Դիֆերենցիալ և ինտեգրալ հաշիվներ. Մաս 2

Մշակույթ

Գամփռ շան տարեգրությունը հայկական ժայռապատկերներում կարևոր վկայություն է Հայաստանի հնագույն բնակչության կենցաղի, հավատալիքների և մարդու ու կենդանու փոխհարաբերությունների մասին, որտեղ առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցրել հայկական հովվաշունը՝ Gampr։ Հայկական ժայռապատկերներում, որոնք հայտնաբերվել են տարբեր լեռնային շրջաններում, գամփռանման շների պատկերները հաճախ ներկայացվում են որսի, հովվության կամ պահապանության տեսարաններում, ինչը ցույց է տալիս դրանց բազմակողմանի օգտագործումը հին հասարակությունում։ Այս պատկերները վկայում են, որ գամփռը ոչ միայն ընտանի կենդանի էր, այլ նաև մարդու կարևոր գործընկեր՝ հատկապես անասնապահական և պաշտպանական գործունեության մեջ։ Ժայռապատկերային արվեստում շան կերպարը երբեմն կապված է նաև խորհրդանշական իմաստների հետ՝ ուժի, հավատարմության և պաշտպանական ուժի գաղափարներով, ինչը ենթադրում է, որ այն ունեցել է նաև հոգևոր կամ ծիսական նշանակություն։ Հնագիտական տվյալները թույլ են տալիս ենթադրել, որ գամփռի տեսակի ձևավորումն ու տարածումը Հայաստանում ունի հազարավոր տարիների պատմություն, և ժայռապատկերները հանդիսանում են դրա ամենահին պատկերագրական ապացույցներից մեկը։ Այս պատկերների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի լավ հասկանալ ոչ միայն շների էվոլյուցիոն զարգացումը տարածաշրջանում, այլ նաև հին հայկական հասարակության տնտեսական և մշակութային կառուցվածքը, որտեղ կենդանիները եղել են կյանքի անբաժանելի մաս։

Տնտեսագիտություն

Հայաստանի Հանրապետության սոցիալական վիճակի ազդեցությունը տնտեսության վրա արտահայտվում է բնակչության եկամուտների, զբաղվածության, աղքատության մակարդակի, ժողովրդագրական իրավիճակի և սոցիալական ապահովության համակարգի միջոցով։ Սոցիալական պայմանների բարելավումը նպաստում է աշխատուժի որակի բարձրացմանը, սպառողական պահանջարկի աճին և տնտեսական ակտիվության ընդլայնմանը։ Ընդհակառակը՝ բարձր աղքատության մակարդակը, գործազրկությունը և սոցիալական անհավասարությունը սահմանափակում են ներքին շուկայի զարգացումը և նվազեցնում ներդրումային գրավչությունը։ ՀՀ-ում սոցիալական վիճակի վրա մեծ ազդեցություն ունեն նաև միգրացիոն գործընթացները, որոնք հանգեցնում են աշխատուժի արտահոսքի և ժողովրդագրական խնդիրների խորացման։ Միաժամանակ սոցիալական աջակցության ծրագրերը և պետական քաղաքականությունը փորձում են մեղմել սոցիալական լարվածությունը և խթանել տնտեսական կայունությունը։ Սոցիալական և տնտեսական ոլորտների փոխկապվածությունը ցույց է տալիս, որ կայուն տնտեսական զարգացումը հնարավոր է միայն սոցիալական հավասարակշռության ապահովման պայմաններում։

Այլ առարկաներ

Ապրանքի մրցունակության ապահովումը ժամանակակից շուկայական տնտեսության կարևորագույն խնդիրներից է, քանի որ շուկայում հաջող գործունեություն ծավալելու և սպառողների վստահությունը պահպանելու համար յուրաքանչյուր կազմակերպություն պետք է արտադրի այնպիսի ապրանք, որը կարող է մրցակցել մյուս արտադրողների առաջարկների հետ։ Մրցունակությունը բնութագրում է արտադրանքի այն հատկությունների ամբողջությունը, որի շնորհիվ այն առավել գրավիչ է սպառողի համար՝ համեմատած նույնատիպ այլ ապրանքների հետ։ Այն ներառում է ոչ միայն արտադրանքի որակը, այլև գինը, դիզայնը, հուսալիությունը, օգտագործման հարմարավետությունը, սպասարկման մակարդակը, նորարարական առանձնահատկությունները և շուկայում ճանաչվածությունը։ Ապրանքի մրցունակության ապահովման հիմնական նախադրյալներից է շուկայի և սպառողների պահանջների մանրակրկիտ ուսումնասիրությունը, քանի որ արտադրողը պետք է հստակ պատկերացնի, թե ինչ կարիքներ և նախասիրություններ ունեն սպառողները։ Այս գործընթացում մեծ նշանակություն ունի մարքեթինգային հետազոտությունը, որի միջոցով բացահայտվում են շուկայի միտումները, մրցակիցների առավելություններն ու թերությունները, ինչպես նաև սպառողների վարքագիծը։ Մրցունակ արտադրանք ստեղծելու համար կազմակերպությունները մշտապես ձգտում են բարձրացնել արտադրանքի որակը՝ կիրառելով ժամանակակից տեխնոլոգիաներ, նորարարական լուծումներ և արդյունավետ կառավարման մեթոդներ։ Որակի բարձր մակարդակը նպաստում է սպառողների վստահության ձևավորմանը և շուկայում կայուն դիրքի ապահովմանը։ Միաժամանակ կարևոր դեր ունի արտադրանքի գնի ճիշտ ձևավորումը, քանի որ նույնիսկ բարձրորակ արտադրանքը չի կարող հաջող մրցակցել, եթե դրա գինը չի համապատասխանում սպառողի հնարավորություններին և շուկայի պահանջներին։ Ապրանքի մրցունակության ապահովման կարևոր գործոններից է նաև արտադրության արդյունավետ կազմակերպումը, որը հնարավորություն է տալիս նվազեցնել ծախսերը և բարձրացնել արտադրողականությունը։ Ժամանակակից պայմաններում մեծ նշանակություն ունեն նաև գովազդը, բրենդի ճանաչելիությունը և վաճառքի խթանման միջոցները, քանի որ դրանք նպաստում են արտադրանքի նկատմամբ հետաքրքրության մեծացմանը և սպառողների ուշադրության գրավմանը։ Բացի այդ, արտադրանքի մրցունակության վրա ազդում է հետվաճառքային սպասարկման մակարդակը, երաշխիքային պայմանների առկայությունը և հաճախորդների հետ արդյունավետ հաղորդակցությունը։ Միջազգային շուկաներում մրցունակություն ապահովելու համար անհրաժեշտ է համապատասխանել միջազգային չափանիշներին և որակի ստանդարտներին, քանի որ գլոբալ տնտեսության պայմաններում մրցակցությունը գնալով ավելի է սրվում։ Ապրանքի մրցունակության ապահովման գործընթացը շարունակական բնույթ ունի և պահանջում է մշտական կատարելագործում, նորարարությունների ներդրում և շուկայի փոփոխություններին արագ արձագանքելու ունակություն։ Այսպիսով, արտադրանքի մրցունակությունը հանդիսանում է կազմակերպության հաջողության, տնտեսական արդյունավետության և շուկայում երկարաժամկետ կայուն գործունեության կարևոր պայման, իսկ դրա ապահովումը պահանջում է համալիր մոտեցում և արդյունավետ կառավարման համակարգ։

Մշակույթ

Այս գիրքը ուսումնասիրում է հայկական ձեռագրերի զարդանկարչության արվեստը՝ ներկայացնելով միջնադարյան ձեռագրերում հանդիպող դեկորատիվ տարրերը, պատկերազարդման համակարգը և գեղարվեստական առանձնահատկությունները։ Գրքում վերլուծվում են հայկական մանրանկարչության հիմնական զարդամոտիվները՝ բուսական, կենդանական և երկրաչափական ձևերը, ինչպես նաև դրանց խորհրդանշական նշանակությունը։ Հեղինակը անդրադառնում է ձեռագրային մշակույթի զարգացման փուլերին, տարբեր դպրոցների ոճական առանձնահատկություններին և գեղարվեստական ավանդույթների շարունակականությանը։ Նյութը ընդգրկում է նաև ձեռագրերի կառուցվածքը, էջազարդման սկզբունքները և միջնադարյան վարպետների ստեղծագործական մոտեցումները։ Գիրքը ներկայացվում է բազմալեզու ձևաչափով՝ ընդգծելով հայկական ձեռագրական արվեստի միջազգային արժեքը և մշակութային նշանակությունը։

Գեղարվեստական հայ․

«Անտիպ էջեր. Գիրք 2»՝ Հովհաննես Շիրազի այս երկը ներկայացնում է նրա ստեղծագործական վարպետության և խորը մտորումների շարունակությունը։ Շիրազը, որպես մեծ հայ բանաստեղծ, իր գրականությանը բնորոշ է եղել իմաստային և համահայկական խորությունը, իսկ «Անտիպ էջեր» շարքը առանձնանում է լուրջ պոետիկ փիլիսոփայությամբ, որը խորացնում է ազգային ինքնության, սիրո, հայրենիքի, մարդկային գոյության հարցերը։ Երկի գլխավոր թեմաներից մեկը շատ նման է Շիրազի մյուս գործերին՝ մարդու և հայրենիքի անքակտելի կապն է, բայց այս գիրքը նաև անդրադառնում է գրականության և արվեստի դերին։ Շիրազը հայ ժողովրդի պատմության, անցյալի և ներկայի անհնարին պայքարների մեջ փորձում է գտնել մի հավատալի ու անհատական հնչեղություն՝ որը կկարողանա դուրս բերել մարդուն իր ներքին խճճվածությունից։ **«Անտիպ էջեր. Գիրք 2»-ը**՝ բաղկացած լինելով տարբեր մոնոլոգներից և բանաստեղծություններից, Շիրազի համար մի յուրահատուկ հավաքածու է, որտեղ չի միայն լեզվաբառային հմտությունն ու սուր պատկերները, այլ նաև այն անձնական ապրումները, որոնցից նա անցել է՝ ծավալելով տարբեր տրամադրություններ՝ սկսած ծանր տագնապներից մինչև հույսի ու հաղթանակի շողերը։ Այս գրքում ամեն քայլափոխի հայտնվում են այնպիսի հարցեր, որոնք հաճախ մնում են անպատասխան՝ այն թեմաներով, որոնք վերաբերում են մարդկային հոգուն և նրա տարածքին՝ թե՛ ներքին, թե՛ արտաքին։ Շիրազը շարունակում է փնտրել կամ վերահաստատել այն արժեքները, որոնք մշտապես փչացել կամ խեղվել են՝ մինչդեռ հայ ժողովուրդը միշտ գտնում է իր հույսի նոր աղբյուրները։ Նրա պոեզիան լի է սիրո ու կարոտի արտահայտություններով, բայց միևնույն ժամանակ նաև հուսահատության ու գերհույսի՝ ազգային պայքարի ոգով։ **«Անտիպ էջեր. Գիրք 2»**-ը իր պոետիկ ոճով, բարոյական հարցադրումներով ու հայրենասիրական շնչով բացահայտում է այն շերտերը, որոնք խմորել են բանաստեղծի հոգում՝ հայ ժողովրդի վերածննդի և մարդկային գոյության իմաստների շուրջ։ Շիրազը կարծես ոչ միայն մի ասպետ է՝ իր բանաստեղծություններով պայքարող, այլ նաև փիլիսոփա՝ փորձելով հասկանալ, թե որտեղից է գալիս ժողովրդի ու անձի էությունն, և ինչպես կարելի է լինել հավատարիմ դրան՝ առանց խոչընդոտների։ Այս ստեղծագործությունն անշուշտ դառնում է հայ գրականության կարևոր հատված՝ ընթերցողին մղելով դեպի ինքնազննում և ազգային արժեքների վերաիմաստավորում։ Հրատարակիչ - Էդիթ Պրինտ Հրատ. տարեթիվ - 2019

Այլ առարկաներ

Բանջարաբուծություն աշխատությունը մասնագիտական-ուսումնական բնույթի համապարփակ ձեռնարկ է, որը նվիրված է բանջարաբուծության տեսական հիմքերի և արտադրական տեխնոլոգիաների համակարգված ներկայացմանը՝ ընդգրկելով բաց դաշտային և պաշտպանված գրունտի մշակության հիմնական ուղղությունները։ Հեղինակ Գ. Ղարիբյանը գրքում ներկայացնում է բանջարաբույսերի կենսաբանական առանձնահատկությունները, աճի և զարգացման փուլերը, ինչպես նաև դրանց պահանջները հողի, ջերմության, լուսավորության և խոնավության նկատմամբ՝ ընդգծելով բարձր բերքատվության ապահովման գիտական հիմքերը։ Աշխատությունը մանրամասն բացատրում է մշակության տեխնոլոգիական գործընթացները՝ սերմերի և սածիլների պատրաստում, հողի մշակություն, ցանք կամ տնկում, ոռոգում, պարարտացում, բույսերի խնամք և բերքահավաքի կազմակերպում։ Գրքում ընդգրկված են նաև ցանքաշրջանառության կազմակերպման սկզբունքները, հողի բերրիության պահպանման միջոցառումները, ինչպես նաև վնասատուների և հիվանդությունների դեմ պայքարի հիմնական մեթոդները՝ ինտեգրված բույսերի պաշտպանության մոտեցմամբ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ինտենսիվ բանջարաբուծության տեխնոլոգիաներին, ջերմատնային արտադրությանը և արտադրողականության բարձրացման ժամանակակից մեթոդներին՝ նպատակ ունենալով ապահովել կայուն և որակյալ բերք։ Աշխատությունը նախատեսված է գյուղատնտեսական բուհերի ուսանողների, ագրոնոմների, բանջարաբույծների և ֆերմերների համար, ովքեր ցանկանում են ստանալ ամբողջական և կիրառելի գիտելիքներ բանջարաբուծության ոլորտում։