Փաստարկում և հռետորություն

Biology

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանում տարածված Lymnaea ցեղին պատկանող քաղցրահամ ջրային փորոտանիների տեսակային կազմի, կարգաբանական առանձնահատկությունների, տարածվածության և կենսամիջավայրային կապերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում տարբեր ջրային էկոհամակարգերում հանդիպող ներկայացուցիչների հայտնաբերումն ու տեսակային տարբերակումն է՝ հաշվի առնելով նրանց ձևաբանական հատկանիշները և բնակության պայմանները։ Քննվում են խեցիների կառուցվածքային առանձնահատկությունները՝ ձևը, չափերը, գալարների հարաբերակցությունը և այլ կարգաբանական նշանակություն ունեցող հատկանիշներ, որոնք ավանդաբար կիրառվում են քաղցրահամ փափկամարմինների տեսակների որոշման և համեմատության համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում տարբեր տեսակների տարածական բաշխվածությանը՝ լճերի, լճակների, գետային համակարգերի, ճահճային և այլ քաղցրահամ ջրային միջավայրերի պայմաններում։ Ուսումնասիրվում է ջրային բուսականության, ջրավազանի բնույթի, բարձրության և շրջակա միջավայրի այլ գործոնների հնարավոր նշանակությունը առանձին տեսակների տարածման համար։ Տեսակային կազմի բացահայտումը հնարավորություն է տալիս գնահատելու տվյալ խմբի կենսաբազմազանությունը և լրացնելու Հայաստանի քաղցրահամ մալակոֆաունայի վերաբերյալ տեղեկությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում կարգաբանական նույնականացման խնդիրը, քանի որ լիմնեիդների որոշ ներկայացուցիչներ կարող են ունենալ արտաքին հատկանիշների զգալի փոփոխականություն, իսկ տարբեր դասակարգման համակարգերում նրանց կարգաբանական դիրքը կարող է մեկնաբանվել տարբեր կերպ։ Այդ պատճառով ձևաբանական տվյալների համեմատական ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի տեսակների սահմանների և ազգակցական հարաբերությունների պարզաբանման համար։ Անդրադարձ է կատարվում նաև այս փափկամարմինների էկոլոգիական նշանակությանը՝ որպես քաղցրահամ էկոհամակարգերի սննդային շղթաների և նյութերի շրջանառության մասնակիցների։ Նրանց ուսումնասիրությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև մակաբուծաբանության տեսանկյունից, քանի որ լիմնեիդների ընտանիքի որոշ ներկայացուցիչներ կարող են մասնակցել որոշ տրեմատոդների կենսաշրջաններին։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է կենդանաբանության, մալակոլոգիայի, կարգաբանության, ջրակենսաբանության և կենսաաշխարհագրության մոտեցումները՝ Հայաստանի քաղցրահամ ջրային փորոտանիների բազմազանությունն ու տարածման առանձնահատկությունները բնութագրելու նպատակով։

Geography

Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի տարածքի չորրորդական հրաբխականության ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով կոլիզիոն մագմաների առաջացման մեխանիզմներին և դրանց կապին հրաբխային վտանգի ձևավորման ու գնահատման հետ։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են այն երկրաբանական և երկրադինամիկական գործընթացները, որոնք պայմանավորում են մագմատիկ համակարգերի ձևավորումը, զարգացումը և մակերևույթ դուրս գալը Հայաստանի տարածքում։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում լիթոսֆերային և տեկտոնական կառուցվածքների, մագմատիզմի տարածական ու ժամանակագրական առանձնահատկությունների, ինչպես նաև հրաբխային ապարների կազմի և հատկությունների վերլուծությանը։ Մագմաների առաջացման պայմանների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի լավ հասկանալու այն խորքային գործընթացները, որոնք կապված են երկրակեղևի և մանտիայի փոխազդեցության, նյութի հալման, մագմայի վերափոխման և տարբեր բաղադրիչների խառնման հետ։ Աշխատանքը կարող է ներառել հրաբխային ապարների երկրաքիմիական և պետրոլոգիական ուսումնասիրություն, որի միջոցով բացահայտվում են դրանց ծագումնաբանությունը, մագմատիկ էվոլյուցիան և ձևավորման ֆիզիկաքիմիական պայմանները։ Հայաստանի չորրորդական հրաբխականության ուսումնասիրությունը հատկապես կարևոր է, քանի որ տարածաշրջանը բնութագրվում է բազմազան հրաբխային կառուցվածքներով և համեմատաբար երիտասարդ հրաբխականության դրսևորումներով։ Հետազոտության մյուս կարևոր ուղղությունը հրաբխային վտանգի գնահատումն է։ Այդ համատեքստում կարող են ուսումնասիրվել նախկին ժայթքումների հետքերը, հրաբխային կենտրոնների տարածական բաշխվածությունը, հնարավոր ակտիվացման պայմանները, լավային և պիրոկլաստիկ գործընթացների առանձնահատկությունները և բնակչության ու ենթակառուցվածքների նկատմամբ հնարավոր ազդեցությունները։ Ստացված երկրաբանական և երկրաքիմիական տվյալների համադրումը կարող է նպաստել Հայաստանի տարածքում հրաբխային վտանգի ավելի հիմնավորված գնահատմանը և հնարավոր ռիսկերի կանխատեսման մեթոդների կատարելագործմանը։ Աշխատանքը կարևոր նշանակություն ունի ինչպես Հայաստանի հրաբխականության և երկրադինամիկայի գիտական ուսումնասիրության, այնպես էլ բնական աղետների ռիսկի նվազեցման տեսանկյունից։ Այն կարող է հետաքրքրել երկրաբաններին, հրաբխագետներին, երկրաքիմիկոսներին, երկրաշարժագիտության և բնական վտանգների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետներին, ինչպես նաև տարածաշրջանի երկրաբանական պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողներին։

Law

Այս աշխատությունը նվիրված է Իսրայելի իրավական համակարգի ձևավորման և զարգացման հիմքերի ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով կրոնական ավանդույթների և սահմանադրական սկզբունքների փոխազդեցությանը։ Հեղինակը վերլուծում է երկրի իրավական կառուցվածքի առանձնահատկությունները, իրավական նորմերի ձևավորման պատմական նախադրյալները, կրոնական իրավունքի ազդեցությունը պետական կառավարման և հասարակական հարաբերությունների կարգավորման վրա։ Աշխատության մեջ քննարկվում են Իսրայելի սահմանադրական կարգի առանձնահատկությունները, հիմնական օրենքների դերը, պետական իշխանության մարմինների իրավասությունները, մարդու իրավունքների պաշտպանության մեխանիզմները և աշխարհիկ ու կրոնական իրավակարգերի փոխհարաբերությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում հրեական իրավական ավանդույթի ազդեցությանը, կրոնական դատարանների գործունեությանը, ընտանեկան իրավունքի կարգավորմանը և ժամանակակից իրավական համակարգում ավանդույթի ու ժողովրդավարական արժեքների համադրման խնդիրներին։ Գիրքը ներկայացնում է համապարփակ իրավաքաղաքական վերլուծություն, որը հնարավորություն է տալիս հասկանալ Իսրայելի իրավական համակարգի յուրահատկությունները և դրա զարգացման հիմնական ուղղությունները։ Աշխատությունը նախատեսված է իրավաբանների, սահմանադրական իրավունքի մասնագետների, քաղաքական գիտնականների, պատմաբանների, հետազոտողների, դասախոսների և իրավագիտություն ուսումնասիրող ուսանողների համար։

Law

Աշխատանքը նվիրված է առանձին դաժանությամբ կատարված սպանությունների քրեաիրավական բնութագրին և դրանց իրավական որակման ընթացքում առաջացող տեսական ու գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում կյանքի դեմ ուղղված այն հանցավոր արարքներն են, որոնց կատարման եղանակը, հանգամանքները կամ տուժողին պատճառված ֆիզիկական և հոգեբանական տառապանքի բնույթը վկայում են առանձնահատուկ դաժանության մասին։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակն է բացահայտել այդ արարքների քրեաիրավական էությունը, սահմանել դրանց բնորոշ օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ հատկանիշները և տարբերակել դրանք սպանության այլ դրսևորումներից։ Աշխատանքում քննարկվում են հանցագործության օբյեկտը, օբյեկտիվ կողմը, սուբյեկտը և սուբյեկտիվ կողմը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով մեղավորության ձևին, հանցավոր մտադրությանը և այն հանգամանքներին, որոնք կարող են վկայել տուժողին հատուկ տառապանք պատճառելու գիտակցված ցանկության կամ այդպիսի հետևանքի գիտակցված թույլտվության մասին։ Առանձնահատուկ դաժանության գնահատումը բարդ է նրանով, որ այն միշտ չէ, որ կարող է որոշվել միայն հանցագործության արտաքին դրսևորումներով։ Անհրաժեշտ է համադրել արարքի կատարման եղանակը, տևողությունը, տուժողի վիճակը, հանցագործի վարքագիծը, դեպքին նախորդող և հաջորդող հանգամանքները, ինչպես նաև մեղավորի հոգեբանական վերաբերմունքը կատարվածի նկատմամբ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է այն հարցի ուսումնասիրությունը, թե ինչպիսի փաստական հանգամանքներ կարող են հիմք հանդիսանալ առանձնահատուկ դաժանության իրավական գնահատման համար և որոնք, ընդհակառակը, բավարար չեն այդ հատկանիշը հաստատելու համար։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև դատաբժշկական և այլ մասնագիտական ապացույցների նշանակությանը, քանի որ մարմնական վնասվածքների բնույթը, դրանց առաջացման հաջորդականությունը և տուժողի տառապանքի հնարավոր աստիճանը կարող են կարևոր դեր ունենալ իրավական գնահատման գործընթացում։ Միաժամանակ ընդգծվում է, որ իրավական որակումը չի կարող հիմնվել բացառապես վնասվածքների քանակի կամ ծանրության վրա․ անհրաժեշտ է պարզել դրանց պատճառման հանգամանքները և մեղավորի հոգեբանական վերաբերմունքը։ Առանձին բաժին կարող է նվիրվել առանձնահատուկ դաժանությամբ կատարված սպանության և հարակից հանցակազմերի սահմանազատմանը։ Այդպիսի տարբերակումը կարևոր է, քանի որ արտաքինից նման դեպքերը կարող են ունենալ ընդհանուր հատկանիշներ, սակայն իրավական հետևանքները և հանցագործության որակումը կարող են տարբեր լինել՝ կախված հանցավոր մտադրությունից, կատարման եղանակից, տուժողների թվից և այլ հանգամանքներից։ Ուսումնասիրության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև իրավակիրառ պրակտիկայի վերլուծությունը, որի միջոցով բացահայտվում են այն դժվարությունները, որոնք առաջանում են նախաքննության և դատական քննության ընթացքում։ Հատկապես կարևոր է ապացույցների ամբողջական գնահատումը, քանի որ առանձնահատուկ դաժանության հատկանիշի հաստատումը պահանջում է ոչ միայն առանձին փաստերի արձանագրում, այլև դրանց փոխկապակցված վերլուծություն։ Աշխատանքը կարող է ուսումնասիրել նաև քրեական իրավունքի տեսության և դատական պրակտիկայի միջև առկա մոտեցումների տարբերությունները՝ առաջարկելով իրավական որակման առավել հստակ չափանիշներ։ Նման չափանիշների ձևավորումը կարևոր է իրավական որոշումների կանխատեսելիության, նույնատիպ գործերի նկատմամբ միասնական մոտեցման և անձի քրեական պատասխանատվության արդարացի սահմանման համար։ Հետազոտության արդյունքում կարող են ներկայացվել օրենսդրական և մեթոդական կատարելագործման առաջարկություններ, որոնք ուղղված կլինեն առանձնահատուկ դաժանության հասկացության առավել հստակ սահմանմանը, ապացուցման գործընթացի բարելավմանը և հարակից հանցակազմերից ճիշտ սահմանազատմանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է քրեաիրավական տեսության, դատական պրակտիկայի և քրեական գործերի փաստական հանգամանքների վերլուծությունը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել առանձնահատուկ դաժանությամբ կատարված սպանությունների իրավական բնութագրի առանձնահատկությունները և մշակել դրանց ճիշտ ու հիմնավորված որակման մոտեցումներ։ Թեման ունի կարևոր գործնական նշանակություն, քանի որ նման գործերի ճիշտ իրավական գնահատումը անմիջականորեն կապված է կյանքի իրավունքի պաշտպանության, քրեական պատասխանատվության արդարացի կիրառման և դատական պրակտիկայի միասնականության ապահովման հետ։

Linguistics

Գիրքը նվիրված է հայկաբանության՝ հայոց լեզվի և հայագիտական գիտելիքի ուսումնասիրության ոլորտում առկա խնդիրների քննությանը՝ հին և նոր ժամանակների համեմատական դիտարկմամբ։ Վերնագրում օգտագործված «խանգարմունք» բառը մատնանշում է հայկաբանության մեջ նկատված խաթարումների, շեղումների կամ դժվարությունների քննարկում, ինչը կարող է առնչվել լեզվական կանոնների մեկնաբանությանը, հայերենի ճիշտ գործածությանը, գրական լեզվի մշակմանը և հայագիտական ուսումնասիրությունների զարգացմանը։ Հայկաբանությունը կարևոր դեր է ունեցել հայոց լեզվի կառուցվածքի, պատմական զարգացման, գրական ժառանգության և լեզվական ավանդույթների հետազոտման գործում։ Այս ոլորտում առաջացած տարաձայնությունների ու խնդիրների քննությունը նպաստում է լեզվական նորմերի ձևավորման, լեզվի պահպանման և գիտական մոտեցումների պատմության ավելի խորքային ընկալմանը։ Աշխատության՝ հինն ու նորը համադրող մոտեցումը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու հայագիտական մտածողության շարունակականությունն ու փոփոխությունները, ինչպես նաև լեզվական և գիտական ավանդույթների վերանայման անհրաժեշտությունը։ Առանց ամբողջական բովանդակության տվյալների հնարավոր չէ հստակեցնել հեղինակի քննադատության կոնկրետ առարկան կամ ներկայացված փաստարկները, սակայն վերնագիրը վկայում է հայկաբանության խնդիրներին նվիրված վերլուծական բնույթի աշխատության մասին։ Գիրքը կարևոր է հայ լեզվաբանական և բանասիրական մտքի պատմության, հայերենի ուսումնասիրության ավանդույթների և հայագիտական գրականության զարգացման հետազոտության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել լեզվաբաններին, բանասերներին, հայագետներին և հայոց լեզվի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

History

Հրատարակությունը ներկայացնում է Հայկական ԽՍՀ տարածքում 1981–1982 թվականներին իրականացված դաշտային հնագիտական աշխատանքների արդյունքներին նվիրված գիտական նստաշրջանի նյութերը։ Այն արտացոլում է տվյալ ժամանակահատվածում Հայաստանի հնագիտական հուշարձանների ուսումնասիրման ընթացքը, հետազոտական ուղղություններն ու պեղումների արդյունքում ձեռք բերված գիտական դիտարկումները։ Դաշտային հնագիտական աշխատանքները կարևոր նշանակություն ունեն Հայաստանի հնագույն և միջնադարյան պատմության վերակազմության, բնակավայրերի զարգացման, մշակութային փոխազդեցությունների և հասարակական կյանքի առանձնահատկությունների բացահայտման համար։ Հնավայրերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս տեղեկություններ ստանալու տարբեր ժամանակաշրջաններում բնակչության զբաղմունքների, բնակարանաշինության, արհեստագործության, առևտրի, թաղման սովորույթների և հոգևոր պատկերացումների մասին։ Պեղումների ընթացքում հայտնաբերված խեցեղենը, մետաղե ու քարե առարկաները, զարդերը, շինարարական մնացորդներն ու այլ նյութական վկայությունները կարևոր հիմք են պատմական իրողությունների գիտական մեկնաբանության համար։ Գիտական նստաշրջանի նյութերը միավորում են հետազոտողների դիտարկումները և ներկայացնում հնագիտական ուսումնասիրությունների արդյունքները մասնագիտական քննարկման ու հետագա հետազոտությունների համար։ Ժողովածուն արժեքավոր է Հայաստանի հնագիտական ժառանգության, դաշտային պեղումների պատմության և նյութական մշակույթի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել հնագետներին, պատմաբաններին, հայագետներին, ուսանողներին և Հայաստանի անցյալով հետաքրքրվող ընթերցողներին։