Փոքր և միջին կազմակերպությունների զարգացման ֆինանսական արդի խնդիրները ՀՀ-ում

Mathematics

Այս թեման վերաբերում է ֆոտոնային ոչ-գծային դիսիպատիվ համակարգերի մոդելավորմանը, որտեղ ուսումնասիրվում են լույսի տարածման, փոխազդեցության և էներգիայի կորստի (դիսիպացիայի) գործընթացները ոչ-գծային օպտիկական միջավայրերում։ Նման համակարգերում լույսի վարքագիծը չի ենթարկվում պարզ գծային օրենքների, քանի որ ինտենսիվությունը կարող է ազդել միջավայրի բեկման ցուցիչի, փուլային կառուցվածքի և տարածման դինամիկայի վրա, ինչը հանգեցնում է բարդ երևույթների՝ սոլիտոնների ձևավորում, անկայունություններ, քաոսային վարք և ինքնակազմակերպվող կառուցվածքներ։ Դիսիպատիվ բաղադրիչը հաշվի է առնում էներգիայի կորուստները՝ կլանում, ցրումը և արտաքին պոմպավորման ազդեցությունը, որոնք միասին ձևավորում են բաց համակարգի դինամիկան։ Մոդելավորման գործընթացում լայնորեն կիրառվում են ոչ-գծային Շրեդինգերի հավասարումը, Գինզբուրգ–Լանդաուի մոդելները, ինչպես նաև թվային մեթոդներ՝ վերջավոր տարբերությունների, սպեկտրալ մեթոդների և ժամանակային ինտեգրման ալգորիթմների հիման վրա։ Այս մոտեցումները թույլ են տալիս ուսումնասիրել կայուն և անկայուն ռեժիմների սահմանները, էներգիայի հոսքերի բաշխումը և կառավարվող օպտիկական կառուցվածքների առաջացումը, ինչը կարևոր է լազերային տեխնոլոգիաների, օպտիկական կապի համակարգերի և ֆոտոնային հաշվարկային սարքերի զարգացման համար։

Literature

Աշխատությունը նվիրված է 1944-1982 թվականների ընթացքում հայ և թուրքմենական գրականությունների միջև ձևավորված ու զարգացած կապերի ուսումնասիրությանը՝ անդրադառնալով երկու ժողովուրդների գրական և մշակութային փոխհարաբերությունների հիմնական ուղղություններին, դրանց զարգացման առանձնահատկություններին և փոխադարձ ազդեցություններին։ Ուսումնասիրության կենտրոնում հայ և թուրքմեն հեղինակների ստեղծագործական շփումներն են, գրական երկերի թարգմանությունն ու տարածումը, գրական մամուլի դերը, հեղինակների մասին քննադատական ու գրականագիտական անդրադարձները, ինչպես նաև տարբեր մշակութային միջոցառումների և ստեղծագործական կապերի նշանակությունը երկու գրական ավանդույթների փոխճանաչման գործում։ Աշխատության ժամանակագրական շրջանակը ներառում է խորհրդային շրջանի մի քանի տասնամյակներ, երբ Հայաստանի և Թուրքմենստանի գրական կյանքը զարգանում էր ընդհանուր մշակութային և հրատարակչական միջավայրում։ Այդ ժամանակաշրջանում գրական փոխանակումները հնարավորություն էին տալիս ընթերցողներին ծանոթանալու հարևան ժողովուրդների պատմությանը, մշակույթին, ազգային մտածողությանը և գրական կերպարային համակարգին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում թարգմանական գրականությանը, որը կարևոր միջնորդ էր հայ և թուրքմեն հեղինակների ստեղծագործությունների տարածման համար։ Թարգմանությունների միջոցով երկու ժողովուրդների ընթերցողները հնարավորություն էին ստանում բացահայտելու միմյանց գրական ժառանգությունը, ժամանակակից հեղինակներին, բանաստեղծական և արձակ ստեղծագործությունները, ինչպես նաև ազգային թեմաների ու կերպարների յուրահատկությունները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև այն գրողներին և գրականագետներին, որոնք իրենց գործունեությամբ նպաստել են հայ-թուրքմենական գրական երկխոսության զարգացմանը՝ թարգմանելով ստեղծագործություններ, ներկայացնելով հարակից գրականությունների ձեռքբերումները կամ հանդես գալով գրականագիտական գնահատականներով։ Կարևոր նշանակություն ունեն նաև գրական պարբերականները, հրատարակչությունները, ժողովածուները և մշակութային կազմակերպությունները, որոնք նպաստել են գրական կապերի ինստիտուցիոնալ զարգացմանը և ստեղծագործությունների շրջանառությանը։ Ուսումնասիրության միջոցով հնարավոր է պատկերացում կազմել այն մասին, թե ինչպես են տարբեր ժամանակաշրջաններում փոխվել գրական փոխհարաբերությունների բնույթը, ինչ թեմաներ և հեղինակներ են առավել մեծ հետաքրքրություն առաջացրել, և ինչ դեր են ունեցել թարգմանությունները երկու գրականությունների փոխադարձ ընկալման գործում։ Աշխատանքը կարևոր է նաև համեմատական գրականագիտության տեսանկյունից, քանի որ հայ և թուրքմենական գրականությունների զուգադրումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ընդհանուր թեմատիկ ու գեղարվեստական մոտիվներ, ազգային ինքնության արտահայտման ձևեր, պատմական հիշողության դրսևորումներ և գրական ավանդույթների առանձնահատկություններ։ Միաժամանակ այն ցույց է տալիս, որ գրական կապերը միայն ստեղծագործությունների փոխանակում չեն, այլ նաև մշակութային երկխոսության միջոց, որի շնորհիվ ժողովուրդները կարող են ավելի լավ ճանաչել միմյանց հոգևոր և գեղարվեստական աշխարհը։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը արժեքավոր նյութ է հայ-թուրքմենական մշակութային հարաբերությունների, խորհրդային շրջանի գրական գործընթացների, թարգմանական գրականության և երկու ժողովուրդների գրական փոխազդեցությունների մասին ամբողջական պատկերացում կազմելու համար։ Այն կարող է հետաքրքրել հայագիտությամբ, թուրքմենագիտությամբ, համեմատական գրականագիտությամբ, թարգմանագիտությամբ և մշակութային հարաբերությունների պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին, ուսանողներին և ընթերցողներին։

Pedagogy

Современные тренды в межкультурной коммуникации и дидактике / Contemporary Trends in Intercultural Communication and Didactics աշխատությունը միջմշակութային հաղորդակցության և կրթության տեսության ոլորտի արդի գիտական և ուսումնական ձեռնարկ է, որը ուսումնասիրում է գլոբալիզացիայի պայմաններում տարբեր մշակույթների փոխազդեցության ձևերը և դրանց ազդեցությունը ուսուցման գործընթացների վրա, այն ներկայացնում է միջմշակութային հաղորդակցության հիմնական մոդելները, հաղորդակցական խոչընդոտների տեսակները և դրանց հաղթահարման մեթոդները, ինչպես նաև ընդգրկում է դիդակտիկայի ժամանակակից մոտեցումները՝ ուսուցման ինտերակտիվ մեթոդներ, թվային կրթական տեխնոլոգիաների կիրառություն և ուսանողակենտրոն ուսուցման կազմակերպում, գիրքը վերլուծում է նաև լեզվի, մշակույթի և կրթական միջավայրի փոխկապակցվածությունը, միաժամանակ ընդգծելով կրթական համակարգերի արդիականացման և միջազգային կրթական համագործակցության կարևորությունը, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր մանկավարժության, լեզվաբանության և կրթության կառավարման ոլորտների համար։

History

Աշխատությունը պատմական և փաստագրական բնույթի ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է XIX դարի 90-ական թվականներին Օսմանյան կայսրությունում հայ բնակչության դրությանը և հատկապես 1894 թվականի Սասունի իրադարձություններին։ Հեղինակներ Էմիլ Դիլոնը և Ֆրեդերիկ Գրինը ներկայացնում են ժամանակաշրջանի քաղաքական ու հասարակական պայմանները՝ անդրադառնալով հայ բնակչության նկատմամբ իշխանությունների քաղաքականությանը, տեղական վարչական համակարգի գործունեությանը, ազգային և կրոնական խտրականության խնդիրներին ու բնակչության անվտանգության վիճակին։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում Սասունում տեղի ունեցած բռնություններին և դրանց հետևանքներին՝ օգտագործելով հեղինակներին հասանելի փաստագրական նյութերն ու ժամանակակից վկայությունները։ Քննարկվում են նաև Հայկական հարցի միջազգային արձագանքը, եվրոպական տերությունների դիրքորոշումները և Օսմանյան կայսրությունում բարեփոխումների իրականացման շուրջ ձևավորված քաղաքական իրավիճակը։ Աշխատությունը բաղկացած է երկու հեղինակների նյութերից և հրատարակվել է Մոսկվայում 1896 թվականին, ինչի շնորհիվ այն միաժամանակ հանդիսանում է ուսումնասիրվող ժամանակաշրջանին մոտ ստեղծված պատմական սկզբնաղբյուր։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել XIX դարի վերջի հայ բնակչության վիճակը, Սասունի դեպքերի ժամանակակից ընկալումը և Հայկական հարցի լուսաբանումը օտարերկրյա հեղինակների կողմից։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, հայագետների, ցեղասպանագիտության և Օսմանյան կայսրության պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և հայ ժողովրդի նոր շրջանի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է երկչափ անհամասեռ կիսահաղորդչային միջավայրերում էլեկտրոնային ալիքների ցրման տեսական և ֆիզիկական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում էլեկտրոնների ալիքային բնույթն է և այն երևույթները, որոնք առաջանում են, երբ էլեկտրոնային ալիքները տարածվում են տարածականորեն ոչ միատարր հատկություններ ունեցող կիսահաղորդչային համակարգերում։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում է կիսահաղորդչային միջավայրի կառուցվածքային և էլեկտրական անհամասեռությունների ազդեցությունը էլեկտրոնային վիճակների, ալիքների տարածման և ցրման գործընթացների վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում երկչափ համակարգերի առանձնահատկություններին, որտեղ էլեկտրոնների շարժումը սահմանափակված է տարածության երկու չափումներով, ինչի հետևանքով կարող են ի հայտ գալ ցրման և քվանտային երևույթների յուրահատուկ օրինաչափություններ։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել էլեկտրոնային ալիքների ցրման հավանականությունը, ցրման ամպլիտուդը, անկյունային բաշխումը և տարբեր տեսակի անհամասեռությունների ազդեցությունը այդ բնութագրերի վրա։ Կարևորվում է նաև նյութի ներքին պոտենցիալի, լիցքային կենտրոնների, կառուցվածքային խախտումների և այլ տեղային փոփոխությունների դերը էլեկտրոնների շարժման վրա։ Տեսական վերլուծության միջոցով հնարավոր է կառուցել մաթեմատիկական մոդելներ, որոնք նկարագրում են էլեկտրոնային ալիքների տարածումը և ցրումը ոչ միատարր կիսահաղորդչային միջավայրերում։ Ուսումնասիրությունը կարող է հիմնվել քվանտային մեխանիկայի, ալիքների ցրման տեսության և պինդ մարմնի ֆիզիկայի մեթոդների վրա՝ բացահայտելու համար ցրման գործընթացների կախվածությունը նյութի կառուցվածքային և էլեկտրական պարամետրերից։ Հատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում այն դեպքերը, երբ միջավայրի անհամասեռությունները համադրելի են էլեկտրոնային ալիքի երկարության հետ, քանի որ այդ պայմաններում կարող են առաջանալ ինտերֆերենցիոն, ռեզոնանսային և այլ քվանտային ազդեցություններ։ Աշխատանքի կարևոր ուղղություններից է նաև էլեկտրոնների շարժունակության և տրանսպորտային հատկությունների վրա ցրման գործընթացների ազդեցության ուսումնասիրությունը։ Էլեկտրոնային ալիքների ցրման առանձնահատկությունների իմացությունը կարևոր է միկրո- և նանոէլեկտրոնային սարքերի, երկչափ էլեկտրոնային համակարգերի, կիսահաղորդչային հետերոկառուցվածքների և քվանտային սարքավորումների ֆիզիկական հատկությունները հասկանալու համար։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են նպաստել այնպիսի կիսահաղորդչային կառուցվածքների նախագծմանը, որոնցում հնարավոր է վերահսկել էլեկտրոնների տարածումն ու տրանսպորտը՝ կառավարելով նյութի երկրաչափական և էլեկտրական անհամասեռությունները։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել պինդ մարմնի ֆիզիկայի, քվանտային ֆիզիկայի, կիսահաղորդչային ֆիզիկայի, նանոֆիզիկայի և նյութագիտության մասնագետներին, ինչպես նաև համապատասխան ոլորտների հետազոտողներին և ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը համադրում է քվանտային ալիքների տեսությունը և կիսահաղորդչային միջավայրերի ֆիզիկան՝ բացահայտելու երկչափ անհամասեռ համակարգերում էլեկտրոնների ալիքային տարածման և ցրման օրինաչափությունները և դրանց հնարավոր նշանակությունը ժամանակակից էլեկտրոնային տեխնոլոգիաների համար։

Economics

Սոցիալ-տնտեսական վիճակագրություն. 2007. Մաս 2 գիրքը հանդիսանում է վիճակագրական վերլուծության և սոցիալ-տնտեսական գործընթացների ուսումնասիրության կարևոր գիտական աշխատություն, որը կենտրոնանում է հասարակության տնտեսական և սոցիալական կյանքի տարբեր ոլորտների քանակական գնահատման, մեթոդաբանական հիմքերի և տվյալների վերլուծության վրա։ Հեղինակը՝ Հակոբյան Կ., այս աշխատության մեջ ներկայացնում է սոցիալ-տնտեսական վիճակագրության հիմնական հասկացությունները, ցուցանիշների կառուցման սկզբունքները, տվյալների հավաքագրման և մշակման մեթոդները, ինչպես նաև դրանց կիրառությունը իրական սոցիալ-տնտեսական խնդիրների լուծման մեջ։ Գիրքը խորությամբ անդրադառնում է բնակչության կենսամակարդակի, աշխատաշուկայի, եկամուտների և ծախսերի կառուցվածքի, աղքատության, տնտեսական ակտիվության, ինչպես նաև արտադրության և ծառայությունների ոլորտների վիճակագրական ուսումնասիրությանը՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարելի է թվային տվյալների միջոցով բացահայտել հասարակության զարգացման միտումները և խնդիրները։ Աշխատության կարևոր առանձնահատկություններից է տեսական և գործնական նյութերի համադրությունը, որտեղ վիճակագրական մոդելներն ու մեթոդները ներկայացվում են կոնկրետ օրինակներով, ինչը այն դարձնում է օգտակար ոչ միայն ուսանողների և դասախոսների, այլ նաև տնտեսագետների, վերլուծաբանների և պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների համար։ Գիրքը նաև ընդգծում է վիճակագրության դերը որոշումների կայացման գործընթացում՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող են ճշգրիտ և համակարգված տվյալները նպաստել արդյունավետ սոցիալ-տնտեսական քաղաքականության մշակմանը։ Ընդհանուր առմամբ, այս աշխատությունը կարելի է բնութագրել որպես գիտակրթական և կիրառական նշանակություն ունեցող աղբյուր, որը նպաստում է սոցիալ-տնտեսական երևույթների խորքային ըմբռնմանը և վիճակագրական մտածողության զարգացմանը։