Դիֆերենցիալ և ինտեգրալ հաշիվներ. Մաս 2

Geography

Գեոտեխնիկական և շինարարական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է գերնստող գրունտների ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների ուսումնասիրությանը և Հայաստանի Հանրապետության պայմաններում դրանց՝ որպես շինանյութ հողային կառույցներում կիրառման հնարավորությունների գնահատմանը։ Քննության են առնվում գերնստող գրունտների առաջացման երկրաբանական պայմանները, կառուցվածքային առանձնահատկությունները, հատիկաչափական կազմը, խոնավության ազդեցությունը և արտաքին ծանրաբեռնվածությունների նկատմամբ դրանց վարքագիծը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրունտների նստեցման հատկություններին, ջրով հագեցման հետևանքով առաջացող կառուցվածքային փոփոխություններին, սեղմելիությանը, ամրությանը և դեֆորմացիոն բնութագրերին։ Վերլուծվում են գրունտների լաբորատոր և դաշտային հետազոտության մեթոդները, դրանց կրողունակության գնահատման մոտեցումները և հողային կառույցների կայունության վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Քննարկվում են նաև գերնստող գրունտների օգտագործման հնարավորությունները հողապատնեշների, լիցքերի, ճանապարհային հողապաստառների և այլ ինժեներական կառույցների շինարարության ընթացքում։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են գրունտների խտացման, խոնավության կարգավորման, ամրացման և նստեցման վտանգի նվազեցման տեխնոլոգիական միջոցառումները։ Անդրադարձ է կատարվում Հայաստանի երկրաբանական և բնակլիմայական պայմաններում տեղական գրունտային նյութերի արդյունավետ օգտագործմանը, շինարարական ծախսերի նվազեցման հնարավորություններին և հողային կառույցների հուսալիության ապահովման պահանջներին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ինժեներական երկրաբանության, գրունտների մեխանիկայի, գեոտեխնիկայի և հողային կառույցների նախագծման ու շինարարության ոլորտների մասնագետների և հետազոտողների համար։

History

Արաբական երկրների պատմություն աշխատությունը արևելագիտության և համաշխարհային պատմության ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է արաբական երկրների պատմական զարգացման հիմնական փուլերը՝ հին քաղաքակրթություններից մինչև ժամանակակից պետական համակարգերի ձևավորում, այն բացատրում է իսլամի առաջացման և տարածման ազդեցությունը տարածաշրջանի քաղաքական ու մշակութային զարգացման վրա, ինչպես նաև արաբական խալիֆայությունների ձևավորումն ու անկումը, գիրքը անդրադառնում է Օսմանյան կայսրության շրջանում արաբական երկրների վիճակին, գաղութային ժամանակաշրջանին և անկախության շարժումների առաջացմանը, միաժամանակ ընդգծելով XX–XXI դարերի քաղաքական վերափոխումները, տարածաշրջանային հակամարտությունները և տնտեսական զարգացումները, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր պատմության, միջազգային հարաբերությունների և արևելագիտության ուսումնասիրության համար։

Economics

Աշխատությունում քննարկվում են այդ շուկաների հիմնական կառուցվածքային առանձնահատկությունները՝ ներմուծման և տեղական արտադրության բաժանումը, մրցակցության մակարդակը, գնաճի ռիսկերն ու դրանք վերահսկելու գործիքները։ Հեղինակը շեշտում է, որ այս շուկաների արդյունավետ կարգավորումը կարևոր է ոչ միայն տնտեսական կայունության, այլև սոցիալական բարեկեցության պահպանման համար, քանի որ պարենային ապրանքները և առաջին անհրաժեշտության ոչ պարենային ապրանքները հանդիսանում են բնակչության կենսական անհրաժեշտության համար առանցքային ապրանքներ։ Գրքում ներկայացվում են նաև պետական քաղաքականության գործիքները՝ պարենային շուկայի և առաջին անհրաժեշտության ոչ պարենային ապրանքների վերահսկման և կարգավորման գործում։ Հեղինակը անդրադառնում է Հայաստանում գործող կարգավորող մարմիններին, այդ թվում՝ պարենային անվտանգության ապահովման և գնային վերահսկողության մեխանիզմներին, որոնք ուղղված են շուկայի գների անբարեխիղճ դրսևորումների և մոնոպոլիաների կանխմանը։ Աշխատությունում նաև առաջարկվում են վերակազմավորման հնարավորությունները՝ այդ շուկաների մրցունակությունը և արդյունավետությունը բարձրացնելու նպատակով, ինչպես նաև քննարկվում է շուկայի կառավարման միջազգային փորձը, որը կարող է լինել օգտակար Հայաստանում իրականացվող քաղաքականության ձևավորման համար։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագիտության, գյուղատնտեսության, մարքեթինգի, պետական կառավարման և սոցիալական քաղաքականության ոլորտների մասնագետների, ինչպես նաև ուսանողների համար։

Linguistics

Զորայր Խալափյանի ստեղծագործությունների բառապաշարի շերտերի և քերականական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը բացահայտում է նրա լեզվական մտածողության բազմաշերտ բնույթը, որտեղ համադրվում են գրական-գրքային, խոսակցական և ժողովրդախոսակցական տարրեր։ Նրա ստեղծագործություններում բառապաշարի գրքային շերտը հաճախ օգտագործվում է գաղափարական և փիլիսոփայական մտքերի արտահայտման համար՝ ստեղծելով բարձր ոճականություն և մտավոր խորություն, մինչդեռ խոսակցական շերտը ապահովում է կենդանի խոսքի տպավորություն և կերպարների հոգեբանական բնականություն։ Ժողովրդախոսակցական տարրերը հատկապես կարևոր են սոցիալական միջավայրի պատկերման և կերպարների առօրյա խոսքի իրականացման համար, ինչը ուժեղացնում է իրականության զգացողությունը։ Քերականական մակարդակում նրա լեզուն բնութագրվում է բարդ և բազմաբաղադրիչ նախադասությունների կիրառությամբ, ենթակա-ստորոգյալ հարաբերությունների ճշգրիտ կառուցմամբ և ոճական տարբեր կառույցների համադրմամբ, որոնք թույլ են տալիս արտահայտել մտքի նրբերանգներն ու տրամաբանական զարգացումը։ Միաժամանակ հանդիպում են նաև կարճ, դինամիկ նախադասություններ, որոնք ստեղծում են ռիթմ և լարվածություն՝ հատկապես երկխոսություններում կամ գործողությունների նկարագրության մեջ։ Այս լեզվական բազմազանությունը ծառայում է թե՛ գաղափարական խորացմանը, թե՛ գեղարվեստական ազդեցության ուժեղացմանը՝ ձևավորելով հեղինակին բնորոշ ոճական ամբողջականություն։

Biology

Գիրքը նվիրված է խոզերի աֆրիկյան սուր ժանտախտի ժամանակ իմունային համակարգում զարգացող ախտաբանական փոփոխությունների ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով հիվանդության առաջացման, զարգացման և օրգանիզմի պաշտպանական մեխանիզմների խախտման առանձնահատկությունները։ Աշխատությունում մանրամասն վերլուծվում են վիրուսի և հյուրընկալ օրգանիզմի փոխազդեցության գործընթացները, իմունային բջիջների և օրգանների ախտահարումները, ինչպես նաև հիվանդության ընթացքում զարգացող բորբոքային և իմունաճնշող երևույթները։ Հեղինակը ներկայացնում է հիվանդության պաթոգենեզի ժամանակակից պատկերացումները, անդրադառնում լիմֆատիկ հյուսվածքների, փայծաղի, ավշահանգույցների և իմունային համակարգի այլ բաղադրիչների կառուցվածքային ու ֆունկցիոնալ փոփոխություններին։ Գրքում ուսումնասիրվում են նաև վիրուսի կողմից իմունային պատասխանի խուսափման մեխանիզմները, որոնք նպաստում են հիվանդության ծանր ընթացքին և բարձր մահացությանը։ Ներկայացված գիտական տվյալները կարևոր նշանակություն ունեն հիվանդության վաղ ախտորոշման, կանխարգելման և վերահսկման ռազմավարությունների մշակման համար։ Աշխատությունը նախատեսված է անասնաբույժների, վիրուսաբանների, իմունաբանների, կենսաբանական գիտությունների հետազոտողների, գյուղատնտեսական ոլորտի մասնագետների, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտություններով ուսանողների և ասպիրանտների համար, որոնք հետաքրքրված են կենդանիների վարակիչ հիվանդությունների և դրանց իմունաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությամբ։

Economics

Գիրքը նվիրված է Հյուսիսային Հայաստանի պղնձի հանքաքարի արդյունահանման և պղնձաձուլական արտադրության զարգացման տնտեսագիտական հիմնահարցերի համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Աշխատությունում վերլուծվում են հանքարդյունաբերության զարգացման տնտեսական նախադրյալները, հումքային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունները, արտադրական հզորությունների ձևավորումն ու ընդլայնումը, ինչպես նաև արդյունահանման և վերամշակման կազմակերպման տնտեսական մեխանիզմները։ Հեղինակը քննարկում է արտադրության ծախսերի նվազեցման, ներդրումների արդյունավետության բարձրացման, տեխնոլոգիական արդիականացման, արտադրողականության աճի և ոլորտի մրցունակության ապահովման հիմնախնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հանքավայրերի շահագործման տնտեսական գնահատմանը, պղնձաձուլական ձեռնարկությունների զարգացման հեռանկարներին, տարածաշրջանային արդյունաբերական քաղաքականությանը և ոլորտի ազդեցությանը երկրի տնտեսական զարգացման վրա։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, լեռնահանքային արդյունաբերության մասնագետների, արտադրության կազմակերպմամբ զբաղվող ղեկավարների, հետազոտողների, ուսանողների և բնական պաշարների արդյունավետ կառավարման ու արդյունաբերական զարգացման խնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։