More in Technology

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Economics

    Փողի շուկան. Բանկային համակարգը և դրամավարկային քաղաքականությունը

    Գրքում ներկայացվում են դրամավարկային քաղաքականության հիմնական գործիքները՝ կանխատեսումները, տոկոսադրույքները, փոխարժեքները և դրամական պրոֆիլները, որոնց միջոցով պետությունները և կենտրոնական բանկերը կառավարվում են մակրոտնտեսական ցուցանիշները՝ գնաճը, գործազրկությունը և տնտեսական աճը։ Հեղինակը շեշտում է, որ դրամավարկային քաղաքականությունը կարևոր գործիք է ոչ միայն պետության տնտեսական քաղաքականության իրականացման համար, այլ նաև բանկային համակարգի և համաշխարհային ֆինանսական շուկաների հարաբերությունների վերաձևման մեջ։ Աշխատությունում առանձնացվում են բանկային համակարգի կառուցվածքը, ֆունկցիաները, բանկերի դերակատարությունը տնտեսության մեջ, հատկապես փողի շրջանառության և տնտեսական ակտիվության խթանման հարցում։ Հեղինակը ներկայացնում է նաև տնտեսության ֆինանսավորման տարբեր մոդելները՝ մանրամասնորեն վերլուծելով կոմերցիոն բանկերի և կենտրոնական բանկերի գործառույթները։ Գրքում բացատրվում է նաև, թե ինչպես բանկերի ու ֆինանսական հաստատությունների գործողությունները ազդում են դրամավարկային քաղաքականության վրա, ինչպես նաև որոնց պետք է դիմել կարգավորիչ մարմինները՝ կրճատելու բանկային համակարգի թերությունները, կանխելու ֆինանսական ճգնաժամերը և ապահովելու տնտեսական կայունություն։ Աշխատությունը նախատեսված է տնտեսագիտության, ֆինանսների, բանկային գործի, դրամավարկային քաղաքականության և ֆինանսական համակարգերի ուսանողների, ինչպես նաև տնտեսվարողների և պետական կառավարման ոլորտների մասնագետների համար։

    Updated: 2026-09-20
    Փողի շուկան. Բանկային համակարգը և դրամավարկային քաղաքականությունը
    Online

    History

    Բանվոր դասակարգի կազմավորումը Արևելյան Հայաստանում (1961-1914թթ.)

    Աշխատանքը նվիրված է Արևելյան Հայաստանում բանվոր դասակարգի ձևավորման և զարգացման գործընթացի ուսումնասիրությանը 1861-1914 թվականներին։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են այն սոցիալ-տնտեսական և քաղաքական փոփոխությունները, որոնք նպաստեցին տարածաշրջանում արդյունաբերական արտադրության ընդլայնմանը, վարձու աշխատանքի տարածմանը և բանվորական սոցիալական խավի աստիճանական ձևավորմանը։ Ուսումնասիրվում են գյուղատնտեսական և արհեստագործական ավանդական տնտեսությունից դեպի արդյունաբերական արտադրության անցման առանձնահատկությունները, գործարանների և արտադրամասերի ստեղծումը, հանքարդյունաբերության, պղնձաձուլության, գինու-կոնյակի արտադրության և այլ ճյուղերի զարգացումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքների, հատկապես արդյունաբերական կենտրոնների տնտեսական վերափոխմանը և դրանցում բանվորական բնակչության թվաքանակի աճին։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել բանվորների սոցիալական կազմը, աշխատանքի պայմանները, աշխատաժամանակը, աշխատավարձի մակարդակը, կենցաղային վիճակը և սոցիալական ապահովության խնդիրները։ Կարևորվում է նաև գյուղական բնակչության մի մասի աստիճանական ներգրավումը վարձու աշխատանքի ոլորտ, ինչպես նաև Արևելյան Հայաստանի տարածքում աշխատանքային միգրացիայի և աշխատուժի շարժունակության ազդեցությունը բանվորական միջավայրի ձևավորման վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է բանվորների սոցիալական գիտակցության զարգացումը և աշխատավորական շարժման առաջացումը։ Ուսումնասիրվում են գործադուլների, բողոքի գործողությունների, աշխատանքային կազմակերպվածության և քաղաքական գաղափարների տարածման գործընթացները, ինչպես նաև սոցիալ-դեմոկրատական և այլ քաղաքական հոսանքների ազդեցությունը բանվորական միջավայրի վրա։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում կանանց և անչափահասների աշխատանքի առանձնահատկություններին, աշխատանքային շահագործման դրսևորումներին և դրանց շուրջ ձևավորված հասարակական վերաբերմունքին։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու բանվոր դասակարգի ձևավորումը ոչ միայն որպես տնտեսական գործընթաց, այլև որպես հասարակական կառուցվածքի փոփոխության կարևոր բաղադրիչ, որը նպաստեց նոր սոցիալական հարաբերությունների և քաղաքային հասարակության զարգացմանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել Արևելյան Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական պատմության, արդյունաբերականացման ընթացքի և հայ հասարակության սոցիալական կառուցվածքի փոփոխությունների ավելի ամբողջական ըմբռնմանը՝ նախանշելով այն հիմնական գործընթացները, որոնք ձևավորեցին բանվորական խավի դիրքն ու դերը մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկիզբը։

    Updated: 2026-09-09
    Բանվոր դասակարգի կազմավորումը Արևելյան Հայաստանում (1961-1914թթ.)
    Online

    Geography

    Սևանա լճի հարավ-արևմտյան հատվածի գետերի ջրի որակի ուսումնասիրություն

    Աշխատությունը նվիրված է Սևանա լճի հարավ-արևմտյան հատվածի գետային համակարգերի ջրերի էկոլոգիական և հիդրոքիմիական վիճակի ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով գնահատել ջրային միջավայրի որակը, բացահայտել դրա վրա ազդող բնական ու մարդածին գործոնները և բնութագրել գետային ջրերի հնարավոր ազդեցությունը լճային էկոհամակարգի վրա։ Հետազոտության առանցքում գետերի ջրի ֆիզիկական և քիմիական ցուցանիշների համալիր գնահատումն է, որը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել ջրային միջավայրում ընթացող գործընթացների և աղտոտման հնարավոր աղբյուրների մասին։ Ուսումնասիրվում են ջրի ջերմաստիճանի, թթվահիմնային վիճակի, հանքայնացման, լուծված թթվածնի, կենսածին տարրերի և այլ հիդրոքիմիական բաղադրիչների փոփոխությունները՝ հաշվի առնելով դրանց տարածական ու սեզոնային առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ազոտի և ֆոսֆորի միացություններին, քանի որ դրանց ավելցուկային ներհոսքը կարող է նպաստել ջրային համակարգերում սննդանյութերի կուտակմանը և էկոլոգիական հավասարակշռության փոփոխությանը։ Քննվում են բնակավայրերից առաջացող կեղտաջրերի, գյուղատնտեսական տարածքներից մակերևութային հոսքերի, անասնապահության և հողօգտագործման այլ ձևերի հնարավոր ազդեցությունները գետերի ջրային միջավայրի վրա։ Միաժամանակ հաշվի են առնվում բնական գործոնները՝ գետավազանի երկրաբանական կառուցվածքը, տեղումների քանակը, ձնհալքը, հոսքի սեզոնային փոփոխությունները և ջրահավաք տարածքի առանձնահատկությունները։ Ջրի որակի տարբեր ցուցանիշների համադրումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու գետերի առանձին հատվածների միջև տարբերությունները և գնահատելու հնարավոր աղտոտման տարածական օրինաչափությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է գետային հոսքի միջոցով տարբեր նյութերի դեպի լիճ տեղափոխման գնահատումը, քանի որ վտակները կարևոր դեր ունեն լճի ջրային և նյութական հաշվեկշռի ձևավորման մեջ։ Երկարաժամկետ դիտարկումների դեպքում ստացված տվյալները կարող են օգտագործվել նաև ջրի որակի փոփոխությունների միտումները բացահայտելու և ջրային էկոհամակարգերի վիճակի գնահատման համար։ Կարևորվում է ջրային ռեսուրսների մշտադիտարկման և միասնական ցուցանիշներով գնահատման անհրաժեշտությունը, ինչը հնարավորություն է տալիս ժամանակին հայտնաբերել էկոլոգիական անբարենպաստ փոփոխությունները։ Աշխատությունը միավորում է հիդրոքիմիայի, ջրաբանության և ջրային էկոլոգիայի մոտեցումները՝ նպաստելով գետային էկոհամակարգերի վիճակի առավել ամբողջական գնահատմանը և Սևանա լճի ջրահավաք ավազանի ջրային ռեսուրսների պահպանության գիտական հիմքերի զարգացմանը։

    Updated: 2026-09-22
    Սևանա լճի հարավ-արևմտյան հատվածի գետերի ջրի որակի ուսումնասիրություն
    Online

    Other Subjects

    Հիշարժան տարեթվեր 2024

    Տեղեկատու-մատենագիտական բնույթի այս հրատարակությունը նախատեսված է տարվա ընթացքում նշվող կարևոր հոբելյանների, պատմական իրադարձությունների, մշակութային տարեդարձերի և նշանավոր անձանց հիշատակի օրերի վերաբերյալ համակարգված տեղեկություններ տրամադրելու համար։ Նյութերը ներկայացվում են ժամանակագրական սկզբունքով՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել տարվա օրացույցային նշանակալի ամսաթվերի շրջանակում և ընտրել անհրաժեշտ թեմաները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պատմության, գրականության, արվեստի, գիտության, կրթության և հասարակական կյանքի տարբեր ոլորտներին առնչվող տարեթվերին։ Տեղեկությունները կարող են ուղեկցվել համապատասխան մատենագիտական աղբյուրներով և լրացուցիչ գրականության առաջարկներով՝ նպաստելով ընտրված թեմաների առավել խոր ուսումնասիրությանը։ Հրատարակությունը կարող է օգտագործվել գրադարաններում ցուցահանդեսների, թեմատիկ միջոցառումների, գրական երեկոների, տեղեկատվական անկյունների և տարեդարձային ծրագրերի կազմակերպման ժամանակ։ Այն նաև նպաստում է պատմամշակութային հիշողության պահպանմանը և կարևոր իրադարձությունների ու անհատների վերաբերյալ տեղեկատվության հանրահռչակմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել գրադարանավարների, մատենագետների, ուսուցիչների, մշակույթի ոլորտի աշխատակիցների, ուսանողների և ընթերցողների լայն շրջանակի համար։

    Updated: 2026-10-06
    Հիշարժան տարեթվեր 2024
    Online

    Literature

    Վահան Տերյանի «Հոգևոր Հայաստան» պատմափիլիսոփայական հայեցակարգը և «Երկիր Նաիրի» բանաստեղծական շարքը

    Սա գրականագիտական և գաղափարական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է Վահան Տերյանի ստեղծագործական աշխարհայացքի պատմափիլիսոփայական հիմքերին՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով «Հոգևոր Հայաստան» հայեցակարգին և «Երկիր Նաիրի» բանաստեղծական շարքին։ Աշխատության մեջ վերլուծվում է ազգային ինքնության, մշակութային հիշողության և հոգևոր արժեքների գաղափարական ձևակերպումը Տերյանի պոեզիայում, ինչպես նաև նրա պատկերացումները Հայաստանի՝ որպես հոգևոր և մշակութային ամբողջության մասին։ Քննարկվում են հայրենիքի իդեալիզացված և իրական կերպարների փոխհարաբերությունները, պատմության ընկալման փիլիսոփայական շերտերը և անհատի ներաշխարհի ու ազգային ինքնագիտակցության փոխազդեցությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Տերյանի լեզվաոճական նորարարություններին, սիմվոլիկ պատկերային համակարգին և մոդեռնիստական պոետիկայի ազդեցությանը նրա ստեղծագործության վրա։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ գրականագիտության և գաղափարական պոետիկայի ոլորտներում՝ նպաստելով Տերյանի ստեղծագործական ժառանգության ավելի խորքային գիտական մեկնաբանությանը և նրա հայեցակարգային մտածողության բացահայտմանը։

    Updated: 2026-09-03
    Վահան Տերյանի «Հոգևոր Հայաստան» պատմափիլիսոփայական հայեցակարգը և «Երկիր Նաիրի» բանաստեղծական շարքը
    Online

    Mathematics

    Դիֆերենցիալ և ինտեգրալ հաշիվներ. Մաս 2

    Նյութում մանրամասն զարգացվում է անորոշ և որոշյալ ինտեգրալների տեսությունը, ինտեգրման մեթոդները և դրանց կիրառությունները տարբեր տեսակի ֆունկցիաների համար։ Քննարկվում են նաև անպատմիչ (անպատասխան) ինտեգրալները և դրանց կոնվերգենցիայի պայմանները, ինչպես նաև ինտեգրալների կիրառությունը երկրաչափական մակերեսների, ծավալների, աղեղների երկարության և ֆիզիկական մեծությունների հաշվարկներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բազմակի ինտեգրալներին, որտեղ ներկայացվում են կրկնակի և եռակի ինտեգրալների հաշվման մեթոդները, փոփոխականների փոխարինման հնարքները և դրանց կիրառությունները տարածական խնդիրներում։ Նյութը կապում է ինտեգրալ հաշվարկը դիֆերենցիալ հավասարումների և ֆիզիկական մոդելների հետ՝ ցույց տալով դրա կարևորությունը իրական գործընթացների նկարագրության մեջ։ Դասագիրքը առանձնանում է իր համակարգված կառուցվածքով, տեսության խորը ներկայացմամբ և բազմաթիվ լուծված օրինակներով ու վարժություններով, որոնք օգնում են զարգացնել վերլուծական մտածողությունը և խնդիրների լուծման հմտությունները։

    Updated: 2026-09-21
    Դիֆերենցիալ և ինտեգրալ հաշիվներ. Մաս 2