Отчет о деятельности Тифлисского общества фотографов-любителей

Literature

Գիրքը ներկայացնում է Ողիմպիանոսին վերագրվող առակները՝ կարճ, պատկերավոր և խրատական պատմությունների միջոցով ընթերցողին փոխանցելով բարոյական ու կենսական գաղափարներ։ Առակը գրական այն ժանրն է, որտեղ կենդանիների, մարդկանց կամ այլ կերպարների գործողությունների միջոցով բացահայտվում են մարդկային բնավորության գծերը, վարքագծի տարբեր դրսևորումները և հասարակական հարաբերությունների հակասությունները։ Այս ժանրին բնորոշ հակիրճ շարադրանքը, խորհրդանշական կերպարներն ու եզրափակիչ խրատը հնարավորություն են տալիս բարդ մտքերը ներկայացնելու մատչելի և հիշվող ձևով։ Առակներում սովորաբար քննադատվում են ագահությունը, մեծամտությունը, խաբեությունը, նախանձը և անարդարությունը, իսկ խրախուսվում են իմաստությունը, ազնվությունը, չափավորությունը, աշխատասիրությունն ու ողջամիտ վարքը։ Այսպիսի գրականությունը կարևոր նշանակություն է ունեցել ընթերցանության մշակույթի և բարոյական դաստիարակության ձևավորման գործում՝ հատկապես երիտասարդ ընթերցողների համար։ Այն նաև նպաստում է այլ ժողովուրդների գրական ավանդույթների ճանաչմանը և առակագրական ժանրի տարածմանը հայերեն ընթերցանության միջավայրում։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում թարգմանական գրականության, առակների պատմության և հայ կրթական-բարոյախոսական ընթերցանության ավանդույթի ուսումնասիրության համար։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է մեծ հոսանքի ռելյատիվիստական էլեկտրոնային փնջերում առաջացող անկայունությունների զարգացման դինամիկայի տեսական և փորձարարական ուսումնասիրությանը։ Գրքում դիտարկվում են բարձր էներգիա և մեծ հոսանք ունեցող էլեկտրոնային փնջերի շարժման և տարածման ընթացքում ձևավորվող ֆիզիկական գործընթացները, դրանց կայունության խախտման պատճառները և անկայունությունների զարգացման օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռելյատիվիստական էլեկտրոնային փնջի և շրջակա էլեկտրամագնիսական դաշտերի փոխազդեցությանը, ինչպես նաև այն մեխանիզմներին, որոնք կարող են հանգեցնել փնջի կառուցվածքի, էներգետիկ բաշխման և տարածական հատկությունների փոփոխության։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են տարբեր տեսակի փնջային անկայունություններ, դրանց առաջացման պայմանները, աճի տեմպերը և ոչ գծային զարգացման փուլերը։ Հեղինակը վերլուծում է փնջի պարամետրերի, մասնիկների էներգիայի, հոսանքի խտության, տարածական կառուցվածքի և արտաքին դաշտերի ազդեցությունը անկայունությունների ձևավորման ու զարգացման վրա։ Կարևոր տեղ է հատկացվում տեսական մոդելավորմանը և մաթեմատիկական մեթոդներին, որոնց միջոցով հնարավոր է նկարագրել էլեկտրոնային փնջի դինամիկան, որոշել անկայունության աճի բնութագրերը և բացահայտել համակարգի անցումը սկզբնական փոքր շեղումներից դեպի ավելի բարդ ոչ գծային վիճակներ։ Ուսումնասիրության մեջ կարող են համադրվել վերլուծական հաշվարկները, թվային մոդելավորումը և փորձարարական դիտարկումները՝ տարբեր պայմաններում փնջի վարքագծի համապարփակ գնահատման համար։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի անկայունությունների զարգացման ժամանակային ընթացքի ուսումնասիրությունը, քանի որ դրանց դինամիկան կարող է էապես ազդել էլեկտրոնային փնջի որակի, կայունության, էներգիայի փոխանցման և ճառագայթման առաջացման գործընթացների վրա։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու ռելյատիվիստական էլեկտրոնային փնջերի ֆիզիկան և այն պայմանները, որոնց դեպքում համակարգը կարող է պահպանել կամ կորցնել կայուն վիճակը։ Ստացված արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ մասնիկների արագացուցիչների, հզոր էլեկտրոնային և միկրոալիքային սարքերի, ազատ էլեկտրոնային լազերների, ճառագայթային աղբյուրների և բարձր էներգիայի պլազմային համակարգերի ուսումնասիրման ու կատարելագործման համար։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել պլազմային և կիրառական ֆիզիկայի մասնագետներին, արագացուցչային տեխնիկայի և էլեկտրոնային փնջերի հետազոտողներին, ինժեներներին, ֆիզիկոսներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Economics

Այս աշխատությունը նվիրված է բնակչության կենսամակարդակի կառավարման տեսական հիմքերին և գործնական մեխանիզմներին՝ ընդգծելով պետության սոցիալ-տնտեսական քաղաքականության դերը հասարակության բարեկեցության ապահովման գործում։ Գրքում ներկայացվում է, թե ինչ է կենսամակարդակը՝ որպես եկամուտների, սպառման, զբաղվածության, կրթության, առողջապահության և բնակարանային պայմանների համադրություն, ինչպես նաև ինչպես են այդ ցուցանիշները չափվում և գնահատվում տարբեր մեթոդներով։ Հեղինակը վերլուծում է կենսամակարդակի վրա ազդող հիմնական գործոնները՝ տնտեսական աճ, եկամուտների բաշխում, գնաճ, սոցիալական ապահովության համակարգ և աշխատանքի շուկա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական քաղաքականության գործիքներին՝ հարկային և սոցիալական քաղաքականություն, նվազագույն աշխատավարձի սահմանում, նպաստների համակարգ և տարածաշրջանային զարգացման ծրագրեր։ Գրքում քննարկվում են նաև աղքատության նվազեցման ռազմավարությունները, սոցիալական անհավասարության հաղթահարման ուղիները և բնակչության կյանքի որակի բարելավման երկարաժամկետ ծրագրերը։ Վերլուծվում է պետական կառավարման դերը կայուն և ներառական զարգացման ապահովման գործում՝ համադրելով տնտեսական արդյունավետությունը և սոցիալական արդարությունը։ Աշխատությունը օգտակար է տնտեսագետների, պետական ծառայողների, սոցիալական քաղաքականության մասնագետների և զարգացման հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Biology

Այս աշխատությունը նվիրված է հիպոթալամուսի կողմից առաջացող կենսաբանորեն ակտիվ միացությունների ուսումնասիրմանը, դրանց հայտնաբերման ու հետազոտության մեթոդաբանական մոտեցումներին և նոր կենսաակտիվ նյութերի որոնման ռազմավարությանը։ Այն Սամվել Գրիգորի Չայլյանի կենսաբանական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճանի համար ներկայացված ատենախոսության սեղմագիրն է, որը հրատարակվել է Երևանում 2004 թվականին՝ ՀՀ ԳԱԱ Գ. Հ. Բունիաթյանի անվան կենսաքիմիայի ինստիտուտում։ Աշխատությունը բաղկացած է 39 էջից և վերաբերում է կենսաքիմիայի բնագավառին։ Ուսումնասիրության կենտրոնում հիպոթալամուսն է՝ կենտրոնական նյարդային համակարգի այն կարևորագույն հատվածներից մեկը, որը մասնակցում է օրգանիզմի բազմաթիվ կենսական գործընթացների կարգավորմանը։ Այն կապում է նյարդային և ներզատական համակարգերի գործունեությունը և կարևոր դեր ունի հորմոնային կարգավորման, նյութափոխանակության, ջերմակարգավորման, ջրի և աղերի հավասարակշռության, քնի, ախորժակի, սթրեսային արձագանքների և վերարտադրողական գործընթացների վերահսկման մեջ։ Այդ պատճառով հիպոթալամուսի կողմից արտադրվող կամ կարգավորվող կենսաակտիվ միացությունների ուսումնասիրությունը կարևոր է ինչպես հիմնարար կենսաբանության, այնպես էլ բժշկակենսաբանական հետազոտությունների համար։ Աշխատության կարևոր առանձնահատկությունը «մեթոդաբանական ռազմավարության» գաղափարն է։ Այստեղ նոր միացությունների որոնումը դիտարկվում է ոչ թե որպես առանձին կենսաքիմիական փորձերի պատահական հաջորդականություն, այլ որպես նպատակային գիտական գործընթաց, որի համար անհրաժեշտ է ընտրել համապատասխան օբյեկտներ, մեթոդներ, կենսաբանական թեստեր և հետազոտական չափանիշներ։ Նման մոտեցումը թույլ է տալիս համակարգված կերպով անցնել բնական կենսաբանական նյութերի ուսումնասիրությունից դեպի նոր ակտիվ միացությունների հայտնաբերում և դրանց հատկությունների բացահայտում։ Հիպոթալամուսում առկա կենսաակտիվ նյութերի բազմազանությունը պայմանավորում է դրանց ուսումնասիրման բարդությունը։ Այդ նյութերը կարող են ազդել տարբեր թիրախների և ֆիզիոլոգիական գործընթացների վրա, ուստի դրանց հայտնաբերման համար անհրաժեշտ է համադրել կենսաքիմիական, ֆիզիոլոգիական և ֆարմակոլոգիական մոտեցումները։ Աշխատության թեման այդ տեսանկյունից կարևոր է նրանով, որ կենտրոնանում է ոչ միայն արդեն հայտնի միացությունների բնութագրման, այլև նոր կենսաակտիվ միացությունների որոնման սկզբունքների վրա։ Հետազոտական ռազմավարության կարևոր բաղադրիչ կարող է լինել կենսաբանական ակտիվության նախնական հայտնաբերումը։ Նյութերի մեծ բազմազանության պայմաններում անհրաժեշտ է առանձնացնել այն ֆրակցիաները կամ միացությունները, որոնք ունեն նկատելի կենսաբանական ազդեցություն։ Դրա համար օգտագործվում են համապատասխան կենսաբանական փորձարկումներ, որոնց արդյունքները հնարավորություն են տալիս ընտրել հետագա քիմիական և կենսաքիմիական ուսումնասիրության առավել հեռանկարային ուղղությունները։ Այս գործընթացում հատկապես կարևոր է ակտիվության և նյութի կառուցվածքի միջև կապի աստիճանական բացահայտումը։ Ուսումնասիրության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև հիպոթալամուսային կենսաակտիվ նյութերի առանձնացման և նույնականացման խնդիրը։ Կենսաբանական հյուսվածքից ակտիվ միացության ստացումը սովորաբար պահանջում է մի շարք հաջորդական փուլեր՝ հումքի մշակում, ակտիվ նյութերի առանձնացում, ֆրակցավորում, մաքրում և վերջնական բնութագրում։ Յուրաքանչյուր փուլում անհրաժեշտ է պահպանել նյութի կենսաբանական ակտիվությունը, քանի որ չափազանց կոշտ պայմանները կարող են հանգեցնել ակտիվ բաղադրիչի քայքայման կամ հատկությունների փոփոխության։ Հետազոտության կարևոր նպատակներից է նաև հայտնաբերված նյութերի կենսաբանական ազդեցության բնութագրումը։ Միացության գոյությունը ինքնին բավարար չէ այն կենսաբանորեն նշանակալի համարելու համար․ անհրաժեշտ է պարզել դրա ազդեցության բնույթը, ակտիվության ուժգնությունը, հնարավոր թիրախները և ֆիզիոլոգիական նշանակությունը։ Այսպիսի ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս տարբերակել պարզապես քիմիական բաղադրիչները կենսաբանական կարգավորման մեջ իրական դեր ունեցող ակտիվ նյութերից։ Թեման սերտորեն կապված է նեյրոէնդոկրին կարգավորման ընդհանուր խնդիրների հետ։ Հիպոթալամուսում առաջացող կամ դրա գործունեությունը կարգավորող նյութերը կարող են ազդել հորմոնային համակարգերի վրա և միաժամանակ կապել նյարդային ազդանշաններն ու ներզատական պատասխանները։ Այդ պատճառով դրանց ուսումնասիրությունը կարևոր է օրգանիզմի կարգավորման մեխանիզմների ամբողջական պատկերացում կազմելու համար։ Հետազոտության մեթոդաբանական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս դիտարկել այդ գործընթացները ոչ թե մեկուսացված, այլ փոխկապակցված համակարգի շրջանակում։ Նոր կենսաակտիվ միացությունների որոնման խնդիրը կարևոր է նաև դեղաբանական հետազոտությունների տեսանկյունից։ Եթե հայտնաբերվում է որոշակի կենսաբանական ազդեցություն ունեցող նյութ, ապա հետագա ուսումնասիրությունները կարող են հանգեցնել դրա կառուցվածքի, գործողության մեխանիզմի և հնարավոր կիրառությունների բացահայտմանը։ Այսպիսի աշխատանքը կարող է հիմք ստեղծել նոր դեղաբանական թիրախների կամ կենսաբանորեն ակտիվ նյութերի հետագա ուսումնասիրման համար, թեև նման կիրառությունները պահանջում են առանձին, երկարատև փորձարարական և կլինիկական հետազոտություններ։ Աշխատության արժեքը հատկապես պայմանավորված է նրանով, որ այն միավորում է կենսաքիմիական որոնումը և մեթոդաբանական մտածողությունը։ Նոր նյութի հայտնաբերումը ներկայացվում է որպես փուլային գործընթաց, որտեղ յուրաքանչյուր հաջորդ քայլ պետք է հիմնված լինի նախորդ փորձարարական արդյունքների վրա։ Այս մոտեցումը բարձրացնում է հետազոտության նպատակաուղղվածությունը և հնարավորություն է տալիս սահմանափակել այն նյութերի շրջանակը, որոնք ենթակա են մանրամասն ուսումնասիրության։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել կենսաքիմիկոսներին, նեյրոկենսաբաններին, ֆիզիոլոգներին, նյարդաէնդոկրինոլոգիայի և դեղաբանական հետազոտությունների մասնագետներին, ինչպես նաև կենսաբանական գիտությունների ուսանողներին ու ասպիրանտներին։ Այն արժեքավոր է հատկապես հիպոթալամուսի կենսաքիմիական գործունեության, կենսաակտիվ միացությունների որոնման մեթոդաբանության և նյարդային ու ներզատական կարգավորման փոխկապակցված մեխանիզմների ուսումնասիրության համար։

Economics

Այս աշխատությունը ներկայացնում է Հայաստանի Հանրապետության բանկային ծառայությունների ոլորտում նորամուծական գործընթացների ձևավորման, ներդրման և կարգավորման հիմնարար սկզբունքների համակողմանի ուսումնասիրություն։ Վերլուծվում են ֆինանսական համակարգում նորարարությունների դերը, թվային տեխնոլոգիաների կիրառման ազդեցությունը, բանկային ծառայությունների արդիականացման միտումները, ինչպես նաև ոլորտի զարգացման վրա ազդող իրավական, տնտեսական և կառավարման գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նորարարական ռազմավարությունների մշակմանը, ֆինանսական տեխնոլոգիաների ներդրմանը, հաճախորդամետ ծառայությունների կատարելագործմանը, ռիսկերի կառավարման մեխանիզմներին և մրցունակության բարձրացման հնարավորություններին։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են նաև միջազգային փորձը, թվայնացման գործընթացները, էլեկտրոնային բանկային ծառայությունների զարգացումը և դրանց կիրառման արդյունավետությունը Հայաստանի ֆինանսական համակարգում։ Ներկայացված վերլուծություններն ու եզրակացությունները կարող են օգտակար լինել բանկային ոլորտի մասնագետների, տնտեսագետների, ֆինանսիստների, պետական կառավարման ներկայացուցիչների, գիտաշխատողների և ուսանողների համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց, ովքեր հետաքրքրված են ֆինանսական նորարարությունների, բանկային կառավարման և ոլորտի կայուն զարգացման արդի մարտահրավերներով։

Technology

Մետալուրգիական և տեխնոլոգիական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է պղնձաձուլական արտադրության թափոնակույտային խարամների վերամշակման և դրանցից երկաթափոշու ստացման տեխնոլոգիական գործընթացների մշակման ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում խարամների բաղադրության և ֆիզիկաքիմիական հատկությունների առանձնահատկությունները, դրանցում առկա երկաթ պարունակող բաղադրիչների առանձնացման և օգտակար օգտագործման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հումքի նախապատրաստման, մշակման, վերականգնման և ստացված մետաղական նյութի առանձնացման տեխնոլոգիական փուլերին։ Վերլուծվում են գործընթացի հիմնական պարամետրերի ազդեցությունները երկաթի կորզման աստիճանի, ստացվող փոշու հատկությունների և վերջնական արտադրանքի որակի վրա։ Քննարկվում են նաև մետալուրգիական թափոնների համալիր վերամշակման, երկրորդային հումքի արդյունավետ օգտագործման, նյութական կորուստների նվազեցման և արտադրական թափոնների օգտահանման հնարավոր մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու թափոնակույտային խարամների՝ որպես մետաղական հումքի լրացուցիչ աղբյուրի օգտագործման տեխնոլոգիական հեռանկարները և կատարելագործելու դրանց վերամշակման եղանակները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել գունավոր և փոշեմետալուրգիայի, մետալուրգիական հումքի վերամշակման և արդյունաբերական թափոնների օգտահանման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։