Պալեոսեյսմոլոգիական և հնագիտական խնդիրների լուծման նպատակով գեոռադարային համակարգի կիրառման մեթոդի հիմնավորումը և առանձնահատկությունները (Հայաստանի և Եգիպտոսի օրինակներով)

History

Աշխատությունը նվիրված է հայ ժողովրդի պատմության, մշակույթի, հասարակական կյանքի, ազգային ինքնության և պատմական զարգացման տարբեր կողմերի համակողմանի ներկայացմանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է Հայաստանի և հայ ժողովրդի անցած պատմական ճանապարհի, մշակութային ժառանգության ձևավորման, լեզվի, գրականության, կրոնի, արվեստի, հասարակական կառույցների և տարբեր ժամանակաշրջաններում տեղի ունեցած քաղաքական ու սոցիալական փոփոխությունների վրա։ Նյութը կարող է ընդգրկել հայկական քաղաքակրթության ձևավորման վաղ փուլերը, պատմական Հայաստանի աշխարհագրական միջավայրը, պետական կազմավորումների զարգացումը և հարևան ժողովուրդների ու պետությունների հետ ունեցած հարաբերությունները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում հայկական մշակույթի ինքնատիպության ձևավորմանը և այն գործոններին, որոնց շնորհիվ հայ ժողովուրդը կարողացել է պահպանել լեզվական ու մշակութային շարունակականությունը պատմական տարբեր պայմաններում։ Կարևորվում է հայոց լեզվի նշանակությունը՝ որպես ազգային ինքնության և մշակութային հիշողության պահպանման հիմնական միջոցներից մեկը։ Քննության են առնվում գրավոր մշակույթի ձևավորումը, ձեռագրական ավանդույթը, պատմագրությունը, կրոնական ու աշխարհիկ գրականությունը և կրթական կենտրոնների գործունեությունը։ Հայկական մատենագրական ժառանգությունը դիտարկվում է որպես պատմության, հասարակության, գաղափարական կյանքի և մշակութային արժեքների ուսումնասիրման կարևոր աղբյուր։ Առանձին տեղ է հատկացվում քրիստոնեության և Հայոց եկեղեցու դերին հասարակական ու մշակութային կյանքում, եկեղեցական հաստատությունների մասնակցությանը կրթության, գրչության, ճարտարապետության և արվեստի զարգացման գործընթացներում։ Ներկայացվում են հայկական ճարտարապետության և կերպարվեստի առանձնահատկությունները՝ եկեղեցիների, վանական համալիրների, խաչքարերի, մանրանկարչության և կիրառական արվեստի օրինակների միջոցով։ Մշակութային ժառանգությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես գեղարվեստական արժեքների ամբողջություն, այլև որպես պատմական հիշողության նյութական արտահայտություն։ Կարևոր ուղղություն է հայկական պետականության զարգացման ուսումնասիրությունը։ Տարբեր դարաշրջաններում ձևավորված պետական և իշխանական համակարգերի դիտարկումը հնարավորություն է տալիս հասկանալ քաղաքական կազմակերպման ձևերի փոփոխությունները, արտաքին հարաբերությունները և տարածաշրջանային գործընթացների ազդեցությունը երկրի զարգացման վրա։ Քննության են առնվում նաև այն ժամանակաշրջանները, երբ պետականության բացակայության պայմաններում ազգային ու համայնքային կառույցները, եկեղեցին, կրթական հաստատությունները և մշակութային կենտրոնները կարևոր դեր են կատարել հասարակական կյանքի կազմակերպման և ինքնության պահպանման գործում։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում հայկական համայնքների ձևավորմանը Հայաստանի պատմական տարածքից դուրս։ Տարբեր ժամանակաշրջաններում տեղի ունեցած տեղաշարժերի հետևանքով հայկական համայնքներ են ձևավորվել բազմաթիվ տարածաշրջաններում, որտեղ ստեղծվել են եկեղեցիներ, դպրոցներ, տպարաններ, բարեգործական և մշակութային կազմակերպություններ։ Սփյուռքահայ կյանքի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել հայրենիքի հետ կապերի պահպանման, տեղական հասարակությունների հետ փոխազդեցության և նոր մշակութային միջավայրերում ազգային ինքնության վերարտադրման մեխանիզմները։ Կարևորվում է հայկական տպագրության և պարբերական մամուլի զարգացումը, քանի որ դրանք մեծ դեր են ունեցել գիտելիքի տարածման, հասարակական մտքի ձևավորման և աշխարհագրորեն հեռու համայնքների միջև կապերի պահպանման գործում։ Նյութում կարող են դիտարկվել նաև նոր և նորագույն ժամանակաշրջանների հասարակական ու տնտեսական փոփոխությունները, կրթական շարժումները, մտավորականության գործունեությունը և ազգային մշակույթի արդիականացման գործընթացները։ Պատմական զարգացումները ներկայացվում են քաղաքական, սոցիալական և մշակութային գործոնների փոխկապակցվածության շրջանակում՝ հնարավորություն տալով հասկանալ, թե ինչպես են արտաքին իրադարձություններն ու ներքին վերափոխումները ազդել հասարակության կառուցվածքի և ինքնության վրա։ Կարևոր տեղ է հատկացվում պատմական հիշողության պահպանմանը։ Ընտանեկան հիշողությունները, համայնքային ավանդույթները, գրավոր աղբյուրները, հուշարձանները, թանգարանային հավաքածուները և արխիվային նյութերը դիտարկվում են որպես անցյալի վերաբերյալ գիտելիքի պահպանման տարբեր ձևեր։ Դրանց համատեղ ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատմությունը դիտարկել ոչ միայն պետական և քաղաքական իրադարձությունների, այլև հասարակության առօրյա կյանքի, մշակութային փորձառությունների և անհատական պատմությունների միջոցով։ Առանձին ուղղություն է հայ գրականության ուսումնասիրությունը՝ որպես ազգային մտքի և մշակութային ինքնարտահայտման կարևոր ոլորտ։ Տարբեր ժամանակաշրջանների գրական ստեղծագործություններն արտացոլում են հասարակական փոփոխությունները, պատմական հիշողությունը, հայրենիքի պատկերացումները, մարդու և հասարակության փոխհարաբերությունները։ Գրականության հետ միասին կարևորվում են երաժշտությունը, թատրոնը, կերպարվեստը և մշակութային ստեղծագործության այլ ձևերը, որոնք նպաստել են հայկական մշակույթի բազմազանության ձևավորմանը։ Հետազոտական տեսանկյունից կարևոր է աղբյուրների համեմատական և քննադատական ուսումնասիրությունը։ Պատմագրական աշխատությունները, ժամանակագրությունները, ձեռագրերը, վիմագրությունները, հնագիտական նյութերը, պաշտոնական փաստաթղթերը, մամուլը և հուշագրությունները կարող են ներկայացնել պատմական իրականության տարբեր կողմերը։ Դրանց համադրումը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել անցյալի վերաբերյալ և տարբերակել փաստական տեղեկությունը հետագա մեկնաբանություններից։ Այս մոտեցումը կարևոր է նաև հայագիտության զարգացման պատմությունը հասկանալու համար, քանի որ տարբեր ժամանակաշրջանների հետազոտողները կարող են միևնույն խնդիրները դիտարկել տարբեր մեթոդաբանական դիրքերից։ Աշխատության նշանակությունը պայմանավորված է հայ ժողովրդի պատմությունն ու մշակույթը փոխկապակցված ամբողջության մեջ ներկայացնելու հնարավորությամբ։ Պատմական իրադարձությունների ուսումնասիրությունը համադրվում է լեզվի, գրականության, կրոնի, արվեստի, կրթության, հասարակական կյանքի և սփյուռքի խնդիրների հետ՝ ձևավորելով հայկական քաղաքակրթության զարգացման բազմակողմանի պատկեր։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս հասկանալ ոչ միայն առանձին պատմական ժամանակաշրջանները, այլև տարբեր դարաշրջանների միջև գոյություն ունեցող մշակութային շարունակականությունը։ Ընդհանուր առմամբ նյութը կարող է ծառայել որպես հայ ժողովրդի պատմության և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրության լայնածավալ աղբյուր՝ ընդգրկելով հնագույն ժամանակներից մինչև ժամանակակից հասարակության ձևավորումը տանող հիմնական գործընթացները։ Այն կարող է օգտակար լինել հայագիտության, պատմության, մշակութաբանության, գրականագիտության, ազգագրության, սփյուռքագիտության և հարակից ոլորտների հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների, ինչպես նաև Հայաստանի և հայկական մշակույթի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Other Subjects

Այս աշխատությունը նվիրված է Երևանի քաղաքային կառուցապատման մեջ բարձրահարկ գերիշխող շենքերի ձևավորման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ ճարտարապետական, քաղաքաշինական, տարածական, տեսողական և քաղաքային միջավայրի պահպանության տեսանկյուններից։ Ուսումնասիրության կենտրոնում բարձրահարկ կառույցների՝ որպես քաղաքի տարածական կերպարը ձևավորող առանցքային տարրերի, տեղադրման, ծավալատարածական կազմակերպման և շրջակա կառուցապատման հետ փոխհարաբերության խնդիրներն են։ Աշխատանքում կարող են վերլուծվել Երևանի քաղաքային կառուցվածքը, բնական ռելիեֆը, տեսողական առանցքները, պատմական կենտրոնի առանձնահատկությունները և այն պայմանները, որոնք ազդում են բարձրադիր շենքերի ընկալման ու քաղաքային համայնապատկերի ձևավորման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բարձրահարկ գերիշխող կառույցների տեղադրման նպատակահարմարությանը, դրանց բարձրության և ծավալի հարաբերակցությանը հարակից շենքերի ու փողոցային տարածքների հետ, ինչպես նաև քաղաքի տարբեր հատվածների միջև տեսողական կապերի պահպանմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ այն հակասությանը, որը երբեմն առաջանում է ժամանակակից բարձրահարկ կառուցապատման պահանջների և Երևանի պատմական-ճարտարապետական կերպարի պահպանության անհրաժեշտության միջև։ Կարևոր տեղ է հատկացվում քաղաքային համայնապատկերի, պատմական հուշարձանների տեսանելիության, փողոցների տարածական ընկալման և բնական լանդշաֆտի հետ նոր կառուցապատման ներդաշնակեցման խնդիրներին։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել նաև բարձրահարկ կառուցապատման ազդեցությունը տրանսպորտային հոսքերի, հետիոտնային միջավայրի, ինժեներական ենթակառուցվածքների, կանաչ տարածքների, բնական լուսավորության և միկրոկլիմայի վրա։ Առանձին կարևորություն ունի բարձրահարկ գերիշխողների ձևավորման չափորոշիչների մշակումը, որոնց միջոցով հնարավոր կլինի որոշել դրանց տեղադրման, բարձրության, ծավալային լուծումների և ճարտարապետական կերպարի համապատասխանությունը տվյալ քաղաքային միջավայրին։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել Երևանի տարբեր հատվածների համեմատական վերլուծություն՝ բացահայտելու արդեն ձևավորված բարձրահարկ գերիշխողների ազդեցությունը և նոր կառուցապատման հնարավոր զարգացման սցենարները։ Աշխատանքի նպատակներից է առաջարկել քաղաքաշինական և ճարտարապետական լուծումներ, որոնք թույլ կտան համատեղել քաղաքի զարգացման, ժամանակակից կառուցապատման և ներդրումային պահանջները՝ Երևանի պատմական ու տարածական ինքնատիպության պահպանման հետ։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է Երևանի կայուն և հավասարակշռված քաղաքային զարգացման, քաղաքային տեսարանի պահպանության և ապագա բարձրահարկ կառուցապատման առավել հիմնավորված պլանավորման տեսանկյունից։

Medicine

Այս աշխատանքը նվիրված է յուբիվաքս քսուքի համակցված ազդեցությամբ կիրառման փորձարարական հիմքում ընկած մոտեցումներին՝ մաշկի II-III-ա աստիճանի ջերմային և մաշկի ու բերանի խոռոչի լորձաթաղանթի աստիճանի քիմիական այրվածքների տեղային բուժման ընթացքում։ Նյութում ներկայացվում են քսուքի կենսաֆիզիկաքիմիական հատկությունները, ակտիվ բաղադրիչների մաշկի մեջ ներթափանցման առանձնահատկությունները և դրանց հակաբակտերիալ, վերականգնողական և հակաբորբոքային ազդեցությունները։ Աշխատությունը ներառում է փորձարարական հետազոտություններ կենդանական մոդելներում, որոնցում գնահատվում են վերքի բուժման արագությունը, բջջային վերականգնողական գործընթացների ինտենսիվությունը, ցավային զգայունության փոփոխությունները և վերքի մակերեսի միկրոբիոլոգիական մաքրությունը։ Քննարկվում է նաև յուբիվաքսի կիրառման անվտանգությունը, տեղային կողմնակի երևույթների բացակայությունը և տարբեր ծանրության աստիճանների այրվածքների բուժման արդյունավետության համեմատական գնահատումը։ Աշխատությունը կարևոր է բժշկական պրակտիկայի, վերականգնողական բժշկության և դերմատոլոգիայի ոլորտների մասնագետների համար՝ նպատակ ունենալով ապահովել արդյունավետ տեղային բուժում և արագացնել վերքերի բուժման գործընթացը։

Law

Աշխատությունը նվիրված է պետական իշխանության և պետական կառավարման փոխհարաբերությունների տեսական հիմքերի ու գործնական դրսևորումների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության պետական համակարգի օրինակով։ Հետազոտության կենտրոնում պետական իշխանության էությունը, դրա կազմակերպման սկզբունքները, պետական մարմինների իրավասությունների բաշխումը և կառավարման գործընթացում դրանց փոխգործակցության մեխանիզմներն են։ Պետական իշխանությունը դիտարկվում է որպես հանրային իշխանության ինստիտուցիոնալ ձև, իսկ պետական կառավարումը՝ որպես պետական նպատակների և գործառույթների իրականացման կազմակերպական ու վարչական գործընթաց։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են քննվել իշխանությունների բաժանման սկզբունքը, պետական մարմինների իրավական կարգավիճակը, գործադիր կառավարման կազմակերպումը, որոշումների ընդունման ընթացակարգերը և պետական ինստիտուտների միջև լիազորությունների սահմանազատման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում տեսական հասկացությունների և իրական կառավարման պրակտիկայի հարաբերակցությանը՝ պարզելու համար, թե իրավական ու ինստիտուցիոնալ կառուցակարգերն ինչպես են արտահայտվում պետական կառավարման ամենօրյա գործունեության մեջ։ Կարևոր ուղղություն է պետական կառավարման արդյունավետության, հաշվետվողականության, թափանցիկության և իրավական պատասխանատվության փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև կենտրոնական և տարածքային կառավարման մարմինների հարաբերություններին, վարչարարության կազմակերպմանը, հանրային ծառայության դերին և կառավարչական որոշումների իրականացման մեխանիզմներին։ Հայաստանի օրինակով թեման հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել պետական կառավարման ինստիտուտների զարգացման և վերափոխման առանձնահատկությունները՝ դրանք դիտարկելով սահմանադրական և վարչաիրավական սկզբունքների շրջանակում։ Առանձին նշանակություն ունի պետական կառավարման բարեփոխումների ուսումնասիրությունը, քանի որ ինստիտուցիոնալ փոփոխությունները կարող են առնչվել լիազորությունների հստակեցմանը, վարչական գործընթացների կազմակերպմանը, հանրային ծառայությունների որակին և պետական մարմինների աշխատանքի արդյունավետությանը։ Միաժամանակ կարևորվում է քաղաքացու և պետական կառավարման մարմինների հարաբերությունների իրավական կազմակերպումը՝ որպես հանրային կառավարման համակարգի կարևոր բաղադրիչ։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է պետության և իրավունքի տեսության, սահմանադրական ու վարչական իրավունքի և հանրային կառավարման մոտեցումները՝ հնարավորություն տալով համակարգված ներկայացնել պետական իշխանության կազմակերպման և կառավարման գործնական իրականացման հիմնական խնդիրները Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է ԴՆԹ-ի և մետաղ պարունակող լիգանդների փոխազդեցության ֆիզիկաքիմիական ու մոլեկուլային մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ որպես հիմնական մոդելային համակարգեր դիտարկելով երկարժեք մետաղական իոնները, պլատինի միացությունները և պորֆիրինները։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում է, թե տարբեր կառուցվածք և քիմիական հատկություններ ունեցող մետաղ պարունակող նյութերն ինչպես են կապվում ԴՆԹ-ի հետ և ինչ փոփոխություններ կարող են առաջացնել դրա տարածական կառուցվածքում, կայունության, լիցքային բաշխման և կենսաբանական հատկությունների մեջ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մետաղական իոնների և նուկլեինաթթվի ֆոսֆատային խմբերի ու ազոտական հիմքերի միջև առաջացող փոխազդեցություններին, ինչպես նաև դրանց ազդեցությանը ԴՆԹ-ի կրկնակի պարույրի կառուցվածքային կազմակերպման վրա։ Քննության են առնվում պլատինի միացությունների կապման առանձնահատկությունները, այդ թվում՝ ԴՆԹ-ի առանձին հատվածների միջև կամ նույն շղթայի ներսում կապերի ձևավորման հնարավորությունը և դրա հետևանքով մոլեկուլի կառուցվածքային ու ֆունկցիոնալ փոփոխությունները։ Ուսումնասիրվում են նաև պորֆիրինային համակարգերը, որոնք իրենց կառուցվածքային առանձնահատկությունների շնորհիվ կարող են տարբեր եղանակներով փոխազդել նուկլեինաթթուների հետ՝ կախված մոլեկուլի լիցքից, մետաղական կենտրոնից, տարածական կառուցվածքից և միջավայրի պայմաններից։ Վերլուծվում է լիգանդների կոնցենտրացիայի, մետաղական իոնի բնույթի, լուծույթի իոնային ուժի, թթվայնության և ջերմաստիճանի ազդեցությունը կապման արդյունավետության ու ԴՆԹ-ի կառուցվածքային փոփոխությունների վրա։ Ֆիզիկաքիմիական մեթոդների կիրառումը հնարավորություն է տալիս գնահատել համալիրների առաջացման առանձնահատկությունները, դրանց կայունությունը և տարբեր լիգանդների նկատմամբ ԴՆԹ-ի կապման ընտրողականությունը։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև կենսաբժշկական տեսանկյունից, քանի որ ԴՆԹ-ի հետ փոխազդող մետաղ պարունակող միացությունների մի մասը կարող է ազդել գենետիկական տեղեկատվության կրկնապատկման և արտահայտման գործընթացների վրա։ Նման համակարգերի ուսումնասիրությունը նպաստում է մետաղական իոնների կենսաբանական դերի, նուկլեինաթթուների կառուցվածքային կազմակերպման և կենսաակտիվ միացությունների գործողության մոլեկուլային հիմքերի առավել խորքային ըմբռնմանը՝ միաժամանակ կարևոր հիմք ստեղծելով դեղագործական, կենսաֆիզիկական և մոլեկուլային հետազոտությունների զարգացման համար։

History

Աշխատությունը նվիրված է Հայկական հարցի զարգացմանը և մեծ տերությունների քաղաքականությանը 1914–1917 թվականներին՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ռազմաքաղաքական ու դիվանագիտական իրադարձությունների համատեքստում։ Քննության են առնվում պատերազմի սկզբից հետո Հայկական հարցի շուրջ ձևավորված միջազգային իրադրությունը, Օսմանյան կայսրության նկատմամբ տարբեր պետությունների քաղաքական մոտեցումները և հայկական բնակչության դրության վերաբերյալ դիվանագիտական արձագանքները։ Վերլուծվում են Ռուսաստանի, Մեծ Բրիտանիայի, Ֆրանսիայի, Գերմանիայի և ժամանակաշրջանի մյուս ազդեցիկ պետությունների շահերը, նրանց արտաքին քաղաքական նպատակները և Հայկական հարցի տեղը միջազգային հարաբերություններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դիվանագիտական փաստաթղթերին, միջպետական բանակցություններին, պաշտոնական հայտարարություններին և պատերազմի ընթացքում հայկական տարածքների ու բնակչության ապագայի վերաբերյալ քննարկումներին։ Դիտարկվում են Հայոց ցեղասպանության տարիներին հայկական բնակչության նկատմամբ իրականացված բռնությունների վերաբերյալ միջազգային արձագանքները, մարդասիրական նախաձեռնությունները և խնդրի քաղաքական ու իրավական ընկալումները՝ առանց բռնության մանրամասն նկարագրությունների։ Քննարկվում է նաև մեծ տերությունների ռազմավարական շահերի ազդեցությունը հայկական պահանջների և Հայկական հարցի միջազգային ներկայացման վրա։ Կարևորվում է տարբեր պետությունների դիրքորոշումների համեմատական ուսումնասիրությունը և դրանց փոփոխությունների դիտարկումը պատերազմի տարբեր փուլերում։ Անդրադարձ է կատարվում ռուսական հեղափոխությունների և 1917 թվականի քաղաքական վերափոխումների ազդեցությանը տարածաշրջանային հարաբերությունների ու Հայկական հարցի հետագա ընթացքի վրա։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս Հայկական հարցը դիտարկել ոչ միայն ազգային պատմության, այլև Առաջին համաշխարհային պատերազմի միջազգային դիվանագիտության և մեծ տերությունների քաղաքական մրցակցության շրջանակներում։ Այն կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, միջազգային հարաբերությունների, դիվանագիտության պատմության և Հայկական հարցի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։