Պղնձի սուլֆիդային խտանյութերի ռեակցիոն կարողությունների մեծացման և ալյումինաթերմային եղանակով պղինձ-երկաթային հավելանյութերի ստացման տեխնոլոգիայի մշակումը

Economics

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության կառուցվածքի ձևավորման, զարգացման և պետական կարգավորման հայեցակարգային հիմքերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել տնտեսության կառուցվածքը պայմանավորող գործոնները, գնահատել տարբեր ոլորտների փոխհարաբերությունները և ուսումնասիրել այն տնտեսական քաղաքականության մեխանիզմները, որոնց միջոցով պետությունը կարող է ազդել տնտեսության կառուցվածքային փոփոխությունների և երկարաժամկետ զարգացման ուղղությունների վրա։ Աշխատանքի շրջանակում տնտեսության կառուցվածքը դիտարկվում է որպես փոխկապակցված ոլորտների, ճյուղերի և ինստիտուցիոնալ հարաբերությունների համակարգ, որի փոփոխությունները պայմանավորված են արտադրական ռեսուրսների բաշխմամբ, տեխնոլոգիական առաջընթացով, ներդրումներով, արտաքին առևտրով, աշխատուժի կառուցվածքով և ներքին պահանջարկով։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է Հայաստանի անկախությունից հետո տնտեսության կառուցվածքային վերափոխումների ուսումնասիրությունը՝ պլանային տնտեսությունից շուկայական հարաբերությունների անցման, սեփականաշնորհման, մասնավոր հատվածի ձևավորման, նոր շուկայական ինստիտուտների ստեղծման և տնտեսության ոլորտային վերակազմավորման գործընթացների համատեքստում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արդյունաբերության, գյուղատնտեսության, ծառայությունների, շինարարության, առևտրի և ֆինանսական հատվածի դերին ՀՀ տնտեսության ընդհանուր կառուցվածքում։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել նաև տնտեսության կառուցվածքային անհամամասնությունները, արտադրողականության տարբերությունները, տարածքային զարգացման խնդիրները, տնտեսության արտաքին կախվածությունը և արտահանման կառուցվածքի առանձնահատկությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում պետական կարգավորման գործիքների վերլուծությունը՝ հարկաբյուջետային և դրամավարկային քաղաքականությունից մինչև ներդրումային, արդյունաբերական, մրցակցային և սոցիալ-տնտեսական քաղաքականություն։ Պետական կարգավորումը դիտարկվում է ոչ թե որպես շուկայական մեխանիզմների փոխարինող, այլ որպես այնպիսի միջավայրի ձևավորման միջոց, որը կարող է խթանել արտադրության դիվերսիֆիկացումը, տեխնոլոգիական արդիականացումը, ներդրումների ներգրավումը և բարձր ավելացված արժեք ստեղծող ոլորտների զարգացումը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել մակրոտնտեսական ցուցանիշների վերլուծություն, կառուցվածքային և համեմատական վերլուծության մեթոդներ, վիճակագրական տվյալների ուսումնասիրություն և տնտեսական զարգացման տարբեր սցենարների գնահատում։ Աշխատանքի հայեցակարգային մոտեցումը հնարավորություն է տալիս քննարկել, թե ինչպիսի տնտեսական կառուցվածք է առավել նպաստավոր Հայաստանի երկարաժամկետ, կայուն և մրցունակ զարգացման համար և ինչպիսի պետական քաղաքականություն կարող է աջակցել այդ կառուցվածքի ձևավորմանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտակար լինել ՀՀ տնտեսական քաղաքականության կատարելագործման, կառուցվածքային բարեփոխումների առաջնահերթությունների որոշման, տնտեսության դիվերսիֆիկացման և կայուն տնտեսական աճի ապահովման ուղղությամբ իրականացվող ուսումնասիրությունների համար։

Other Subjects

Այս հրապարակումը ներկայացնում է Լեռնային Ղարաբաղում ռազմական գործողությունների սրման և դրանց քաղաքական ու հումանիտար հետևանքների վերլուծությունը՝ անդրադառնալով Ադրբեջանի ռազմական գործողություններին, տարածաշրջանում ուժերի հարաբերակցության փոփոխությանը և հակամարտության զարգացման հնարավոր սցենարներին։ Նյութում քննարկվում են խաղաղ բնակչության անվտանգության, հարկադիր տեղահանության, հումանիտար ճգնաժամի և միջազգային իրավունքի պահպանման հետ կապված հարցերը, ինչպես նաև ներկայացվում են տարբեր միջազգային դերակատարների արձագանքներն ու դիվանագիտական նախաձեռնությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության ապագայի, անվտանգության երաշխիքների, տարածաշրջանային կայունության և խաղաղ կարգավորման հեռանկարների շուրջ առկա մտահոգություններին։ Հրապարակումը նաև վերլուծում է հակամարտության պատմական նախադրյալները, միջազգային քաղաքականության ազդեցությունը և ռազմական գործողությունների հետևանքով ձևավորված նոր իրողությունները՝ ներկայացնելով դրանց հնարավոր ազդեցությունը Հարավային Կովկասի անվտանգության և տարածաշրջանային համագործակցության վրա։

Economics

ՉՀ ձեռնարկատիրությունը (չպլանային/շուկայական ձեռնարկատիրություն՝ երբեմն դպրոցական գրականության մեջ օգտագործվում է որպես «չհիմնադիր պետական վերահսկողությամբ» կամ ազատ ձեռնարկատիրության ձև) տնտեսագիտական հասկացություն է, որը բնութագրում է այն գործունեությունը, երբ արտադրությունն ու բիզնեսը իրականացվում են հիմնականում շուկայի օրենքների՝ առաջարկի և պահանջարկի հիման վրա, առանց կենտրոնացված պետական պլանավորման ուղղակի ղեկավարության։ Դրա էությունը կայանում է նրանում, որ ձեռնարկատերը ինքնուրույն է որոշում՝ ինչ արտադրել, ինչպես արտադրել և ում համար արտադրել՝ կրելով տնտեսական ռիսկերը և պատասխանատվությունը։ Այս համակարգում կարևոր դեր ունեն մասնավոր սեփականությունը, մրցակցությունը և ազատ գների ձևավորումը։ Ձեռնարկատիրությունը զարգանում է շուկայի պահանջարկին համապատասխան, և հաջողությունը կախված է արդյունավետ կառավարման, նորարարության և ճիշտ բիզնես որոշումների ընդունումից։ ՉՀ ձեռնարկատիրության պայմաններում պետությունը սովորաբար կատարում է կարգավորող դեր՝ ապահովելով օրենքների պահպանումը, մրցակցության պաշտպանությունը և տնտեսական կայունությունը, սակայն չի միջամտում բիզնեսի ամենօրյա կառավարմանը։ Այս ձևը խթանում է նախաձեռնողականությունը, նոր տեխնոլոգիաների կիրառումը և տնտեսական աճը, սակայն կարող է բերել նաև սոցիալական անհավասարության և շուկայական տատանումների։ Այսպիսով, ՉՀ ձեռնարկատիրությունը համարվում է շուկայական տնտեսության հիմնական ձևերից մեկը, որտեղ տնտեսական գործունեությունը հիմնված է ազատ ընտրության և մրցակցության սկզբունքների վրա։

Other Subjects

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

Literature

Աշխատությունը նվիրված է Սերգեյ Դովլաթովի ստեղծագործության ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով հեղինակի և իր ստեղծագործությունների հերոսի փոխհարաբերության վրա։ Հետազոտության հիմնական առանցքը գրողի կենսագրական փորձի, անձնական հիշողությունների և գեղարվեստական պատումի փոխկապակցվածությունն է։ Դովլաթովի ստեղծագործություններում հեղինակի կերպարը հաճախ մոտ է պատմողի կամ գլխավոր հերոսի կերպարին, ինչի շնորհիվ իրական կենսագրական իրադարձությունները վերածվում են գրական նյութի՝ միաժամանակ ենթարկվելով գեղարվեստական վերափոխման։ Աշխատությունը կարող է վերլուծել ինքնակենսագրականության, հեղինակային «ես»-ի, առաջին դեմքով պատմողականության և հեղինակի ու հերոսի սահմանների հարաբերականության դրսևորումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես է գրողը սեփական կյանքի, առօրյա փորձի, մասնագիտական գործունեության, հարաբերությունների և հասարակական միջավայրի մասին նյութը վերածում գեղարվեստական պատմության։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև հումորի, ինքնահեգնանքի, սարկազմի և երկիմաստության կիրառությանը, որոնց միջոցով հեղինակը միաժամանակ ներկայացնում և վերաիմաստավորում է սեփական կերպարը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս տարբերակել իրական հեղինակին, պատմողի կերպարին և գեղարվեստական հերոսին՝ ցույց տալով, որ դրանց նույնացումը միշտ չէ, որ ամբողջությամբ հիմնավորված է, նույնիսկ այն դեպքում, երբ ստեղծագործության մեջ առկա են ակնհայտ կենսագրական զուգահեռներ։ Աշխատության շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև Դովլաթովի լեզվական ոճը, խոսակցական արտահայտչամիջոցները, կերպարների կառուցման առանձնահատկությունները և հեղինակի դիրքավորման ձևերը։ Այս տեսանկյունից գրական տեքստը դիտարկվում է որպես իրականության և հեղինակի ինքնակենսագրական փորձի ստեղծագործական վերամշակման արդյունք։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել ռուս գրականության, ժամանակակից արձակի, հեղինակագիտության և ինքնակենսագրական գրականության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետներին, ինչպես նաև գրականության ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը բացահայտում է Դովլաթովի ստեղծագործության այն առանձնահատկությունը, որի դեպքում հեղինակը միաժամանակ հանդես է գալիս որպես պատմող, իրադարձությունների մասնակից և գեղարվեստական կերպար՝ ստեղծելով իրականության ու գրականության միջև բարդ և հետաքրքիր փոխհարաբերություն։

Geography

Աշխատանքը նվիրված է բացահանքերի կողերի ձևավորման և կայունության ապահովման նոր մեթոդի մշակմանը, ինչպես նաև դրա կիրառման համար անհրաժեշտ հիմնական պարամետրերի գիտական հիմնավորմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են բաց եղանակով օգտակար հանածոների արդյունահանման ժամանակ առաջացող լեռնատեխնիկական պայմանները, ապարային զանգվածի կառուցվածքային և ֆիզիկամեխանիկական հատկությունները, հանքավայրի երկրաբանական առանձնահատկությունները և դրանց ազդեցությունը կողերի կայունության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բացահանքի կողերի երկրաչափական ձևավորմանը, թեքության անկյան, բարձրության, աստիճանների չափերի և այլ տեխնոլոգիական ու երկրամեխանիկական ցուցանիշների ընտրությանը։ Նոր մոտեցման մշակման նպատակն է համատեղել արդյունահանման աշխատանքների անվտանգությունը, կողերի երկարաժամկետ կայունությունը և հանքային տարածքի արդյունավետ օգտագործումը՝ նվազեցնելով ապարների փլուզման, սահքի և դեֆորմացիաների առաջացման հավանականությունը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել ապարային զանգվածում լարվածությունների և դեֆորմացիաների ձևավորման օրինաչափությունները, ջրաբանական պայմանների ազդեցությունը, բնական ճաքերի և խզվածքների դերը, ինչպես նաև հանքարդյունաբերական աշխատանքների հաջորդականության ու կիրառվող տեխնոլոգիայի ազդեցությունը կողերի վարքագծի վրա։ Առաջարկվող մեթոդի պարամետրերի հիմնավորումը հնարավորություն է տալիս որոշել այնպիսի օպտիմալ երկրաչափական և տեխնոլոգիական լուծումներ, որոնք համապատասխան են տվյալ հանքավայրի պայմաններին և ապահովում են աշխատանքների առավել անվտանգ ու արդյունավետ իրականացում։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ բացահանքերի նախագծման, վերակառուցման և շահագործման ընթացքում՝ նպաստելով լեռնային աշխատանքների անվտանգության բարձրացմանը, կորուստների և չնախատեսված ծախսերի նվազեցմանը, ինչպես նաև հանքավայրի պաշարների առավել ռացիոնալ օգտագործմանը։ Աշխատանքը հետաքրքրություն է ներկայացնում հատկապես լեռնային ինժեներների, հանքարդյունաբերության մասնագետների, նախագծողների, երկրաբանների և բաց եղանակով հանքավայրերի շահագործման տեխնոլոգիաներով զբաղվող հետազոտողների համար։