Պտղաբուծություն

Other Subjects

Այս տեղեկատվական ցանկը ներկայացնում է «Նոր գրքեր․ Տեխնիկա» բաժնի շրջանակներում հավաքագրված հրատարակությունների համառոտ մատենագիտական ցուցակը, որը նպատակ ունի տեղեկացնել տեխնիկական ոլորտի նորագույն գրականության մասին և հեշտացնել ընթերցողների, հետազոտողների ու մասնագետների կողմնորոշումը ժամանակակից տեխնիկական գրքերի շուկայում և գրադարանային ֆոնդերում։ Ցանկում սովորաբար ընդգրկվում են տարբեր ենթաբաժինների հրատարակություններ՝ ինժեներական գիտություններ, մեքենաշինություն, էլեկտրոնիկա, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, էներգետիկա, շինարարություն և այլ կիրառական տեխնիկական ուղղություններ, որոնք արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանում գիտատեխնիկական առաջընթացի հիմնական միտումները։ Նման ինֆորմացիոն ցուցակները ունեն ոչ միայն գրադարանային հաշվառման և տեղեկատվության տարածման գործառույթ, այլ նաև կարևոր դեր են խաղում գիտական հաղորդակցության մեջ՝ թույլ տալով մասնագետներին արագ ծանոթանալ նոր լույս տեսած մասնագիտական գրականությանը, գնահատել դրա արդիականությունը և կիրառելիությունը իրենց աշխատանքներում։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է ցեզիումի և բարիումի ատոմային գոլորշիներում գերկարճ լուսային իմպուլսների ազդեցությամբ առաջացող ոչ գծային օպտիկական գործընթացների ուսումնասիրությանը և դրանց հնարավոր կիրառությունների բացահայտմանը։ Քննարկվում են լույսի և նյութի փոխազդեցության ֆիզիկական հիմունքները, ուժեղ էլեկտրամագնիսական դաշտերի ազդեցությունը ատոմային համակարգերի վրա, ինչպես նաև ոչ գծային օպտիկական երևույթների առաջացման և զարգացման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ցեզիումի և բարիումի ատոմների էներգետիկ մակարդակների կառուցվածքին, օպտիկական անցումներին, ռեզոնանսային փոխազդեցություններին և դրանց ազդեցությանը լուսային իմպուլսների տարածման ու փոխակերպման գործընթացների վրա։ Ուսումնասիրվում են գերկարճ իմպուլսների տևողության, ինտենսիվության, հաճախականության և սպեկտրային բնութագրերի ազդեցությունները ատոմային գոլորշիների օպտիկական արձագանքի վրա։ Դիտարկվում են բազմաֆոտոնային փոխազդեցությունները, ոչ գծային բևեռացումը, հաճախականությունների փոխակերպումը, սպեկտրային փոփոխությունները և լազերային ճառագայթման ու ատոմային միջավայրի փոխազդեցության հետ կապված այլ ֆիզիկական երևույթներ։ Կարևորվում են տեսական մոդելավորման և փորձարարական հետազոտությունների մեթոդները, որոնք հնարավորություն են տալիս նկարագրելու ատոմային համակարգերի դինամիկան գերկարճ ժամանակային միջակայքերում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել ցեզիումի և բարիումի գոլորշիների ոչ գծային օպտիկական հատկությունները՝ բացահայտելու դրանց ընդհանրություններն ու տարբերությունները տարբեր լազերային պայմաններում։ Անդրադարձ է կատարվում լազերային իմպուլսների կառավարման, օպտիկական ազդանշանների մշակման, ճառագայթման սպեկտրային բնութագրերի փոփոխման և նոր օպտիկական տեխնոլոգիաների մշակման հնարավորություններին։ Առանձնացվում են ոչ գծային փոխազդեցությունների արդյունավետության բարձրացման, փորձարարական պայմանների օպտիմալացման և ստացված ֆիզիկական օրինաչափությունների գործնական կիրառման խնդիրները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի ոչ գծային օպտիկայի, ատոմային ֆիզիկայի, լազերային սպեկտրոսկոպիայի և գերկարճ լուսային իմպուլսների ֆիզիկայի զարգացման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել ֆիզիկոսների, լազերային տեխնոլոգիաների մասնագետների, օպտիկական համակարգերի հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Culture

Հրատարակությունը հայ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրականության ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատու է, որի հիմնական նպատակը համապատասխան ոլորտներում հրապարակված նոր նյութերի մասին համակարգված և արագ կողմնորոշիչ տեղեկատվության տրամադրումն է։ Հայաստանի ազգային գրադարանի թվային շտեմարանում այն ներկայացված է որպես տեղեկատու-մատենագիտական հրատարակություն, իսկ 1992 թվականի թողարկման նկարագրության մեջ նշվում է, որ այն կազմվել է Ա. Աբգարյանի, Մ. Մարտիրոսյանի և Ն. Մոսինյանի կողմից և ընդգրկում է հայ մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ նոր գրականության ցանկ։ Հրատարակության բովանդակային նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն մեկտեղում և համակարգում է տարբեր ժամանակներում ու տարբեր հրատարակչական աղբյուրներում լույս տեսած նյութերի մասին մատենագիտական տվյալները՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով հետևելու հայ մշակույթի և արվեստի ուսումնասիրության նորություններին։ Նման տեղեկատուներում կարող են ընդգրկվել գրքեր, ժողովածուներ, հոդվածներ, կատալոգներ, գիտական և մշակութային հրատարակություններ, ինչպես նաև արվեստի ու մշակույթի տարբեր բնագավառներին վերաբերող այլ նյութեր։ Թեմատիկ ընդգրկումը կարող է ներառել հայ գրականությունը, կերպարվեստը, երաժշտությունը, թատրոնը, ճարտարապետությունը, ժողովրդական արվեստը, մշակութային ժառանգությունը և հարակից գիտական ուղղությունները։ Աշխատության կարևոր առանձնահատկությունը նյութերի մատենագիտական համակարգումն է․ աղբյուրները ներկայացվում են այնպիսի տվյալներով, որոնք հեշտացնում են անհրաժեշտ հրատարակության նույնականացումը, որոնումը և հետագա օգտագործումը գիտահետազոտական կամ կրթական աշխատանքում։ Այս առումով տեղեկատուն ոչ թե առանձին մշակութային թեմայի վերլուծական ուսումնասիրություն է, այլ տեղեկատվական-մատենագիտական գործիք, որի արժեքը հատկապես մեծ է մեծածավալ գրական հոսքում արագ կողմնորոշվելու համար։ Այն կարող է ծառայել նաև որպես հայ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ հրատարակչական գործընթացի ժամանակագրական պատկերը վերականգնելու աղբյուր՝ հնարավորություն տալով հետևելու, թե տարբեր ժամանակաշրջաններում որ թեմաների, հեղինակների, մշակութային երևույթների և արվեստի ճյուղերի վերաբերյալ ինչպիսի գրականություն է շրջանառվել։ Նման ընթացիկ մատենագիտական աշխատանքը կարևոր է նաև գրադարանային հավաքածուների համալրման, տեղեկատու-մատենագիտական սպասարկման և հետազոտողների տեղեկատվական պահանջների ապահովման համար։ Հայաստանի ազգային գրադարանի համապատասխան հավաքածուներում նման հրապարակումները դասվում են տեղեկատու-մատենագիտական հրատարակությունների շարքին։ Ընդհանուր առմամբ, հրատարակությունը կարելի է դիտարկել որպես հայ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ տեղեկատվական դաշտը համակարգող աղբյուր, որն օգտակար է ինչպես մասնագիտական հետազոտությունների սկզբնական փուլում գրականության որոնման, այնպես էլ արդեն առկա մատենագիտական տվյալների ճշգրտման և լրացման համար։ Այն կարող է հետաքրքրել գրադարանագետներին, մատենագետներին, մշակութաբաններին, արվեստաբաններին, գրականագետներին, պատմաբաններին, գիտաշխատողներին, ուսանողներին և հայ մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակություններով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է ձեռքի ծանր վնասվածքների դեպքում վերականգնողական վիրաբուժության սկզբունքների ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով սեփական հյուսվածքների անոթավորված փոխպատվաստման կիրառմամբ մեկ փուլով իրականացվող առաջնային վերակառուցման հնարավորությունների վրա։ Հետազոտության առանցքում ձեռքի անատոմիական ամբողջականության, շարժողական հնարավորությունների և հիմնական գործառույթների հնարավորինս արդյունավետ վերականգնման խնդիրն է։ Քննվում են ծանր վնասվածքների գնահատման կլինիկական սկզբունքները, վնասված հյուսվածքների կենսունակության որոշման նշանակությունը, վերականգնման ընդհանուր ռազմավարության ընտրությունը և տարբեր անատոմիական կառուցվածքների փոխկապակցվածությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում անոթավորված սեփական հյուսվածքների կիրառման կենսաբանական հիմքերին, քանի որ դրանց արյունամատակարարման պահպանումը կարևոր նշանակություն ունի վերականգնողական գործընթացի համար։ Ուսումնասիրվում են միկրովիրաբուժական և վերականգնողական մոտեցումների դերը, դրանց հնարավորությունները և սահմանափակումները՝ հաշվի առնելով վնասվածքի բնույթը, հյուսվածքային դեֆեկտի ծավալը և ձեռքի ֆունկցիոնալ պահանջները։ Կարևորվում է ոչ միայն անատոմիական կառուցվածքների վերականգնումը, այլև վերջնական ֆունկցիոնալ արդյունքը՝ շարժումների, բռնելու կարողության, զգացողության և առօրյա գործունեության տեսանկյունից։ Հետազոտությունը կարող է ներառել բուժման արդյունքների կլինիկական գնահատում, վերականգնողական շրջանի առանձնահատկությունների ուսումնասիրություն և տարբեր դեպքերի համեմատական վերլուծություն։ Առանձին նշանակություն ունի վիրաբուժական բուժման և հետագա վերականգնողական միջոցառումների փոխկապակցվածությունը, քանի որ ձեռքի գործառույթի վերականգնումը շարունակական գործընթաց է և պահանջում է բազմամասնագիտական մոտեցում։ Նման աշխատանքները կարևոր են նաև բուժման արդյունքների գնահատման չափանիշների կատարելագործման համար՝ հնարավորություն տալով տարբերակել անատոմիական, ֆունկցիոնալ և սոցիալական վերականգնման բաղադրիչները։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է ձեռքի վիրաբուժության, միկրովիրաբուժության, վերականգնողական բժշկության և վնասվածքաբանության մոտեցումները՝ ծանր վնասվածքներից հետո ձեռքի կառուցվածքի ու գործառույթի պահպանման և վերականգնման հնարավորությունների գիտական գնահատման նպատակով։

Medicine

Գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության քիմիական ձեռնարկություններում աշխատողների առողջության սոցիալահիգիենիկ գնահատմանը՝ էկոլոգիական անբարենպաստ պայմանների ազդեցության համատեքստում։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են արտադրական և շրջակա միջավայրի վնասակար գործոնների ազդեցությունը աշխատողների առողջական վիճակի վրա, մասնագիտական ռիսկերի առանձնահատկությունները, հիվանդացության կառուցվածքը և առողջության պահպանման սոցիալական ու հիգիենիկ հիմնախնդիրները։ Քննարկվում են աշխատանքային պայմանների գնահատման, շրջակա միջավայրի գործոնների վերահսկման, կանխարգելիչ բժշկության, մասնագիտական հիվանդությունների վաղ հայտնաբերման և աշխատողների առողջության մոնիթորինգի ժամանակակից մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում աշխատանքի անվտանգության բարձրացմանը, առողջապահական կանխարգելիչ միջոցառումների կատարելագործմանը և էկոլոգիական ռիսկերի նվազեցման ուղիներին։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել աշխատանքի հիգիենայի մասնագետների, հանրային առողջապահության ոլորտի աշխատակիցների, մասնագիտական պաթոլոգների, բնապահպանների, գիտաշխատողների, բժշկական բուհերի ուսանողների և արտադրական առողջության հարցերով հետաքրքրվող մասնագետների համար։

Chemistry

Աշխատությունը նվիրված է պիրիմիդինային համակարգերի նուկլեոֆիլային իզոմերիզացիոն ռեցիկլիզացիաների ուսումնասիրությանը՝ որպես հետերոցիկլային քիմիայի կարևոր ուղղություն։ Գրքում վերլուծվում են պիրիմիդինների կառուցվածքային առանձնահատկությունները և դրանց փոխակերպման հնարավոր ուղիները նուկլեոֆիլային հարձակման պայմաններում, ներառյալ օղակի բացման, վերակազմավորման և նոր ցիկլային կառուցվածքների ձևավորման մեխանիզմները։ Հեղինակը ներկայացնում է ռեակցիաների մեխանիստիկ մոդելները, միջանկյալ ակտիվ մասնիկների դերը, ինչպես նաև ռեակցիոն պայմանների ազդեցությունը արդյունքի ընտրողականության և ելքի վրա։ Քննարկվում են տարբեր նուկլեոֆիլների կիրառմամբ իրականացվող ռեցիկլիզացիոն գործընթացները և դրանց արդյունք հանդիսացող նոր հետերոցիկլային համակարգերի սինթեզը։ Աշխատության մեջ ընդգրկված են նաև ժամանակակից սպեկտրոսկոպիկ և քվանտաքիմիական մեթոդներ, որոնք կիրառվում են ռեակցիոն ուղիների հաստատման և մոլեկուլային կառուցվածքների վերլուծության համար։ Գիրքը նախատեսված է օրգանական և բժշկական քիմիկոսների, դեղագործական հետազոտողների և հետերոցիկլային միացությունների քիմիայով զբաղվող մասնագետների համար։