Նորամուծական գործընթացների կարգավորումը ՀՀ բանկային ծառայությունների ոլորտում

Պատմություն

Այս կենսագրական աշխատությունը նվիրված է Պավել Մոիսեևիչ Մելիքով-ի կյանքի, հասարակական գործունեության և ծառայությունների ներկայացմանը։ Հրատարակությունը, որը լույս է տեսել XIX դարի կեսերին, նպատակ ունի լուսաբանել նրա ռազմական ուղին, բարեգործական նախաձեռնությունները և ներդրումը հայկական համայնքային կյանքի զարգացման գործում։ Աշխատությունում ներկայացվում են նրա ծագումը, զինվորական ծառայությունը, մասնակցությունը ռազմական արշավներին, ինչպես նաև պետական ծառայության ընթացքում ձեռք բերած հեղինակությունն ու պարգևները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա բարեգործական գործունեությանը, կրթական և սոցիալական ծրագրերին աջակցությանը, ինչպես նաև հայ համայնքի կարիքավոր խավերի համար իրականացված նախաձեռնություններին։ Գրքում արտացոլվում են նաև նրա անձնական արժանիքները, հասարակական հեղինակությունը և այն ազդեցությունը, որը նա թողել է իր ժամանակակիցների շրջանում։ Աշխատությունը կարևոր սկզբնաղբյուր է XIX դարի հայ հասարակական գործիչների, ռուսական կայսրությունում հայ ազնվականության դերի և բարեգործության պատմության ուսումնասիրության համար։

Քիմիա

Աշխատանքը նվիրված է գամմա-ամինաբութիրաթթվի (ԳԱՄԹ) և դրա ցիկլիկ ածանցյալների հակաօքսիդանտային ակտիվության ուսումնասիրությանը և դրանց հնարավոր նշանակությանը հիպոկինեզի պայմաններում ուղեղային արյան շրջանառության խանգարումների շտկման գործընթացում։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են հիպոկինեզի՝ շարժողական ակտիվության սահմանափակման հետևանքով առաջացող կենսաքիմիական և ֆիզիոլոգիական փոփոխությունները, դրանց ազդեցությունը կենտրոնական նյարդային համակարգի գործունեության և ուղեղային հեմոդինամիկայի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում օքսիդատիվ սթրեսի ձևավորմանը, ազատ ռադիկալների առաջացմանն ու կուտակմանը, հակաօքսիդանտային պաշտպանության համակարգի խախտումներին և դրանց հնարավոր դերին ուղեղային շրջանառության պաթոլոգիական փոփոխությունների զարգացման մեջ։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են ԳԱՄԹ-ի և դրա ցիկլիկ ածանցյալների կենսաբանական հատկությունները, դրանց ազդեցությունը նյարդային համակարգի ֆունկցիոնալ վիճակի, անոթային կարգավորման և հյուսվածքների օքսիդավերականգնման գործընթացների վրա։ Վերլուծվում է նաև այդ միացությունների հակաօքսիդանտային ներուժը և դրա հնարավոր կապը ուղեղային հյուսվածքների պաշտպանվածության ու արյան շրջանառության կարգավորման մեխանիզմների հետ։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել հիպոկինեզի պայմաններում զարգացող ուղեղային շրջանառության խանգարումների կենսաքիմիական մեխանիզմների ավելի խոր ըմբռնմանը և նոր դեղաբանական մոտեցումների որոնմանը։ Աշխատանքը հետաքրքրություն է ներկայացնում կենսաքիմիայի, դեղագիտության, նյարդաբանության և պաթոֆիզիոլոգիայի ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների, բժշկական և կենսաբանական ուղղությունների ուսանողների համար։

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է գյուտի՝ որպես քաղաքացիական իրավունքի ինքնուրույն օբյեկտի իրավական բնույթի, կարգավիճակի և պաշտպանության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում գյուտի նկատմամբ ծագող գույքային և ոչ գույքային իրավունքներն են, դրանց առաջացման հիմքերը, իրականացման ու պաշտպանության մեխանիզմները, ինչպես նաև գյուտի և մտավոր սեփականության այլ օբյեկտների միջև իրավական տարբերությունների բացահայտումը։ Ուսումնասիրության շրջանակում գյուտը դիտարկվում է որպես մարդու ստեղծագործական մտավոր գործունեության արդյունք, որի իրավական պաշտպանությունը միաժամանակ նպաստում է նորարարության, գիտատեխնիկական առաջընթացի և տնտեսական շրջանառության զարգացմանը։ Աշխատանքում կարող են վերլուծվել գյուտի իրավական հասկացությունը, դրա էական հատկանիշները և այն պայմանները, որոնց առկայության դեպքում տեխնիկական լուծումը կարող է ստանալ իրավական պահպանություն։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գյուտի արտոնունակության հիմնական չափանիշներին՝ նորությանը, գյուտարարական մակարդակին և արդյունաբերական կիրառելիությանը, ինչպես նաև դրանց իրավական գնահատման առանձնահատկություններին։ Կարևորվում է գյուտի ստեղծողի և արտոնագրատիրոջ իրավական կարգավիճակի ուսումնասիրությունը, քանի որ գյուտի ստեղծման և դրա նկատմամբ բացառիկ իրավունքի պատկանելության հարցերը կարող են առաջացնել ինչպես քաղաքացիաիրավական, այնպես էլ աշխատանքային և պայմանագրային հարաբերություններ։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ ծառայողական գյուտերի, համահեղինակության, գյուտի նկատմամբ իրավունքների փոխանցման, լիցենզավորման և այլ անձանց կողմից գյուտի օգտագործման իրավական հիմքերին։ Առանձին նշանակություն ունի գյուտի նկատմամբ բացառիկ իրավունքի բովանդակության ուսումնասիրությունը, մասնավորապես՝ արտոնագրատիրոջ կողմից գյուտը օգտագործելու, դրա օգտագործումը թույլատրելու կամ արգելելու և իրավունքը այլ անձանց փոխանցելու հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է նաև գյուտի իրավական պաշտպանության միջոցների վերլուծությունը։ Քննության են առնվում իրավունքների խախտման դեպքում կիրառվող քաղաքացիաիրավական պաշտպանության մեխանիզմները, վնասների հատուցման, իրավախախտման կանխման և խախտված իրավունքի վերականգնման հնարավորությունները։ Գյուտի՝ որպես քաղաքացիական իրավունքի օբյեկտի ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև տնտեսական շրջանառության տեսանկյունից, քանի որ ժամանակակից տնտեսությունում տեխնիկական նորարարությունները կարող են ունենալ զգալի գույքային արժեք և դառնալ ներդրումների, լիցենզային պայմանագրերի ու ձեռնարկատիրական գործունեության առարկա։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել քաղաքացիական և մտավոր սեփականության իրավունքի մասնագետներին, արտոնագրային գործով զբաղվող իրավաբաններին, գիտնականներին, նորարարներին, ձեռնարկատերերին, իրավագիտության ուսանողներին և մտավոր սեփականության պաշտպանության հարցերով հետաքրքրվող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակողմանիորեն հասկանալու գյուտի քաղաքացիաիրավական բնույթը, դրա նկատմամբ իրավունքների առաջացման ու իրականացման առանձնահատկությունները և իրավական պաշտպանության մեխանիզմները՝ ընդգծելով գյուտի նշանակությունը ժամանակակից իրավական ու տնտեսական հարաբերություններում։

Այլ առարկաներ

Լիզինգը ֆինանսական գործարք է, որի ընթացքում լիզինգատուն (սովորաբար ֆինանսական կազմակերպություն կամ լիզինգային ընկերություն) ձեռք է բերում որոշակի գույք՝ մեքենա, սարքավորում, տեխնիկա կամ այլ հիմնական միջոց և այն տրամադրում է լիզինգառուին օգտագործման համար որոշակի ժամանակահատվածով՝ պարբերական վճարների դիմաց՝ պահպանելով սեփականության իրավունքը իր մոտ կամ պայմանագրի ավարտին փոխանցելով այն լիզինգառուին։ Լիզինգը համարվում է վարկավորման և վարձակալության համակցված ձև, քանի որ այն թույլ է տալիս բիզնեսներին կամ անհատներին օգտագործել անհրաժեշտ գույքը առանց անմիջապես ամբողջ գումարը վճարելու։ Լիզինգի հիմնական տեսակներն են ֆինանսական լիզինգը, որի դեպքում պայմանագրի ավարտին գույքը սովորաբար անցնում է լիզինգառուի սեփականությանը, և օպերատիվ լիզինգը, որի դեպքում գույքը վերադարձվում է լիզինգատուին։ Կա նաև հետգնման (sale and leaseback) ձևը, երբ կազմակերպությունը վաճառում է իր գույքը և անմիջապես հետ է վերցնում այն լիզինգով՝ ստանալով լրացուցիչ ֆինանսական միջոցներ։ Լիզինգի հիմնական առավելություններից են սկզբնական մեծ ներդրումների բացակայությունը, հարկային որոշ առավելություններ, տեխնիկայի և սարքավորումների արագ հասանելիությունը և ֆինանսական բեռի բաշխումը ժամանակի ընթացքում։ Այն հատկապես կարևոր է փոքր և միջին ձեռնարկությունների համար, քանի որ թույլ է տալիս զարգացնել արտադրությունը առանց մեծ կապիտալ ծախսերի։ Սակայն լիզինգը ունի նաև որոշ թերություններ, օրինակ՝ ընդհանուր ծախսերի բարձրացում երկարաժամկետ կտրվածքով և պայմանագրային սահմանափակումներ։ Լիզինգը ժամանակակից տնտեսության մեջ կարևոր ֆինանսական գործիք է, որը նպաստում է բիզնեսի զարգացմանը և ներդրումների արդյունավետ կառավարմանը։

Տնտեսագիտություն

Այս գիրքը ուսումնասիրում է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության զարգացման ընթացիկ վիճակը և տարածքային տեղաբաշխման հիմնական խնդիրները՝ ընդգծելով սոցիալ-տնտեսական, աշխարհագրական և կառուցվածքային գործոնների ազդեցությունը երկրի զարգացման վրա։ Գրքում վերլուծվում են արդյունաբերության, գյուղատնտեսության, ծառայությունների և ենթակառուցվածքների զարգացման միտումները, ինչպես նաև դրանց անհավասար տարածքային բաշխվածության պատճառները։ Հեղինակը անդրադառնում է տարածաշրջանային զարգացման տարբերություններին, բնակչության կենտրոնացման խնդիրներին, աշխատանքի շուկայի առանձնահատկություններին և ներդրումային միջավայրի ազդեցությանը տնտեսության կառուցվածքի վրա։ Նյութում քննարկվում են նաև պետական քաղաքականության ուղղությունները՝ ուղղված տնտեսական հավասարակշռության ապահովմանը, տարածաշրջանների զարգացման խթանմանը և կայուն աճի պայմանների ստեղծմանը։ Գիրքը համադրում է տեսական մոտեցումները և վիճակագրական վերլուծությունները՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով հասկանալ Հայաստանի տնտեսության զարգացման ժամանակակից մարտահրավերները և հնարավոր հեռանկարները։

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է հայերենի բառապաշարի այն շերտի լեզվաբանական ուսումնասիրությանը, որը ներառում է արհեստներով, մասնագիտացված ձեռքի աշխատանքով և ավանդական արտադրական գործունեությամբ զբաղվող անձանց անվանումները։ Հետազոտության առանցքում այդ բառերի ծագումը, կազմությունը, իմաստային զարգացումը, պատմական գործածությունը և հայերենի բառակազմական համակարգում ունեցած տեղն են։ Արհեստավորներին բնորոշող անվանումները դիտարկվում են որպես լեզվի պատմության և ժողովրդի նյութական ու սոցիալական մշակույթի փոխկապակցվածությունն արտացոլող բառային միավորներ, քանի որ դրանց ձևավորումը սերտորեն կապված է տարբեր ժամանակաշրջաններում տարածված արհեստների, աշխատանքի բաժանման և քաղաքային ու գյուղական տնտեսական կյանքի զարգացման հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում անվանումների բառակազմական կառուցվածքին՝ պարզելով, թե ինչ արմատների, ածանցների և այլ ձևաբանական միջոցների օգնությամբ են հայերենում ստեղծվել մասնագիտություն կամ զբաղմունք ցույց տվող բառերը։ Քննվում են բնիկ հայկական կազմությունները, ինչպես նաև պատմական լեզվական շփումների հետևանքով հայերեն ներթափանցած փոխառությունները և դրանց հնչյունական, ձևաբանական ու իմաստային հարմարեցման առանձնահատկությունները։ Համեմատական քննությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու նույն կամ մոտ արհեստը նշանակող տարբեր անվանումների տարածքային, ժամանակագրական և ոճական տարբերությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում գրաբարի, միջին հայերենի, աշխարհաբարի և բարբառների նյութի համադրումը, որի միջոցով հնարավոր է հետևել առանձին բառերի գործածության շարունակականությանը, փոփոխությանը կամ աստիճանական դուրսմղմանը։ Հետազոտության ընթացքում կարող են ուսումնասիրվել նաև հոմանիշային հարաբերությունները, բազմիմաստությունը և այն դեպքերը, երբ մասնագիտություն նշանակող բառը ժամանակի ընթացքում ձեռք է բերել լրացուցիչ սոցիալական կամ փոխաբերական իմաստներ։ Առանձին հետաքրքրություն են ներկայացնում այն անվանումները, որոնք կապված են պատմականորեն տարածված, սակայն հետագայում վերացած կամ էապես փոփոխված արհեստների հետ, քանի որ այդ բառերը լեզվական տվյալներից բացի տեղեկություններ են պահպանել ավանդական կենցաղի և արտադրական մշակույթի վերաբերյալ։ Նյութի աղբյուր կարող են ծառայել բառարանները, մատենագրական երկերը, վիմագրությունները, արխիվային փաստաթղթերը, ազգագրական նյութերը, գեղարվեստական գրականությունը և բարբառային գրանցումները։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը համադրում է բառագիտության, բառակազմության, ստուգաբանության և պատմական լեզվաբանության մոտեցումները՝ միաժամանակ բացահայտելով լեզվի ու նյութական մշակույթի միջև կապերը և նպաստելով հայերենի մասնագիտական ու պատմական բառապաշարի առավել ամբողջական նկարագրությանը։