Проблемы формирования системы страхования от природных катастроф Республике Армения

Other Subjects

Հրատարակությունը տեղեկատվական, մատենագիտական և օրացուցային բնույթի տեղեկատու է, որը նախատեսված է տարվա ընթացքում նշվող պատմական, հասարակական, մշակութային, գրական, գիտական և այլ նշանակալի իրադարձությունների ու տարեդարձերի վերաբերյալ համակարգված տեղեկություններ տրամադրելու համար։ Նման հրատարակությունների հիմնական նպատակը գրադարաններին, մշակութային և կրթական հաստատություններին օժանդակ նյութ տրամադրելն է՝ հիշարժան օրերին նվիրված ցուցահանդեսների, զեկուցումների, ընթերցումների, թեմատիկ երեկոների և այլ միջոցառումների կազմակերպման համար։ Նյութերը կարող են դասավորվել ժամանակագրական սկզբունքով՝ ըստ ամիսների և օրերի, ինչը հնարավորություն է տալիս արագ գտնել համապատասխան ժամանակահատվածին վերաբերող տարեթվերը և նախապես ծրագրել դրանց հետ կապված աշխատանքները։ Առանձին գրառումները կարող են վերաբերվել պատմական իրադարձությունների տարեդարձերին, գիտության և մշակույթի գործիչների ծննդյան կամ գործունեության հիշարժան տարեթվերին, գրականության ու արվեստի կարևոր երևույթներին, ինչպես նաև հասարակական նշանակություն ունեցող դեպքերին։ Տեղեկատուի արժեքավոր բաղադրիչներից է մատենագիտական ուղղվածությունը, քանի որ հիշարժան իրադարձության կամ անձի վերաբերյալ տեղեկատվությունը կարող է ուղեկցվել թեմայի հետագա ուսումնասիրության համար նախատեսված գրականության ընտրությանն աջակցող տվյալներով։ Այդպիսի կառուցվածքը հրատարակությունը դարձնում է ոչ միայն օրացուցային հիշեցումների ժողովածու, այլև գրադարանային տեղեկատվական և մշակութային աշխատանքի կազմակերպման գործիք։ 1950 թվականի ժամանակագրական շրջանակը հրատարակությանը տալիս է նաև պատմական աղբյուրի նշանակություն, քանի որ այն արտացոլում է տվյալ ժամանակաշրջանում պաշտոնապես կարևորվող տարեդարձերի, անձանց և իրադարձությունների շրջանակը։ Հետագա ուսումնասիրությունների ժամանակ նման նյութերի համեմատությունը տարբեր տարիների համապատասխան հրատարակությունների հետ կարող է հնարավորություն տալ հետևելու հիշողության մշակույթի, գրադարանային աշխատանքի առաջնահերթությունների և հասարակական-մշակութային շեշտադրումների փոփոխություններին։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև գրադարանագիտության, մատենագիտության, մշակութային պատմության և պատմական հիշողության ուսումնասիրության համար։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը համատեղում է օրացուցային, տեղեկատվական և մատենագիտական գործառույթները՝ ծառայելով որպես ժամանակաշրջանի հիշարժան տարեթվերի համակարգման և դրանց շուրջ կրթական ու մշակութային աշխատանքի կազմակերպման օժանդակ աղբյուր։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է Hypericum perforatum-ից ստացված էքստրակտների և հիպերիցինի ցիտոտոքսիկ ու ֆոտոդինամիկ ազդեցության մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում բնական ծագման կենսաբանորեն ակտիվ միացությունների՝ բջիջների կենսունակության, աճի և կենսագործունեության վրա ունեցած ազդեցության բացահայտումն է, ինչպես նաև լուսային ճառագայթման պայմաններում դրանց առաջացրած ֆոտոքիմիական գործընթացների ուսումնասիրությունը։ Հիպերիցինը համարվում է բնական հզոր ֆոտոզգայունացնող նյութ, որը լույսի և թթվածնի առկայությամբ կարող է առաջացնել ռեակտիվ թթվածնային միացություններ, այդ թվում՝ սինգլետային թթվածին, և արդյունքում վնասել բջջային կառուցվածքները։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում այն գործընթացներին, որոնց միջոցով լուսային ակտիվացումից հետո ձևավորվող ռեակտիվ թթվածնային տեսակները ազդում են բջջաթաղանթների, միտոքոնդրիումների, էնդոպլազմային ցանցի և այլ ենթաբջջային կառույցների վրա։ Ուսումնասիրվում են նաև լիպիդների պերօքսիդացման, հակաօքսիդանտային համակարգի փոփոխության, միտոքոնդրիալ ֆունկցիայի խաթարման և բջջային ազդանշանային ուղիների փոփոխության հնարավոր մեխանիզմները։ Առանձին կարևորություն ունի բջջային մահվան տարբեր ձևերի՝ ապոպտոզի և նեկրոզի, ձևավորման ուսումնասիրությունը։ Գիտական տվյալների համաձայն՝ հիպերիցինի ֆոտոակտիվացումը կարող է առաջացնել ապոպտոտիկ կամ նեկրոտիկ բջջային մահ, որի բնույթը կախված է նյութի կոնցենտրացիայից, լուսային ազդեցության չափաբաժնից, բջջի տեսակից և հիպերիցինի ներբջջային տեղայնացումից։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև էքստրակտների և մաքուր հիպերիցինի ազդեցությունների համեմատական գնահատումը, քանի որ բուսական էքստրակտը պարունակում է բազմաթիվ կենսաբանական ակտիվ բաղադրիչներ, որոնք կարող են փոխազդել միմյանց հետ և փոփոխել ընդհանուր ցիտոտոքսիկ կամ ֆոտոտոքսիկ ազդեցությունը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել բջիջների կենսունակության փոփոխությունները, պրոլիֆերացիայի արգելակումը, օքսիդատիվ սթրեսի զարգացումը և բջջային մահվան հետ կապված մոլեկուլային ազդանշանային մեխանիզմները։ Ժամանակակից հետազոտություններում հիպերիցինի ֆոտոդինամիկ ազդեցությունը կապվում է նաև p38 MAPK, JNK, PI3K/Akt/mTOR և այլ ազդանշանային ուղիների, ինչպես նաև միտոքոնդրիալ և արտաբջջային ապոպտոտիկ մեխանիզմների ակտիվացման հետ։ Ստացված արդյունքները կարող են գիտական հիմք ապահովել հիպերիցինի և Hypericum perforatum-ի կենսաբանորեն ակտիվ բաղադրիչների հետագա ուսումնասիրման, ֆոտոդինամիկ թերապիայի, հակաուռուցքային և հակամանրէային մոտեցումների զարգացման համար։ Միաժամանակ աշխատանքը կարևոր է լուսազգայուն միացությունների ազդեցության պայմաններն ու սահմանափակումները հասկանալու տեսանկյունից, քանի որ դրանց կենսաբանական ազդեցությունը զգալիորեն կախված է լուսային դոզայից, նյութի կոնցենտրացիայից և բջջային միջավայրից։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել բջջաբաններին, կենսաքիմիկոսներին, դեղագետներին, կենսատեխնոլոգներին, ֆոտոկենսաբանության և ուռուցքաբանության ոլորտի հետազոտողներին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ասպիրանտներին և ուսանողներին։

Mathematics

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է ֆոտոռեֆրակտիվ միջավայրերում երկչափ և եռաչափ ֆոտոնային կառուցվածքների ինդուկցիայի համար նոր լազերային մեթոդների մշակմանը և հետազոտմանը։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակն է բացահայտել, թե ինչպես կարելի է լազերային ճառագայթման միջոցով վերահսկելիորեն ձևավորել նյութի բեկման ցուցիչի տարածական փոփոխություններ և այդ փոփոխությունների հիման վրա ստեղծել ֆոտոնային կառուցվածքներ, որոնք կարող են կառավարել լույսի տարածումը։ Ֆոտոռեֆրակտիվ նյութերի առանձնահատկությունն այն է, որ լուսային ազդեցության տակ դրանց օպտիկական հատկությունները կարող են փոխվել, ինչն էլ հնարավորություն է տալիս լույսի միջոցով գրանցել և վերարտադրել բարդ միկրո- և նանոկառուցվածքներ։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել լազերային ճառագայթի ինտենսիվության, բևեռացման, ալիքի երկարության, տարածական կառուցվածքի և ազդեցության տևողության ազդեցությունները ֆոտոռեֆրակտիվ միջավայրում առաջացող փոփոխությունների վրա։ Երկչափ կառուցվածքների դեպքում կարևոր է նյութի մակերեսին կամ որոշակի հարթությունում պարբերական կամ այլ ձևի օպտիկական կառուցվածքների ստացումը, մինչդեռ եռաչափ ֆոտոնային կառուցվածքների ձևավորումը պահանջում է լույսի տարածական բաշխման և նյութի ներսում լուսային ազդեցության առավել ճշգրիտ կառավարում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է տարբեր լազերային տեխնիկաների կիրառումը՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել ստեղծվող կառուցվածքների տարածական ճշգրտությունը, կայունությունը և վերարտադրելիությունը։ Նման մոտեցումները կարող են ներառել ինտերֆերենցիոն լուսավորում, տարածականորեն ձևավորված լազերային ճառագայթներ և բազմափուլ գրանցման մեթոդներ, որոնց միջոցով հնարավոր է նյութում ստանալ բարդ պարբերական կամ ոչ պարբերական օպտիկական կառուցվածքներ։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են վերլուծվել նաև ձևավորված ֆոտոնային կառուցվածքների օպտիկական հատկությունները՝ անդրադարձման, փոխանցման, դիֆրակցիայի, լույսի տեղայնացման և տարածման ուղղության վերահսկման տեսանկյունից։ Ֆոտոնային կառուցվածքների նկատմամբ հետաքրքրությունը պայմանավորված է նրանով, որ դրանց միջոցով հնարավոր է կառավարել էլեկտրամագնիսական ճառագայթման տարածումը և ստեղծել նոր օպտիկական ֆունկցիոնալ տարրեր։ Այդպիսի համակարգերը կարող են հեռանկարային լինել օպտիկական կապի, ֆոտոնիկայի, լազերային տեխնիկայի, օպտիկական տեղեկատվության մշակման և ինտեգրված օպտիկայի բնագավառներում։ Եռաչափ կառուցվածքների ստեղծման հնարավորությունը հատկապես կարևոր է, քանի որ այն ընդլայնում է նյութի ծավալում լույսի տարածման կառավարելու հնարավորությունները և կարող է հիմք հանդիսանալ ավելի բարդ ֆոտոնային սարքերի նախագծման համար։ Աշխատության գիտական նշանակությունը կայանում է լազերային ճառագայթման և ֆոտոռեֆրակտիվ նյութերի փոխազդեցության խորացված ուսումնասիրության, ինչպես նաև այդ փոխազդեցությունը ֆունկցիոնալ ֆոտոնային կառուցվածքների վերածելու մեթոդների մշակման մեջ։ Ստացված արդյունքները կարող են նպաստել ֆոտոռեֆրակտիվ նյութերի կիրառական ներուժի ընդլայնմանը և նոր սերնդի օպտիկական տարրերի ստեղծմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել օպտիկայի, լազերային ֆիզիկայի, ֆոտոնիկայի, նյութագիտության և օպտիկական ինժեներիայի ոլորտներում աշխատող մասնագետներին ու հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է լազերային տեխնոլոգիաները, ֆոտոռեֆրակտիվ երևույթները և ֆոտոնային կառուցվածքների ֆիզիկան՝ նպատակ ունենալով մշակել նյութի օպտիկական հատկությունների տարածական կառավարման նոր մոտեցումներ և ստեղծել երկչափ ու եռաչափ ֆոտոնային համակարգերի ձևավորման արդյունավետ տեխնոլոգիական հիմք։

Religion

Աշխատությունը նվիրված է հայոց կրոնին և հայ ժողովրդին բնորոշ հատկությունների քննարկմանը՝ միավորելով կրոնական ու ազգային ինքնության վերաբերյալ հարցադրումները։ Հայոց կրոնը՝ իր եկեղեցական ավանդույթներով, ծեսերով, հոգևոր արժեքներով և պատմական ժառանգությամբ, նշանակալի դեր է ունեցել հայ ժողովրդի մշակութային կյանքի և ինքնագիտակցության ձևավորման գործում։ Կրոնական պատկանելությունը տարբեր ժամանակներում կապված է եղել համայնքային համախմբման, կրթության, գրավոր մշակույթի պահպանման և ազգային ավանդույթների փոխանցման հետ։ Հայ ժողովրդի հատկությունների մասին խոսելիս 19-րդ դարի հայ մտավորական գրականության մեջ հաճախ քննարկվում էին բարոյական արժեքները, սովորույթները, հասարակական վարքագիծը և ազգային ինքնության առանձնահատկությունները։ Այսպիսի աշխատությունները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպես էին ժամանակի հեղինակները ներկայացնում հայության հոգևոր ու հասարակական նկարագիրը և ինչ կապ էին տեսնում կրոնի, բարոյականության ու ազգային պատկանելության միջև։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել հայ եկեղեցու պատմությամբ, ազգային ինքնագիտակցության զարգացմամբ, 19-րդ դարի հայ հասարակական մտքով և կրոնական հրապարակախոսությամբ զբաղվող ընթերցողներին ու հետազոտողներին։ Այն նաև կարևոր մատենագիտական նյութ է՝ ժամանակաշրջանի հայերեն գաղափարական գրականության ուսումնասիրության համար։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է լազերային ճառագայթման ազդեցությամբ նանոմասնիկներ պարունակող հեղուկ միջավայրերում առաջացող հիդրոդինամիկական շարժումների և դրանց ֆիզիկական մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ համեմատելով իզոտրոպ և անիզոտրոպ համակարգերի վարքը։ Հետազոտության առանցքում լույսի էներգիայի կլանման, տեղային տաքացման, ջերմաստիճանային գրադիենտների ձևավորման և դրանց հետևանքով հեղուկում առաջացող զանգվածափոխանակման ու կոնվեկտիվ հոսքերի փոխկապակցվածությունն է։ Նանոմասնիկների առկայությունը կարող է էապես փոփոխել միջավայրի օպտիկական և ջերմաֆիզիկական հատկությունները, քանի որ մասնիկները փոխազդում են ընկնող ճառագայթման հետ և մասնակցում էներգիայի կլանման ու տարածման գործընթացներին։ Ուսումնասիրվում է նանոմասնիկների չափերի, կոնցենտրացիայի, տարածական բաշխման և նյութական հատկությունների ազդեցությունը հեղուկի ջերմային արձագանքի և ձևավորվող հոսքերի բնութագրերի վրա։ Իզոտրոպ հեղուկներում ֆիզիկական հատկությունները տարածական տարբեր ուղղություններով հիմնականում դիտարկվում են համարժեք, մինչդեռ անիզոտրոպ միջավայրերում, այդ թվում՝ որոշ հեղուկաբյուրեղային համակարգերում, մոլեկուլների ուղղորդված դասավորվածությունը կարող է հանգեցնել ջերմային, օպտիկական և հիդրոդինամիկական արձագանքի ուղղությունից կախված առանձնահատկությունների։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում լազերային ճառագայթի ինտենսիվության, տարածական բաշխման և ազդեցության պայմանների փոփոխության հետևանքով հեղուկում առաջացող ջերմաստիճանային և ճնշման դաշտերին։ Դրանց փոխազդեցությունը կարող է առաջացնել տարբեր բնույթի հոսքեր, մասնիկների վերաբաշխում և միջավայրի տեղային կառուցվածքային փոփոխություններ։ Հետազոտության տեսական հատվածում հիդրոդինամիկական հավասարումները կարող են համադրվել ջերմափոխանակության և օպտիկական էներգիայի կլանման նկարագրությունների հետ՝ համակարգի տարածաժամանակային վարքը մոդելավորելու նպատակով։ Փորձարարական ուսումնասիրությունները հնարավորություն են տալիս գնահատելու լազերով մակածված շարժումների արագությունը, ուղղությունը, կայունությունը և կախվածությունը միջավայրի ֆիզիկական պարամետրերից։ Կարևորվում է նաև նանոմասնիկների և հեղուկի միջև ջերմափոխանակությունը, քանի որ այն որոշում է կլանված օպտիկական էներգիայի՝ հիդրոդինամիկական շարժման վերածման արդյունավետությունը։ Իզոտրոպ և անիզոտրոպ միջավայրերի համեմատական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու մոլեկուլային կարգավորվածության դերը լազերային ազդեցությամբ առաջացող հոսքերի ձևավորման մեջ։ Նման երևույթների ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի նանոֆոտոնիկայի, միկրոհիդրոդինամիկայի, հեղուկ բյուրեղների ֆիզիկայի և օպտիկապես կառավարվող միկրոհեղուկային համակարգերի զարգացման համար՝ նպաստելով լույսի միջոցով հեղուկ միջավայրերում նյութի և էներգիայի տեղափոխման գործընթացների առավել խորքային ըմբռնմանը։

Culture

Ժողովածուն նախատեսված է տղաների համար և միավորում է երգային տեքստեր ու դրանց կատարման երաժշտական եղանակներ։ Այն ներկայացնում է մանկապատանեկան երաժշտական կրթության ավանդույթը, որտեղ երգեցողությունը դիտվում է որպես երեխաների գեղագիտական դաստիարակության, լեզվական զարգացման և մշակութային գիտելիքների փոխանցման միջոց։ Երգի խոսքի և երաժշտական եղանակի համատեղ ընդգրկումը հնարավորություն է տալիս նյութը կիրառելու ոչ միայն ընթերցանության, այլև գործնական երգեցողության ընթացքում։ Նման երգարանները կարող էին օգտակար լինել դպրոցական պարապմունքների, խմբային կատարումների և ինքնուրույն երաժշտական վարժությունների համար՝ զարգացնելով ռիթմի զգացումը, լսողական հիշողությունը և երաժշտական արտահայտչամիջոցների ընկալումը։ Ժողովածուն հետաքրքրություն է ներկայացնում XIX դարի հայալեզու մանկական հրատարակությունների, երաժշտական մանկավարժության և երգային մշակույթի պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է ծառայել որպես աղբյուր՝ պարզելու, թե ինչպիսի նյութեր էին նախատեսվում երեխաների երաժշտական դաստիարակության համար, ինչպես էին երգերն ամրագրվում տպագիր ձևով և ինչ դեր կարող էին ունենալ կրթական միջավայրում։ Հրատարակությունը արժեքավոր է հայ մանկական երգարանների մատենագիտական հավաքածուների, պատմական երաժշտական կրթության ուսումնասիրությունների և հայ տպագիր մշակույթի զարգացման վերաբերյալ հետազոտությունների համար։