Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Other Subjects

    Հայաստանի ավանդական արտադրական կառույցների (հնձան, ձիթհան, ջրաղաց) ճարտարապետությունը և ժամանակակից օգտագործման հնարավորությունները

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի ավանդական արտադրական կառույցների՝ հնձանների, ձիթհանների և ջրաղացների ճարտարապետական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը և դրանց ժամանակակից օգտագործման հնարավորությունների բացահայտմանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են այդ կառույցների ձևավորման պատմական նախադրյալները, տարածական կազմակերպումը, կառուցվածքային լուծումները, օգտագործվող շինանյութերը, տեղական ճարտարապետական ավանդույթները և բնական միջավայրի հետ դրանց փոխհարաբերությունը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում յուրաքանչյուր կառույցի գործառնական նշանակությանը և այն բանին, թե ինչպես է արտադրական գործընթացը պայմանավորել շենքի հատակագծային ու ծավալատարածական կառուցվածքը։ Հնձանների ուսումնասիրության դեպքում կարող են դիտարկվել խաղողի վերամշակման և գինու պատրաստման համար նախատեսված տարածքները, դրանց կառուցվածքային առանձնահատկություններն ու ավանդական տեխնոլոգիական լուծումները, իսկ ձիթհանների և ջրաղացների դեպքում՝ համապատասխանաբար ձիթապտղի կամ այլ հումքի վերամշակման և ջրի էներգիայի օգտագործման հետ կապված ճարտարապետական ու ինժեներական համակարգերը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև այն տեսանկյունից, որ նման կառույցները ոչ միայն արտադրական նշանակություն ունեցող շինություններ են, այլև Հայաստանի գյուղական մշակույթի, տնտեսական կյանքի և տեղական շինարարական ավանդույթների նյութական վկայություններ։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է դրանց պահպանության, վերականգնման և վերաօգտագործման հնարավորությունների գնահատումը՝ հաշվի առնելով պատմական արժեքը, շենքերի տեխնիկական վիճակը, տեղական համայնքների կարիքները և ժամանակակից գործառույթների պահանջները։ Կարող են առաջարկվել կառույցների նոր կիրառության տարբերակներ՝ որպես մշակութային, կրթական, զբոսաշրջային, թանգարանային, հանրային կամ փոքրածավալ արտադրական տարածքներ՝ պահպանելով դրանց պատմաճարտարապետական ինքնատիպությունը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում նաև ժառանգության պահպանության և ժամանակակից միջամտությունների հավասարակշռությանը, որպեսզի նոր գործառույթների ներդրումը չվնասի կառույցների ավանդական կերպարին և պատմական արժեքներին։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել Հայաստանի ավանդական արտադրական ճարտարապետության գիտական ուսումնասիրությանը, դրա պահպանության և վերականգնման ռազմավարությունների մշակմանը, ինչպես նաև պատմական շինությունների կայուն և նպատակային վերաօգտագործմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել ճարտարապետներին, վերականգնող մասնագետներին, արվեստաբաններին, պատմաբաններին, մշակութային ժառանգության պահպանության ոլորտի մասնագետներին, համայնքային կառույցներին և Հայաստանի ավանդական ճարտարապետությամբ հետաքրքրվող հետազոտողներին ու ուսանողներին։

    Updated: 2026-09-18
    Հայաստանի ավանդական արտադրական կառույցների (հնձան, ձիթհան, ջրաղաց) ճարտարապետությունը և ժամանակակից օգտագործման հնարավորությունները
    Online

    Informatics

    Разработка автоматизированной системы анализа загрязнения окружающей среды двуокисью серы

    Տեխնիկական գիտությունների, բնապահպանական մոնիթորինգի և տեղեկատվական համակարգերի մշակման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է շրջակա միջավայրի ծծմբի երկօքսիդով (SO₂) աղտոտվածության վերլուծության ավտոմատացված համակարգի նախագծման և մշակման հիմնախնդիրներին։ Քննության են առնվում ծծմբի երկօքսիդի առաջացման հիմնական աղբյուրները, մթնոլորտում դրա տարածման առանձնահատկությունները և շրջակա միջավայրի որակի վրա հնարավոր ազդեցությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում աղտոտող նյութի կոնցենտրացիայի չափման, տվյալների հավաքագրման, մշակման և պահպանման տեխնիկական ու ծրագրային մեթոդներին։ Վերլուծվում են ավտոմատացված դիտարկման համակարգերի կառուցվածքը, չափիչ սարքավորումների աշխատանքի սկզբունքները և տեղեկատվության փոխանցման ու մշակման գործընթացները։ Քննարկվում են ծծմբի երկօքսիդի պարունակության որոշման համար կիրառվող վերլուծական մեթոդները, չափումների ճշգրտության ապահովման և հնարավոր սխալների գնահատման խնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել տվիչների, տվյալների հավաքագրման սարքերի, ծրագրային ալգորիթմների և տեղեկատվական շտեմարանների փոխկապակցված աշխատանքի կազմակերպման սկզբունքները։ Անդրադարձ է կատարվում աղտոտվածության մակարդակի ժամանակային և տարածական փոփոխությունների գնահատմանը, վիճակագրական վերլուծությանը և ստացված արդյունքների գրաֆիկական ներկայացման հնարավորություններին։ Կարևորվում է ավտոմատացված համակարգի միջոցով սահմանված բնապահպանական նորմերի նկատմամբ չափումների համեմատումը, աղտոտվածության բարձր մակարդակների ժամանակին հայտնաբերումը և համապատասխան տեղեկատվության տրամադրումը։ Աշխատանքը կարող է նպաստել շրջակա միջավայրի մոնիթորինգի տեխնոլոգիաների կատարելագործմանը, բնապահպանական տվյալների մշակման արդյունավետության բարձրացմանը և օդի որակի վերահսկման գործընթացների զարգացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել բնապահպանական ճարտարագիտության, ավտոմատացման, կիրառական ծրագրավորման, մթնոլորտային օդի մոնիթորինգի և էկոլոգիական տեղեկատվական համակարգերի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-10
    Разработка автоматизированной системы анализа загрязнения окружающей среды двуокисью серы
    Online

    History

    Նշանավոր և հիշարժան տարեթվերի օրացույց 1973: Ապրիլ, մայիս, հունիս

    Այս հրատարակությունը ներկայացնում է 1973 թվականի ապրիլ, մայիս և հունիս ամիսների ընթացքում նշանավոր և հիշարժան տարեթվերի համակարգված օրացուցային հավաքածու, որը նպատակ ունի ընթերցողին ծանոթացնել տարբեր պատմական իրադարձությունների, մշակութային դրվագների, գիտական հայտնագործությունների, ինչպես նաև հասարակական-քաղաքական կարևոր տարելիցների հետ։ Գրքում յուրաքանչյուր ամսվա համար առանձնացված են օրերը՝ դրանց համապատասխան պատմական հղումներով, որոնք ընդգրկում են ինչպես համաշխարհային, այնպես էլ տարածաշրջանային նշանակության իրադարձություններ։ Հեղինակը կամ կազմողները ներկայացնում են տվյալների համառոտ նկարագրություններ՝ ընդգծելով դրանց պատմական նշանակությունը և ազդեցությունը հասարակական զարգացման տարբեր ոլորտների վրա։ Աշխատությունը նաև ծառայում է որպես տեղեկատու ձեռնարկ, որը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել պատմական տարեթվերի մեջ և օգտագործել այն կրթական, գիտաճանաչողական կամ հուշագրական նպատակներով։ Այն օգտակար է ուսուցիչների, ուսանողների, պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների և ընդհանուր մշակութային գիտելիքների ընդլայնմամբ զբաղվող անձանց համար։

    Updated: 2026-09-19
    Նշանավոր և հիշարժան տարեթվերի օրացույց 1973: Ապրիլ, մայիս, հունիս
    Online

    Literature

    Վահան Տերյան: 1885- 1985: (Մեթոդական նյութերի ժողովածու)

    Հրատարակությունը նվիրված է հայ մեծ բանաստեղծ Վահան Տերյանի կյանքին, ստեղծագործական ժառանգությանը և գրական-մշակութային նշանակությանը՝ ներկայացնելով մեթոդական նյութերի ժողովածու՝ ուսումնական և մշակութային միջոցառումների կազմակերպման համար։ Ներառում է բանաստեղծի կենսագրությանը, ստեղծագործությունների գաղափարական և գեղարվեստական առանձնահատկություններին, գրական ոճին և հայ նորագույն պոեզիայի զարգացման գործում ունեցած դերին վերաբերող նյութեր։ Ժողովածուում ներկայացված են դասավանդման, զեկուցումների, գրական երեկոների, ցուցահանդեսների և այլ միջոցառումների կազմակերպման համար նախատեսված առաջարկություններ, տեղեկություններ և մեթոդական մշակումներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Տերյանի քնարերգության թեմատիկ բազմազանությանը, հայրենասիրական, սիրային, փիլիսոփայական և հոգեբանական մոտիվներին, ինչպես նաև նրա ստեղծագործությունների ազդեցությանը հայ գրականության հետագա զարգացման վրա։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել գրականության ուսուցիչների, դասախոսների, գրադարանավարների, մշակութային կազմակերպիչների, ուսանողների, աշակերտների, ինչպես նաև հայ գրականության պատմությամբ և Վահան Տերյանի ստեղծագործությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Updated: 2026-09-05
    Վահան Տերյան: 1885- 1985: (Մեթոդական նյութերի ժողովածու)
    Online

    Informatics

    Разработка методов автоматизированного проектирования цифровых схем на основе теории нечетких множеств

    Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է թվային սխեմաների ավտոմատացված նախագծման մեթոդների մշակմանը՝ հիմնված ոչ հստակ (fuzzy) բազմությունների տեսության վրա՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել նախագծման գործընթացի ճկունությունը և անորոշության պայմաններում որոշումների կայացման արդյունավետությունը։ Նյութում վերլուծվում են ոչ հստակ տրամաբանության հիմնական սկզբունքները և դրանց կիրառությունը թվային համակարգերի մոդելավորման մեջ, որտեղ մուտքային և ելքային պարամետրերը հաճախ կրում են անորոշ կամ միջանկյալ արժեքներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նախագծման ավտոմատացման ալգորիթմներին, որոնք թույլ են տալիս օպտիմալացնել տրամաբանական սխեմաների կառուցվածքը՝ հաշվի առնելով բազմաչափ չափանիշներ, ինչպիսիք են արագագործությունը, էներգասպառումը և բաղադրիչների քանակը։ Քննարկվում են նաև ոչ հստակ բազմությունների կիրառմամբ որոշումների կայացման մեթոդները, որոնք հնարավորություն են տալիս բարելավել սխեմաների հարմարվողականությունը փոփոխվող պահանջներին և աշխատանքային պայմաններին։

    Updated: 2026-11-02
    Разработка методов автоматизированного проектирования цифровых схем на основе теории нечетких множеств
    Online

    Linguistics

    Բառամիավորների նկարագրության սկզբունքները ժամանակակից հայոց լեզվի բառապաշարի համակարգչային շտեմարանում

    Լեզվաբանական, բառագիտության և համակարգչային լեզվաբանության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ժամանակակից հայոց լեզվի բառապաշարի համակարգչային շտեմարանում բառամիավորների նկարագրության սկզբունքների, կառուցվածքային առանձնահատկությունների և տեղեկատվական ներկայացման մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում հայերենի բառային համակարգի կազմակերպման հիմնական օրինաչափությունները, բառամիավորների դասակարգման չափանիշները և դրանց լեզվաբանական բնութագրերի համակարգված ներկայացման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բառերի իմաստային, քերականական, ձևաբանական, շարահյուսական և ոճական հատկանիշների նկարագրությանը, ինչպես նաև բառային միավորների միջև գոյություն ունեցող իմաստային ու կառուցվածքային կապերի արտացոլմանը։ Վերլուծվում են բառապաշարի թվայնացման, բառային տվյալների հավաքագրման, մշակման, դասակարգման և պահպանման մեթոդաբանական մոտեցումները։ Քննարկվում են բառային գրառումների միասնական կառուցվածքի մշակման, բառերի բազմիմաստության, հոմանիշության, հականիշության, համանունության և դարձվածային կապակցությունների ներկայացման առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել բառարանագիտական ավանդական սկզբունքների և ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների համադրման հնարավորությունները, ինչպես նաև լեզվական տվյալների որոնման ու ավտոմատ մշակման մեխանիզմները։ Անդրադարձ է կատարվում բառամիավորների ձևաբանական տարբերակների, բառաստեղծական կապերի, գործածության հաճախականության և համատեքստային առանձնահատկությունների նկարագրության խնդիրներին։ Կարևորվում է համակարգչային շտեմարանի կառուցվածքային միասնականության, տվյալների ճշգրտության և լեզվաբանական տեղեկատվության փոխկապակցվածության ապահովումը։ Աշխատանքը կարող է նպաստել հայերենի էլեկտրոնային բառարանների, լեզվական կորպուսների, ավտոմատ վերլուծության համակարգերի և բնական լեզվի մշակման տեխնոլոգիաների զարգացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել հայոց լեզվի բառագիտության, բառարանագիտության, համակարգչային լեզվաբանության, լեզվական տվյալների մշակման և թվային հումանիտար գիտությունների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-10
    Բառամիավորների նկարագրության սկզբունքները ժամանակակից հայոց լեզվի բառապաշարի համակարգչային շտեմարանում