Продуктивность возделывания перца в условиях защищенного грунта в зависимости от сорта, площади питания и формирования растений

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է ուսանողների ֆիզիկական դաստիարակության գործընթացի օպտիմալացման խնդիրներին՝ ընդգծելով կրթական համակարգում առողջ ապրելակերպի ձևավորման և շարժողական ակտիվության բարձրացման կարևորությունը։ Հեղինակը վերլուծում է ուսանողական տարիքի ֆիզիոլոգիական և հոգեբանական առանձնահատկությունները, որոնք ազդում են ֆիզիկական բեռնվածության կազմակերպման և ընտրության վրա։ Գրքում դիտարկվում են ֆիզիկական դաստիարակության դասընթացների բովանդակության արդիականացման ուղղությունները՝ անհատականացված մարզական ծրագրեր, առողջապահական մոտեցումներ և շարժողական ռեժիմի կարգավորում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսուցման գործընթացի արդյունավետության բարձրացման մեթոդներին՝ պարբերական գնահատում, ինքնավերահսկում, տեխնոլոգիական միջոցների կիրառում և ուսանողների մոտիվացիայի խթանում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև ֆիզիկական ակտիվության ազդեցությունը ուսանողների ընդհանուր առողջության, ուսումնական առաջադիմության և սթրեսակայունության վրա։ Աշխատությունը առաջարկում է գործնական մոտեցումներ ֆիզիկական դաստիարակության համակարգի կատարելագործման համար՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել ուսանողների առողջական և ֆունկցիոնալ պատրաստվածության մակարդակը։ Այն օգտակար է ֆիզկուլտուրայի մասնագետների, մանկավարժների և բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների դասախոսների համար։

Law

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության միջազգային իրավասուբյեկտության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ պետության միջազգային իրավական կարգավիճակի, իրավունքների և պարտականությունների, ինչպես նաև միջազգային հարաբերություններում դրա դրսևորման առանձնահատկությունների համակողմանի վերլուծությամբ։ Գրքում ուսումնասիրվում է պետության՝ որպես միջազգային իրավունքի հիմնական սուբյեկտի, իրավական բնույթը, դրա իրավասուբյեկտության ծագման և իրականացման պայմանները, ինչպես նաև միջազգային իրավական համակարգում պետության ինքնիշխանության և իրավահավասարության նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի Հանրապետության միջազգային իրավական կարգավիճակի ձևավորմանը, միջազգային կազմակերպությունների և այլ պետությունների հետ հարաբերություններում նրա իրավունքների ու պարտականությունների իրականացման առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննարկվում են միջազգային պայմանագրեր կնքելու, դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատելու, միջազգային կազմակերպություններին անդամակցելու, միջազգային վեճերին մասնակցելու և միջազգային իրավական պատասխանատվություն կրելու հետ կապված հարցերը։ Աշխատության մեջ անդրադարձ է կատարվում նաև պետության տարածքային ամբողջականության, ինքնիշխանության, միջազգային ճանաչման և իրավահավասարության սկզբունքներին ու դրանց նշանակությանը Հայաստանի միջազգային իրավական դիրքի ձևավորման գործում։ Քննության են առնվում միջազգային իրավասուբյեկտության իրականացման ընթացքում առաջացող իրավական և քաղաքական խնդիրները, ինչպես նաև պետության արտաքին հարաբերությունների և միջազգային պարտավորությունների կատարման հետ կապված հարցերը։ Կարևորվում է միջազգային իրավունքի նորմերի ներպետական իրավակարգում իրականացման, միջազգային պայմանագրային պարտավորությունների կատարման և ազգային օրենսդրության ու միջազգային իրավական պահանջների փոխհարաբերության ուսումնասիրությունը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել Հայաստանի Հանրապետության միջազգային իրավասուբյեկտության տեսական և գործնական հիմքերի, դրա իրականացման մեխանիզմների և առկա հիմնախնդիրների վերաբերյալ։ Այն կարող է օգտակար լինել միջազգային իրավունքի մասնագետների, դիվանագետների, իրավաբանների, պետական կառավարման ոլորտի աշխատակիցների, իրավագիտության և միջազգային հարաբերությունների ուսանողների, գիտաշխատողների և Հայաստանի միջազգային իրավական կարգավիճակի հիմնահարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

History

Աշխատությունը նվիրված է հայ և իրանական ժողովուրդների միջև պատմականորեն ձևավորված մշակութային փոխառնչությունների շարունակականության և ժամանակակից փուլում դրանց դրսևորումների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում երկու հարևան ժողովուրդների բազմադարյա շփումների արդյունքում ձևավորված պատմական հիշողությունը, մշակութային փոխազդեցությունը, լեզվական ու գրական առնչությունները, արվեստի տարբեր ոլորտներում նկատվող ընդհանրություններն ու փոխազդեցությունները, ինչպես նաև մշակութային ժառանգության պահպանման խնդիրներն են։ Քննվում են հայ-իրանական հարաբերությունների պատմական նախադրյալները՝ դրանք դիտարկելով որպես արդի մշակութային համագործակցության ձևավորման կարևոր հիմք։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում գրական կապերին, թարգմանական գործունեությանը, գիտական ու կրթական շփումներին, մշակութային միջոցառումներին և երկու ժողովուրդների մշակութային արժեքների փոխադարձ ճանաչման գործընթացներին։ Ուսումնասիրվում է նաև Իրանի հայկական համայնքի նշանակությունը՝ որպես հայկական և իրանական մշակութային միջավայրերի միջև պատմականորեն ձևավորված կապող օղակ։ Հայկական եկեղեցիները, պատմաճարտարապետական հուշարձանները, ձեռագրային և տպագիր ժառանգությունը, համայնքային կրթական ու մշակութային հաստատությունները դիտարկվում են մշակութային հիշողության պահպանման և փոխանցման համատեքստում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում լեզվական փոխազդեցությունների և փոխառությունների ուսումնասիրությունը, որոնք արտացոլում են ժողովուրդների երկարատև շփումների տարբեր ժամանակաշրջանները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև երաժշտության, կերպարվեստի, ճարտարապետության, ժողովրդական ավանդույթների և կենցաղային մշակույթի ոլորտներում առկա պատմամշակութային առնչություններին։ Ժամանակակից փուլում փոխհարաբերությունները դիտարկվում են գիտաժողովների, ցուցահանդեսների, հրատարակությունների, թարգմանությունների, կրթական ծրագրերի և մշակութային երկխոսության այլ ձևերի տեսանկյունից՝ առանց դրանք մեկուսացնելու պատմական զարգացման ընդհանուր ընթացքից։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես են անցյալի մշակութային շփումները վերաիմաստավորվում նոր պայմաններում և ինչ դեր ունեն պատմական ժառանգությունն ու փոխադարձ մշակութային ճանաչողությունը երկու հասարակությունների միջև կապերի պահպանման գործում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է պատմագիտության, մշակութաբանության, իրանագիտության և հայագիտության մոտեցումները՝ հայ-իրանական մշակութային փոխհարաբերությունների պատմական հիմքերն ու ժամանակակից դրսևորումները համակարգված ներկայացնելու նպատակով։

Economics

Այս աշխատանքը նվիրված է ռազմավարական պլանավորման գործընթացում առաջացող խոչընդոտների հաղթահարման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ կիրառելով հավասարակշռված ցուցանիշների համակարգի (Balanced Scorecard) մոտեցումը սոցիալական ապահովության ոլորտի օրինակով։ Նյութում վերլուծվում են ռազմավարական կառավարման ընթացքում հանդիպող հիմնական խնդիրները՝ նպատակների ոչ հստակ սահմանում, ռեսուրսների անարդյունավետ բաշխում, կատարողականի գնահատման դժվարություններ և կառավարման տարբեր մակարդակների միջև համակարգման պակաս։ Աշխատությունը ներկայացնում է հավասարակշռված ցուցանիշների համակարգի տեսական հիմքերը և դրա կիրառման հնարավորությունները սոցիալական ապահովության կառույցներում՝ ռազմավարական նպատակները չափելի ցուցանիշների վերածելու, գործունեության արդյունքները գնահատելու և կառավարման արդյունավետությունը բարձրացնելու նպատակով։ Քննարկվում են ֆինանսական, կազմակերպական, շահառուների բավարարվածության և ներքին գործընթացների գնահատման ցուցանիշները, ինչպես նաև դրանց դերը որոշումների կայացման և երկարաժամկետ զարգացման ռազմավարությունների իրականացման գործում։ Նյութը կարևոր է պետական կառավարման, սոցիալական քաղաքականության և ռազմավարական կառավարման ոլորտների մասնագետների համար՝ նպաստելով սոցիալական ապահովության համակարգի արդյունավետության և հաշվետվողականության բարձրացմանը։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է հողմային էներգիայի օգտագործման նախագծերի տեխնիկական, տնտեսական և էներգետիկ արդյունավետության գնահատման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում հողմային ռեսուրսների ներուժի գնահատումը, էներգիայի արտադրության կանխատեսումը, համապատասխան տեխնոլոգիական լուծումների ընտրությունը և ներդրումային ծրագրերի տնտեսական նպատակահարմարության որոշումն են։ Քննվում են քամու արագության ու ուղղության փոփոխականության, տեղանքի բնական և կլիմայական առանձնահատկությունների, հողմային կայանքների տեխնիկական բնութագրերի և էլեկտրաէներգետիկական համակարգին դրանց ինտեգրման փոխկապակցվածությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում էներգիայի հնարավոր արտադրության և իրական արտադրողականության միջև տարբերությունների գնահատմանը, քանի որ հողմային ռեսուրսների անկայունությունը կարող է էական ազդեցություն ունենալ նախագծի ընդհանուր արդյունավետության վրա։ Տնտեսական վերլուծության շրջանակում դիտարկվում են կապիտալ ներդրումները, շահագործման և սպասարկման ծախսերը, նախագծի ծառայության ժամանակահատվածում ակնկալվող էներգետիկ արդյունքը և ֆինանսական արդյունավետությունը բնութագրող ցուցանիշները։ Կարևորվում է նաև նախագծերի իրականացման վայրի ընտրությունը, քանի որ տեղանքի ռելիեֆը, ենթակառուցվածքների հասանելիությունը և էլեկտրական ցանցին միացման հնարավորությունները կարող են ազդել ինչպես արտադրողականության, այնպես էլ ընդհանուր ծախսերի վրա։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել տարբեր նախագծային տարբերակների համեմատական գնահատում և զգայունության վերլուծություն՝ պարզելու համար, թե հիմնական տեխնիկական ու տնտեսական գործոնների փոփոխություններն ինչպես են անդրադառնում վերջնական արդյունքների վրա։ Առանձին ուղղություն է հողմային էներգետիկայի բնապահպանական առավելությունների և հնարավոր ազդեցությունների գնահատումը՝ այն դիտարկելով վերականգնվող էներգետիկայի և էներգետիկ համակարգերի կայուն զարգացման համատեքստում։ Կարող են ուսումնասիրվել նաև պետական աջակցության, էներգետիկ շուկայի պայմանների և ներդրումային միջավայրի նշանակությունը նման ծրագրերի տնտեսական կենսունակության համար։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է վերականգնվող էներգետիկայի, էներգետիկ տնտեսագիտության, տեխնիկական նախագծման և ներդրումային վերլուծության մոտեցումները՝ հողմաէներգետիկ ծրագրերի արդյունավետության բազմակողմանի գնահատման և դրանց իրագործման առավել նպատակահարմար պայմանների բացահայտման նպատակով։

Other Subjects

Ա. Շ. Մելիքյանը գրքում ներկայացնում է բանջարաբույսերի կենսաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրման, մշակության տեխնոլոգիաների և արտադրական գործընթացների գործնական կիրառման մեթոդները՝ նպատակ ունենալով զարգացնել ուսանողների և սկսնակ մասնագետների հմտությունները։ Աշխատությունը ընդգրկում է գործնական պարապմունքների լայն շրջանակ՝ սերմերի որակի գնահատում, սածիլների աճեցում, հողի պատրաստում, ցանքերի իրականացում, ոռոգման և պարարտացման համակարգերի ուսումնասիրություն, ինչպես նաև մշակաբույսերի աճի և զարգացման դիտարկում։ Գրքում մանրամասն ներկայացված են նաև բանջարաբույսերի վնասատուների և հիվանդությունների ճանաչման ու կանխարգելման գործնական մոտեցումները, ինչպես նաև բերքատվության գնահատման մեթոդները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում փորձերի կազմակերպման, արդյունքների գրանցման և վերլուծության տեխնիկային, ինչը նպաստում է գիտական մտածողության ձևավորմանը և տեսական գիտելիքների գործնական կիրառմանը։ Աշխատությունը նախատեսված է գյուղատնտեսական բուհերի ուսանողների, ագրոնոմների և բանջարաբուծության ոլորտի մասնագետների համար, ովքեր ցանկանում են ձեռք բերել գործնական հմտություններ և խորացնել իրենց գիտելիքները բանջարաբուծության ոլորտում։