Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionPolitical Science
Քաղաքական համակարգի զարգացման հիմնախնդիրը անցումային հասարակությունում
Հարությունյան Է.Լ., գիտամեթոդական և վերլուծական աշխատանք է, որը նվիրված է անցումային հասարակություններում քաղաքական համակարգերի ձևավորման, զարգացման և կայունացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Այն անդրադառնում է այն գործընթացներին, որոնք բնորոշ են քաղաքական վերափոխումների փուլում գտնվող երկրներին՝ ներառելով պետական կառավարման ինստիտուտների ձևավորումը, քաղաքական իշխանության լեգիտիմացման մեխանիզմները, կուսակցական համակարգերի զարգացումը և ժողովրդավարական անցման առանձնահատկությունները։ Գրքում մանրամասն վերլուծվում են քաղաքական համակարգի կայունության և անկայունության գործոնները, հասարակական-քաղաքական փոխակերպումների սոցիալ-տնտեսական նախադրյալները, ինչպես նաև քաղաքական մշակույթի և քաղաքացիական հասարակության դերը անցումային գործընթացներում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված ինստիտուցիոնալ բարեփոխումներին, իրավական պետության կայացման խնդիրներին և քաղաքական մասնակցության ձևերի փոփոխություններին։ Այս աշխատությունը նախատեսված է ուսանողների, հետազոտողների և պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով անցումային հասարակությունների քաղաքական զարգացումների խորքային և համակարգված ընկալմանը։
Updated: 2026-09-21Economics
Բանկային գործունեության պետական կարգավորման և վերահսկողության զարգացումը անցումային տնտեսության (Հայաստանի Հանրապետության) պայմաններում
Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության անցումային տնտեսության պայմաններում բանկային համակարգի պետական կարգավորման և վերահսկողության ձևավորման ու զարգացման գործընթացների ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում է բանկային ոլորտի ինստիտուցիոնալ կայացման դինամիկան՝ սկսած անկախացումից հետո ձևավորված ֆինանսական համակարգի առաջին քայլերից մինչև ժամանակակից կարգավորող մեխանիզմների ձևավորում։ Հեղինակը դիտարկում է կենտրոնական բանկի դերը, դրամավարկային քաղաքականության գործիքները, բանկերի լիցենզավորման և վերահսկողության համակարգերը, ինչպես նաև ֆինանսական կայունության ապահովման մեխանիզմները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ռիսկերի կառավարման, կապիտալի բավարարության պահանջների, վարկային քաղաքականության վերահսկման և բանկային ճգնաժամերի կանխարգելման գործիքներին։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննարկվում է նաև միջազգային ֆինանսական կառույցների ազդեցությունը Հայաստանի բանկային համակարգի բարեփոխումների վրա, ինչպես նաև եվրոպական և այլ զարգացած երկրների փորձի կիրառելիությունը ազգային պայմաններում։ Գրքում ներկայացվում են բանկային վերահսկողության իրավական դաշտի զարգացման փուլերը, կարգավորող մարմինների ինստիտուցիոնալ կարողությունների ամրապնդումը և ֆինանսական շուկաների աստիճանական ազատականացման գործընթացը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսիստների, բանկային ոլորտի մասնագետների, պետական կառավարման աշխատակիցների, ինչպես նաև ուսանողների և հետազոտողների համար, ովքեր հետաքրքրված են անցումային տնտեսությունների ֆինանսական համակարգերի զարգացման և կարգավորման հարցերով։
Updated: 2026-09-23Economics
Համայնքի բյուջե
Այս աշխատությունը նվիրված է համայնքի բյուջեի էությանը, կազմավորման սկզբունքներին և կառավարման մեխանիզմներին տեղական ինքնակառավարման համակարգում։ Գրքում ներկայացվում է, թե ինչ է համայնքի բյուջեն՝ որպես համայնքի ֆինանսական միջոցների ձևավորման, բաշխման և օգտագործման հիմնական գործիք, որը նպատակ ունի ապահովել տեղական նշանակության ծառայությունների մատուցումը և համայնքային զարգացման ծրագրերի իրականացումը։ Հեղինակը անդրադառնում է բյուջեի եկամուտների ձևավորման աղբյուրներին՝ տեղական հարկեր, պետական դոտացիաներ, տուրքեր և այլ եկամուտներ, ինչպես նաև դրանց կառավարման առանձնահատկություններին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ծախսային մասի պլանավորմանը՝ ենթակառուցվածքների զարգացում, սոցիալական ծրագրեր, կրթական և մշակութային նախաձեռնություններ։ Գրքում քննարկվում են նաև բյուջետային գործընթացի փուլերը՝ պլանավորում, հաստատում, կատարում և վերահսկում, ինչպես նաև հաշվետվողականության և թափանցիկության պահանջները։ Վերլուծվում է համայնքի բյուջեի դերը տեղական զարգացման, բնակչության կենսամակարդակի բարձրացման և արդյունավետ կառավարման ապահովման գործում։ Աշխատությունը համադրում է տեսական հիմքերը և գործնական մոտեցումները՝ օգտակար լինելով տեղական ինքնակառավարման մարմինների աշխատողների, տնտեսագետների, պետական ծառայողների և ուսանողների համար։
Updated: 2026-09-19History
Технико-технологические особенности керамики Армении III-II тыс. до н. э
Աշխատությունը նվիրված է մ.թ.ա. III-II հազարամյակներում Հայաստանի տարածքում պատրաստված կերամիկական նյութի տեխնիկական և տեխնոլոգիական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում հնագիտական պեղումներից հայտնաբերված խեցեղենի պատրաստման եղանակներն են, օգտագործված հումքի բնույթը, կավի մշակման գործընթացը, խառնուրդների կիրառումը, ձևավորման տեխնիկան, մակերեսի մշակումը, զարդարման եղանակները և թրծման պայմանները։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի Հայաստանի վաղ բրոնզի և միջին բրոնզի դարաշրջանների նյութական մշակույթի վերակազմության համար, քանի որ կերամիկական առարկաները ոչ միայն կենցաղային նշանակություն ունեցող իրեր են, այլև տվյալ ժամանակաշրջանի տեխնոլոգիական գիտելիքների, արտադրական ավանդույթների և մշակութային կապերի կարևոր վկայություններ։ Աշխատանքում տեխնոլոգիական հատկանիշների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել, թե ինչպիսի հմտություններ էին անհրաժեշտ տարբեր տեսակի անոթների պատրաստման համար, ինչպիսի արտադրական փուլերով էր իրականացվում դրանց ստեղծումը և ինչպես էին վարպետները հարմարեցնում տեխնոլոգիաները տարբեր գործառույթներ ունեցող առարկաների համար։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել կավի բաղադրությանը և դրա նախապատրաստմանը, քանի որ հումքի ընտրությունն ու մշակումը մեծապես ազդում էին պատրաստի արտադրանքի ամրության, կառուցվածքի, գույնի և արտաքին տեսքի վրա։ Կարևոր է նաև թրծման տեխնոլոգիայի ուսումնասիրությունը, որը կարող է տեղեկություններ տալ օգտագործված վառարանների, ջերմային պայմանների և արտադրական գործընթացի վերահսկման մակարդակի մասին։ Կերամիկական նյութի տեխնիկատեխնոլոգիական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս տարբերակել տեղական արտադրական ավանդույթները, բացահայտել հնարավոր տեխնոլոգիական ընդհանրություններն ու տարբերությունները և ուսումնասիրել տարբեր հնագիտական մշակույթների միջև փոխազդեցությունները։ Նման մոտեցումը կարող է նաև նպաստել արտադրության մասնագիտացման, արհեստագործական հմտությունների փոխանցման և տնտեսական կյանքի որոշ առանձնահատկությունների վերականգնմանը։ Աշխատության արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն հնագիտական կերամիկան դիտարկում է ոչ միայն ձևաբանական կամ գեղարվեստական տեսանկյունից, այլև որպես տեխնոլոգիական գործընթացների արդյունք՝ ուսումնասիրելով առարկաների ստեղծման ամբողջ շղթան։ Այսպիսի հետազոտությունը կարող է կարևոր նյութ տրամադրել Հայաստանի տարածքի հնագույն բնակչության կենցաղի, արհեստագործության, նյութերի մշակման գիտելիքների և տարածաշրջանային մշակութային կապերի վերաբերյալ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու մ.թ.ա. III-II հազարամյակների Հայաստանի կերամիկական արտադրության տեխնիկական մակարդակը, արտադրական ավանդույթները և տեխնոլոգիական զարգացումը՝ միաժամանակ լրացնելով Հայաստանի հնագույն պատմության և նյութական մշակույթի վերաբերյալ գիտական պատկերացումները։
Updated: 2026-09-06Other Subjects
Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն ցանկ)= Новые книги: Техника (1989, Январь, №1-2)
Այս տեղեկատվական ցանկը ներկայացնում է «Նոր գրքեր․ Տեխնիկա» բաժնի շրջանակներում հավաքագրված հրատարակությունների համառոտ մատենագիտական ցուցակը, որը նպատակ ունի տեղեկացնել տեխնիկական ոլորտի նորագույն գրականության մասին և հեշտացնել ընթերցողների, հետազոտողների ու մասնագետների կողմնորոշումը ժամանակակից տեխնիկական գրքերի շուկայում և գրադարանային ֆոնդերում։ Ցանկում սովորաբար ընդգրկվում են տարբեր ենթաբաժինների հրատարակություններ՝ ինժեներական գիտություններ, մեքենաշինություն, էլեկտրոնիկա, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, էներգետիկա, շինարարություն և այլ կիրառական տեխնիկական ուղղություններ, որոնք արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանում գիտատեխնիկական առաջընթացի հիմնական միտումները։ Նման ինֆորմացիոն ցուցակները ունեն ոչ միայն գրադարանային հաշվառման և տեղեկատվության տարածման գործառույթ, այլ նաև կարևոր դեր են խաղում գիտական հաղորդակցության մեջ՝ թույլ տալով մասնագետներին արագ ծանոթանալ նոր լույս տեսած մասնագիտական գրականությանը, գնահատել դրա արդիականությունը և կիրառելիությունը իրենց աշխատանքներում։
Updated: 2026-08-21Literature
Ալեքսանդր Շիրվանզադե ՆԱՄՈՒՍ
Ալեքսանդր Շիրվանզադե-ի «Նամուս» վեպը սոցիալ-հոգեբանական ստեղծագործություն է, որտեղ հեղինակը պատկերում է ավանդական հասարակության մեջ մարդու կյանքի, սիրո և պատվի հարաբերությունների բարդ ու հաճախ ողբերգական բախումը։ Վեպի հիմքում ընկած է «նամուս»՝ պատվի և հասարակական կարծիքի կոշտ կանոնի գաղափարը, որը որոշիչ դեր է խաղում հերոսների ճակատագրերում և հաճախ դառնում նրանց անձնական երջանկության կործանման պատճառ։ Շիրվանզադեն ցույց է տալիս, թե ինչպես են ավանդույթները, շրջապատի կարծիքը և սոցիալական ճնշումները սահմանափակում անհատի ազատությունը՝ ստիպելով մարդկանց զոհել իրենց զգացմունքները և իրական սերը հասարակական «պարտադրանքին» հնազանդվելու համար։ Ստեղծագործությունում ընդգծվում է նաև այն ողբերգական հետևանքը, երբ մարդը ապրում է ոչ թե իր ցանկություններով, այլ արտաքին կանոններով, ինչը բերում է հոգեբանական կործանման և մարդկային հարաբերությունների խեղաթյուրման։
Updated: 2026-09-21