Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Literature

    Տարբեր հեղինակների ստեղծագործությունների ժողովածու

    Այս հրատարակությունը տարբեր հեղինակների ստեղծագործությունների համախմբված ժողովածու է, որն ընթերցողին հնարավորություն է տալիս մեկ գրքի շրջանակում ծանոթանալու տարբեր գրական ձայների, ստեղծագործական մոտեցումների և մտավոր աշխարհների։ Ժողովածուի վերնագիրը մատնանշում է բազմահեղինակ կազմը՝ առանց սահմանափակվելու որևէ մեկ գրողի անհատական ստեղծագործական ժառանգությամբ կամ գրական ուղղությամբ։ Նման ժողովածուները կարևոր դեր են ունեցել գրական երկերի տարածման, հեղինակների ճանաչելիության բարձրացման և ընթերցողական հետաքրքրությունների ընդլայնման գործում՝ մեկտեղելով տարբեր հեղինակների գործեր և ստեղծելով համեմատության ու փոխճանաչման հնարավորություն։ Դրանց արժեքը պայմանավորված է ոչ միայն առանձին ստեղծագործությունների բովանդակությամբ, այլև գրական բազմազանությունը ներկայացնելու, տարբեր անհատականությունների լեզվական ու գեղարվեստական առանձնահատկությունները համադրելու հնարավորությամբ։ Այսպիսի հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել հայ գրքի և տպագրության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, գրականության պատմաբաններին ու մատենագետներին, քանի որ արտացոլում է գրական նյութերի հավաքման, ընտրության և տարածման մշակույթը։ Այն նաև ընթերցողին հնարավորություն է տալիս դիտարկելու տարբեր հեղինակների ստեղծագործությունները միասնական գրական միջավայրում՝ ուշադրություն դարձնելով թեմատիկ, ոճական և գաղափարական ընդհանրություններին ու տարբերություններին

    Updated: 2026-11-14
    Տարբեր հեղինակների ստեղծագործությունների ժողովածու
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր պատանիներին: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги юным (1989, Օգոստոս, թիվ 8)

    Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

    Updated: 2026-08-30
    Նոր գրքեր պատանիներին: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги юным (1989, Օգոստոս, թիվ 8)
    Online

    History

    Ուրարտու – Հայաստան

    Գիրքը նվիրված է Հայկական լեռնաշխարհի հնագույն պետական կազմավորումներից մեկի՝ Ուրարտուի պատմության, մշակույթի և պատմական ժառանգության ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև Ուրարտուի և Հայաստանի պատմական, աշխարհագրական ու մշակութային փոխհարաբերությունների բացահայտմանը։ Աշխատության կենտրոնում Հայկական լեռնաշխարհի հին շրջանի պատմական զարգացումների ուսումնասիրությունն է՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով Ուրարտական պետության ձևավորմանը, տարածքային ընդգրկմանը, քաղաքական կազմակերպվածությանը, պետական կառավարման առանձնահատկություններին և տարածաշրջանում ունեցած նշանակությանը։ Քննարկվող թեման կարևոր է ոչ միայն Ուրարտուի՝ որպես հզոր հինարևելյան պետության պատմությունը հասկանալու, այլև Հայկական լեռնաշխարհի հետագա պատմական ընթացքի և Հայաստանի պատմական ինքնության ձևավորման նախադրյալները բացահայտելու տեսանկյունից։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու երկու պատմական անվանումների՝ Ուրարտուի և Հայաստանի, փոխհարաբերության խնդրին, որը հայագիտության և հինարևելյան պատմագիտության մեջ առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցնում։ Այս համատեքստում կարևոր նշանակություն ունեն հնագույն գրավոր աղբյուրների, պատմական հիշատակությունների, տեղանունների, աշխարհագրական տվյալների, հնագիտական նյութերի և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությունը, որոնց համադրումը նպաստում է Հայկական լեռնաշխարհի պատմական անցյալի առավել ամբողջական ընկալմանը։ Գիրքը կարևորում է տարածաշրջանի հնագույն բնակչության պատմական զարգացումները, պետականության ավանդույթների ձևավորումը, նյութական մշակույթի զարգացումը, քաղաքաշինական և ճարտարապետական ժառանգությունը, տնտեսական գործունեության կազմակերպումը, արհեստների տարածումը և հարևան ժողովուրդների ու պետությունների հետ ունեցած քաղաքական ու մշակութային կապերը։ Ուրարտական քաղաքակրթության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու Հայկական լեռնաշխարհում ձևավորված պետական կառավարման համակարգերի, ամրոցաշինության, ոռոգման կառույցների, ջրանցքների, բնակավայրերի կազմակերպման և տնտեսական կյանքի բարձր մակարդակի մասին։ Միաժամանակ աշխատանքը կարևոր պատմագիտական նշանակություն ունի Ուրարտուի և Հայաստանի պատմական շարունակականության, էթնիկական ու մշակութային գործընթացների և հնագույն պատմության մեկնաբանման տարբեր մոտեցումների տեսանկյունից։ Թեմայի ուսումնասիրությունը նպաստում է պատմական փաստերի և գիտական մեկնաբանությունների տարբերակմանը՝ հնարավորություն տալով ավելի խորությամբ հասկանալու, թե ինչպես են ձևավորվել Հայկական լեռնաշխարհի պատմական պատկերացումները և ինչպես է հնագույն անցյալը կապվում Հայաստանի հետագա պատմության հետ։ Աշխատության թեմատիկ ուղղվածությունը կարևոր է նաև հայ ժողովրդի պատմական հիշողության, մշակութային ժառանգության պահպանման և ազգային պատմագիտության զարգացման տեսանկյունից, քանի որ հին պետական կազմավորումների ուսումնասիրությունը նպաստում է տարածաշրջանի քաղաքակրթական պատմության ամբողջական վերարժևորմանը։ Այն արժեքավոր է պատմաբանների, արևելագետների, հայագետների, հնագետների, ուսանողների և Հայկական լեռնաշխարհի հին պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ առաջարկելով գիտական հետաքրքրություն ներկայացնող նյութ Ուրարտուի և Հայաստանի պատմական փոխհարաբերությունների, հնագույն պետականության և տարածաշրջանի բազմաշերտ մշակութային ժառանգության ուսումնասիրության համար։

    Updated: 2026-11-18
    Ուրարտու – Հայաստան
    Online

    History

    Հայաստանի վարչական կառուցվածքը, իրավական կարգավիճակն ու նախարարական համակարգը 387-630-ական թթ.

    Պատմագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի վարչական կազմակերպման, իրավական կարգավիճակի և նախարարական համակարգի զարգացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը 387 թվականից մինչև VII դարի 30-ական թվականներն ընդգրկող ժամանակաշրջանում։ Քննության են առնվում երկրի վարչատարածքային բաժանման սկզբունքները, կառավարման ձևերը և հայկական իշխանական տների դերակատարությունը քաղաքական ու հասարակական հարաբերություններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նախարարական տների իրավական դիրքին, նրանց ժառանգական իրավունքներին, հողատիրական հարաբերություններին և կենտրոնական ու տեղական կառավարման համակարգերում ունեցած գործառույթներին։ Վերլուծվում են Հայաստանի իրավական և վարչական կարգավիճակի փոփոխությունները տարածաշրջանում ընթացող քաղաքական գործընթացների և արտաքին տերությունների ազդեցության համատեքստում։ Քննարկվում են նաև նախարարական համակարգի ներքին կառուցվածքը, իշխանական տների փոխհարաբերությունները և դրանց ազդեցությունը երկրի կառավարման ու հասարակական կազմակերպման վրա։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմելու վաղ միջնադարյան Հայաստանի պետական-քաղաքական և վարչական զարգացման առանձնահատկությունների վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, միջնադարագիտության, պատմական իրավագիտության և պետական կառավարման պատմության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-07
    Հայաստանի վարչական կառուցվածքը, իրավական կարգավիճակն ու նախարարական համակարգը 387-630-ական թթ.
    Online

    Literature

    Գաթիլի վալիդեն, հատոր Ա

    Հրատարակության վերնագիրը, հավանաբար, կապված է օսմանյան պատմական միջավայրում գործածվող «վալիդե» տիտղոսի հետ, որը նշանակում էր սուլթանի մայր և արքունական կյանքում կարող էր ունենալ կարևոր հասարակական ու քաղաքական դեր։ Այս համատեքստում գիրքը կարող է առնչվել օսմանյան պալատական միջավայրին, արքունական հարաբերություններին և իշխանության շուրջ ձևավորված պատմական իրադարձություններին։ Վալիդե սուլթանների ազդեցությունը տարբեր ժամանակաշրջաններում պայմանավորված էր նրանց դիրքով, ընտանեկան կապերով և արքունական շրջանակներում ունեցած հեղինակությամբ։ Նրանց գործունեության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի լավ հասկանալու Օսմանյան կայսրության կառավարման համակարգի ոչ պաշտոնական կողմերը, պալատական քաղաքականության առանձնահատկությունները և կանանց դերը իշխանական հարաբերություններում։ Այնուամենայնիվ, վերնագրի առաջին բաղադրիչի ճշգրիտ նույնականացումը պարզ չէ, ուստի հնարավոր չէ վստահորեն որոշել, թե կոնկրետ որ անձի կամ իրադարձության մասին է խոսքը։ Առաջին հատորը ներկայացնում է բազմահատոր հրատարակության սկզբնական մասը և կարող է պարունակել թեմայի նախնական շարադրանքը կամ պատմության առաջին փուլերը։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում Օսմանյան կայսրության պատմությամբ, արքունական մշակույթով, պատմական կենսագրություններով և հայերեն տպագիր գրականության մեջ օսմանյան թեմաների ներկայացմամբ զբաղվող ընթերցողների համար։

    Updated: 2026-10-29
    Գաթիլի վալիդեն, հատոր Ա
    Online

    Other Subjects

    Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի գիտական գրադարանի հնատիպ, հազվագյուտ գրքերի հավաքածուն

    Աշխատությունը նվիրված է Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի գիտական գրադարանում պահպանվող հնատիպ և հազվագյուտ գրական ժառանգության ուսումնասիրությանը՝ գրքագիտական, մատենագիտական և պատմամշակութային տեսանկյուններից։ Հետազոտության առանցքում գրադարանի արժեքավոր հավաքածուի ձևավորման պատմությունն է, դրա համալրման աղբյուրները, պահպանվող հրատարակությունների ժամանակագրական ու լեզվական կազմը, ինչպես նաև առանձին գրքերի գիտական և մշակութային նշանակությունը։ Հավաքածուի ձևավորման գործում առանձնահատուկ դեր է ունեցել գրադարանի առաջին ղեկավար Մուշեղ Գասպարյանը, որի ջանքերով 1923 թվականին Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի Մատենադարանից նորաստեղծ մանկավարժական ինստիտուտի գրադարան է տեղափոխվել շուրջ 5000 օրինակ հայագիտական, պատմագիտական, մանկավարժական, հոգեբանական, փիլիսոփայական և գեղարվեստական գրականություն, ինչպես նաև հայկական հայտնի պարբերականների հավաքանիներ։ Ուսումնասիրության կարևոր հատվածը կազմում է մինչև 1800 թվականը տպագրված հնատիպ գրքերի նկարագրությունը։ Հետազոտության տվյալներով՝ այդպիսի հրատարակությունները 27-ն են, որոնցից 26-ը հայերեն են, իսկ մեկը՝ ռուսերեն։ Հավաքածուի ամենահին գրքերից է 1669 թվականին Ամստերդամում Ոսկան Երևանցու տպարանում հրատարակված Առաքել Դավրիժեցու պատմական աշխատությունը, որն ունի բացառիկ մատենագիտական և պատմական արժեք։ Աշխատանքում կարող են դիտարկվել նաև ավելի ուշ շրջանի հազվագյուտ հրատարակությունները, այդ թվում՝ հայ գրականության նշանավոր հեղինակների առաջին հրատարակությունները, որոնք արժեքավոր են ոչ միայն իրենց բովանդակությամբ, այլև որպես հայ գրատպության և գրքի մշակույթի զարգացման վկայություններ։ Հավաքածուն համալրվել է նաև հետագա նվիրատվությունների, ձեռքբերումների և այլ գրադարանային ֆոնդերից փոխանցված նյութերի միջոցով։ Այդ շարքում առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում 19-րդ դարի հրատարակությունները և տարբեր ժամանակաշրջաններում Հայաստանից ու արտերկրից ստացված հազվագյուտ գրքերը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև գրքերի ֆիզիկական վիճակի, պահպանության, հաշվառման և մատենագիտական նկարագրման խնդիրների ուսումնասիրությունը, քանի որ հնատիպ հրատարակությունները պահանջում են հատուկ պահպանության պայմաններ և մասնագիտական վերականգնման մոտեցումներ։ Նման հավաքածուների արժեքը պայմանավորված է ոչ միայն դրանց քանակով, այլև յուրաքանչյուր առանձին օրինակի եզակիությամբ, հրատարակության պատմությամբ, տպագրական կենտրոնով, լեզվով, կազմով, հիշատակարաններով, սեփականատիրական նշումներով և գրքի հետ կապված այլ նյութական ու պատմական վկայություններով։ Հատուկ նշանակություն ունեն նաև գրքերի լուսանցային գրառումները, ընծայականները, կնիքները և ձեռագիր հիշատակությունները, որոնք կարող են լրացուցիչ տեղեկություններ հաղորդել դրանց նախկին սեփականատերերի, ընթերցողների և շրջանառության ուղիների մասին։ Աշխատությունը կարևոր է նաև հայ գրքի պատմության ուսումնասիրման համար, քանի որ հավաքածուն պահպանել է տարբեր դարաշրջանների տպագիր մշակույթի նմուշներ և հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու հայ գրքի տարածման, հավաքագրման ու պահպանման պատմությունը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել հազվագյուտ հրատարակությունների ամբողջական հաշվառմանը, դրանց թվայնացմանը, մատենագիտական շտեմարանների ստեղծմանը և գիտական շրջանառության մեջ առավել լայն ընդգրկմանը։ Նման աշխատանքը նաև կարևոր է գրադարանի մշակութային ժառանգության հանրահռչակման տեսանկյունից, քանի որ հնատիպ և հազվագյուտ գրքերը կարող են դիտարկվել որպես ազգային հիշողության, կրթության, գիտության և գրատպության պատմության նյութական վկայություններ։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է համալսարանի գիտական գրադարանի հնատիպ ու հազվագյուտ գրքերի հավաքածուն որպես արժեքավոր գրքագիտական և պատմամշակութային ժառանգություն՝ բացահայտելով դրա ձևավորման պատմությունը, կազմը, առանձին հրատարակությունների յուրահատկությունները, պահպանության խնդիրներն ու գիտական ներուժը։

    Updated: 2026-09-11
    Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի գիտական գրադարանի հնատիպ, հազվագյուտ գրքերի հավաքածուն