ՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՏՆՏԵՍԱԿԱՆ ԴԵՐԸ ՇՈՒԿԱՅԱԿԱՆ ԷԿՈՆՈՄ

Other Subjects

Հրատարակությունը միավորում է 1849 թվականի օրացուցային տվյալներն ու եղանակային գուշակությունները՝ արտացոլելով ժամանակի հաշվարկման և բնության երևույթների կանխատեսման վերաբերյալ 19-րդ դարի հայ հասարակության պատկերացումները։ Օրացույցային մասը նախատեսված էր տարվա օրերի, ամիսների և ամսաթվերի հաջորդականությունը ներկայացնելու, կարևոր օրերին հետևելու և առօրյա գործերը կազմակերպելու համար։ Քրիստոսի ծննդյան ու հայոց թվականությունների զուգահեռ կիրառումը հնարավորություն էր տալիս համադրել տարբեր ժամանակագրական համակարգերը և պահպանել ազգային թվագրման ավանդույթը։ Եղանակային գուշակություններն իրենց հերթին ներկայացնում են բնության փոփոխությունները դիտարկելու և դրանց հետագա ընթացքը կանխատեսելու ժողովրդական փորձը։ Դրանք կարող էին առնչվել տարվա եղանակներին, տեղումների, ցրտի ու տաքության փոփոխություններին և այդ երևույթների ազդեցությանը մարդկանց կենցաղի ու տնտեսական գործունեության վրա։ Նման կանխատեսումները պետք է ընկալել որպես պատմական ժամանակաշրջանի ավանդական գիտելիքի և բնության ընկալման արտահայտություն, այլ ոչ թե ժամանակակից գիտական օդերևութաբանություն։ Օրացուցային ու եղանակային տեղեկությունների համադրությունը հրատարակությանը տալիս է գործնական և մշակութային նշանակություն՝ այն դարձնելով հետաքրքիր աղբյուր հայ տոմարագիտության, ժողովրդական հավատալիքների, առօրյա կյանքի և 19-րդ դարի հայկական տպագիր մշակույթի ուսումնասիրության համար։

Other Subjects

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է Բյուզանդիայի կայսր Հերակլի (Հերակլիոս I) կյանքի և քաղաքական գործունեության պատմական նկարագրությանը՝ ընդգծելով նրա դերը VII դարի սկզբի բարդ միջազգային իրավիճակում և կայսրության ճգնաժամային վերափոխումների գործընթացում։ Աշխատանքը կենտրոնանում է այն իրադարձությունների վրա, որոնք ուղեկցել են նրա գահակալությանը՝ ներառյալ Պարսկա-բյուզանդական երկարատև պատերազմը, տարածքային կորուստներն ու վերադարձները, ինչպես նաև պետական կառավարման և ռազմական համակարգի վերակազմավորումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Հերակլի ռազմական արշավներին ընդդեմ Սասանյան Պարսկաստանի, որոնք ավարտվեցին Բյուզանդիայի համար կարևոր հաղթանակներով և ժամանակավորապես վերականգնեցին կայսրության հեղինակությունը Արևելքում։ Նյութը վերլուծում է նաև նրա ներքին քաղաքական բարեփոխումները, վարչական համակարգի վերակառուցումը և թեմատիկ (themata) համակարգի ձևավորման նախադրյալները, որոնք հետագայում մեծ ազդեցություն ունեցան բյուզանդական պետական կառավարման վրա։ Աշխատանքը ընդգծում է նաև կրոնական քաղաքականության բարդությունը՝ մոնոթելիտիզմի փորձերը որպես եկեղեցական միասնության ապահովման միջոց, որոնք սակայն առաջացրին հակասություններ տարբեր քրիստոնեական կենտրոնների միջև։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ Հերակլի պատմությունը Բյուզանդիայի անցումային շրջանի կարևոր հանգույց է՝ որտեղ ռազմական հաջողությունները, ներքին բարեփոխումները և կրոնական հակասությունները միասին ձևավորեցին կայսրության հետագա պատմական զարգացումների ուղղությունը։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է լայնաշերտ կապի համակարգերում տեղեկատվության փոխանցման արագության բարձրացման մեթոդների ուսումնասիրությանը և կատարելագործմանը՝ կապուղիների թողունակության, սպեկտրային արդյունավետության և հաղորդման հուսալիության փոխկապակցված գնահատմամբ։ Հետազոտության կենտրոնում թվային տվյալների մեծ ծավալների արագ փոխանցման հնարավորությունների ընդլայնումն է՝ հաշվի առնելով կապուղիներում առաջացող աղմուկը, միջամտությունները, ազդանշանի աղավաղումները և հասանելի հաճախականային ռեսուրսների սահմանափակությունը։ Քննվում են թվային կապի համակարգերի կառուցման հիմնական սկզբունքները, ազդանշանների ձևավորման և մշակման մեթոդները, ինչպես նաև հաղորդման արագության վրա կապուղու բնութագրերի ազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում մոդուլյացիայի և կոդավորման արդյունավետ մեթոդների, բազմակիրառու հաղորդման մոտեցումների, բազմակի կրողներով ազդանշանների և կապուղու ռեսուրսների հարմարվողական կառավարման հնարավորություններին։ Ուսումնասիրվում է տվյալների փոխանցման արագության և սխալների հավանականության միջև փոխզիջումը, քանի որ առավել բարձր արագությունների ապահովումը պետք է համադրվի ընդունվող տեղեկատվության բավարար հուսալիության հետ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում կապուղու թողունակության արդյունավետ օգտագործման խնդիրը՝ ազդանշանների մշակման, սխալների հայտնաբերման և ուղղման, ինչպես նաև հաղորդման պարամետրերի փոփոխվող պայմաններին համապատասխանեցման տեսանկյունից։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել մաթեմատիկական մոդելավորում և համակարգչային նմանակումներ՝ տարբեր հաղորդման մեթոդների արդյունավետությունը համեմատելու և դրանց առավելություններն ու սահմանափակումները գնահատելու համար։ Դիտարկվում է նաև հաղորդիչ և ընդունիչ համակարգերի փոխկապակցված աշխատանքը, քանի որ ընդհանուր արդյունավետությունը պայմանավորված է ոչ միայն կապուղու հնարավորություններով, այլև ազդանշանի մշակման ամբողջ շղթայի բնութագրերով։ Անդրադարձ է կատարվում լայնաշերտ համակարգերում ռադիոհաճախականային և ցանցային ռեսուրսների արդյունավետ բաշխման նշանակությանը՝ միաժամանակ մեծ թվով օգտվողների սպասարկման և բարձր տվյալահոսքերի ապահովման տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է տեղեկատվության տեսության, թվային կապի, ազդանշանների մշակման և հեռահաղորդակցական համակարգերի օպտիմալացման մոտեցումները՝ լայնաշերտ ցանցերում տեղեկատվության փոխանցման արագության և ընդհանուր հաղորդակցական արդյունավետության բարձրացման գիտատեխնիկական հիմքերը զարգացնելու նպատակով։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է աստղաֆիզիկական օբյեկտների հիերարխիկ համակարգերի կառուցվածքի, կազմակերպման և դինամիկական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն համակարգերի վրա, որոնցում տարբեր մասշտաբների աստղագիտական օբյեկտները ձևավորում են փոխկապակցված ենթահամակարգեր և կարող են դիտարկվել որպես ավելի մեծ կառուցվածքների բաղադրիչներ։ Քննության են առնվում հիերարխիկ կազմակերպման ֆիզիկական և մաթեմատիկական սկզբունքները, տարածական բաշխման օրինաչափությունները, գրավիտացիոն փոխազդեցությունների ազդեցությունը և համակարգերի կայունության պայմանները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում բազմակի աստղային համակարգերին, աստղակույտերին, գալակտիկական խմբավորումներին և այլ գրավիտացիոն համակարգերին, որոնց կառուցվածքում հնարավոր է տարբերակել կազմակերպման մի քանի մակարդակներ։ Ուսումնասիրվում է առանձին բաղադրիչների զանգվածների, փոխադարձ հեռավորությունների, շարժման արագությունների և ուղեծրային բնութագրերի ազդեցությունը ամբողջ համակարգի դինամիկական վարքի վրա։ Կարևորվում են հիերարխիկ կառուցվածքների առաջացման և երկարաժամկետ պահպանման պայմանները, ինչպես նաև ներքին և արտաքին գրավիտացիոն ազդեցությունների հետևանքով դրանց հնարավոր փոփոխությունները։ Տեսական վերլուծության շրջանակում կարող են կիրառվել երկնային մեխանիկայի, վիճակագրական ֆիզիկայի և դինամիկական համակարգերի տեսության մեթոդները՝ տարբեր աստղաֆիզիկական կառուցվածքների հատկությունների մոդելավորման և համեմատության համար։ Դիտարկվում են համակարգերի կայունության չափանիշները, էներգիայի և անկյունային մոմենտի բաշխումը, բաղադրիչների փոխազդեցության բնույթը և ժամանակի ընթացքում կառուցվածքային փոփոխությունների հնարավոր մեխանիզմները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է դիտողական տվյալների և տեսական մոդելների համադրումը, որի միջոցով հնարավոր է գնահատել իրական աստղագիտական համակարգերի համապատասխանությունը առաջարկվող հիերարխիկ կառուցվածքային սխեմաներին։ Ուշադրություն է հատկացվում նաև տարբեր մասշտաբներում դիտվող կառուցվածքային նմանություններին և այն հարցին, թե որքանով կարող են ընդհանուր ֆիզիկական օրինաչափությունները կիրառվել տարբեր աստղաֆիզիկական համակարգերի նկարագրության համար։ Նման ուսումնասիրությունները հնարավորություն են տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ գրավիտացիոն համակարգերի ձևավորման, զարգացման և փոխազդեցության գործընթացները, ինչպես նաև պարզել դրանց տեղը Տիեզերքի կառուցվածքային կազմակերպման ընդհանուր պատկերում։ Աշխատությունը համադրում է տեսական աստղաֆիզիկայի և մաթեմատիկական մոդելավորման մոտեցումները՝ նպաստելով բազմաբաղադրիչ աստղային ու գալակտիկական համակարգերի կառուցվածքի և դինամիկայի վերաբերյալ պատկերացումների զարգացմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել աստղաֆիզիկայի, աստղային դինամիկայի, երկնային մեխանիկայի, գալակտիկաների կառուցվածքի և մաթեմատիկական ֆիզիկայի ոլորտներում աշխատող հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Pedagogy

Ուսումնասիրությունը նվիրված է Մատթեոս Մամուրյանի մանկավարժական գործունեությանը, կրթական հայացքներին և հայ կրթամշակութային կյանքի զարգացման գործում ունեցած ներդրմանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում է Մամուրյանի գործունեությունը որպես մանկավարժ և մտավորական՝ դիտարկելով նրա պատկերացումները կրթության նպատակի, ուսուցման կազմակերպման, դաստիարակության և մարդու մտավոր ու բարոյական զարգացման վերաբերյալ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա մանկավարժական գաղափարների ձևավորման պատմական և հասարակական միջավայրին, ինչպես նաև այն խնդիրներին, որոնց առջև կանգնած էր հայ կրթական համակարգը նրա գործունեության ժամանակաշրջանում։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու Մամուրյանի մոտեցումները ազգային կրթության, մայրենի լեզվի, գիտելիքի տարածման և կրթության միջոցով հասարակության առաջընթացին նպաստելու հարցերում։ Նրա մանկավարժական ժառանգությունը դիտարկվում է նաև ժամանակի հայ մտավորականության և կրթական շարժումների համատեքստում՝ ցույց տալով դրա կապը ազգային ինքնագիտակցության, մշակույթի պահպանման և հասարակական զարգացման գաղափարների հետ։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել նաև ուսուցչի դերի, սովորողի ձևավորման, կրթության բովանդակության և կրթական միջավայրի վերաբերյալ Մամուրյանի տեսակետները, ինչպես նաև դրանց նշանակությունը հայ մանկավարժական մտքի պատմության համար։ Գիրքը արժեքավոր է հատկապես այն առումով, որ ներկայացնում է Մատթեոս Մամուրյանին ոչ միայն որպես գրական և հասարակական գործիչ, այլև որպես կրթության և դաստիարակության խնդիրներով զբաղվող մտավորական։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել մանկավարժներին, կրթության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, հայագետներին, գրականագետներին, պատմաբաններին, ուսանողներին և հայ մշակույթի ու մտավոր ժառանգության ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Literature

Այս գիրքը ներկայացնում է Hrant Matevosyan-ի ստեղծագործական աշխարհը՝ ընդգրկելով նրա արձակ գործերի բնորոշ թեմաները, ոճը և գաղափարական խորությունը։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ են զբաղեցնում գյուղական կյանքի իրականությունը, մարդու և բնության փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև անհատի ներաշխարհի բարդ ու հակասական վիճակները։ Մաթևոսյանի արձակը առանձնանում է լեզվական հարստությամբ, հոգեբանական նրբությամբ և պատկերավոր մտածողությամբ՝ հաճախ համադրելով առօրյա իրականությունը և փիլիսոփայական ենթատեքստը։ Գրքում ընդգծվում են նաև սոցիալական փոփոխությունների ազդեցությունը գյուղական համայնքների վրա և մարդու ներքին պայքարը ավանդույթի ու փոփոխության միջև։ Նրա գործերը համարվում են ժամանակակից հայ արձակի կարևորագույն էջերից մեկը՝ ձևավորելով նոր գեղարվեստական մտածողություն և խորացնելով հայ գրականության հոգեբանական ուղղությունը։