More in Economics

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Pedagogy

    Գեղագիտական պահանջմունքների ձևավորման արդյունավետության բարձրացման մանկավարժական պայմանները գյուղական դպրոցում տարվող արտադասարանական-արտադպրոց դաստիարակչական աշխատանքներում (ավագ դպրոցկան տարիքի աշակերտների շրջանում)

    Աշխատությունը նվիրված է գյուղական դպրոցում ավագ դպրոցական տարիքի աշակերտների գեղագիտական պահանջմունքների ձևավորման արդյունավետության բարձրացման մանկավարժական պայմանների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել այն կրթադաստիարակչական պայմանները, մեթոդները և կազմակերպական ձևերը, որոնց կիրառումը կարող է նպաստել սովորողների գեղագիտական հետաքրքրությունների, ճաշակի, արժեքային կողմնորոշումների և մշակութային ակտիվության զարգացմանը։ Գեղագիտական դաստիարակությունը դիտարկվում է որպես անձի համակողմանի զարգացման կարևոր բաղադրիչ, որը չի սահմանափակվում արվեստի մասին գիտելիքների փոխանցմամբ, այլ ներառում է գեղեցիկը նկատելու, ընկալելու, գնահատելու, ստեղծագործաբար վերարտադրելու և առօրյա կյանքում գեղագիտական արժեքներ դրսևորելու կարողությունների ձևավորումը։ ՀՀ հանրակրթական համակարգում նույնպես գեղագիտական դաստիարակությունը դիտարկվում է դաստիարակության կարևոր ուղղություններից մեկը, իսկ դպրոցական դաստիարակչական աշխատանքների շրջանակում նախատեսվում են մշակութային այցելություններ, գրական ունկնդրումներ, ստեղծագործական և այլ գործունեություններ։ Ուսումնասիրության առանձնահատկությունը պայմանավորված է գյուղական դպրոցի միջավայրով, որն ունի կրթադաստիարակչական աշխատանքի կազմակերպման իր յուրահատկությունները։ Գյուղական համայնքում դպրոցը հաճախ ոչ միայն կրթական հաստատություն է, այլև մշակութային և հասարակական կյանքի կարևոր կենտրոն, ուստի նրա արտադասարանական և արտադպրոցական գործունեությունը կարող է անմիջականորեն կապված լինել համայնքի մշակութային միջավայրի հետ։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել աշակերտների գեղագիտական պահանջմունքների մակարդակը, նրանց հետաքրքրությունները արվեստի տարբեր տեսակների նկատմամբ, մշակութային միջոցառումներին մասնակցության ակտիվությունը, ստեղծագործական հակումները և գեղագիտական արժեքների ընկալման առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ավագ դպրոցական տարիքին, քանի որ այս փուլում զարգանում է սովորողների ինքնուրույն մտածողությունը, արժեքային համակարգը, սեփական դիրքորոշումները ձևավորելու կարողությունը և մշակութային նախասիրությունների գիտակցված ընտրությունը։ Այդ պատճառով գեղագիտական դաստիարակությունը կարող է ավելի արդյունավետ լինել այն դեպքում, երբ աշակերտներին առաջարկվում է ոչ միայն պատրաստի մշակութային բովանդակություն, այլև ինքնուրույն ընտրության, քննարկման, ստեղծագործելու և սեփական կարծիքն արտահայտելու հնարավորություն։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է արտադասարանական և արտադպրոցական գործունեության տարբեր ձևերի ուսումնասիրությունը։ Դրանց շարքում կարող են ընդգրկվել արվեստի և գրականության խմբակներ, երաժշտական և թատերական միջոցառումներ, ցուցահանդեսներ, ստեղծագործական մրցույթներ, գրական քննարկումներ, մշակութային հաստատություններ այցելություններ, էքսկուրսիաներ, ժողովրդական արվեստին և ազգային մշակութային ժառանգությանը նվիրված միջոցառումներ։ ՀՀ գործող կրթական կարգավորումներում ևս դասղեկի գործունեության շրջանակում առանձնացվում են բանավեճերը, դերային խաղերը, ցերեկույթները, մրցույթները, արշավները, պատմամշակութային հաստատություններ այցելությունները և գրական ունկնդրումները՝ որպես սովորողների, այդ թվում՝ գեղագիտական դաստիարակությանը նպաստող միջոցներ։ Գյուղական դպրոցում առանձնահատուկ հնարավորություն կարող է ընձեռել տեղական մշակութային միջավայրի օգտագործումը։ Համայնքի պատմությունը, ժողովրդական ավանդույթները, երգը, պարը, ձեռարվեստը, ճարտարապետական և բնապատմական միջավայրը կարող են վերածվել գեղագիտական դաստիարակության բնական կրթական ռեսուրսների։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս գեղագիտական արժեքները կապել աշակերտի սեփական կենսափորձի և համայնքի մշակութային ժառանգության հետ, ինչի շնորհիվ դրանք կարող են դառնալ ավելի հասկանալի և անձնապես նշանակալի։ Հետազոտության մեջ կարող են առանձնացվել նաև մանկավարժական այն պայմանները, որոնք ապահովում են գեղագիտական պահանջմունքների ձևավորման արդյունավետությունը։ Դրանցից կարևոր են աշակերտների տարիքային և անհատական առանձնահատկությունների հաշվառումը, նրանց հետաքրքրությունների ուսումնասիրությունը, ստեղծագործական նախաձեռնության խրախուսումը, գործունեության բազմազանությունը, ուսուցիչների և ծնողների համագործակցությունը, ինչպես նաև դպրոցի և համայնքի մշակութային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործումը։ Ժամանակակից կրթական մոտեցումներում ևս ընդգծվում է սովորողի անհատական և տարիքային առանձնահատկությունների հաշվառման, ընտանիքի հետ համագործակցության և բազմազան դաստիարակչական գործունեության կազմակերպման նշանակությունը։ Կարևոր խնդիր է նաև գեղագիտական դաստիարակության մեթոդների ընտրությունը։ Միայն տեղեկատվական կամ բացատրական մեթոդների կիրառումը կարող է բավարար չլինել գեղագիտական պահանջմունքների իրական ձևավորման համար։ Առավել արդյունավետ կարող են լինել ակտիվ և ստեղծագործական մեթոդները՝ քննարկումները, բանավեճերը, նախագծային աշխատանքները, արվեստի ստեղծագործությունների վերլուծությունը, դերային խաղերը, ստեղծագործական առաջադրանքները և աշակերտների ինքնուրույն նախաձեռնությունները։ Նման գործունեությունը սովորողին դարձնում է ոչ միայն գեղագիտական արժեքների ընկալող, այլև դրանց ստեղծման և գնահատման գործընթացի ակտիվ մասնակից։ Աշխատության մեջ կարող է ուսումնասիրվել նաև ուսուցչի դերը։ Մանկավարժը հանդես է գալիս ոչ միայն որպես գիտելիքի փոխանցող, այլև որպես գեղագիտական միջավայրի կազմակերպիչ և անձնական օրինակ։ Նրա մշակութային հետաքրքրությունները, հաղորդակցման ոճը, արվեստի նկատմամբ վերաբերմունքը և աշակերտների ստեղծագործական նախաձեռնությունների նկատմամբ աջակցությունը կարող են էապես ազդել դաստիարակության արդյունքների վրա։ Գործնական կարևորություն ունի նաև ծնողների ներգրավումը, քանի որ ընտանիքը նույնպես մասնակցում է երեխայի գեղագիտական ճաշակի և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Աշխատության փորձարարական մասը կարող է ներառել աշակերտների հարցումներ, դիտարկումներ, զրույցներ, ստեղծագործական առաջադրանքների արդյունքների վերլուծություն և տարբեր խմբերի համեմատական ուսումնասիրություն։ Այդ մեթոդների միջոցով հնարավոր է գնահատել սովորողների գեղագիտական պահանջմունքների նախնական մակարդակը, իրականացնել նպատակային մանկավարժական միջամտություն և հետագայում պարզել դրա արդյունավետությունը։ Հետազոտության գործնական նշանակությունը կարող է դրսևորվել գյուղական դպրոցների համար արտադասարանական և արտադպրոցական գեղագիտական դաստիարակության ծրագրերի, միջոցառումների համակարգի և մեթոդական առաջարկությունների մշակմամբ։ Դրանք կարող են նպաստել դպրոցական միջավայրի մշակութային հարստացմանը, աշակերտների ստեղծագործական ներուժի բացահայտմանը և համայնքի մշակութային կյանքում նրանց ակտիվ մասնակցությանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել մանկավարժներին, դասղեկներին, գեղագիտական դաստիարակության մասնագետներին, դպրոցների կազմակերպիչներին, կրթության կառավարման մասնագետներին և մանկավարժական բուհերի ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը նպատակ ունի բացահայտելու այնպիսի մանկավարժական պայմանների համակարգ, որի միջոցով գյուղական դպրոցի արտադասարանական և արտադպրոցական գործունեությունը կարող է վերածվել ավագ դպրոցականների գեղագիտական պահանջմունքների, ստեղծագործական կարողությունների և մշակութային արժեքների նկատմամբ գիտակցված վերաբերմունքի ձևավորման արդյունավետ միջավայրի։

    Updated: 2026-09-10
    Գեղագիտական պահանջմունքների ձևավորման արդյունավետության բարձրացման մանկավարժական պայմանները գյուղական դպրոցում տարվող արտադասարանական-արտադպրոց դաստիարակչական աշխատանքներում (ավագ դպրոցկան տարիքի աշակերտների շրջանում)
    Online

    Other Subjects

    ԻՆԹԵԼ X86 ԱՍԵՄԲԼԵՐ (ԻՐԱԿԱՆ ՌԵԺԻՄ)

    Գրքում ներկայացվում են x86 պրոցեսորի ճարտարապետության հիմնական տարրերը՝ ռեգիստրներ, հիշողության կազմակերպում, հասցեավորման եղանակներ և հրամանների կառուցվածք։ Բացատրվում է, թե ինչպես է ցածր մակարդակի կոդը փոխազդում սարքաշարի հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում իրական ռեժիմի աշխատանքի սկզբունքներին՝ հատվածային հիշողության մոդել, ընդհատումներ (interrupts), BIOS ծառայություններ և համակարգային կանչերի հիմունքներ։ Ներկայացվում են նաև պարզ ծրագրերի օրինակներ, որոնք օգնում են հասկանալ ասեմբլերի գործնական կիրառությունը։ Գիրքը նպատակ ունի զարգացնել համակարգչի ներքին աշխատանքի խորքային ըմբռնում և ամրապնդել ծրագրավորման հիմքերը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են բարձր մակարդակի ծրագրերը իրականում կատարվում պրոցեսորի մակարդակում։

    Updated: 2026-09-23
    ԻՆԹԵԼ X86 ԱՍԵՄԲԼԵՐ (ԻՐԱԿԱՆ ՌԵԺԻՄ)
    Online

    Agriculture

    Տրիտիկալեյի մի քանի սորտերի և հեռանկարային ձևերի ուսումնասիրումը ՀՀ Արարատյան հարթավայրի պայմաններում

    Աշխատությունը նվիրված է տրիտիկալեի՝ ցորենի և տարեկանի խաչասերման արդյունքում ստացված հացահատիկային մշակաբույսի, տարբեր սորտերի և հեռանկարային ձևերի կենսաբանական, ագրոնոմիական ու տնտեսական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը Հայաստանի Հանրապետության Արարատյան հարթավայրի հողակլիմայական պայմաններում։ Քննարկվում են մշակաբույսի աճի և զարգացման օրինաչափությունները, տեղական բնական պայմաններին հարմարվողականությունը, բերքատվության ձևավորման գործոնները և գյուղատնտեսական արտադրության մեջ դրա օգտագործման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսումնասիրվող սորտերի և ձևերի վեգետացիոն շրջանի տևողությանը, բույսերի աճման ինտենսիվությանը, հասկի կառուցվածքին, հատիկների ձևավորմանը և բերքի քանակական ու որակական ցուցանիշներին։ Ուսումնասիրվում են բարձր ջերմաստիճանի, խոնավության ապահովվածության, հողի հատկությունների և մշակության ագրոտեխնիկական պայմանների ազդեցությունները բույսերի կենսագործունեության վրա։ Անդրադարձ է կատարվում երաշտադիմացկունության, հիվանդությունների նկատմամբ դիմադրողականության, բերքատվության կայունության և տարբեր սորտերի համեմատական գնահատման հարցերին։ Կարևորվում են Արարատյան հարթավայրի ոռոգելի երկրագործության առանձնահատկությունները, հողային և ջրային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործումը, ինչպես նաև տեղական պայմաններին առավել հարմարված սորտերի ընտրության նշանակությունը։ Դիտարկվում են տրիտիկալեի կիրառման հնարավորությունները հացահատիկի և անասնակերի արտադրության մեջ, դրա սննդային ու կերային արժեքը և մշակության տնտեսական նպատակահարմարությունը։ Հետազոտության թեման կարող է նպաստել հացահատիկային մշակաբույսերի տեսականու ընդլայնմանը, սելեկցիոն աշխատանքների կատարելագործմանը և գյուղատնտեսական արտադրության արդյունավետության բարձրացմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ագրոնոմների, բուսաբույծների, սելեկցիոներների, գյուղատնտեսական գիտությունների հետազոտողների, ֆերմերների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-14
    Տրիտիկալեյի մի քանի սորտերի և հեռանկարային ձևերի ուսումնասիրումը ՀՀ Արարատյան հարթավայրի պայմաններում
    Online

    Literature

    Շավարշ Նարդունու գեղարվեստական արձակը

    Աշխատությունը նվիրված է Շավարշ Նարդունու գեղարվեստական արձակի բազմակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով հեղինակի ստեղծագործական աշխարհը, գեղարվեստական մտածողության առանձնահատկությունները և հայ արձակի զարգացման մեջ նրա ունեցած ներդրումը։ Վերլուծվում են արձակ ստեղծագործությունների թեմատիկ շրջանակը, կերպարների համակարգը, սյուժետային կառուցվածքը, պատմողական եղանակները, լեզվաոճական առանձնահատկությունները և հոգեբանական պատկերավորման միջոցները։ Ուսումնասիրությունը բացահայտում է հեղինակի ստեղծագործություններում արտացոլված ազգային, հասարակական և բարոյական խնդիրները, մարդու ներաշխարհի պատկերումը, պատմական ու մշակութային իրողությունների գեղարվեստական մեկնաբանությունը, ինչպես նաև նրա արձակի կապը ժամանակի գրական գործընթացների և հայ գրական ավանդույթի հետ։ Գրքում ներկայացված են գրականագիտական հիմնավորված վերլուծություններ և ընդհանրացումներ, որոնք հնարավորություն են տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել Շավարշ Նարդունու արձակ ժառանգության գեղարվեստական արժեքի, գաղափարական ուղղվածության և ժանրային առանձնահատկությունների մասին։ Հրատարակությունը նախատեսված է գրականագետների, հայ բանասիրության մասնագետների, դասախոսների, ուսանողների և հայ դասական գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Updated: 2026-09-20
    Շավարշ Նարդունու գեղարվեստական արձակը
    Online

    Pedagogy

    Взаимосвязанное обучение использованию газетной лексики на практических занятиях по русскому и английскому языкам

    Աշխատությունը նվիրված է ռուսերենի և անգլերենի գործնական պարապմունքներում թերթային բառապաշարի փոխկապակցված ուսուցման մեթոդական սկզբունքների ուսումնասիրությանը և արդյունավետ ուսուցման համակարգի ձևավորմանը։ Հետազոտության կենտրոնում երկու լեզուներում մամուլի լեզվին բնորոշ բառային միավորների յուրացման գործընթացն է՝ հաշվի առնելով դրանց իմաստային, գործառական, ոճական և բառակազմական առանձնահատկությունները։ Թերթային նյութը դիտարկվում է որպես օտար լեզվի ուսուցման կարևոր աղբյուր, որը հնարավորություն է տալիս սովորողներին աշխատել հասարակական, տնտեսական, մշակութային և այլ թեմատիկ ոլորտների արդիական բառապաշարի հետ՝ միաժամանակ զարգացնելով ընթերցանության, տեքստի ընկալման և խոսքային հաղորդակցության հմտությունները։ Քննության են առնվում ռուսերեն և անգլերեն մամուլի բառապաշարի ընդհանրություններն ու տարբերությունները, բառերի համարժեքության խնդիրները, բազմիմաստությունը, կայուն բառակապակցությունները, տերմինաբանական միավորները և հրապարակախոսական խոսքին բնորոշ արտահայտչամիջոցները։ Փոխկապակցված ուսուցման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս մի լեզվով արդեն ձեռք բերված բառագիտական և հաղորդակցական գիտելիքներն օգտագործել մյուս լեզվի յուրացման ընթացքում՝ միաժամանակ կանխելով լեզուների միջև անցանկալի միջամտությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բառապաշարի ընտրության չափանիշներին, ուսումնական նյութերի համակարգմանը և վարժությունների հաջորդականության կառուցմանը։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել համեմատական առաջադրանքների, համատեքստային վերլուծության, թարգմանական վարժությունների և մամուլի տեքստերի թեմատիկ մշակման մեթոդական հնարավորությունները։ Կարևորվում է ոչ միայն նոր բառերի հիշողության մեջ ամրապնդումը, այլև դրանց ճիշտ կիրառումը տարբեր հաղորդակցական իրավիճակներում և հրապարակախոսական տեքստերի ինքնուրույն ընկալումը։ Երկու լեզուների զուգադրական ուսումնասիրությունը նպաստում է նաև լեզվական գիտակցության և բառապաշարային ենթադրություններ կատարելու կարողության զարգացմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է օտար լեզուների դասավանդման մեթոդիկայի, զուգադրական լեզվաբանության և բառագիտության մոտեցումները՝ ռուսերենի և անգլերենի գործնական ուսուցման ընթացքում մամուլի բառապաշարի համակարգված ու փոխկապակցված յուրացումն ապահովելու նպատակով։

    Updated: 2026-09-26
    Взаимосвязанное обучение использованию газетной лексики на практических занятиях по русскому и английскому языкам
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր պատանիներին: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги юным (1991, Հունվար, թիվ 1)

    Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

    Updated: 2026-09-02
    Նոր գրքեր պատանիներին: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги юным (1991, Հունվար, թիվ 1)