Проблемы модернизации системы валютного регулирования в Республике Армения

Лингвистика

Լեզվաբանական և սոցիոլեզվաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Պակիստանի հյուսիսային տարածքներում բնակվող փուշթուն միգրանտների լեզվական առանձնահատկությունների, լեզվական միջավայրի և բազմալեզու հասարակության պայմաններում նրանց հաղորդակցական վարքագծի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում փուշթու լեզվի տարածվածությունը, դրա բարբառային առանձնահատկությունները, միգրացիոն գործընթացների ազդեցությունը լեզվական գործածության վրա և փուշթուն համայնքների սոցիալ-մշակութային ինքնության պահպանման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում փուշթուի փոխազդեցությանը Պակիստանի հյուսիսային շրջաններում կիրառվող տեղական լեզուների, ինչպես նաև ուրդուի և անգլերենի հետ։ Վերլուծվում են երկլեզվության և բազմալեզվության դրսևորումները, լեզվական փոխարկման երևույթները, լեզվական փոխառությունները և տարբեր հաղորդակցական իրավիճակներում լեզվի ընտրության առանձնահատկությունները։ Դիտարկվում են միգրանտների լեզվական հարմարվողականության, կրթական միջավայրում լեզուների կիրառման, միջսերնդային լեզվական փոխանցման և համայնքային հաղորդակցության հետ կապված հարցերը։ Քննարկվում են նաև լեզվի և էթնիկական ինքնության փոխհարաբերությունները, սոցիալական ինտեգրման գործընթացները, լեզվական հեղինակության ու կարգավիճակի փոփոխությունները և լեզվական բազմազանության պահպանման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են կիրառվել սոցիոլեզվաբանական դիտարկման, հարցումների, լեզվական վարքագծի վերլուծության և համեմատական լեզվաբանական հետազոտության մեթոդներ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել սոցիոլեզվաբանության, իրանական լեզուների ուսումնասիրության, միգրացիոն լեզվաբանության, ազգալեզվաբանության և Հարավային Ասիայի լեզվամշակութային միջավայրի հետազոտությամբ զբաղվող մասնագետների ու ուսանողների համար։

Психология

Աշխատությունը նվիրված է ծերացման գործընթացի սոցիալական և հոգեբանական առանձնահատկությունների, տարեց մարդկանց կյանքի պայմանների և նրանց կարիքներին համապատասխան սպասարկման կազմակերպման խնդիրների ուսումնասիրությանը Հայաստանում։ Վերլուծվում են տարեց անձանց հոգեբանական վիճակի, սոցիալական ակտիվության, ընտանեկան և հասարակական հարաբերությունների, կենսակերպի ու կյանքի որակի վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարիքային փոփոխությունների սոցիալական ընկալմանը, հասարակության մեջ տարեց մարդու դիրքին, միայնության, սոցիալական մեկուսացման, հաղորդակցության և շրջապատի աջակցության նշանակությանը։ Քննարկվում են ընտանիքի, համայնքի և սոցիալական հաստատությունների դերերը տարեց մարդկանց բարեկեցության ապահովման, նրանց ինքնուրույնության պահպանման և հասարակական կյանքում ներգրավվածության խթանման գործում։ Ուսումնասիրվում են տարեցների տարբեր խմբերի կարիքների գնահատման և դրանց հիման վրա սոցիալական ծառայությունների տարբերակված կազմակերպման հնարավորությունները՝ հաշվի առնելով անձի տարիքը, սոցիալական վիճակը, կենսապայմանները, ինքնուրույնության աստիճանը և անհատական պահանջները։ Անդրադարձ է կատարվում տնային և հաստատությունների միջոցով իրականացվող սպասարկման ձևերին, սոցիալական աջակցության մեխանիզմներին, մասնագիտական ծառայությունների մատուցման կազմակերպմանը և դրանց արդյունավետության բարձրացման հնարավորություններին։ Կարևորվում է անհատականացված մոտեցման կիրառումը, որի միջոցով հնարավոր է ծառայությունները համապատասխանեցնել տարեց անձանց իրական կարիքներին և նպաստել նրանց կյանքի որակի բարելավմանը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել Հայաստանում ծերացման սոցիալ-հոգեբանական խնդիրների և տարեցների սոցիալական սպասարկման համակարգի զարգացման հնարավոր ուղղությունների մասին։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել սոցիալական աշխատողների, հոգեբանների, սոցիոլոգների, տարեցների սպասարկման ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։

История

Բալկանյան հիմնախնդիրները և միջազգային դիվանագիտությունը աշխատությունը պատմաքաղաքական և միջազգային հարաբերությունների ուսումնասիրություն է, որը վերլուծում է Բալկանյան տարածաշրջանի բարդ քաղաքական զարգացումները տարբեր պատմական փուլերում՝ կենտրոնանալով ազգային հակասությունների, պետությունների ձևավորման գործընթացների և մեծ տերությունների շահերի բախման վրա, այն ընդգրկում է Օսմանյան կայսրության անկումից հետո ձևավորված քաղաքական իրադրությունը, Բալկանյան պատերազմների պատճառներն ու հետևանքները, ինչպես նաև Առաջին համաշխարհային պատերազմին նախորդող և հաջորդող դիվանագիտական գործընթացները, գիրքը հատուկ ուշադրություն է դարձնում միջազգային դիվանագիտության դերակատարությանը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են եվրոպական ուժերը փորձել կարգավորել տարածաշրջանի հակամարտությունները պայմանագրերի, դաշինքների և քաղաքական միջամտությունների միջոցով, միաժամանակ բացահայտելով այդ գործընթացների ազդեցությունը տարածաշրջանի կայունության և երկարաժամկետ հակամարտությունների ձևավորման վրա։

Информатика

Աշխատությունը նվիրված է AliEn Grid ենթակառուցվածքի համար ռեսուրսների համատեղ օգտագործման համակարգի բաղադրիչների մշակմանը՝ կենտրոնանալով բաշխված հաշվողական միջավայրում առկա ռեսուրսների արդյունավետ կառավարման, բաշխման և օգտագործման խնդիրների վրա։ Grid համակարգերը հնարավորություն են տալիս աշխարհագրորեն տարբեր վայրերում տեղակայված համակարգիչները, պահեստային և ցանցային ռեսուրսները միավորել մեկ ընդհանուր հաշվողական միջավայրում, որտեղ օգտվողներն ու կիրառական ծրագրերը կարող են օգտագործել բազմաթիվ հանգույցների հնարավորությունները։ Այսպիսի միջավայրում ռեսուրսների արդյունավետ բաշխումը կարևոր խնդիր է, քանի որ տարբեր օգտվողների և առաջադրանքների պահանջները կարող են մրցակցել նույն հաշվողական, հիշողության, պահեստավորման կամ ցանցային ռեսուրսների համար։ Աշխատության հիմնական նպատակն է մշակել այնպիսի ծրագրային բաղադրիչներ և մեխանիզմներ, որոնք թույլ կտան AliEn միջավայրում ավելի արդյունավետ կազմակերպել ռեսուրսների տրամադրումը և համատեղ օգտագործումը։ Հետազոտության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում Grid ենթակառուցվածքի ճարտարապետությանը, դրա հանգույցների փոխգործակցությանը և ռեսուրսների կառավարման գործընթացներին։ Կարևոր խնդիր է համակարգում առկա ռեսուրսների նկարագրումը, դրանց հասանելիության որոշումը, օգտվողների կամ առաջադրանքների միջև բաշխումը և օգտագործման վերահսկումը։ Ռեսուրսների համատեղ օգտագործման համակարգի բաղադրիչները պետք է կարողանան աշխատել բաշխված միջավայրում՝ հաշվի առնելով հանգույցների տարբեր հնարավորությունները, ընթացիկ ծանրաբեռնվածությունը, առաջադրանքների առաջնահերթությունները և օգտվողների սահմանված իրավունքները։ Աշխատության տեխնիկական հատվածում կարող են ուսումնասիրվել ռեսուրսների հայտնաբերման, մոնիթորինգի, պլանավորման և հատկացման մեխանիզմները, ինչպես նաև տարբեր բաղադրիչների միջև տվյալների փոխանակման և հաղորդակցության սկզբունքները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի աշխատանքների պլանավորումը, քանի որ մեծածավալ Grid համակարգերում առաջադրանքների ճիշտ տեղաբաշխումը կարող է էականորեն ազդել ընդհանուր արտադրողականության, համակարգի արձագանքման ժամանակի և ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետության վրա։ Հետազոտությունը կարող է ներառել նաև ռեսուրսների հասանելիության և ծանրաբեռնվածության վերաբերյալ տեղեկատվության հավաքագրման, պահպանման և թարմացման մեխանիզմների մշակումը։ Այդ տեղեկատվությունը հնարավորություն է տալիս համակարգին ավելի հիմնավորված որոշումներ ընդունել առաջադրանքների տեղաբաշխման ժամանակ և նվազեցնել չօգտագործվող կամ անհավասար բաշխված ռեսուրսների առաջացումը։ Կարևոր է նաև համակարգի ընդլայնելիությունը, քանի որ Grid ենթակառուցվածքում հանգույցների և օգտվողների քանակը կարող է զգալիորեն փոփոխվել։ Մշակվող բաղադրիչները պետք է կարողանան պահպանել իրենց արդյունավետությունը տարբեր ծավալի բաշխված միջավայրերում և հնարավորինս նվազեցնել կենտրոնացված կառավարման հետ կապված սահմանափակումները։ Աշխատության մեջ կարող են դիտարկվել նաև անվտանգության և հասանելիության վերահսկման հարցերը՝ ապահովելու համար, որ ռեսուրսները տրամադրվեն համապատասխան իրավասություններ ունեցող օգտվողներին և առաջադրանքներին։ Համակարգի արդյունավետությունը գնահատելու համար կարևոր է մշակված բաղադրիչների փորձարկումը տարբեր ծանրաբեռնվածությունների պայմաններում՝ ուսումնասիրելով ռեսուրսների օգտագործման մակարդակը, առաջադրանքների կատարման ժամանակը, համակարգի արձագանքման արագությունը և բաշխման մեխանիզմների կայունությունը։ Ստացված արդյունքների հիման վրա հնարավոր է գնահատել առաջարկվող լուծումների առավելություններն ու սահմանափակումները և որոշել դրանց հետագա կատարելագործման ուղղությունները։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է բաշխված հաշվողական համակարգերի, Grid տեխնոլոգիաների, ծրագրային ճարտարապետության և ռեսուրսների կառավարման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով ստեղծել արդյունավետ և ընդլայնելի մեխանիզմներ AliEn ենթակառուցվածքում հաշվողական ռեսուրսների համատեղ օգտագործման համար։ Այն կարող է հետաքրքրել բաշխված համակարգերի, Grid և ամպային հաշվողականության, համակարգային ծրագրավորման և հաշվողական ենթակառուցվածքների կառավարման ոլորտներով զբաղվող մասնագետներին, հետազոտողներին և ուսանողներին։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է կաթնատու կենդանիների մոտ մաստիտի հայտնաբերման և նույնականացման մեթոդների ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև հիվանդ կենդանիներից ստացված կաթի հնարավոր ազդեցության գնահատմանը ավանդական «Կյաշք» կաթնամթերքի որակական ցուցանիշների վրա։ Հետազոտության շրջանակում մաստիտը դիտարկվում է որպես կաթնագեղձի վիճակ, որը կարող է փոփոխություններ առաջացնել կաթի ֆիզիկաքիմիական, մանրէաբանական և տեխնոլոգիական հատկություններում՝ դրանով իսկ ազդելով վերամշակման գործընթացի և պատրաստի արտադրանքի որակի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հիվանդ կենդանիների վաղ հայտնաբերման նշանակությանը, այդ թվում՝ արտաքին կլինիկական հատկանիշների, կաթի հատկությունների փոփոխությունների և համապատասխան լաբորատոր ցուցանիշների գնահատմանը։ Քննվում են կաթի բաղադրության հնարավոր փոփոխությունները՝ կապված սպիտակուցների, ճարպերի, հանքային նյութերի, թթվայնության և այլ որակական բնութագրերի հետ, որոնք կարող են կարևոր լինել հետագա տեխնոլոգիական մշակման համար։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է առողջ և մաստիտով հիվանդ կենդանիներից ստացված կաթի համեմատական ուսումնասիրությունը՝ պարզելու համար դրանց տեխնոլոգիական հատկությունների հնարավոր տարբերությունները։ Կարևորվում է նաև կաթի մանրէաբանական վիճակի գնահատումը, քանի որ սկզբնական հումքի միկրոֆլորան կարող է ազդեցություն ունենալ խմորման ընթացքի, արտադրանքի կայունության և պահպանման հատկությունների վրա։ «Կյաշքի» արտադրության համատեքստում ուսումնասիրվում է, թե հում կաթի որակական փոփոխություններն ինչպես կարող են անդրադառնալ պատրաստի արտադրանքի կառուցվածքի, համի, բույրի, թթվայնության, խտության և այլ զգայորոշման ու ֆիզիկաքիմիական հատկանիշների վրա։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում տեխնոլոգիական գործընթացի կայունությանը և այն հարցին, թե սկզբնական հումքի տարբեր որակը որքանով կարող է պայմանավորել վերջնական արտադրանքի ցուցանիշների փոփոխականությունը։ Համեմատական փորձարկումները կարող են հնարավորություն տալ բացահայտելու այն ցուցանիշները, որոնք առավել տեղեկատվական են ինչպես հիվանդ կենդանիների նույնականացման, այնպես էլ վերամշակման համար կաթի պիտանիության գնահատման տեսանկյունից։ Հետազոտությունը կարևորում է անասնաբուժական վերահսկողության և կաթի տեխնոլոգիական որակի միջև անմիջական կապը՝ ցույց տալով, որ կենդանիների առողջական վիճակի վերահսկումը նշանակություն ունի ոչ միայն անասնաբուժության, այլև կաթնամթերքի արտադրության որակի ապահովման համար։ Նման ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել կաթի հումքի վերահսկման համակարգերի կատարելագործմանը, անորակ հումքի վերամշակման ռիսկերի նվազեցմանը և պատրաստի կաթնամթերքի կայուն որակական հատկանիշների ապահովմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել անասնաբուժության, կաթի և կաթնամթերքի տեխնոլոգիայի, սննդամթերքի որակի վերահսկման և անասնաբուժական սանիտարիայի ոլորտներում աշխատող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

История

1945–1965 թվականներին Հայաստանում կրթության և լուսավորության ոլորտները զարգանում էին խորհրդային պետական քաղաքականության շրջանակներում՝ նպատակ ունենալով վերացնել անգրագիտությունը, բարձրացնել բնակչության կրթական մակարդակը և պատրաստել որակյալ մասնագետներ տնտեսության ու գիտության համար։ Հետպատերազմյան տարիներին առաջնահերթ խնդիրներից էր դպրոցական ցանցի վերականգնումն ու ընդլայնումը, քանի որ պատերազմի հետևանքով շատ կրթական հաստատություններ վնասվել էին կամ ունեին նյութական սուղ պայմաններ։ Աստիճանաբար ներդրվեց պարտադիր յոթամյա, ապա ութամյա և միջնակարգ կրթության համակարգը, ինչը նպաստեց կրթության հասանելիության աճին։ Միևնույն ժամանակ մեծ ուշադրություն էր դարձվում ուսուցիչների պատրաստմանը և վերապատրաստմանը, քանի որ կրթական համակարգի արդյունավետությունը մեծապես կախված էր մանկավարժական կադրերի որակից։ Բարձրագույն կրթության ոլորտում զարգացան բուհերը, ընդլայնվեցին մասնագիտությունների շրջանակները, և ավելացավ ուսանողների թիվը, ինչը կապված էր երկրի արդյունաբերականացման և գիտության զարգացման պահանջների հետ։ Կարևոր դեր ուներ նաև գրագիտության և մշակութային լուսավորության տարածումը գյուղական բնակչության շրջանում՝ գրադարանների, մշակույթի տների և քարոզչական միջոցառումների միջոցով։ Սակայն կրթության ոլորտում կային նաև մի շարք խնդիրներ։ Դրանցից էին նյութատեխնիկական բազայի ոչ բավարար մակարդակը, դասագրքերի և ուսումնական միջոցների պակասը, ինչպես նաև որոշ դեպքերում կրթության գաղափարականացված բնույթը, որը սահմանափակում էր ազատ մտածողությունը։ Գյուղական և քաղաքային կրթական հնարավորությունների միջև դեռևս կային տարբերություններ, ինչը երբեմն ազդում էր կրթության որակի վրա։ Չնայած այդ դժվարություններին՝ 1945–1965 թվականներին կրթությունը Հայաստանում զգալի զարգացում ապրեց և դարձավ հասարակության սոցիալական առաջընթացի կարևոր հիմքերից մեկը՝ ապահովելով գրագիտության բարձր մակարդակ և մասնագիտական կադրերի ձևավորում։