման այլ նորմեր կամ ֆունկցիոնալ բնութագրեր։ Այդ կապը թույլ է տալիս կառուցել ամբողջական ապացուցողական մեխանիզմներ, որոնք հիմնված են ֆունկցիոնալ տարածությունների միջև հարաբերությունների վրա։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի նաև ոչ գծային անդամների հետ կապված խնդիրների ուսումնասիրությունը։ Մասնակի ածանցյալներով ոչ գծային հավասարումներում հաճախ անհրաժեշտ է գնահատել ֆունկցիաների արտադրյալները կամ ոչ գծային ֆունկցիաները, իսկ դրա համար կարևոր է ունենալ համապատասխան ինտեգրելիության և սահմանափակության հատկություններ։ Ներդրման թեորեմները կարող են ապահովել հենց այն լրացուցիչ գնահատականները, որոնք անհրաժեշտ են ոչ գծային անդամների վերահսկման համար։ Այդ պատճառով դրանք կարևոր գործիք են ոչ գծային խնդիրների թույլ լուծումների տեսության մեջ։ Թեման միավորում է ֆունկցիոնալ անալիզի, Սոբոլևի տարածությունների տեսության և մասնակի ածանցյալներով դիֆերենցիալ հավասարումների ժամանակակից մեթոդները։ Տեսական արդյունքների միջոցով հնարավոր է ավելի լավ հասկանալ, թե ինչպես են ֆունկցիայի տարբեր ուղղություններով կանոնավորության հատկությունները ազդում նրա ընդհանուր ինտեգրելիության և շարունակականության վրա, իսկ կիրառական արդյունքները ցույց են տալիս այդ տեսության նշանակությունը կոնկրետ դիֆերենցիալ հավասարումների ուսումնասիրության համար։ Այս ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել մաթեմատիկոսներին, ասպիրանտներին և բարձրագույն մաթեմատիկա ուսումնասիրողներին, հատկապես նրանց, ովքեր զբաղվում են ֆունկցիոնալ անալիզով, Սոբոլևի և անիզոտրոպ տարածություններով, մասնակի ածանցյալներով դիֆերենցիալ հավասարումներով և մաթեմատիկական ֆիզիկայի խնդիրներով։ Այն հնարավորություն է տալիս համակարգված պատկերացում կազմել բազմաանիզոտրոպ Սոբոլևի տարածությունների ներդրման հիմնական գաղափարների, համապատասխան թեորեմների և դրանց միջոցով դիֆերենցիալ հավասարումների լուծումների հատկությունների ուսումնասիրման հնարավորությունների մասին։

Culture

Հրատարակությունը մատենագիտական բնույթի ցանկ է, որը համակարգված ձևով ներկայացնում է մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ տվյալ ժամանակաշրջանում լույս տեսած նոր գրականությունը։ Այն նախատեսված է մշակույթի, արվեստի, գրականության, պատմության և հարակից գիտական ոլորտների մասնագետներին անհրաժեշտ հրատարակությունների մասին արագ և հստակ տեղեկություն տրամադրելու համար։ Ցանկում ընդգրկված նյութերը հնարավորություն են տալիս հետևելու մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ գրականության ընթացիկ համալրմանը, բացահայտելու նոր ուսումնասիրությունները և անհրաժեշտության դեպքում գտնելու կոնկրետ հեղինակների կամ թեմաների վերաբերյալ հրատարակություններ։ Մատենագիտական ցանկի կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ նյութերը ներկայացվում են համակարգված և դասակարգված ձևով՝ ընթերցողին հեշտացնելով անհրաժեշտ տեղեկատվության որոնումը։ Բովանդակային առումով այն կարող է ներառել մշակույթի պատմությանը և տեսությանը, մշակութային հաստատությունների գործունեությանը, թանգարաններին, գրադարաններին, հուշարձանների պահպանությանը, ինչպես նաև արվեստի տարբեր տեսակներին՝ կերպարվեստին, երաժշտությանը, թատրոնին, կինոյին, ճարտարապետությանը և դեկորատիվ-կիրառական արվեստին վերաբերող հրատարակություններ։ Ներկայացված մատենագիտական տվյալները արժեքավոր են նաև տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային և գիտական հետաքրքրությունների ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Դրանք հնարավորություն են տալիս հասկանալու, թե մշակույթի և արվեստի որ ուղղություններն են առավել ակտիվորեն ուսումնասիրվել, ինչ թեմաներով են ստեղծվել նոր աշխատություններ և ինչպիսի գիտական կամ տեղեկատվական պահանջներ են արտացոլվել հրատարակչական գործընթացում։ Նման ցանկը կարող է ծառայել ոչ միայն որպես գրականության որոնման գործիք, այլև որպես սկզբնաղբյուր մշակութային և մատենագիտական հետազոտությունների համար։ Այն օգտակար է հատկապես այն դեպքերում, երբ անհրաժեշտ է վերականգնել որոշակի ժամանակահատվածում հրատարակված գրականության ամբողջական պատկերը կամ հետևել մշակույթի և արվեստի որևէ ուղղության ուսումնասիրության զարգացմանը։ Հրատարակության գործնական նշանակությունը պայմանավորված է նաև նրանով, որ մատենագիտական նկարագրությունները թույլ են տալիս նույնականացնել անհրաժեշտ աշխատությունները և շարունակել հետազոտությունը արդեն իսկ համապատասխան գրքերի կամ պարբերական հրապարակումների միջոցով։ Ընդհանուր առմամբ, հրատարակությունը մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր գրականության համակարգված տեղեկատու է, որը կարող է օգտակար լինել արվեստաբաններին, մշակութաբաններին, պատմաբաններին, գրականագետներին, գրադարանագետներին, մատենագետներին, ուսանողներին, դասախոսներին և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին։

History

Աշխատությունը ներկայացնում է 1982 թվականի հուլիս, օգոստոս և սեպտեմբեր ամիսներին վերաբերող հիշարժան տարեթվերն ու պատմական նշանակություն ունեցող իրադարձությունները՝ դրանք դիտարկելով ժամանակագրական և տեղեկատվական համատեքստում։ Նյութը կարող է ներառել տվյալ ժամանակահատվածում տեղի ունեցած քաղաքական, հասարակական, մշակութային, գիտական և այլ բնույթի կարևոր իրադարձություններ, ինչպես նաև նշանավոր գործիչների ծննդյան կամ մահվան տարելիցներ և այլ նշանակալի ամսաթվեր։ Ժամանակագրական ներկայացումը հնարավորություն է տալիս որոշակի ժամանակաշրջանի իրադարձությունները դիտարկել դրանց հաջորդականության մեջ և ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել 1982 թվականի ամառվա և վաղ աշնան պատմական ու հասարակական կյանքի մասին։ Հիշարժան տարեթվերի նման ժողովածուն արժեքավոր է որպես տեղեկատու նյութ, քանի որ մեկտեղում է տարբեր բնագավառներին վերաբերող նշանակալի ամսաթվեր՝ հեշտացնելով անհրաժեշտ տեղեկության որոնումը և օգտագործումը կրթական, գիտահանրամատչելի կամ հետազոտական նպատակներով։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել պատմությամբ և հասարակական կյանքի զարգացումներով հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսուցիչների, ուսանողների, գրադարանավարների և տեղեկատվական նյութեր պատրաստող մասնագետների համար։ Այն միաժամանակ կարող է ծառայել որպես տվյալ ժամանակաշրջանի իրադարձությունների արագ կողմնորոշման միջոց՝ հնարավորություն տալով առանձին ամսաթվերը կապել ավելի լայն պատմական գործընթացների հետ։